Author: webrwanda

  • Ikirunga cyamize abazungu, umunara udasanzwe ku gasongero; ibintu 6 bidasanzwe kuri Karisimbi – #rwanda #RwOT

    Uretse kuba Karisimbi iheruka kuruka mbere y'ivuka rya Yezu, ni ikirunga cyahitanye abantu, kikagira ikiyaga kigira ingano y'amazi ihoraho, hatitawe ku bihe by'imvura cyangwa izuba. Bitewe n'uko kiri ahirengeye, iki kirunga gihorana ubukonje igihe cyose.

    Karisimbi iherereye mu Majyaruguru y'Iburengerazuba bw'u Rwanda, ku mupaka uruhuza na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

    Izengurutswe n'imisozi myinshi irimo uwa Bisoke mu Burasirazuba, Mikeno mu Majyaruguru yacyo ndetse n'Ikirunga cya Nyiragongo mu Burengerazuba bwacyo, iki kikaba ari kimwe mu birunga bikiruka ndetse ubwa nyuma bikaba byari ejo bundi ku wa 22 Gicurasi uyu mwaka.

    Nubwo bitazwi neza igihe umusozi wa Karisimbi wavumburiwe n'amateka yayo mu gihe cy'abami ariko hari ibintu byihariye birangwa kuri uyu musozi.

    Ikirunga cya Karisimbi giheruka kuruka mbere ya Yezu

    Ikirunga cya Karisimbi giheruka kuruka mu myaka 8050 mbere ya Yezu, kibarizwa mu birunga byazimye bitakiruka.

    Uyu musozi ufite uburebure bwa metero 4.519, ni uwa 7 mu misozi miremire muri Afurika ndetse ukaba ari wo musozi muremure mu misozi y'uruhererekane rw'ibirunga, iherereye muri Afurika y'Iburasirazuba izwi ku izina rya 'Mufumbiro'.

    Imyinshi muri iyi misozi ntikiruka uretse Nyiragongo na Nyamuragira biherereye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Umusozi ukuze muri yo ni Sabyinyo iri hagati y'u Rwanda, Uganda na Congo.

    Izina Karisimbi ryaturutse ku ijambo ry'Ikinyarwanda 'Amasimbi' bitewe n'urubura ruhora ku gasongero k'uyu musozi.

    Impamvu Karisimbi ihorana urubura

    Haba mu gihe cy'imvura cyangwa icy'izuba, umusozi wa Karisimbi uhabona urubura ruzengurutse uyu musozi, ibintu bigaragaza ubukonje bukabije buba kuri uyu musozi, buhora munsi ya dogere Celsius zero mu gitondo ndetse no mu ijoro.

    Ubusanzwe, iyo umuyaga ugeze ku musozi, ubura inzira ukazamuka. Iyo uzamutse ugenda ukonja, ari na ko ukora ibicu, bigatuma iyo ugeze hejuru bisa nk'aho utwikiriye umusozi.

    Mu 1908 iki kirunga cyahtanye abashakashatsi

    Kuba iki kirunga giheruka kuruka mbere ya Yezu, ntibikuraho kuba nta bantu cyahitanye.

    Ku itariki ya 27 Gashyantare mu 1908, itsinda ry'abashakashatsi b'Abadage ryari riyobowe n'uwitwa Egon Von Kirschstein ryahuye n'uruva gusenya ubwo ryamanukaga ku kirunga rigana ku kiyaga gihari kitwa 'Caldeira Branca'.

    Iri tsinda ryari riri gufatanya n'umushakashatsi wamenyekanye cyane mu Budage, Duke Adolf Friedrich wa Mecklenburg, wanavumbuye ibice byinshi bya Afurika, aho bari bagiye gukora ubushakashatsi ku miterere y'ibirunga bikiruka biherereye mu Burasirazuba bwa Afurika.

    Mu ibaruwa yo ku wa 5 Werurwe 1908 yanditswe na Kirschstein wari uyoboye iryo tsinda, yagize iti 'Twari mu nzira turi kujya aho dukambitse, munsi y'umusozi. Kuko aho twari turi hari hegereye Caldeira Branca, byadusabaga nk'amasaha atatu gusa ngo tuhagere, twafashe icyemezo cyo kujyayo ndetse tumanuke tujyemo imbere muri icyo kiyaga turebe.'

    'Muri icyo kiyaga ntabwo hari harehare, twinjiyemo, tumaze kurenga nka kimwe cya kabiri cy'ubujyakuzimu bwacyo hafi y'aho kigarukira, ntitwamenye uko bigenze, tubona ikirere kirahindutse, inkuba zirakubita, hagwa amahindu menshi cyane avanze n'urubura, ibintu mu buzima bwanjye ntigeze mbona.'

    Kirschstein akomeza avuga ko batiyumvishaga ko ibyo bintu byabaho muri Afurika cyane ko ntaho bari barabibonye. Ati 'Byari nk'Ijuru ritugwiririye.'

    Nyuma y'iryo sanganya hari ababashije kurokoka ariko abandi 20 babura ubuzima. Yagize ati 'Abantu 20 bishwe n'urubura, ndetse intoki za benshi zafashe mu isayo ry'icyo kiyaga. Biragoye gusobanura ibyatubayeho.'

    Ubwo ibi byabaga hari ku ngoma y'umwami Yuhi V Musinga, nyuma y'igihe gito abazungu bageze mu Rwanda.

    Ikiyaga kiri kuri Karisimbi ntikijya gikama cyangwa ngo cyiyongere

    Karisimbi igizwe n'ibyobo byinshi byagiye bikorwa ubwo iki kirunga cyarukaga. Icyobo kinini muri byo ni iki cyiswe Caldeira Branca kirimo amazi atajya akama cyangwa ngo yiyongere nubwo hava izuba cyangwa hakagwa imvura nyinshi.

