Author: webrwanda

  • Museveni yashimishijwe cyane no guhura na AKON ugiye gushora imari muri Uganda #rwanda #RwOT

    Akon, amazina ye bwite ni Aliaune Thiam, yagiriye urugendo muri Uganda ari kumwe n'umugore we Rozina Negusei.

    Abinyujije ku rubuga rwe rwa Twitter, umukuru wa Uganda, Yoweri Museveni, yagize ati: “Aliaune Thiam @Akon n'umugore we baje muri Uganda kureba aho boshora imari mu bintu bitandukanye birimo ibijyanye n'amashanyarazi n'iterambere ry'ibikorwa remezo.

    “Nejejwe no kuba twagiranye ibiganiro bizateza imbere abanya Uganda na Africa muri rusange.”

    Aliaune Thiam uzwi cyane nka Akon Akon, n'umushoramari akaba n'umuririmbyi w'injyana ya Pop n'izindi zitandukanye.

    Yavukiye muri Amerika ku babyeyi bakomoka muri Senegal ariko ntiyabaye cyane muri iki gihugu cyo muri Africa y'uburengerazuba.

    Thiam afise gahunda itandukanye y'iterambere muri Senegal no mu bindi bice bya Afrika.

    Akon, w'imyaka 47, yatangiye kumenyekana kuri album ye ya mbere y'indirimbo muri 2004.

    Mu ndirimbo ze zakunzwe harimo nka “Smack That” igaragaramo umuririmbyi wa rap Eminem,Don't matter,Lonely,n'izindi.

    BBC

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/ubukungu/article/museveni-yashimishijwe-cyane-no-guhura-na-akon-ugiye-gushora-imari-muri-uganda

  • Bruce Melodie na Juno Kizigenza bayoboye urut… – #rwanda #RwOT

    Indirimbo 10 mwitoreye zikunzwe cyane muri iki cyumweru ziyobowe n’indirimbo ya Bruce Melodie yitwa ‘Bado’ ndetse n’indi yitwa ‘Nazubaye’ ya Juno Kizigenza ubarizwa muri Label ya Bruce Melodie n’ubundi izwi ku izina ry’Ibitangaza.

    KANDA HANO WUMVE INDIRIMBI 10 ZIKUNZWE CYANE MU RWANDA

    InyaRwanda Top 10

    1. Bado By Bruce Melodie

    2. Nazubaye By Juno Kizigenza

    3. Ntakabya se By Dj Fiddo Ft All Stars

    4. Mpa Power By Mr Kagame

    5. Umurego By Kenny Sol

    6. Supernatural By Yvan Buravan

    7. Ubunyunyusi By Mico The Best Ft Rider Man

    8. Urukundo Rwa Mbere By Danny Vumbi

    9. Amakosi By Ish Kevin

    10. Amakosa By Bushali

    Bonus Track: -Ide By Symphony Ft Alyn Sano

    -Anytime By Mike kayihura

    -Ibihe by Dj Marnaud Ft Uncle Austin

    -Umuzigo ya Alto

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/104500/inyarwanda-music-bruce-melodie-na-juno-kizigenza-bayoboye-urutonde-rwindirimbo-10-zikunzwe-104500.html

  • Urukiko rwateye utwatsi icyifuzo cy'uwunganira Kabuga Félicien cyo kwikura mu rubanza #rwanda #RwOT

    Urukiko rw'urwego rwa ONU/UN (UNIRMCT) rwasigaye ruca imanza zitarangijwe n'urukiko rwa Arusha rwategetse ko Emmanuel Altit akomeza kuba uwunganira Félicien Kabuga, mu gihe uyu yari yasabye kuva muri uru rubanza.

    Mu mpera z'ukwezi kwa mbere, Bwana Altit yandikiye urwo rukiko asaba kwishyurwa akava muri uru rubanza kubera kutumvikana n'uwo yunganira n'umuryango we, nk'uko biri mu nyandiko ya UNIRMCT.

    Altit yunganira Kabuga kuva mu mwaka ushize nyuma y'uko afatiwe mu Bufaransa akagezwa imbere y'inkiko zaho maze akohererezwa i La Haye mu Buholandi ku ishami ry'urukiko mpuzamahaga rwa Arusha.

    Inteko y'abacamanza batatu — Iain Bonomy, Graciela Santana na Elizabeth Ibanda-Nahamya, baburanisha uru rubanza, yasabye Altit gukora ibishoboka hakagaruka icyizere hagati ye n'uwo yunganira.

    Bwana Altit, usanzwe yunganira na Laurent Gbagbo wahoze ari perezida wa Côte d'Ivoire, yabwiye BBC Gahuzamiryango dukesha iyi nkuru ko 'ntacyo yavuga' kuri iki cyemezo cy'urukiko.

