Author: webrwanda

  • DIGP Namuhoranye yibukije Abapolisi inshingano z’ingenzi bafite ku muturage –

    Ni amahugurwa yitabiriwe n’abayobozi ba Polisi mu turere, ku mirenge ndetse n’abahagarariye abandi mu mashami atandukanye.

    Aya mahugurwa yakozwe hubahirijwe amabwiriza yo kwirinda icyorezo cya COVID-19 aho babanje kwipimisha COVID-19, kwambara agapfukamunwa, guhana intera hagati y’umuntu n’undi no gukaraba mu ntoki n’amazi meza n’isabune.

    Aba bapolisi bahawe amasomo atandukanye arenga 30, muri yo harimo imyitwarire, imikorere ya kinyamwuga n’indangagaciro, uruhare rwa Ndi umunyarawanda mu kubanisha abanyarwanda nyuma ya Jenocide yakorewe Abatutsi mu 1994, uburyo bwo gukumira ibyaha bitaraba, uruhare rw’itangazamakuru mu gukumira ibyaha, kurwanya iterabwoba, uruhare rw’umuturage mu kwicungira umutekano n’ibindi.

    DIGP Namuhoranye yasobanuriye abitabiriye amahugurwa ibyo umuturage agomba kuba yujuje by’ibanze kugira ngo abe afite umutekano.

    Ati “Umutekano ugaragarira ku kuba umuturage afite imibereho myiza, ibyo kurya, atuye ahantu hatamuteza ibibazo, atarwaye, nawe ubwe afite umutekano akawuha n’abo baturanye. Umuturage naba adafite ibyo kurya akajya kubishaka anyuze mu nzira zo kwiba icyo gihe azaba akoze icyaha, ibyiza rero ni uko mwamwigisha uko yiteza imbere akabasha kubona iby’ibanze nkenerwa bityo icyo gihe muzaba mukumiriye icyaha kitaraba.”

    Yakomeje abwira aba bapolisi ko mu byo bakora byose bagomba kujya babikorana n’abaturage kuko aribo bagenerwabikorwa ndetse bagafatanya n’izindi nzego kuko aribyo bizabafasha kugera ku nshingano zabo zo gukumira ibyaha bitaraba.

    Ati “Gucunga umutekano ntabwo ari ukurwanya ibyaha gusa, mukwiye kujya mwegera abaturage mukaganira nabo mukumva ibibazo bafite ibyo mushoboye gukemura mukabafasha kubikemura ibyo mudashoboye mukabigeza ku nzego zibifite mu nshingano. Mushobora gusanga ibibazo bafite aribyo kenshi biba intandaro y’ikorwa ry’ibyaha biboneka muri ako gace.”

    Umuyobozi wungirije muri Polisi y’u Rwanda ushinzwe ibikorwa yasoje ashimangira ko ubufatanye bwa Polisi n’abaturage (Community Policing) ari urutirigongo ibikorwa bya Polisi y’u Rwanda bishingiyeyeho mu gukumira no kurwanya ibyaha.

    Yashimiye abitabiriye amahugurwa, ababwira ko bitezweho impinduka nziza mu gufatanya n’abaturage mu kwicungira umutekano bakumira ibyaha bitaraba ari nako bakomeza kubahiriza ishyirwa mu bikorwa ry’amabwiriza ajyanye no kurwanya COVID-19.

    Umwe mu bitabiriye aya mahugurwa, AIP Amiel Tuyishimire, ukorera mu Karere ka Ngororero yavuze ko aya mahugurwa ayungukiyemo byinshi birimo uburyo bwo kwakira no gukorana n’abaturage neza kandi ko akazi kazarushaho kugenda neza, asoza ashimira Polisi yateguye aya mahugurwa yizeza ko azashyira mu bikorwa inyigisho yahawe.

    Iki ni icyiciro cya mbere gihuguwe kigizwe n’abapolisi 110, biteganyijwe ko bazahugurwa mu byiciro bitatu aho n’ubundi buri kiciro kizaba kigizwe n’abapolisi 110.

    Umuyobozi mukuru wa Polisi y’u Rwanda wungirije ushinzwe ibikorwa, DIGP Felix Namuhoranye

    AIP Amiel Tuyishimire witabiriye amahugurwa

  • Urunturuntu mu Rugaga rw’Abagenagaciro –

    Muri Mata 2021, nibwo ubuyobozi bw’Urugaga rw’Abagenagaciro b’Umutungo Utimukanwa mu Rwanda, bwashyizeho ikoranabuhanga ryifashishwa mu gutanga akazi mu banyamuryango barwo.

    Ubu iyo umuturage akeneye umugenagaciro bimusaba kwandikira urugaga rwabo akoresheje ubwo buryo bw’ikoranabuhanga bukaba ari bwo bumuhitiramo uwo bazakorana mu gihe mbere ari umuturage wamwishakiraga.