    Ibi byemezwa n'abaturiye iki kiyaga ndetse bavuga ko gifitanye isano n'imyizerere gakondo y'Abanyarwanda cyane ko cyiswe 'Mu ntango', ikaba ari intango bitirira Ryangombe.

    Umwe mu baturage baganiriye na RBA ubwo umunyamakuru wayo yasuraga iki Kirunga mu 2016, yaragize ati 'Icyo tuzi rero ni uko batubwira ko iyi ntango mubona hasi harimo amazi, bavuga ko aya mazi afite ihuriro n'ikiyaga cya Kivu. Impamvu bavuga ibyo bintu rero, murabona uyu musozi uturukamo amazi menshi aza muri iyi ntango, ariko mu gihe cy'imvura aya mazi ntabwo ajya yiyongera no mu gihe cy'izuba ntabwo ashobora kugabanuka.'

    'Nkuko nanone tubyumvana abantu badutanze kubona izuba, batubwira ko iyi ari intango. Ntabwo bahegera, iyi ni intango ya Ryangombe.'

    Uyu musozi ufite byinshi biteye amatsiko, ni yo mpamvu uzamukwa n'abatari bake bibavunnye ariko bakiyemeza kujya kureba ibyiza biwutatse no guca agahigo kuzamuka metero 4 519.

    Kuzamuka Karisimbi bifata amasaha icyenda

    Kurira umusozi wa Karisimbi si ibintu byorohera buri wese, kuko kuwuzamuka ubwabyo bisaba kwiyemeza ukirukana ubunebwe.

    Nubwo kuzamuka Karisimbi bisaba amasaha icyenda ariko, uyu musozi uzamukwa mu minsi ibibiri, kuko ku munsi wa mbere abawuzamuka bazamuka amasaha atandatu, bagahagarara mu kigereranyo nk'icya metero 3700, maze bakarara aho ubundi bagakomeza urugendo ku munsi ukurikira bagana ku gasongero ka Karisimbi.

    Iyo umuntu ahagaze ku gasongero k'uyu musozi, aba yitegeye bya birunga bikikije Karisimbi harimo na Nyiragongo yo muri Congo iheruka kuruka mu cyumweru gishize. Uretse ibyo kuri aka gasongero haba n'amabuye y'amakoro aba yaratewe n'iruka ry'ikirunga.

    Igihe cy'imvura si igihe cyiza cyo kuzamuka uyu musozi kubera ibyondo n'ubukonje bwinshi bishobora kubangamira urugendo. Ndetse ibihu byinshi bishobora gutuma utareba ibyiza byawo cyangwa ngo ubashe kubona ibindi biwukikije.

    Igihe cyiza cyo kuzamuka Karisimbi ni muri Mutarama, Gashyantare, Werurwe, Nyakanga, Kanama, Nzeri n'Ukwakira mu gihe cy'izuba cyangwa imvura nkeya.

    Uzamuka umusozi agomba kuba yitwaje imyenda y'imbeho, uturindantoki, ibyo kurya cyangwa kunywa n'ibindi. Uwitwaje ibikoresho bitandukanye nka camera, inkoni n'ibindi, akumva atari bubigezeyo acibwa 20$ kugira ngo bamutwaze.

    Ku gasongero ka Karisimbi hubatse umunara wa metero 40

    Uyu munara wa metero 40 wubatse hejuru kuri Karisimbi watangiye kubakwa mu mwaka wa 2009 ugamije kujya ufasha abawuturiye kumva radio, koroshya itumanaho ndetse no gukoresha ibikoresho by'ikoranabuhanga bitandukanye.

    Gusa imirimo yo kuwubaka igenda idindira, ariko nyuma biza kugaragara ko utazagirira akamaro u Rwanda gusa ahubwo uzanafasha ibihugu biri mu Muryango w'Ibihugu bya Afurika yo hagati n'iburasirazuba (COMESA). Bituma ibikorwa byo kuwubaka bishyirwamo ingufu mu kuwihutisha.

    Mu mwaka wa 2011 nibwo Banki Nyafurika Itsura Amajyambere, BAD, yahaye inkunga COMESA ingana na miliyoni 8.5$ [arenga miliyari 8.4 Frw] yo kurangiza kubaka uyu munara, kuko wari kugira uruhare mu gucunga ikirere n'ingendo z'indege zica mu Karere ka COMESA, cyane ko wari kujya wifashishwa mu gutanga amakuru y'indege mpuzamahanga zishaka gukoresha icyo kirere.

    Kuri ubu uyu munara ufite akamaro kanini cyane ku batuye mu Turere twa Nyabihu, Musanze na Rubavu, kuko ubafasha kumva radio neza no kureba Television, bagakoresha ibikoresho by'itumanaho ku buryo bworoshye n'ibindi.

    Karisimbi ifite ibyiza nyaburanga byinshi, yegereye ahubatse ikigo cy'ubushakashatsi cya Karisoke Research Center kirimo n'imva ya Dian Fossey, wagize uruhare runini cyane mu kwita ku ngagi.