    Kabuga w'imyaka 85, nk'uko byavuzwe mu rukiko, yafatiwe mu Bufaransa mu kwezi kwa gatanu nyuma y'imyaka irenga 20 yihisha ubucamanza mpuzamahanga.

    Mu kwezi kwa 11/2020 yasomewe ibyaha bya jenoside, ahawe umwanya Me Altit wari umwunganiye yagize ati: '…ndasaba ko mwemera ko nta cyo avuga ariko binavuze ko atanemera ibyo aregwa'.

    Baje gupfa iki?

    Umwanzuro w'urukiko rwa UNIRMCT watangajwe kuri uyu wa kane uvuga ko 'Kabuga n'umuryango we basaba Bwana Altit guhabwa amabwiriza n'abo mu muryango wa Kabuga no kubaha uburenganzira ku nyandiko z'urubanza'.

    Altit avuga ko abona Kabuga wenyine ari we wamuha amabwiriza, kandi gusangira amakuru n'abo mu muryango we 'binyuranyije n'amabwiriza y'ibanga' ry'umwuga, nk'uko bivugwa n'inyandiko y'urukiko.

    Iyi nyandiko ivuga ko Kabuga yemeje ko yifuza ko Altit asimburwa n'umunyamategeko witwa Peter Robinson.

    Urukiko ruvuga ko Me Altit washyizweho na UNIRMCT ngo yunganire uregwa adashobora no gukorera umuryango w'uregwa.

    Urukiko ruvuga ko rwasanze nta ngingo zikomeye zisobanura kuvana Altit n'itsinda rye mu kunganira Kabuga, kuko ibyo yanze gukora 'bigendanye n'akazi ke kandi ari amahame y'umwuga we'.

    Ruvuga kandi ko abagize umuryango wa Kabuga 'nta mwanya bafite muri uru rubanza' ko umwunganizi washyizweho akishyurwa na UNIRMCT ngo yunganire uregwa 'adashobora no gukorera umuryango w'uregwa'.

    Mu rubanza rwa Kabuga rwatangiye mu kwa 11/2020 i La Haye, umushinjacyaha yasabye urukiko igihe cyo kwitegura urubanza mu mizi.

    Yasabye igihe cyo; 'kongera kuvugana no gutegura abatangabuhamya, gutegura uko bazatanga ubuhamya bari mu Rwanda, guhindura dosiye mu Kinyarwanda'… Urubanza rwahise rusubikwa.

    Urukiko, ubu rwategetse ubwanditsi bwarwo 'kwemeza Bwana Altit nk'uwunganira Kabuga' washyizweho na UNIRMCT kandi ko 'ubusabe bwo kumusimbuza bwanzwe'.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/urukiko-rwateye-utwatsi-icyifuzo-cyuwunganira-kabuga-felicien-cyo-kwikura-mu-rubanza/

  • Niwe munyarwanda rukumbi uzasifura igikombe c… – #rwanda #RwOT

    Iri rushanwa rizabera mu mujyi wa Budapest rizatangira gukinwa muri Kanama 2021.

    Sauveur amaze imyaka ine ari ku rwego rw'abasifuzi mpuzamahanga ndetse akaba yaragiye yitabazwa mu marushanwa mpuzamahanga.

    Uyu musifuzi mpuzamahanga umaze gusifura amarushanwa akomeye muri uyu mukino arimo, Afrobasket y'abagabo U18, Imikino yo gushaka itike Olempike yabereye muri Mozambique, Basketball Africa League y'abagabo 2019 na Afro-Basket 2021 byabereye i Yaoundé, nibwo bwa mbere agiye gusifura igikombe cy'Isi kuva yatangira uyu mwuga mu myaka 13 ishize.

    Ruhamiriza ni umwe mu basifuzi batatu b'umukino wa Basketball mu Rwanda nyuma ya Gaga Didier ndetse na Shema Maboko Didier, wagizwe umunyamabanga uhoraho wa Minisiteri ya Siporo.

    RUHAMIRIZA Jean Sauveur, yahawe lisanse nk'umusifuzi mpuzamahanga wa FIBA nimero 506739 mu mwaka wa 2017. Ni umunyamuryango w'ishyirahamwe ry'abasifuzi b'umukino wa Basketball mu Rwanda (ARAB) kuva mu 2008. Yatangiye gusifura muri shampiyona y'igihugu kuva mu 2011.