    Abagenagaciro batandukanye babwiye IGIHE ko batishimiye iryo koranabuhanga rigena uko babona akazi kuko bibagusha mu gihombo.

    Umwe muri bo utashatse ko imyirindoro ye ishyirwa mu itangazamakuru, yagize ati “Muri iki gihe ntiwabona umukiriya ngo umukorere ‘systeme’ atari wowe yahisemo, urumva ko ari ibintu bitumvikana. Ubwo buryo si bwiza buri kuduhombya cyane kuko abantu bose badakora kimwe.”

    “None se wowe waba umaze imyaka 15 mu kazi ukagira uburambe n’ubushobozi nk’umugenagaciro ukirangiza amashuri? Ikibazo kinarimo ni uko usanga hari igihe ubwo buryo buha akazi abagenagaciro bakora nko muri Leta kandi baba basanzwe bakora ugasanga inyungu zose nibo zijeho gusa.”

    Umuyobozi Ushinzwe Ibikorwa mu Ishyirahamwe ry’Ibigo by’Imari AMIR, Jackson Kwikiriza, yemeza ko bamaze kwandikira uru rugagara barumenyesha ko batishimiye iyi mikorere y’iri koranamuhanga.

    Ati “Ntabwo ubu buryo (Système) twabwishimiye kuko icya mbere umukiriya ku giti cye ni we winjiramo agasaba ko akorerwa igenagaciro ikamuha telefone z’umugenagaciro akamuhamagara akajyana idosiye ku kigo cy’imari arimo gusabamo amafaranga kandi ikigo cy’imari nticyimuzi, nticyizi niba iyo raporo yujuje ubuziranenge.”

    Yongeyeho ko iri koranabuhanga ryatumye ibigo by’imari n’amabanki bifata icyemezo cyo kutaguriza abakiriya b’abagenagaciro mu kwirinda ko bwahomba.

    Ati “Ibigo by’imari bikavuga biti twebwe ibi bintu ntabwo twabikora, ese turaha umuntu amafaranga yacu turamutse duhombye twamukura he? Twamubaza iki ko nta kazi twamuhaye? None se turamuha amafaraga kandi nta masezerano twagiranye, aho niho ikibazo kiri.”

    Umuyobozi w’Urugaga rw’Abagenagaciro b’Umutungo Utimukanwa mu Rwanda, David Dushimimana, na we yemeza ko amabanki n’ibigo by’imari byabandikiye bibabwira ko bitishimiye ubu buryo bw’ikoranabuhanga bukoreshwa mu guha abagenagaciro akazi.

    Ati “Mbere wasangaga hagaragara ruswa no kwikubira imirimo ariko icyo navuga ni uko tutashyizeho iri koranabuhanga dushaka kugira uwo tubangamira kuko hari ababushimye n’abatarabushimye ariko tugiye gukurikirana turebe niba bufasha igihugu cyangwa ntacyo bugifasha nitubona bubangamye tuzabukuraho.”

    Bamwe mu bagenagaciro ubwo bari mu gikorwa cy’amatora mu 2019

  • Donald Trump yafungiwe konti ze za Facebook na instagram mu gihe cy'imyaka ibiri #rwanda #RwOT

    Kompanyi y'ikoranabuhanga Facebook Inc yahagaritse mu gihe cy'imyaka ibiri konti zo kuri Facebook na Instagram z'uwahoze ari Perezida w'Amerika Donald Trump.

    Mu kwezi kwa mbere yari yaciwe kuri izo mbuga kugeza igihe kitazwi, nyuma y'ibyo yatangaje ku midugararo yabereye ku nyubako ya Capitol y'inteko ishingamategeko y'Amerika.

    Ariko mu kwezi gushize inama nkuru y'ubugenzuzi ya Facebook yanenze icyo cyemezo kitavugaga neza igihe igihano kizamara. Facebook yavuze ko ibikorwa bya Bwana Trump ari 'ukurenga bikomeye ku mategeko yacu'.

    Bwana Trump yavuze ko icyo cyemezo ari 'igitutsi' ku bantu babarirwa muri za miliyoni bamutoye mu matora ya perezida yo mu mwaka ushize.

    Icyemezo cya Facebook kije mu gihe uru rubuga nkoranyambaga rurimo gusoza gahunda yo gukingira ikibaba abanyapolitiki ku bijyanye n'amategeko amwe yo kugenzura ibyo batangaza.

    Facebook yavuze ko itazongera guha ubudahangarwa abanyapolitiki ku bijyanye n'ibyo batangaza birimo kuyobya cyangwa kwibasira abandi, kubera ko ibyo batangaje bihinduka ibishobora kuvamo amakuru.

    Uku guhagarikwa kwa Bwana Trump kwari kwatangiye guhera ku itariki yahagaritsweho bwa mbere ya 7 y'ukwezi kwa mbere, nkuko byatangajwe na Nick Clegg, umuyobozi wungirije ushinzwe ibikorwa mpuzamahanga muri Facebook.