    Abatwazaga abazungu imizigo igihe babaga baje gukora ubushakashatsi kuri Karisimbi

    Aha niho abazamuka Karisimbi baruhukira iyo bamaze amasaha atandatu bazamuka bakazongera ku munsi ukurikiyeho/Ifoto: Twitter; Ben Tuyisenge

    Duke Adolf Friedrich wa Mecklenburg wari ukuriye itsinda ry abashakashatsi baguye mu kiyaga cya Karisimbi

    Hejuru kuri Karisimbi hakunda kurangwa ibicu/ Ifoto: Mount Karisimbi

    Ikiyaga kiri hejuru kuri Karisimbi kizwi nka ‘Caldeira Branca’ ni cyo cyahitanye abashakashatsi mu 1908 bari kumwe n’abari babatwaje imitwaro/Ifoto: Volcano National Park

    Karisimbi ifite metero 4 519, ikaba ibarirwa mu birunga bitakiruka/Ifoto: Twitter Alexis Nyandwi

    Karisimbi ikijijwe n’ibindi birunga birimo na Nyiragongo iherutse kuruka muri Congo/Ifoto: Wikiloc

    Karisimbi ni wo musozi muremure mu misozi yo mu birunga Virunga Mountains Ifoto journey by design

    Kuri Karisimbi hari igihe hazaho urubura rwinshi/Ifoto: Twitter Appo

    Kuzamuka Karisimbi bitwara amasaha icyenda bigakorwa mu minsi ibiri/Ifoto: Twitter; Karisimbi Tours Africa

    Umunara uri kuri Karisimbi ufite metero 40 z’uburebure ukaba waratangiye kubakwa mu 2009/Ifoto: Pinterest


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ikirunga-cyamize-abazungu-umunara-udasanzwe-ku-gasongero-ibintu-6-bidasanzwe

  • Rubavu: Amashuri yongeye gufungura nyuma y'imitingito yakurikiye iruka rya Nyiragongo – #rwanda #RwOT

    Iruka rya Nyiragongo, ikirunga cyo muri Kivu y'Amajyaruguru muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo, rikomeje kugira ingaruka ku bikorwa bitandukanye by'Akarere ka Rubavu gahana imbibi n'icyo gihugu aho hari nk'amashuri yari amaze icyumweru afunze kubera iruka ry'iki kurunga ryabaye ku wa 22 Gicurasi 2021.

    Imitingigo idasanzwe yabaye nyuma y'iruka rya Nyiragongo, ku ruhande rw'u Rwanda by'umwihariko mu Karere ka Rubavu, yibasiye bikomeye Umurenge wa Gisenyi ku buryo ku wa 25 Gicurasi 2021, inzego z'ubuyobozi zasabye ibigo by'amashuri byigisha abana bacumbikirwa kuba bifunze imiryango.

    Abanyeshuri biga bataha nabo bahise bajya mu miryango yabo ndetse abenshi barahunga cyane ko abaturage bo muri Rubavu by'umwihariko Imirenge ya Gisenyi, Rugerero, Rubavu na Busesamana bahungiye mu bice bitandukanye by'igihugu.

    Abanyeshuri b'ibigo bitanu nibo bahise bimurirwa ku bindi bigo bitari ibyo muri uwo Murenge ariko mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere tariki 31 Gicurasi 2021, bongeye gusubira ku bigo byabo ndetse biteganyijwe ko batangira amasomo.

    Umuyobozi w'Akarere ka Rubavu, Habyarimana Gilbert, yabwiye IGIHE ko amashuri yari yarafunze yongeye gusubukura amasomo kandi inzego zitandukanye zirakomeza gufatanya n'abayobozi b'ibigo by'amashuri kugira ngo amasomo yongeye kugenda neza.

    Ati 'Uyu munsi amashuri yari yimuwe yongeye gusubukura amasomo, byari ibigo bitanu byari byarimuwe ndetse ahandi abanyeshuri bataha iwabo ariko kuri ubu bongeye kugaruka.

    Habyarimana yasabye abayobozi b'ibigo by'amashuri, abarimu n'abanyeshuri kwirinda kugira ubwoba ahubwo bagakomeza amasomo neza kuko abahanga n'inzego zibishinzwe bagaragaje ko nta kindi kibazo cy'imitingito kirongera kubaho.

    Ati 'Icyo twababwira ni ugukomera, bakinjira mu masomo bagakora cyane kubera ko iby'ibanze twabishyizeho. Ikintu tubasaba rero ni uko bose basubira mu ishuri bakiga neza bagakurikirana, inzego zose ziri gukora ibishoboka byose ngo amasomo agende neza.'

    Bamwe mu bayobozi b'amashuri yari yafunze kubera ingaruka za Nyiragongo babwiye IGIHE ko mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere basubukuye amasomo nyuma yo kubimenyeshwa n'inzego zibishinzwe.

    Ku rundi ruhande ariko abanyeshuri bo mu mashuri y'abiga bataha arimo abanza n'ayisumbuye [ay'Uburezi bw'Ibanze bw'Imyaka 12], basabwe gusubira ku mashuri nyuma y'uko bari bamaze iminsi mu miryango yabo.

    Umuyobozi w'Ishuri rya Kingdom Salomon School, Ndagijimana Daniel ati 'Abana bari kwiga ariko ni bake abandi ntabwo bari babasha kugaruka ariko turakomeza kuvugana n'ababyeyi babo tumenye impamvu nyamukuru ari nako tubashishikariza kohereza abana babo ku mashuri.

    Amashuri yose yo muri aka Karere yafunguye, ariko irya Ecole des Sciences de Gisenyi ryo riraba ryimukiye mu nyubako z'ahahoze ari Apefe Mweya ndetse na Groupe Scolaire de Muhato aho abanyeshuri bimuriwe mu bigo bihegereye.

    Muri rusange abanyeshuri biga mu bigo bacumbikirwa, basubiye mu bigo byabo ku mugoroba wo ku Cyumweru, mu gihe abiga bataha bo batashye mu miryango yabo nayo ikaza guhungira hirya no hino mu bice by'igihugu ku buryo batarabasha kugera i Rubavu.