    Jean Sauveur yatoranyijwe mu bazasifura igikombe cy’Isi

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/104508/niwe-munyarwanda-rukumbi-uzasifura-igikombe-cyisi-104508.html

  • Polisi yarashe umusore wari ukurikiranyweho gusambanya umwana w'imyaka 7 akanamwica washakaga gutoroka #rwanda #RwOT

    Ku wa 31 Werurwe 2021 nibwo mu Karere ka Gicumbi, mu Murenge wa Manyagiro, Akagari ka Byaruyumba mu Mudugudu wa Taba havuzwe inkuru y'umusore wasambanyije umwana w'imyaka irindwi, yarangiza akamutera igisongo akamuta mu musarane.

    Amakuru agera kuri IGIHE iyi nkuru ni uko ubwo uyu musore yari amaze gusambanya uwo mwana, yamuteye igisongo mu ijosi kigahingukiranya hafi ku gitsina. Bikimara kuba, ngo yahise amujugunya mu musarane atarashiramo umwuka aracika.

    Umubyeyi w'uyu mwana ngo nyuma yagiye mu musarane, yumva harimo umuntu uri kugongera, ahamagaza abaturanyi, bakuramo wa mwana atarashiramo umwuka bamwihutana kwa muganga gusa aza gupfa ataragera ku bitaro bya CHUK aho yari yoherejwe.

    Kwizera we yahise acika, ariko abaturage bamukekaga batangira kumushakisha bafatanyije n'inzego z'umutekano RIB iza kumuta muri yombi imufungira kuri Station yayo ya Cyumba.

    Hari andi makuru IGIHE yabonye ko mu ijoro rishyira kuri uyu wa Gatanu, uyu musore yasohotse aho yari afungiye agiye ku bwiherero, ageze hanze yiruka aceremba umupolisi wari umuherekeje undi aramurasa.

    Umuvugizi wa RIB, Dr Murangira B. Thierry, yemereye IGIHE ko koko uyu musore yarashwe.

    Ati 'Yari hamwe n'abandi baherekejwe mu bwiherero, acunga umupolisi ku jisho ariruka, hanyuma umupolisi wari ubarinze aramurasa yitaba Imana'.

    Murangira yasabye abantu kwirinda ikintu cyose gishobora kubagusha mu cyaha, by'umwihariko gusambanya abana, anavuga ko umuntu wese utawe muri yombi aba akwiriye kwirinda kuba yatoroka kuko nabyo ubwabyo aba ari icyaha kigeretse ku bindi.

    Inkuru ya IGIHE

    Source : http://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/umutekano/article/polisi-yarashe-umusore-wari-ukurikiranyweho-gusambanya-umwana-w-imyaka-7

  • Shaddyboo yeruriye abafana be ko atwite nabo biva inyuma bamuhata ibibazo – YEGOB #rwanda #RwOT

    Ku munsi w'ejo tariki ya 01/04/2021 Mbabazi Chadia wamenyekanye cyane ku izina rya Shaddyboo, abinyujije ku rukuta rwe rwa Twitter yabwiye abamukurikira ko atwite.

    Ndatwite 🙃

    — Shaddyboo (@shaddyboo__92) April 1, 2021

    Shaddyboo akimara kuvuga ko atwite abafana be benshi bamuhase ibibazo bamubaza uwaba ari Se w'umwana atwite ndetse n'ibindi bibazo bitandukanye.Dore ibyo bamwe mu bafana ba Shaddyboo bamubajije:

    Nubwo Shaddyboo yabwiye abafana be ko atwite nabo bakamuhata ibibazo ariko nyuma yaje kubabwira ko yabivuze ababeshya kuko hari ku itariki ya 01 z'ukwezi kwa 04, umunsi usanzwe uzwi nk'uwo kubeshya. Yagize ati: 'It's April fools day ! 🤣🤣🤣🤣munwe amazi Mwubike inda birashira . 🤣🤣'.

    It's April fools day ! 🤣🤣🤣🤣 munwe amazi Mwubike inda birashira . 🤣🤣 https://t.co/1iQxOPjL28

    — Shaddyboo (@shaddyboo__92) April 1, 2021

    Leave your vote

    Comments

    0 comments

    Source : https://yegob.rw/shaddyboo-yeruriye-abafana-be-ko-atwite-nabo-biva-inyuma-bamuhata-ibibazo/

  • Leta iri mu mushinga wo kuvugurura Itorero ry’Igihugu –

    Aya mavugurura ateganya ko izina ry’iri torero rizahinduka, rikava ku ‘Itorero ry’Igihugu’ rikaba ‘Itorero ry’u Rwanda’.

    Uretse izina, harateganywa ko inzego z’ubuyobozi muri iri Torero rishya zizahinduka, ibyo bikajyana no kuvugurura no kwagura inshingano, hibandwa cyane ku guteza imbere umuco w’ubukorerabushake mu rubyiruko ruri mu Rwanda no hanze yarwo.