    Ubutumwa bwa Bwana Clegg bwongeyeho buti: 'Hashingiwe ku bukana bw'ibyagejeje ku ihagarikwa rya Bwana Trump, twemera ko ibikorwa bye ari ukurenga bikomeye ku mategeko yacu bihanishwa igihano cya mbere cyo hejuru mu bihari'.

    Ati: 'Nidusanga hakiri ibyago bikomeye ku mutekano w'abaturage, tuzongera uku guhagarikwa ho igihe runaka dukomeze kongera gusuzuma kugeza igihe ibyo byago bizagabanuka'.

    Mu gihe Bwana Trump azaba agarutse kuri izo mbuga, mu gihe yakora andi makosa azahabwa 'ibihano byiyongera ubukana mu buryo bwihuse', nkuko itangazo rya Bwana Clegg ryabivuze.

    Trump yasubije iki?

    Mu itangazo ryatanzwe binyuze mu kanama k'ibikorwa bye bya politiki kazwi nka Save America, Bwana Trump yagize ati: 'Icyemezo cya Facebook ni igitutsi ku bantu baciye umuhigo bagera kuri miliyoni 75, kongeraho abandi benshi, badutoye…'

    Akomeza ati' [Facebook] Ntibakwiye kwemererwa gukora uku kuniga ibitekerezo no gucecekesha ngo birangirire aho, kandi mu mpera tuzatsinda. Igihugu cyacu ntabwo kigishoboye kwihanganira uku gukoresha nabi ububasha!'.

    Mu itangazo rya kabiri rivuga kuri uko guhagarikwa imyaka ibiri, Bwana Trump yibasiye uwashinze Facebook. Ati:' Ubutaha ubwo nzaba ndi muri White House [ibiro bya perezida w'Amerika] nta bindi birori bizabaho byo gusangira amafunguro, ku busabe bwe, na Mark Zuckerberg n'umugore we. Bizaba ari akazi gusa!'.

    Icyemezo cya Facebook cyemerera Bwana Trump kugaruka kuri uru rubuga mbere y'amatora ya perezida yo mu 2024. Gifashwe kandi mu gihe yitegura kongera gukoresha mitingi zitabirwa n'imbaga nk'izo yari azwiho mu gihe cyo kwiyamamaza no mu gihe cy'ubutegetsi bwe.

    Imwe mu za mbere muri izo mitingi nkuko BBC ibivuga, iteganyijwe kubera mu mujyi wa Dallas muri leta ya Texas mu ntangiriro y'ukwezi kwa karindwi, nkuko ibitangazamakuru byo muri Amerika bibivuga.

    Mu ntangiriro y'iki cyumweru, byamenyekanye ko urubuga rw'itumanaho rwari rwashinzwe na Bwana Trump nyuma yo guhagarikwa ku mbuga nkoranyambaga — ruzwi nka From the Desk of Donald J Trump — rwafunzwe burundu.

    Hamwe no guhagarikwa na Facebook — buri kwezi ikoreshwa n'abantu barenga miliyari ebyiri ku isi, Bwana Trump yanahagaritswe kuri Twitter, YouTube, Snapchat, Twitch n'izindi mbuga nkoranyambaga, kubera imidugararo yo mu kwezi kwa mbere.

    Mu kwezi gushize, Guverineri Ron DeSantis wa leta ya Florida, inshuti ya Trump wo mu ishyaka ry'abarepubulikani, yashyize umukono ku itegeko rya mbere muri Amerika rihana kompanyi z'ikoranabuhanga kubera guhagarika abanyapolitiki.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/donald-trump-yafungiwe-konti-ze-za-facebook-na-instagram-mu-gihe-cyimyaka-ibiri/

  • Imyuzure: Mwige guhangana n'ibihe, mwubake inzu zirinda amazi-Perezida Ndayishimiye #rwanda #RwOT

    Umukuru w'Uburundi Evaritse Ndayishimiye yasabye ko abantu bakwiga uburyo bahangana n'ibihe mu gihe bashobora kuba ahantu nko mu Gatumba, aho imyuzure ya Tanganyika n'uruzi Rusizi byakuye benshi mu byabo.

    Ibi Perezida Ndayishimiye, yabivugiye Maramvya aho yashyiriye imfashanyo abantu barenga ibihumbi 10 bahashyizwe mu buryo bw'agateganyo nyuma yo gukurwa mu byabo n'imyuzure cyane cyane mu bice bya Gatumba no mu nkengero zaho.

    Ingingo yo kwimura abo bantu kugira ngo bave burundu aho bari batuye n'ubu ntabwo irafatwa ariko ngo iri mu zishoboka.

    Abo bantu umukuru w'igihugu yasuye bahawe aho kuba muri Sobel, hahoze haba inka muri zone Maramvya yo muri komine Mutimbuzi mu Ntara ya Bujumbura.