    Abanyeshuri bari baratashye mu ngo zabo basubiye ku mashuri


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rubavu-amashuri-yongeye-gufungura-nyuma-y-imitingito-yakurikiye-iruka-rya

  • AMAFOTO : Perezida Ndayishimiye ageze muri Kenya…Yagiye muri Kenya Airways #rwanda #RwOT

    Ibiro by’Umukuru w’Igihugu cy’u Burundi, byabyutse bitangaza ko Perezida Ndayishimiye Evariste uyu munsi yerecyeza muri Kenya, mu masaaha y’agasusuruko byatangaje ko yageze muri Kenya.

    Ubutumwa banyujije kuri Twitter y’ibiro by’Umukuru w’Igihugu, buvuga ko Perezida Evariste Ndayishimiye na Madamu Angeline Ndayishimiye yageze ku kibuga cy’indege cya Kisumu muri Kenya.

    Kuri kiriya kibuga mpuzamahanga cya Kisumu, Perezida Evariste Ndayishimiye yakiriwe na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Kenya, Ambasaderi Rachelle Omamo.

    Amafoto aherekeje buriya butumwa, agaragaza Perezida Ndayishimiye yururuka indege ya Kenya Airways bigaragara ko ari yo yamujyanye.

    Perezida Ndayishimiye uheruka muri Uganda ubwo yari yitabiriye irahira rya mugenzi we Yoweri Kaguta Museveni, na bwo yagiye mu ndege ya sosiyete ya Uganda Airlines.

    Bamwe bagiye bavuga ku kuba Ndayishimiye yaragiye mu ndeye ya Uganda Airlines, bavuga ko yabwiye Museveni ko natohereza indege ijya kumutwara atajya mu irahira rye.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Mu-mahanga/Politiki/article/AMAFOTO-Perezida-Ndayishimiye-ageze-muri-Kenya-Yagiye-muri-Kenya-Airways

  • Umuhanzi Danny Vumbi yakebuye abanyamashyari ndetse n'ababiba urwango muri bagenzi babo. #rwanda #RwOT

    Umuhanzi mu njyana ya Afro beat Semivumbi Daniel uzwi nka Danny Vumbi yashize hanze indirimbo igaruka ku butumwa bugenewe abantu b'abanyamashyari babiba urwango muri sosiyete, ni indirimbo Danny yise Kabiri.

    Mu kiganiro Danny Vumbi yagiranye na RUSHYASHYA NEWS, yagarutse ku butumwa buri mu ndirimbo ye nshya Kabiri, yagize ati 'Ubutumwa bukomeye nabugeneye abanyamashyari kuko mvugamo ko 'ababiba urwango n'inzigo uretse agahinda nta nyishyu ishyari ni umwanzi w'imbere mu mutima w'aho ryaritse.'

    Avuga ko iyi ndirimbo kandi ivuga ku byifuzo abantu bagirira abandi byaba byiza cg ibibi igamije kurwanya no gukebura abanyeshyari.

    Danny Vumbi yasoje avuga ko afite gahunda yo gusohora indirimbo nyinshi ndetse kandi ko anateganya kuzakora igitaramo, Danny ati 'mfite gahunda yo gusohora indirimbo nyinshi muri uyu mwaka, koronavirusi yakomeza kuba imbogamizi ku bitaramo nkazategura igitaramo kuri social media nibura 1 muri uyu mwaka'.

    Umva hano indirimbo Kabiri ya Danny Vumbi:

    The post Umuhanzi Danny Vumbi yakebuye abanyamashyari ndetse n'ababiba urwango muri bagenzi babo. appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/umuhanzi-danny-vumbi-yakebuye-abanyamashyari-ndetse-nababiba-urwango-muri-bagenzi-babo/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=umuhanzi-danny-vumbi-yakebuye-abanyamashyari-ndetse-nababiba-urwango-muri-bagenzi-babo

  • Rubavu: Amashuri yongeye gufungura nyuma y’imitingito yakurikiye iruka rya Nyiragongo –

    Iruka rya Nyiragongo, ikirunga cyo muri Kivu y’Amajyaruguru muri Repubulika Iharanira Demukarasi ya Congo, rikomeje kugira ingaruka ku bikorwa bitandukanye by’Akarere ka Rubavu gahana imbibi n’icyo gihugu aho hari nk’amashuri yari amaze icyumweru afunze kubera iruka ry’iki kurunga ryabaye ku wa 22 Gicurasi 2021.

    Imitingigo idasanzwe yabaye nyuma y’iruka rya Nyiragongo, ku ruhande rw’u Rwanda by’umwihariko mu Karere ka Rubavu, yibasiye bikomeye Umurenge wa Gisenyi ku buryo ku wa 25 Gicurasi 2021, inzego z’ubuyobozi zasabye ibigo by’amashuri byigisha abana bacumbikirwa kuba bifunze imiryango.

    Abanyeshuri biga bataha nabo bahise bajya mu miryango yabo ndetse abenshi barahunga cyane ko abaturage bo muri Rubavu by’umwihariko Imirenge ya Gisenyi, Rugerero, Rubavu na Busesamana bahungiye mu bice bitandukanye by’igihugu.

    Abanyeshuri b’ibigo bitanu nibo bahise bimurirwa ku bindi bigo bitari ibyo muri uwo Murenge ariko mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere tariki 31 Gicurasi 2021, bongeye gusubira ku bigo byabo ndetse biteganyijwe ko batangira amasomo.

    Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu, Habyarimana Gilbert, yabwiye IGIHE ko amashuri yari yarafunze yongeye gusubukura amasomo kandi inzego zitandukanye zirakomeza gufatanya n’abayobozi b’ibigo by’amashuri kugira ngo amasomo yongeye kugenda neza.

    Ati “Uyu munsi amashuri yari yimuwe yongeye gusubukura amasomo, byari ibigo bitanu byari byarimuwe ndetse ahandi abanyeshuri bataha iwabo ariko kuri ubu bongeye kugaruka.