    Minisitiri w’Urubyiruko n’Umuco, Rosemary Mbabazi, yasobanuye ko uyu mushinga ugamije gukemura ibibazo biri mu Itorero ry’Igihugu.

    Yagize ati “Turashaka gushyira ingufu cyane muri gahunda z’igihugu z’ubwitange kugira ngo dukemure ibibazo bitandukanye bibangamiye umuryango nyarwanda wacu, kandi iyi ngingo isa nk’iyirengagijwe mu itegeko tugiye kuvugurura.”

    Ku wa 31 Werurwe 2021, nibwo abadepite bemeje ishingiro ry’umushinga w’iri tegeko, banasaba ko izo mpinduka zarushaho kugira uruhare rugaragara mu gutoza Abanyarwanda ibijyanye n’indangagaciro z’umuco nyarwanda. Uyu mushinga ugiye guhabwa Komite izawukurikirana mu Nteko mbere y’uko utorwa ukagirwa itegeko.

    Depite Emma Furaha Rubagumya yagaragaje ko ibikorwa by’Itorero bikwiye guhuzwa n’uburezi butangwa mu mashuri.

    Yagize ati “Ibihugu byateye imbere bifite serivisi zitandukanye z’ubwitange n’ubukorerabushake, bifite gahunda yashyizweho yo kwigisha ibyo bikorwa byabo abana mu mashuri ku buryo abanyeshuri barangiza biteguye gutanga umusanzu ku bushake mu iterambere ry’igihugu cyabo.”

    Ibikubiye mu mushinga w’itegeko

    Uretse amazina, ibindi bikubiye muri uyu mushinga w’itegeko, harimo inshingano nshya z’Itorero zizibanda ku guhuza, gushyira mu bikorwa no gukurikirana gahunda z’urugerero n’iz’ubwitange mu gihugu no mu mahanga.

    Hakubiyemo kandi imiterere mishya y’inzego z’imiyoborere y’itorero ry’u Rwanda, iri muri ubu buryo bukurikira.

    Mu nzego z’ubuyobozi harimo ibyiciro bibiri, aribyo urwego rw’Inama Nkuru rwasimbuye icyahoze ari Urwego rw’Inama y’Abakomiseri. Uru rwego rugizwe n’abantu barindwi barimo Umuyobozi w’Inama Nkuru n’Umuyobozi w’Inama Nkuru Wungirije.

    Uru kandi ni rwo rwego ruyobora itorero rugafata ibyemezo, runafite ububasha n’inshingano byo gufata ibyemezo mu byerekeye ubuyobozi, abakozi, umutungo, gutoza na gahunda zijyanye n’ubwitange n’urugerero hakurikijwe amategeko.

    Urwego rwa kabiri ni Urwego Nshingwabikorwa rugizwe n’Umutoza Mukuru w’itorero, Umutoza Mukuru w’Itorero Wungirije Ushinzwe Urugerero n’Umunyamabanga Mukuru.

    Izindi mpinduka zizabaho ni uko Umutoza Mukuru w’Itorero n’Umutoza Mukuru w’Itorero Wungirije Ushinzwe Urugerero, ari abakozi bahoraho bashinzwe gukurikirana imikorere y’itorero ry’u Rwanda n’amashami yaryo azashyirwa muri buri Ntara hakurikijwe ibiteganyijwe muri gahunda y’igihugu y’iterambere, izwi nka NST1.

    Abagize Inama Nkuru ntibazakomeza kuba abakozi bahoraho nk’uko biteganyijwe mu ngingo ya cyenda y’Itegeko ryo kuwa 16/06/2013 rishyiraho Komisiyo y’Igihugu y’Itorero, ahubwo bazagira manda hagamijwe kwirinda igongana hagati y’inshingano z’abakomiseri n’iz’abandi bakozi bahoraho.

    Leta iri mu mushinga wo kuvugurura Itorero ry’Igihugu

  • Arenga miliyari 10 Frw ntaragaruzwa mu mutungo wa Leta wanyerejwe – #rwanda #RwOT

    Minisitiri Busingye yabigarutseho ubwo yagezaga ku badepite ibisobanuro mu magambo ku bibazo byagaragaye muri raporo y'Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta y'umwaka wa 2019, birimo n'amafaranga yanyerejwe ariko akaba ataragarujwe.

    Minisitiri Busingye yagaragaje ko hari uburyo bwashyizweho bugamije kugaruza amafaranga yanyerejwe mu bihe bitandukanye, kandi ko nta muntu ukwiye gusigara atishyuye.