    'Abashakanye ntabwo babasha gutera akabariro'

    Abo bantu baba mu tuzu tw'uduhema duto duto, benshi muri bo bemeza ko tudashobora gukwira umuryango, abagabo bamwe na bamwe ngo barara hanze kugira ngo bitangire abana n'abagore.

    Bamwe mu bashakanye bavuga ko batabasha gutera akabariro. Umugore umwe aba muri iyo site avuga ati: 'Biragoye. Kubera utuzu twacu turegeranye rwose. Ntushobora kwisanzura nk'uko waba uri imuhira. Uhita uvuga uti tekana wihangane …tuzotaha mu hira.'

    Kwimurwa burundu cyangwa se gusubira mu Gatumba?

    Mu bindi bibazo bibugarije harimo kutagira icyo bakora, no kuba abana babo batajya ku mashuri. Aho ni mu gihe hataraboneka igisubizo kidakuka cyo kumenya niba bazimurirwa ahandi cyangwa se ari ugutegereza amazi agakama bagasubira iwabo.

    Ni ikibazo n'umukuru w'igihugu Evariste Ndayishimiye acyibaza: 'Mu 2007 byarabaye … none byagarutse. 'None twakora iki ngo tumenye kwitegura ibyo bihe?'

    Umukuru w'igihugu nkuko BBC ibitangaza, avuga ko Leta ikirimo kwiga igisubizo kibereye, harimo kwimurira abo bantu ahandi bibaye ngombwa, ariko kandi aranagaruka akabwira abo bantu ko bagomba kwiga guhangana n'ibihe niba bahisemo gusubira aho bahora batuye.

    Evaritse Ndayishimiye yababwiye ati: 'Ndababajije nti mbega twimukire ahandi? Mwese muvuga ngo oya. Twige rero guhangana n'ayo mazi. Ko twemeye kuhaguma, duhite twiga no kubaka inzu zikomeye zihangana n'ayo mazi'.

    Mu gihe hagitegerejwe igisubizo kirambye kuri aba bantu, umukuru w'igihugu yabashyiriye imfashanyo y'ibiribwa n'ibindi bikoresho bizabafasha muri iyi minsi bakiri mu buhungiro.

    Imyizure ya Tanganyaika na Rusizi aho mu Gatumba no mu nkengero yaho hari amashyirahamwe agereranya ko yatumye abantu barenga ibihumbi 30 bata ingo zabo.

    Ariko ingaruka z'imyuzure y'amazi yaTanganyika zo ni nyinshi kurusha, kandi si i Bujumbura gusa. Inkengero za Tanganyika zirenza ibirometero120 kuva i Bujumbura gushyika i Nyanza-Lac ku rubibe Uburundi buhana na Tanzania.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/imyuzure-mwige-guhangana-nibihe-mwubake-inzu-zirinda-amazi-perezida-ndayishimiye/

  • Sadate yatakambiye Imana ngo itabare Kwizera uri mu gihome kubera ibiyobyabwenge #rwanda #RwOT

    Amakuru y'itabwa muri yombi rya Kwizera Olivier yatangiye gucicikana ku mbuga nkoranyambaga ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Gatanu tariki 4 Kamena 2021.

    Mu butumwa RIB yandikiye umunyamakuru Oswald Mutuyeyezu wari uyibajije ku ifungwa ry'uyu munyezamu,yagize iti “Mwiriwe neza @oswaki, ni byo koko Kwizera Olivier yafunzwe, akaba akurikiranyweho gukoresha ibiyobyabwenge. Murakoze.''

    Bwana Sadate Munyakazi ari mu bababajwe n'iki cyaha uyu munyezamu yakoze bituma asaba Imana gutabara Kwizera Olivier.

    Yagize ati“Nyagasani ni wowe Nyirimpuhwe, Nyagasani ni wowe Nyiribisingizo,
    Nyagasani ni wowe Nyirimbabazi zihebuje, Nyagasani worohereze uyu muvandimwe Umugirire ubuntu n'imbabazi zawe maze umukure ahakomeye kandi umubere Umuyobozi mu nzira ze zose.”

    Kwizera Olivier yari amaze iminsi atari kumwe n'ikipe ya Rayon Sports, kubera ko nyuma y'umukino usoza itsinda B rya shampiyona banganyijemo na Gasogi Unite 1-1 tariki ya 17 Gicurasi, yajyanye n'abandi mu mwiherero ararayo bukeye ahita asohoka nta ruhushya ahawe agarutse yangirwa kwinjira atipimishije yisubirira hanze.