    Habyarimana yasabye abayobozi b’ibigo by’amashuri, abarimu n’abanyeshuri kwirinda kugira ubwoba ahubwo bagakomeza amasomo neza kuko abahanga n’inzego zibishinzwe bagaragaje ko nta kindi kibazo cy’imitingito kirongera kubaho.

    Ati “Icyo twababwira ni ugukomera, bakinjira mu masomo bagakora cyane kubera ko iby’ibanze twabishyizeho. Ikintu tubasaba rero ni uko bose basubira mu ishuri bakiga neza bagakurikirana, inzego zose ziri gukora ibishoboka byose ngo amasomo agende neza.”

    Bamwe mu bayobozi b’amashuri yari yafunze kubera ingaruka za Nyiragongo babwiye IGIHE ko mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere basubukuye amasomo nyuma yo kubimenyeshwa n’inzego zibishinzwe.

    Ku rundi ruhande ariko abanyeshuri bo mu mashuri y’abiga bataha arimo abanza n’ayisumbuye [ay’Uburezi bw’Ibanze bw’Imyaka 12], basabwe gusubira ku mashuri nyuma y’uko bari bamaze iminsi mu miryango yabo.

    Umuyobozi w’Ishuri rya Kingdom Salomon School, Ndagijimana Daniel ati “Abana bari kwiga ariko ni bake abandi ntabwo bari babasha kugaruka ariko turakomeza kuvugana n’ababyeyi babo tumenye impamvu nyamukuru ari nako tubashishikariza kohereza abana babo ku mashuri.

    Amashuri yose yo muri aka Karere yafunguye, ariko irya Ecole des Sciences de Gisenyi ryo riraba ryimukiye mu nyubako z’ahahoze ari Apefe Mweya ndetse na Groupe Scolaire de Muhato aho abanyeshuri bimuriwe mu bigo bihegereye.

    Muri rusange abanyeshuri biga mu bigo bacumbikirwa, basubiye mu bigo byabo ku mugoroba wo ku Cyumweru, mu gihe abiga bataha bo batashye mu miryango yabo nayo ikaza guhungira hirya no hino mu bice by’igihugu ku buryo batarabasha kugera i Rubavu.

    Abanyeshuri bari baratashye mu ngo zabo basubiye ku mashuri

  • Perezida Kagame yavuze kuri Rudasingwa wibye amafaranga yo kubaka Village Urugwiro n’abandi biyita “Opozisiyo” –

    Perezida Kagame yasobanuye ko benshi mu bitwa ko batavuga rumwe na Leta baba mu mahanga, aribo bijyanye mu buhungiro ndetse barimo n’abakoze ibyaha bitandukanye birimo ubujura n’ubwicanyi.

    Yabigarutseho mu kiganiro yagiranye na Televiziyo TV5 Monde cyagarutse ku ngingo zirimo izireba umubano w’u Rwanda n’u Bufaransa, politiki y’ububanyi n’amahanga igihugu cyimakaje, ubufasha ku bagizweho ingaruka n’iruka ry’Ikirunga cya Nyiragongo n’izindi.

    Perezida Kagame yabajijwe impamvu Leta y’u Rwanda idaha agahenge abatavuga rumwe na yo, asubiza ko nta ruhare ibigiramo kuko abenshi bakoze ibiri mu mahitamo yabo.

    Yagize ati “Iyo muvuga abatavuga rumwe na Leta muba mushaka kuvuga iki? Reka mbahe urugero. Hari umwe muri bo wagaragaweho gukorana n’abajenosideri. Nyuma yaje no gufatanya n’imitwe yitwaje intwaro ifite aho ihuriye na Jenoside guhera mu ntangiriro.’’

    Yasobanuye ko uwo muntu atavuze mu izina, yabaga hanze y’u Rwanda, ndetse ibimenyetso by’ibanze byerekanye ko yabigizemo uruhare.

    Ati “Twaje gukorana n’ibihugu bimwe na bimwe by’i Burayi tubona ibimenyetso, yaraje dufite ibimenyetso twahawe n’inshuti zacu z’i Burayi arafatwa arafungwa.’’

    Umukuru w’Igihugu yavuze ko no mu gihe cy’urubanza uwo muntu atigeze abihakana.

    Yagize ati “Yaje kurekurwa. Itangazamakuru ryaravuze ngo utavuga rumwe na Leta ukunzwe cyane. Mu rubanza rwe ibimenyetso simusiga twari tubifite. Hanyuma rero nkibaza nti ese kuki aba bantu bavuga ngo utavuga rumwe na Leta? Ese ni inyito ikoreshwa mu bihugu byateye imbere, abatavuga rumwe na Leta ni iki? Ese kuri bo abatavuga rumwe na Leta ni bariya?’’

    Yakomeje yerekana ko uwo muntu amaze no gufungurwa yasubiye muri bya bindi yahozemo nyamara akomeza kugaragazwa nk’umuntu urengana.

    Ati “Hari ubwo duhera mu rujijo tukibaza, ese aba bantu badushakaho iki? Niba bashaka kugaragaza uyu muntu nk’utavuga rumwe na Leta, ni ukuvuga ko bashaka ko akomeza gukora ibibi kurusha ibyo bakoze? Gukomeza kwihisha muri uwo mwambaro w’ukutavuga rumwe na Leta kugira ngo icyo akoze cyose barekere iyo.’’

    Perezida Kagame yavuze ko hari abantu batabona ibintu kimwe, ariko bidakwiye ko hagira abagena umurongo w’ibyo gukurikiza.