    Yagize ati 'Minisiteri y'Ubutabera yashyizeho ingamba zitandukanye zo kugaruza amafaranga ya Leta ataragaruzwa, binyuze mu gutangaza ku mbuga nkoranyambaga urutonde rw'ababereyemo Leta imyenda no gushishikarizwa kwishyura ku neza.'

    Yongeyeho ko urwego ayoboye rwashyizeho uburyo bwo korohereza abashaka kwishyura kuba bakwishyura mu byiciro mu gihe bigaragara ko nta bushobozi bafite bwo kwishyurira rimwe umwenda wose.

    Muri izi ngamba kandi biteganyijwe ko umuntu wese udafite ubushobozi bwo kwishyura, azajya yandikwaho uwo mwenda kugeza igihe wishyuriwe kandi ko Leta itazacika intege mu gukurikirana umutungo wanyerejwe.

    Minisitiri Busingye yagaragarije abadepite ko hakigaragara imbogamizi y'abantu bakurikiranwa ariko ugasanga nta mutungo bafite ushobora kuvamo indishyi cyangwa sosiyete yishyuzwa ugasanga itakibaho, kandi hari umwenda wa Leta yari ifite.

    Yanakomoje ku bigo bya Leta byagiye bikora amakosa yatumye Leta ishorwa mu manza ikazitsindwa, bigatuma icibwa amande.

    Komisiyo Ishinzwe Kugenzura Imikoreshereze y'Umutungo wa Leta mu Nteko ishinga amategeko (PAC) yagaragaje ko hari ibigo bikomeje guteza leta ibihombo biturutse mu kutishyura imisoro ku gihe no kuba hari ibigo bishora Leta mu manza igatsindwa bitewe n'ibyemezo bidakwiye byafashwe na bamwe mu bayobozi b'ibyo bigo.

    Mu mafaranga yahombejwe Leta, harimo miliyoni 68 Frw zishyuwe na Kaminuza y'u Rwanda nk'amande y'ubukererwe bwo kwishyura imisiro, miliyoni 53 Frw zishyujwe Ikigo Gishinzwe Amazi, Isuku n'Isukura, WASAC, ku bukererwe bwo kwishyura imisoro n'amashanyarazi, ndetse n'amafaranga miliyoni 30 Frw yishyujwe Ikigo Gishinzwe Uburezi, REB, nyuma yo gutsindwa n'abakozi bacyo bakireze mu manza.

    Mu kwirinda guhombya Leta bya hato na hato, Minisitiri w'Ubutabera yemeje ko hashyizweho abakozi bakurikirana imanza Leta iregwamo cyangwa yarezemo.

    Yavuze ko Minisiteri ayoboye yandikiye amabaruwa inzego zose za Leta ashishikariza abayobozi kwirinda amakosa no kuyakumira mu rwego rwo kudashora Leta mu manza zitari ngomba.

    Busingye kandi yavuze ko umuco wo gukemura amakimbirane binyuze mu bahesha n'inkiko ukwiye gutezwa imbere, inkiko zikitabazwa ari uko ibindi bisubizo byananiranye.

    Minisitiri Busingye yavuze ko Leta iri gushyira imbaraga mu kwishyuza abayifitiye umwenda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/arenga-miliyari-10-frw-ntaragaruzwa-mu-mutungo-wa-leta-wanyerejwe

  • Leta iri mu mushinga wo kuvugurura Itorero ry'Igihugu – #rwanda #RwOT

    Aya mavugurura ateganya ko izina ry'iri torero rizahinduka, rikava ku 'Itorero ry'Igihugu' rikaba 'Itorero ry'u Rwanda'.

    Uretse izina, harateganywa ko inzego z'ubuyobozi muri iri Torero rishya zizahinduka, ibyo bikajyana no kuvugurura no kwagura inshingano, hibandwa cyane ku guteza imbere umuco w'ubukorerabushake mu rubyiruko ruri mu Rwanda no hanze yarwo.

    Minisitiri w'Urubyiruko n'Umuco, Rosemary Mbabazi, yasobanuye ko uyu mushinga ugamije gukemura ibibazo biri mu Itorero ry'Igihugu.

    Yagize ati 'Turashaka gushyira ingufu cyane muri gahunda z'igihugu z'ubwitange kugira ngo dukemure ibibazo bitandukanye bibangamiye umuryango nyarwanda wacu, kandi iyi ngingo isa nk'iyirengagijwe mu itegeko tugiye kuvugurura.'

    Ku wa 31 Werurwe 2021, nibwo abadepite bemeje ishingiro ry'umushinga w'iri tegeko, banasaba ko izo mpinduka zarushaho kugira uruhare rugaragara mu gutoza Abanyarwanda ibijyanye n'indangagaciro z'umuco nyarwanda. Uyu mushinga ugiye guhabwa Komite izawukurikirana mu Nteko mbere y'uko utorwa ukagirwa itegeko.