    Source : http://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/sadate-yatakambiye-imana-ngo-itabare-kwizera-uri-mu-gihome-kubera

  • Cardinal Kambanda yavuze ku bikorwa by'Ingabo z'u Bufaransa mu 1994, abanenga Kagame no ku Bapadiri bakoze Jenoside – #rwanda #RwOT

    Cardinal Kambanda yabigarutse mu kiganiro yagiranye na Le Croix cyagarutse ku ngingo zirimo urugendo rwa Perezida Macron mu Rwanda, Abapadiri bakoze Jenoside n'abayikekwaho, ubumwe n'ubwiyunge mu Rwanda n'ibindi.

    Ni ikiganiro cyatangajwe nyuma y'icyumweru Macron avuye mu Rwanda aho yavugiye ijambo rikomeye, yemera uruhare rw'igihugu cye mu mateka ashaririye y'u Rwanda.

    Cardinal Kambanda yavuze ko u Rwanda nta kibazo rufitanye n'Abafaransa ahubwo ko rugifitanye na Politiki y'u Bufaransa mu Rwanda ku butegetsi bwa Habyarimana.

    Ati 'Ijambo rya Emmanuel Macron ryashyize umucyo kuri iyi ngingo binyuze mu kwemera uruhare rw'abamubanjirije ku batugiriye nabi. Ni ikintu cy'ingenzi cyane.'

    Yakomeje agira ati 'Mu Rwanda twize kubabarira abatwiciye, tuzi icyo bisaba ndetse n'uburyo ari ingenzi mu kubaka ahazaza hasangiwe. Ku Bufaransa rero, twageze kuri urwo rwego. Ibyo biratunejeje.'

    Cardinal Kambanda yavuze kandi ku bikorwa byaranze Ingabo z'u Bufaransa zari mu Rwanda kuva mu 1990 kugera mu 1994.

    Mu 1990 ubwo FPR Inkotanyi yatangizaga urugamba rwo kubohora igihugu, u Bufaransa buri mu bihugu bya mbere byatabaye bwangu Habyarimana, ingabo zabwo zijya gutera ingabo mu bitugu Inzirabwoba (FAR) mu cyiswe 'Opération Noroît'.

    Izo ngabo zakomeje kuhaba ubwo imirwano yahagararaga, ariko ubutumwa bwazo busa nk'ubuhindutse zijya mu byo gutoza Interahamwe n'ingabo za Leta, kandi icyo gihe u Bufaransa bwari bufite amakuru ahagije y'uburyo imyitozo ingabo zabo zitanga ikoreshwa mu kwikiza abo Leta itashakaga ari bo Batutsi.

    Ati 'Tuzi ibyo Abasirikare b'Abafaransa bakoze mu gihugu cyacu. Njye ubwanjye nabiboneye bari kugenzura indangamuntu kuri bariyeri. Batekerezaga ko Abatutsi ari ibyitso bya FPR. Twari tuzi ko Ingabo za Habyarimana zari zinejejwe no kuba bahari, ko ntacyo bakoze mu guhagarika ubwicanyi bwakorewe Abatutsi hagati ya 1990 kugera mu ntangiriro za Jenoside, ko badutereranye bakadusiga mu biganza by'abicanyi muri Mata 1994, yewe no ku musozi wa Bisesero ku wa 27 Kamena.'

    'Turabizi ko Abajenosideri babashije guhunga banyuze mu gace zagenzuraga. Mu bigaragara, Emmanuel Macron ntabwo yashatse kurakaza abasirikare bamwe b'Abafaransa. Icy'ingenzi, ni intambwe yateye mu cyerekezo cyacu.'

    Cardinal Kambanda yavuze ko mu ijambo rya Emmanuel Macron, yagaragaje kumva neza ububabare u Rwanda rwanyuzemo.

    Ati 'Kwemera ibyo, biri mu murongo wo kudusaba imbabazi mu buryo mbonankubone.'

    Yakomeje avuga ko ari iby'ingenzi cyane ko u Bufaransa bwumva uburemere bw'imibabaro yatewe n'amahitamo yabwo kandi 'kubyumva ubwabyo' ari intambwe y'ingenzi.

    Cardinal Kambanda yavuze ko nyuma yo kumva uburemere bw'ubwo bubabare, ikizakurikiraho ari imbabazi gusa kuri we ngo icyo Macron yakoze ni ikintu cy'ingenzi ku buryo byabashisha ibihugu byombi kubana no gukorana mu mutuzo.

    Cardnal Kambanda yagarutse ku ruhare rwa Kiliziya mu kunga Abanyarwanda

    Kambanda ni we munyarwanda wa mbere ugeze ku rwego ruhambaye mu buyobozi bwa Kiliziya Gatolika ku Isi, aho mu mwaka ushize yagizwe Cardinal.

    Muri iki kiganiro, yavuze ko Kiliziya Gatolika mu Rwanda ari ishusho y'umuryango nyarwanda, aho yagize uruhare rukomeye mu rugendo rwo kunga no gusaba imbabazi hagati y'abanyarwanda ubwabo.