    Ati “Niba abantu bashaka kutavuga rumwe na twe nta kibazo, ese twaba dufite abantu tubona ibintu mu buryo butandukanye? Nibyo rwose. Ariko se kuki hari abashaka kudushyiriraho ibintu runaka? Sinkeka ko mu Burayi cyangwa ahandi ho bashobora kubyemera. Njya mbona iwanyu abantu bavuga ngo oya, musigeho ntimugomba kutwinjirira mu bibazo byacu ariko si byo mukurikiza mujya kwivanga mu by’abandi.’’

    Yavuze ko hari abivanga kugeza ubwo bashinga ibyo bita ko ari byiza kuri bo, nyamara igihugu cyo cyafashe ibikibereye.

    Ati “Twagiye dukora ibyo dutekereza ko ari byiza kuri twe, si ibyo abandi badutekerereza. Ikindi kandi ibibera ahandi turabibona. Tureba ibibera ahandi, twumva ibibera ahandi ariko dufite amahitamo yacu nk’igihugu. Ntitwakwemera ko abantu badusuzugura kandi twe twubaha bose.’’

    -  Impamvu muzi zahejeje mu mahanga abatavuga rumwe na Leta

    Perezida Kagame yifashishije ingero z’abahemukiye u Rwanda, bagahunga, bagera hanze bakiyunga n’imitwe irwanya igihugu.

    Ati “Abo bantu bose muvuga ko ari opozisiyo, navuga nshize amanga ko abenshi aribo bijyanye mu buhungiro, nta wabajyanyeyo. Ntabwo ari Guverinoma yaboherejeyo, ni amahitamo yabo kuko basanze bahawe ikaze aho. Abenshi muri bo ndetse ni n’abanyabyaha, bibye amafaranga aha, bishe abantu.’’

    Yavuze kuri Ndagijimana Jean Marie Vianney wabaye Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, wibye amafaranga.

    Uyu mugabo yatorokanye 200.000$ yahawe ngo ayifashishe mu gufungura za Ambasade.

    Perezida Kagame yakomeje ati “Yari yagiye muri misiyo yo gutangiza za Ambasade, hanyuma afata ayo mafaranga yose aragenda. Ni uko yageze mu Bufaransa. Uwo ni umwe mu bantu bitwa ko ari opposition. Nyamara ni umujura wibye amafaranga, abaye utavuga rumwe na Leta ate?’’

    Undi yatanzeho urugero ni Twagiramungu Faustin. Uyu musaza w’imyaka 75, yabaye Minisitiri w’Intebe wa Mbere w’u Rwanda nyuma ya Jenoside, yegura mu 1995.

    Mu 2003 yiyamamaje nk’umukandida wigenga mu matora y’Umukuru w’Igihugu agira amajwi 3.6%, amatora akirangira yahise ajya mu Bubiligi.

    Muri iki gihugu mu 1996, afatanyije na Seth Sendashonga wari Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu n’Amajyambere ya Komini, bashinze ishyaka FRD.

    Bitewe n’umurongo yayobotse Twagiramungu yihuje n’abatavuga rumwe na Leta kugeza ubwo ishyaka rye RDI Rwanda Nziza yinjiye mu Ihuriro MRCD rya Paul Rusesabagina uri mu maboko y’ubutabera bw’u Rwanda aho akurikiranyweho ibyaha by’iterabwoba.

    Perezida Kagame ati “Hari undi mugabo uba mu Bubiligi, wahoze ari Minisitiri w’Intebe nyuma ya Jenoside, mugende mubaze uko yahageze. Nta muntu wamukozeho, nta n’umwe wamuvuze. Yabonye ko ahantu hamukwiriye ari mu Bubiligi.’’

    “Nta dosiye n’imwe afite hano. Ntacyo yibye, yaragiye gusa kuko yumvaga ko hari ubundi buryo akwiriye kuba afatwamo. Yagiye mu Burayi kuko niho yumva yishimiye, hanyuma bakavuga ngo dore utavuga rumwe na Leta.’’

    Ihuriro rya MRCD ryarimo na Twagiramungu rifite Umutwe w’Iterabwoba wiswe FLN ndetse wagabye ibitero bitandukanye ku butaka bw’u Rwanda, byahitanye ubuzima bw’abaturage icyenda, abandi barakomereka mu bihe bitandukanye.

    -  Rudasingwa yibye amafaranga yo kubaka Village Urugwiro

    Rudasingwa Théogène yabaye Ambasaderi w’u Rwanda muri Amerika hagati ya 1996 na 1999 n’Umuyobozi mu Biro bya Perezida wa Repubulika hagati ya 2000 na 2004. Uyu mugabo w’imyaka 60 mu bihe bitandukanye yemeye ko yagize uruhare mu bikorwa bigamije guhungabanya ubutegetsi bw’u Rwanda, binyuze muri RNC.

    Perezida Kagame yavuze ko hari abatavuga rumwe na Leta baba muri Amerika, ari naho Rudasingwa atuye.

    Ati “Hari n’uwagiye yibye amafaranga yagombaga kwifashishwa twubaka iyi nyubako turimo [Village Urugwiro]. Yari ashinzwe ibiro bya Perezida. Yarayibye ariruka. Nakomeza. Abo ni bo Opozisiyo, nakomeza n’abandi.

    Mu 2011, Urukiko rwa Gisirikare rwakatiye Rudasingwa wari ufite ipeti rya major igifungo cy’imyaka 24 no kwamburwa impeta za gisirikare nyuma yo gutoroka.

    Perezida Kagame yashimangiye ko guha agaciro abo bantu biyita ko batavuga rumwe na Leta ari igitutsi ku Banyarwanda. Ati “Abaha rugari abo bantu bakeka ko ari bo dukwiriye nk’abayobozi, ni igitutsi.’’