    Depite Emma Furaha Rubagumya yagaragaje ko ibikorwa by'Itorero bikwiye guhuzwa n'uburezi butangwa mu mashuri.

    Yagize ati 'Ibihugu byateye imbere bifite serivisi zitandukanye z'ubwitange n'ubukorerabushake, bifite gahunda yashyizweho yo kwigisha ibyo bikorwa byabo abana mu mashuri ku buryo abanyeshuri barangiza biteguye gutanga umusanzu ku bushake mu iterambere ry'igihugu cyabo.'

    Ibikubiye mu mushinga w'itegeko

    Uretse amazina, ibindi bikubiye muri uyu mushinga w'itegeko, harimo inshingano nshya z'Itorero zizibanda ku guhuza, gushyira mu bikorwa no gukurikirana gahunda z'urugerero n'iz'ubwitange mu gihugu no mu mahanga.

    Hakubiyemo kandi imiterere mishya y'inzego z'imiyoborere y'itorero ry'u Rwanda, iri muri ubu buryo bukurikira.

    Mu nzego z'ubuyobozi harimo ibyiciro bibiri, aribyo urwego rw'Inama Nkuru rwasimbuye icyahoze ari Urwego rw'Inama y'Abakomiseri. Uru rwego rugizwe n'abantu barindwi barimo Umuyobozi w'Inama Nkuru n'Umuyobozi w'Inama Nkuru Wungirije.

    Uru kandi ni rwo rwego ruyobora itorero rugafata ibyemezo, runafite ububasha n'inshingano byo gufata ibyemezo mu byerekeye ubuyobozi, abakozi, umutungo, gutoza na gahunda zijyanye n'ubwitange n'urugerero hakurikijwe amategeko.

    Urwego rwa kabiri ni Urwego Nshingwabikorwa rugizwe n'Umutoza Mukuru w'itorero, Umutoza Mukuru w'Itorero Wungirije Ushinzwe Urugerero n'Umunyamabanga Mukuru.

    Izindi mpinduka zizabaho ni uko Umutoza Mukuru w'Itorero n'Umutoza Mukuru w'Itorero Wungirije Ushinzwe Urugerero, ari abakozi bahoraho bashinzwe gukurikirana imikorere y'itorero ry'u Rwanda n'amashami yaryo azashyirwa muri buri Ntara hakurikijwe ibiteganyijwe muri gahunda y'igihugu y'iterambere, izwi nka NST1.

    Abagize Inama Nkuru ntibazakomeza kuba abakozi bahoraho nk'uko biteganyijwe mu ngingo ya cyenda y'Itegeko ryo kuwa 16/06/2013 rishyiraho Komisiyo y'Igihugu y'Itorero, ahubwo bazagira manda hagamijwe kwirinda igongana hagati y'inshingano z'abakomiseri n'iz'abandi bakozi bahoraho.

    Leta iri mu mushinga wo kuvugurura Itorero ry’Igihugu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/leta-iri-mu-mushinga-wo-kuvugurura-itorero-ry-igihugu

  • Icyo ubushakashatsi ku gutera insoro inka bumaze kugaragaza ku kuvukisha inyana za Jersey mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ubushakashatsi bwo gutera inka insoro (embryo transfer) mu Rwanda bwatangiye mu 2011 hagamijwe kubona inyana y'icyororo yujuje amaraso 100%, itanga umukamo w'amata mwinshi kandi mwiza, inashoboye kubaho neza itabangamiwe n'ikirere cy'u Rwanda.

    Umushakashatsi muri RAB mu ishami rishinzwe kwita ku bikomoka ku matungo, Murera Aimable, yasobanuye uburyo gutera insoro mu nka bikorwa ndetse n'aho mu Rwanda bigeze bikorwaho ubushakashatsi.

    Yavuze ko hari inka zibaha insoro n'izindi batera insoro. Ubusanzwe bavuga 'urusoro' iyo intangangore yamaze guhura n'intangangabo bigakora igi rimwe.

    Ati 'Mu busanzwe inka iyo yarinze itanga intangangore imwe, kugira ngo rero twebwe tubone intanga nyinshi tuyitera imisemburo kugira ngo igire intangangore zirenze imwe, dutera intanga zamara guhura zikaba igi rimwe tukarikura muri ya nka tukaba twaritera izindi.'

    Yasobanuye ko bagira ikindi cyiciro cya kabiri cy'inka ziri buterwe insoro aho bafata inka bakayirindisha, bakayiteramo urusoro hagati y'umunsi wa gatandatu kugeza ku wa munani imaze kurinda.