    Ati 'Ibyo bitangirira mu kwiyunga nawe ubwawe ku bibi wakoze. Ntabwo ari ibintu byoroshye kubyakira, hari ukwinangira gukomeye kuba kuri imbere mu muntu, duhitamo guhungira mu bugizi bwa nabi, mu biyobyabwenge…'

    Ku bijyanye n'abapadiri bahamijwe uruhare muri Jenoside, yavuze ko amategeko ya Kiliziya Gatolika ntacyo abavugaho, ahubwo ikiba ari ukwiga uko umunsi ku wundi Kiliziya yabana n'ingaruka za Jenoside.

    Ati 'Kuri iki by'umwihariko, abari muri gereza, bagera kuri batanu, tubasaba kujya mu gihe cyo kwicuza. Dukurikirana abarangije ibihano tureba niba nta myumvire ya Jenoside bacyifitemo.'

    Yavuze ko basabwa kunyura mu gihe cyo kwicuza ibyo bakoze, bakiyeza binyuze mu masengesho kandi bagakorana n'ubutabera.

    Ati 'Abandi bagarutse muri twe ariko hari ibyo baba bagomba gukurikiza birimo kutigaragaza cyane bakaba mu buzima bwo kwicuza.'

    Ku bapadiri bakekwaho Jenoside bahungiye mu mahanga, yavuze ko hari abari mu Burayi nko mu Bufaransa, mu Bubiligi, mu Butaliyani no muri Espagne. Yavuze ko sosiyete itumva uburyo abantu nk'abo bahawe icumbi muri ibyo bihugu, bamwe muri bo hari n'ubufasha bagenerwa.

    Ngo ni ibintu bigoye kwiyumvisha uburyo umupadiri yagize uruhare muri Jenoside, gusa akavuga ko icyifuzo gikomeye ari uko na bo ubutabera bwabageraho bugakora akazi kabwo.

    Yavuze ko iyi ngingo na Emmanuel Macron yayigarutseho ubwo yari ku Rwibutso rwa Jenoside kandi ko ari cyo cyifuzo gikomeye kurusha ibindi.

    Yasubije abanenga Perezida Kagame

    Cardinal Kambanda yavuze ko imiryango mpuzamahanga n'abanenga Perezida Kagame ko mu Rwanda uburenganzira bwa muntu buhonyorwa, ababivuga barebereye Jenoside yakorewe Abatutsi ubwo yabaga.

    Ati 'Abavuga ibyo, ntacyo bakoze kuri Jenoside yakorewe Abatutsi. Hari abantu bo hanze y'igihugu cyane muri diaspora batsimbaraye ku ngengabitekerezo yo mu 1994.'

    Yavuze ko abo bantu bashyize imbere umugambi wo gutanya abanyarwanda, guhembera ubugizi bwa nabi mu gihugu n'ubundi cyabonye byinshi bibabaje.

    Kuri we yavuze ko nta muntu ukwiriye gushukwa n'abo bantu bo hanze, ati 'Ibyo hanze bita opozisiyo, imbere tuzi ko ari abantu bashaka kwimakaza ivanguramoko, guteranya no gutera ubwoba abarokotse Jenoside.'

    Yavuze ko Perezida Kagame yahagaritse Jenoside, ndetse ko intambara yabereye muri Zaïre yari iyo gukurikirana abakoze Jenoside bari bari kuhisuganyiriza kugira ngo bakomeze umugambi bari barateshejwe.

    Muri abo bari harimo n'abasivile bayobowe mu nzira itari yo bakisanga baguye muri iyo ntambara.

    Ati 'Ariko ibyo si Jenoside nk'uko byavuzwe muri Raporo y'Ishami rya Loni rishinzwe uburenganzira bwa muntu, yiswe Mapping. Ntabwo ari ukuri. Umubare munini w'impunzi z'abanyarwanda zari muri Zaïre zaratahutse. Ariko abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, ababashyigikiye bo muri Congo ni bo bahimbye ibyo birego. Byakirizwa yombi n'abantu bo mu Burengerazuba bw'Isi.'

    Yavuze ko abakomeje kubigira igikoresho, ari abashaka ko uruhare rwabo mu mateka y'u Rwanda rutagaragara.

    Ati 'Ndahamagarira abafite ubushake, bagitsimbaraye kuri ibyo birego, kuza mu Rwanda kugira ngo birebere ukuri kw'igihugu cyacu.'

    Cardinal Kambanda yamaganye ibivugwa n'abanenga Perezida Kagame, avuga ko ari abarebereye Jenoside yakorewe Abatutsi we yahagaritse / Ifoto: Village Urugwiro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/cardinal-kambanda-yavuze-ku-bikorwa-by-ingabo-z-u-bufaransa-mu-1994-abanenga

  • Abiga mu yisumbuye beretswe ubukana bw'ibyaha bitatu bibugarije – #rwanda #RwOT

    Ubukangurambaga bwo kurwanya ibyo byaha bwatangirijwe mu Rwunge rw'amashuri rwa St Aloys kuri uyu wa Gatanu, ku bufatanye bw'Akarere ka Rwamagana na RIB.