    Perezida Kagame yavuze ko guha agaciro abiyita ko batavuga rumwe na Leta ari igitutsi ku Banyarwanda

  • Umunyamakuru Michèle uzwi muri ‘Samedi Detente’ yahawe kuyobora Magic FM #rwanda #RwOT

    Uyu munyamakuru wamenyekanye mu biganiro by’imyidagaduro, asanzwe azwi kuri iyi Radio yahawe kuyobora aho akora ibiganiro byo gususurutsa abantu.

    Ikinyamakuru Igihe dukesha aya makuru, kivuga ko uyu munyamakurukazi yahawe izi nshingano zo kuyora Magic FM mu minsi micye ishize akaba amaze icyumweru ari umuyobozi wayo.

    Ahawe izi nshingano aho asimbuye Uwera Jean Maurice wari umaze imyaka itatu ayobora Magic FM kaba asanzwe na we ari Umunyamakuru wa kiriya kigo RBA ubu akaba yashyizwe mu ishami ry’amakuru.

    Michèle Iradukunda amenyerewe cyane mu biganiro nka Samedi détente gica kuri Radio Rwanda, na Waramutse Rwanda gitambuka kuri Television Rwanda mu gitondo.

    Uyu mugore kandi afatanyije na bagenzi be batatu barimo abasanzwe bari mu mwuga w’Itangazamakuru baherutse gutangiza ikiganiro bise Ishya gitambuka kuri Television Rwanda.

    Iki kiganiro kigaruka ku ngingo zinyuranye zirimo ibisanzwe biba ku bari n’abategarugori mu buzima bwabo bwa buri munsi, ntagihe kinini kiramara ariko gikomeje gukundwa kubera ibikivugirwamo birimo kwerura bimwe mu bidakunze kuvugwa mu buzima bw’abakobwa.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Imyidagaduro/article/Umunyamakuru-Michele-uzwi-muri-Samedi-Detente-yahawe-kuyobora-Magic-FM

  • Ikipe ya Zamalek yo mu Misiri yegukanye BAL yakinwaga bwa mbere, Patriots BBC yo mu Rwanda yasoje ku mwanya wa kane. #rwanda #RwOT

    Muri iki cyumweru tariki ya 30 Gicurasi 2021, muri Kigali Arena hasozwaga irushanwa rya Basketball Africa League ryahuzaga amakipe 12 yo ku mugabane wa Afurika , ni irushanwa ryatangiye tariki ya 16 kugeza kuya 30 Gicurasi 2021 ryasojwe ikipe ya Zamalek yo mu gihugu cya Misiri itwaye igikombe nyuma yo gutsinda US Monastir amanota 76-63.

    Muri uyu mu kino wa nyuma, ikipe ya Zamalek ntabwo yatangiye neza kuko ikipe ya US Monastir yo mu gihugu cya Tuniziya yatsinze agace ka mbere ku manota 22 kuri 17 ya Zamalek, gusa mu gace ka kabiri ikipe yo mu Misiri ya Zamalek yagatsinze ku manota 27 kuri 20, bityo amakipe ajya kuruhuka ikipe ya Zamalek ikoze amanota 44 kuri 42 ya US Monastir.

    Amakipe yombi avuye kuruhuka habayeho guhatana cyane kuko hakozwe amanota makeya ku mpanze zombi ubwo bakinaga agace ka gatatu, kuko ikipe ya Zamalek yakoze amanota 11 ku manoya 9 ya Monastir, mu gace ka kane nibwo Zamalek yagaragaje imbara nyinshi kuko yakoze amanota 21 kuri 12 ya Monastir bityo umukino wose urangira ikipe y'abanya Misiri ya Zamalek ikoze amanota 76 kuri 63 ya US Monastir.

    Umukinnyi w'irushanwa yabaye Wallace Walter Hodge wa Zamalek, ahabwa igihembo cyitiriwe Hakeem Olajuwon nyuma yo kugira impuzandengo y'amanota 15,5, impuzandengo y'imipira yatanze kuri bagenzi be ikavamo amanota ingana na 5,7 no gusama imipira yahushijwe n'ikipe bahanganye ku mpuzandengo ya 5.

    Mugenzi we bakinana, Anas Osama Mahmoud yabaye umukinnyi witwaye neza mu kugarira, ahabwa igihembo cyitiriwe Dikembe Mutombo mu gihe Makrem Ben Romdhane wa US Monastir yahawe icy'umukinnyi wagaragaje koroherana cyitiriwe Manute Bol.

    Mu wundi mukino wabanje wo guhatanira umwanya wa gatatu, ikipe ya Patriots BBC yari iharagarariye u Rwanda mu irushanwa rya Basketball Africa League risozwa kuri iki Cyumweru muri Kigali Arena, yabaye iya kane nyuma yo gutsindwa na Petro de Luanda yo muri Angola amanota 97 kuri 68.

    The post Ikipe ya Zamalek yo mu Misiri yegukanye BAL yakinwaga bwa mbere, Patriots BBC yo mu Rwanda yasoje ku mwanya wa kane. appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/ikipe-ya-zamalek-yo-mu-misiri-yegukanye-bal-yakinwaga-bwa-mbere-patriots-bbc-yo-mu-rwanda-yasoje-ku-mwanya-wa-kane/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ikipe-ya-zamalek-yo-mu-misiri-yegukanye-bal-yakinwaga-bwa-mbere-patriots-bbc-yo-mu-rwanda-yasoje-ku-mwanya-wa-kane

  • Abagize Morgan Heritage bamaze imyaka itatu bashaka kuba abanyarwanda –

    Aba basore banditse kuri Twitter bavuga ko bashaka kuba abanyarwanda, aho bagize bati “Rwanda muraho? Mureke tube abanyarwanda.” Barangije bamenyesha Lee Ndayisaba usanzwe ari inshuti yabo ndetse wanabazanye mu Rwanda mu gitaramo mu 2017.