    Insoro iyo zimaze kuboneka bazibika muri laboratwari aho zishobora kumara imyaka irenge 10 zibitse mu mwuka witwa 'liquid nitrogen' kugira ngo igihe cyose bazazikenera bazazikoresha mu kuzitera inka bagamije kubona icyororo bifuza.

    Kugira ngo rwa rusoro bamaze kubona ruzavemo inka, bararufata bakarutera mu nka rugakura, ikazabyara inyana yujuje ibyo bifuza bijyanye n'imiterere ya rwa rusoro.

    Ni ubushakashatsi butanga icyizere

    Murera yasobanuye ko ubwo bushakashatsi bwo gutera insoro, bwatangiye mu Rwanda mu 2011 buhera muri RAB, icyo gihe havuka inyana ebyiri ariko nyuma y'aho busa n'ubuhagaze.

    Mu 2018/19 umushinga Rwanda Diary Development Project (RDDP) wabishyizemo ubushobozi utanga ibikoresho ndetse ufasha no mu guhugura abashakashatsi. Hahise haterwa insoro mu nka z'abaturage no muri RAB.

    Muri Sitasiyo za RAB za Songa na Kinigi havuka inyana zirindwi naho mu baturage bo mu mirenge ya Kibirizi na Muyira mu Karere ka Nyanza no mu Kinigi muri Musanze havuka inyana esheshatu.

    Mu 2020 bavukishije inyana zikomoka ku nsoro 27 muri sitasiyo za RAB, havuka n'izindi esheshatu mu baturage.

    Murera ati 'Dutangira mu 2018/19 twarebaga ku nsoro twateye n'izavutse, twari turi ku kigero cya 25% ku kuvukisha. Mu 2019/20 birazamuka bigera kuri 33%. Muri uyu mwaka tukaba twashakaga ko twongera ikigero cyo kuvuka kw'inyana twateye kugira ngo kigera kuri 50%.'

    Yagereranyije ubu buryo bwo gutera insoro n'ubusanzwe bwo gutera intanga avuga ko ikigero gutera intanga bigezeho mu Rwanda kiri ku ijanisha riri hagati ya 60% ya 70% kandi icyo gihe havuka inyana cyangwa ikimasa naho ku rusoro havuka inka y'igitsina cyifuzwa kandi ifite amaraso yuzuye 100% itari ikimanyi.

    Akamaro ko gutera inka insoro ku mworozi

    Murera yahereye ku buryo bwo kubanguriza ku kimasa avuga ko bugira ingaruka mbi nyinshi zirimo gutera inka indwara zirimo amakore, imitezi n'izindi bigatuma ibura urubyaro cyangwa igapfa ndetse ikaba yakwanduza n'izindi.

    Yakomeje avuga ko n'uburyo bwo gutera intanga ari bwiza ariko icyo gihe havuka inka y'icyimanyi itujuje amaraso 100%.

    Yavuze ko gutera insoro bikiri mu bushakashatsi ariko niburangira buzaba ari uburyo bwiza bwo kuvukisha inka yujuje amaraso 100%, itanga umukamo mwiza, irya ubwatsi buke kandi itabangamirwa n'ikirere cy'u Rwanda yavukiyemo.

    Icyakora yavuze ko uburyo bwo gutera insoro bushobora kuzahenda ku buryo byagora umuturage kubwigondera, ariko ko leta ibishyizemo 'nkunganire' nk'uko yabigenje mu bijyanye no gutera intanga, byazoroha.

    Gutera inka insoro mu Rwanda bizakemura ikihe kibazo?

    Murera Aimable yavuze ko gutera inka insoro nibimara gukorwaho ubushakashatsi bigatangira gushyirwa mu bikorwa mu Rwanda, bizakemura ikibazo cy'inka zatumizwaga mu mahanga zujuje amaraso 100%.

    Ati 'Kuko Firizone watumizaga muri Afurika y'Epfo cyangwa mu Buholandi, dushobora kuyitera inka yacu ikabasha kuyibyara ikaza ari Firizone yuzuye. Cya giciro cy'ubwikorezi na kwa guhenda bikavaho kuko urusoro ntabwo rugura nk'inka ihagaze ndetse kuko yahatswe n'inka yo mu Rwanda bizakemura n'ikibazo cyo kwihanganira ikirere.'

    Yakomeje avuga ko uko amaraso agenda aba menshi ari nako umukamo wiyongera kandi bizakemura ikibazo cy'ibura ry'icyororo cyujuje amaraso 100%.

    Aborozi babibona bate?