    Abanyeshuri basobanuriwe uburyo bakwirinda ibyo byaha binyuze mu buhamya bahawe na bamwe mu rubyiruko rwagiye hanze y'igihugu rwijejwe akazi bikarangira bakoreshejwe indi mirimo y'uburetwa abandi bacurujwe mu bihugu bitandukanye.

    Umunyamabanga Mukuru wungirije wa RIB, Isabelle Kalihangabo, yavuze ko ubukangurambaga bari gukora bugamije kongerera urubyiruko ubumenyi bwo kwirinda no gukumira ibyaha birwugarije.

    Ati 'Twabazaniye ubutumwa bugamije gusobanukirwa ibyo byaha n'uruhare bakwiriye kugira mu kubyirinda ndetse n'uburyo batanga amakuru no gufasha uwahuye na byo kumenya icyo akwiriye gukora.'

    Yakomeje asaba abanyeshuri gufasha bagenzi babo baba badafite ubumenyi buhagije bwatuma bagwa muri ibi byaha, ahamagarira abarezi gufasha abanyeshuri gukomeza kungurana ubumenyi ku byaha bishobora kubazanira akaga ku buzima bwabo.

    Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana, Mbonyumuvunyi Radjab, yavuze ko bagiye guca amatsinda mu banyeshuri azabafasha kugirana inama mu gukomeza kwirinda ikoreshwa ry'ibiyobyabwenge.

    Abanyeshuri ubwo bari bakurikiye ibiganiro bibakangurira gukumira ibyaha bibagiraho ingaruka

    Bamwe mu banyeshuri bakurikiye ibi biganiro bavuze ko biyemeje kwirinda ababashukisha amafaranga bagamije kubasambanya ndetse n'abashobora kubashuka kugira ngo bajye kubacuruza hanze y'igihugu.

    Igirimbabazi Baraka wiga mu mwaka wa Kane, yavuze ko akurikije ibiganiro babahaye n'ubuhamya bwatanzwe n'abagiye bahura n'ibibazo byamuhaye isomo ry'uko yakwirinda.

    Ati 'Nkwiriye kwirinda abantu babi mfafiye ku rugero rw'uriya wasohotse igihugu; yagiye yiteguye ko agiye mu kazi agezeyo ahurirayo n'ibibazo abaho nabi, rero byatumye numva nkwiriye kugira amakenga ku muntu wese wanshukisha akazi, nkabibwira ababyeyi.'

    Tuyishimire Anastase wiga mu mwaka wa gatandatu w'amashuri yisumbuye, we yavuze ko byatumye amenya ibihano bikomeye bihabwa uwanyoye ibiyobyabwenge n'uko azabyirinda kurushaho.

    Iyi gahunda RIB yatangiye izakorerwa mu bigo bitandukanye hirya no hino mu turere cyane cyane ibifite umubare munini w'abanyeshuri hagamijwe kurwanya ibyaha byo gukoresha no gucuruza ibiyobyabwenge, icuruzwa ry'abantu no gusambanya abana.

    Umunyamabanga Mukuru wungirije wa RIB, Isabelle Kalihangabo, yavuze ko ubukangurambaga bari gukora bugamije kongerera urubyiruko ubumenyi bwo kwirinda no gukumira ibyaha birwugarije

    Abanyeshuri basabwe gufasha bagenzi babo baba badafite ubumenyi buhagije bwatuma bagwa mu byaha


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abiga-mu-yisumbuye-beretswe-ubukana-bw-ibyaha-bitatu-bibugarije

  • Zimwe mu mpamvu zishobora gutuma umukobwa atinywa n'abasore ntibamuterete n'icyo yakora.. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Hari impamvu zitandukanye zishobora gutuma abasore batinya umukobwa ntibamuterete ndetse n'icyo yakora ngo abasore bamutinyuke nk'uko tugiye kubireba muri iyi nkuru.

    Impamvu zitera umukobwa gutinywa n'abasore:

    1.Kuba umukobwa afite ababyeyi bamufuhira cyane ku buryo nta muhungu upfa kugera muri urwo rugo ngo aje kureba umukobwa wabo, nabyo bituma bamutinya kandi n'ugize igitekerezo akabigendamo buhoro kuko aba atinya ko bamubonana n'umukobwa wabo.

    2.Kugira agasuzuguro gakabije ku mukobwa ku buryo nta muhungu n'umwe avugisha cyangwa akabiyemeraho, nabyo bishobora gutuma nta muhungu umuzi ushobora kumva yamuvugisha ngo amusabe urukundo, ndetse n'uje akaza yikandagira kuko ataba yizeye ko icyifuzo cye cyakirwa neza.