    Ndayisaba Lee uzwi mu myidagaduro nk’uhagarariye Clouds Entertainment mu Rwanda akaba ubu ari n’Umujyanama wa Bruce Melodie yabwiye IGIHE atari ubwa mbere Morgan Heritage bifuza kuba abanyarwanda.

    Ati “Bamaze igihe kinini babimbwira ko bashaka kuba abanyarwanda. Bamaze nk’imyaka itatu nanjye ngiye kureba uko nabafasha n’ubwo atari njye utanga ubwenegihugu. Bakunda u Rwanda cyane.”

    Morgan Heritage ni itsinda ry’abavandimwe bakomoka ku muhanzi ukomeye muri Amerika witwa Denroy Morgan. Iri tsinda ryashinzwe mu 1994, rigizwe na “Peetah” Morgan, Una Morgan, Roy “Gramps” Morgan, Nakhamyah “Lukes” Morgan ndetse na Memmalatel “Mr. Mojo” Morgan.

    Ryegukanye ibihembo bikomeye bitandukanye ndetse mu 2016 batwaye Grammy Awards mu cyiciro cya ‘Best Reggae Album’, kubera iyo bakoze mu 2015 yitwa ‘Strictly Roots’.

    Aba bahanzi begukana icyo gihembo bari bahatanye n’abandi bahanzi bakomeye barimo Barrington Levy, Jah Cure, Luciano n’uwitwa Rocky Dawuni.

    Morgan Heritage baririmbiye mu Rwanda bwa mbere mu Rwanda kuri Golden Tulip mu Mujyi wa Nyamata tariki ya 2 Nyakanga 2017.

    Morgan Heritage barifuza kuba abanyarwanda

  • Palm-nut vulture, igisiga cyo mu bwoko bw’inkongoro kitabeshwaho n’inyama gusa –

    Umuryango dusangamo ibisiga by’inkongoro harimo ibisiga bibaho imibereho itangaje kandi iteye amatsiko. Muri uwo muryango dusangamo inkongoro zitungwa n’imirambo n’intumbi, amayezi n’ibindi, dusangamo ndetse inkongoro zibasha kwica inyamaswa nzima zirimo nk’intama, ihene, imitavu n’izindi zitandukanye.

    Ntabwo ari ibyo gusa kuko muri uwo muryango tunasangamo inkongoro zitwa Palm-nut vulture zibeshwaho n’ubunyobwa n’izindi mbuto nubwo inshuro nke cyane zibasha kurya inyama. Ese Palm-nut vulture ni igisiga bwoko ki?

    Palm-nut vulture ni igisiga gisa gute?

    Iki gisiga iyo ari gikuru ahantu hanini haba hasa n’ibara ry’umweru, uretse ku mugongo hari ibara ry’umukara. Iki gisiga gifite imirizo migufi isa n’umukara ariko hakagaragaraho uturongo tw’umweru.

    Amaso y’iki gisiga ni umuhondo kandi amaguru n’amano afite ibara rijya gutukura. Ibi bisiga ikigore n’ikigabo birasa uretse ko ikigore kiruta gato ikigabo.

    Uburebure bw’iki gisiga ni santimetero 60, iyo amababa arambuye agira santimetero 150, iyo gikuze gipima garama 1360-1700g.

    Palm-nut vulture ishobora kurama kugera ku myaka 27. Ku mugabane wa Afurika habarurwa ibi bisiga bigera 80.000 kandi mu Rwanda by’umwihariko muri Kigali ibi bisiga bibasha kuhaboneka ku bwinshi.

    Palm-nut vulture itungwa n’iki?

    Palm-nut vulture ni igisiga gitandukanye n’ibindi bisiga byo mu muryango w’inkongoro ndetse n’ibindi bibeshwaho no guhiga. Iki gisiga gitungwa mbere na mbere n’imbuto n’amavuta biva ku giti cy’umukindo kandi gishobora kurya izindi mbuto n’impeke zitandukanye.

    Rimwe na rimwe gishobora kurya ibinyangoro n’ibiburangoro. Muri ibyo twavuga nk’amafi, ibisimba bisimbagurika n’ibinyamujonjorerwa. Ni gacye cyane wabona ibi bisiga birya intumbi, nubwo bishobora kurya inyoni zakomeretse cyangwa inyamabere.

    Palm-nut vulture zororoka zite?

    Palm-nut Vulture zubaka icyari kinini kigizwe n’amashami y’ibiti. Mu cyari mo imbere haba harimo amababi y’ibiti by’imikindo. Ibi bisiga bikunda kwarika icyari mu mahango y’igiti kandi zikacyubaka hejuru cyane. Ibisiga bikuze bikunda kuba hafi y’icyo cyari mu gihe cy’umwaka. Iyo icyari kimaze kuboneka ingore itera igi rimwe ryonyine.

    Ikigabo n’ikigore bifatanya kurarira iryo gi mu gihe cy’iminsi 36-42. Iyo igihe cyo kurarira kirangiye rya gi rivamo umushwi usa n’ikijuju. Uwo mushwi ugaburirwa n’ababyeyi bombi kandi nyuma y’amezi 3 uba umaze kumenya kuguruka.

    Palm-nut vulture zibangamirwa n’iki?

    Bitewe n’ubunini bwazo ndetse n’imbaraga zigira Palm-nut vulture ntabwo zifite ibizihiga byinshi, uretse ko imishwi yayo iba ifite ibyago byinshi byo kuribwa n’ibisiga birya inyama harimo za kagoma n’ibindi bisiga bitungwa n’inyama. Ibyo kandi byiyongeraho ikibazo cy’imihindagurikire y’ikirere no gutema amashyamba.