    Bamwe mu borozi bo mu Karere ka Nyanza bamaze kuvukisha inka zikomoka ku gutera insoro, bavuga ko inyana zavutse zimeze neza kandi bazitezeho umusaruro uruta inyana z'ibyimanyi.

    Riyombyana Alexis wo mu Murenge wa Muyira mu Karere ka Nyanza ni umwe mu bavukishije inka ya jersey ikomoka ku gutera insoro.

    Ati 'Iyi nyana ya Jersey nabonye ari nziza cyane kuko irarya igahaga kandi itariye byinshi cyane. Inka ya Jersey yenda kunganya umukamo w'amata na firizone kandi yo yariye bike, Firizone irya byinshi cyane ku buryo kubona ibiyihagije bigoye.'

    Nsigaye Paul wo mu Murenge wa Kibirizi mu Karere ka Nyanza na we yemeza ko inka ya Jersey ari nziza.

    Ati 'Jersey zivukira hano nabonye ziba ari inka ziringaniye ari ngufi ahubwo inda zazo zijya hasi. Bikaba bisobanuye ko zitanga umukamo mwinshi kandi zariye bike. Ikindi ni uko zifitemo ubwirinzi zikaba zitapfa kurwara kuko zifite amaraso yuzuye 100%.'

    Umukozi w'umushinga RDDP ushinzwe gahunda zo kugaburira amatungo no kuvugurura icyororo, Nshokeyinka Joseph, yavuze ko gahunda yo gutera insoro inka bayishyizemo ubushobozi bagamije kubona icyororo cyiza.

    Ati 'Twatangiranye n'abatekinisiye barimo abashakashatsi 12 ku rwego rw'igihugu baturuka muri RAB no muri Kaminuza y'u Rwanda kugira ngo twizere ko mu minsi iza tuzaba tutakizana abava hanze, kuko mu myaka ibiri y'ingengo y'imari ishize habanje kuza uvuye mu Bwongereza, umwaka ushize tuzana umusuwisi araza yigisha Abanyarwanda.'

    Yakomeje avuga ko kuri ubu hari gukora Abanyarwanda bahuguwe kugira ngo harebwe umusaruro batanga, kugira ngo hizerwe ko bashobora kuzakomeza gutanga serivise yo gutera insoro igihe zizaba zatangiye kugezwa mu baturage.

    Yavuze ko biteganijwe ko umushinga wose wo gukora ubushakashatsi ku gutera insoro inka mu cyiciro cya mbere uzatwara agera kuri miliyoni 100 Frw. Kuri ubu hamaze gukoreshwa agera kuri miliyoni 50 Frw mu bikorwa byo guhugura abashakashatsi no kuzamura umubare wabo kandi ubushakashatsi aho bugeze hashimishije.

    Ati 'Mbahaye nk'urugero ikimasa kimwe cyaguraga agera kuri miliyoni 14 Frw none ubu tuvukishirije hano, urumva ko nitumara kugira iyi serivise ikomeye tuzajya tubona impfizi zavukiye hano tutongeye gutanga ayo mafaranga.'

    Yavuze ko ubwo bushakashatsi niburangira bukemezwa neza bizafasha aborozi guhitamo korora Jersey cyangwa Firizone bitewe n'ubushobozi bwabo kandi n'umusaruro w'amata wiyongere mu gihugu.

    Abatekinisiye barimo abashakashatsi 12 ku rwego rw'igihugu baturuka muri RAB no muri Kaminuza y'u Rwanda bakomeje gahunda yo gutera insoro mu nka

    Bimwe mu bimasa byo mu RAB by’icyororo bikurwamo intanga zikenewe

    Gukora insoro bisaba kubanza gushaka intanga ku nka nziza z’icyororo

    Gutera insoro mu nka bisaba ubushakashatsi bwihariye

    Imwe mu nyana yakomotse ku gutera insoro inka mu Murenge wa Kibirizi mu Karere ka Nyanza

    Inyana ya Jersey yavukiye mu rugo rwa Nsigaye Paul mu buryo bwo gutera urusoro inka

    Riyombyana Alexis wo mu Murenge wa Muyira mu Karere ka Nyanza ni umwe mu bavukishije inka ya jersey ikomoka ku gutera insoro

    Zimwe mu nyana zo muri RAB zavutse bikomotse ku gutera insoro inka

    Riyombyana Alexis wo mu Murenge wa Muyira mu Karere ka Nyanza ni umwe mu bavukishije inka ya jersey ikomoka ku gutera insoro

    Bamwe mu bahuguwe ku gutera insoro inka bakomeje ubushakashatsi

    [email protected]


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/icyo-ubushakashatsi-ku-gutera-insoro-inka-bumaze-kugaragaza-ku-kuvukisha-inyana