    3.Kubenga cyane ku mukobwa, ugasanga hari abasore benshi yanze ko bakundana cyangwa n'uwo bakundanye ntibamarane kabiri, nabyo bituma abahungu bagenda babibwirana maze bakamucikaho bose n'uje batamuzi bakamubwira amateka ndetse akaza nawe yikandagira kuko nta cyizere cy'uko nawe azahabwa urukundo.

    Uko watinyura abasore bakakwisanzuraho

    Iyo wamenye ikibazo ufite gituma abasore batagutinyuka ngo baguterete cyangwa n'uje ukabona yikandagira,ugerageza kugishakira igisubizo, ukabaganiriza, ukirinda kuba igifura, ukabaha karibu iwanyu ukajya usurwa n'urungano n'ibindi. Niba ari kimwe muri ibi twavuze haruguru cyangwa hari ikindi wibonyeho, ukabikemura kugira ngo utazavaho ubura umugabo ukaba wanagumirwa.

    Ngibyo ibishobora gutuma umukobwa atajya abona abasore bamwisanzuraho neza, bikaba byanavamo kubura umugabo bazabana kuko ntawe umutereta ngo amuhe urukundo nyarwo bitewe na zimwe muri ziriya mpamvu zagararaye haruguru.

    Source : https://yegob.rw/zimwe-mu-mpamvu-zishobora-gutuma-umukobwa-atinywa-nabasore-ntibamuterete-nicyo-yakora/

  • Abiga mu yisumbuye beretswe ubukana bw’ibyaha bitatu bibugarije –

    Ubukangurambaga bwo kurwanya ibyo byaha bwatangirijwe mu Rwunge rw’amashuri rwa St Aloys kuri uyu wa Gatanu, ku bufatanye bw’Akarere ka Rwamagana na RIB.

    Abanyeshuri basobanuriwe uburyo bakwirinda ibyo byaha binyuze mu buhamya bahawe na bamwe mu rubyiruko rwagiye hanze y’igihugu rwijejwe akazi bikarangira bakoreshejwe indi mirimo y’uburetwa abandi bacurujwe mu bihugu bitandukanye.

    Umunyamabanga Mukuru wungirije wa RIB, Isabelle Kalihangabo, yavuze ko ubukangurambaga bari gukora bugamije kongerera urubyiruko ubumenyi bwo kwirinda no gukumira ibyaha birwugarije.

    Ati “Twabazaniye ubutumwa bugamije gusobanukirwa ibyo byaha n’uruhare bakwiriye kugira mu kubyirinda ndetse n’uburyo batanga amakuru no gufasha uwahuye na byo kumenya icyo akwiriye gukora.”

    Yakomeje asaba abanyeshuri gufasha bagenzi babo baba badafite ubumenyi buhagije bwatuma bagwa muri ibi byaha, ahamagarira abarezi gufasha abanyeshuri gukomeza kungurana ubumenyi ku byaha bishobora kubazanira akaga ku buzima bwabo.

    Umuyobozi w’Akarere ka Rwamagana, Mbonyumuvunyi Radjab, yavuze ko bagiye guca amatsinda mu banyeshuri azabafasha kugirana inama mu gukomeza kwirinda ikoreshwa ry’ibiyobyabwenge.

    Abanyeshuri ubwo bari bakurikiye ibiganiro bibakangurira gukumira ibyaha bibagiraho ingaruka

    Bamwe mu banyeshuri bakurikiye ibi biganiro bavuze ko biyemeje kwirinda ababashukisha amafaranga bagamije kubasambanya ndetse n’abashobora kubashuka kugira ngo bajye kubacuruza hanze y’igihugu.

    Igirimbabazi Baraka wiga mu mwaka wa Kane, yavuze ko akurikije ibiganiro babahaye n’ubuhamya bwatanzwe n’abagiye bahura n’ibibazo byamuhaye isomo ry’uko yakwirinda.

    Ati “Nkwiriye kwirinda abantu babi mfafiye ku rugero rw’uriya wasohotse igihugu; yagiye yiteguye ko agiye mu kazi agezeyo ahurirayo n’ibibazo abaho nabi, rero byatumye numva nkwiriye kugira amakenga ku muntu wese wanshukisha akazi, nkabibwira ababyeyi.”

    Tuyishimire Anastase wiga mu mwaka wa gatandatu w’amashuri yisumbuye, we yavuze ko byatumye amenya ibihano bikomeye bihabwa uwanyoye ibiyobyabwenge n’uko azabyirinda kurushaho.

    Iyi gahunda RIB yatangiye izakorerwa mu bigo bitandukanye hirya no hino mu turere cyane cyane ibifite umubare munini w’abanyeshuri hagamijwe kurwanya ibyaha byo gukoresha no gucuruza ibiyobyabwenge, icuruzwa ry’abantu no gusambanya abana.

    Umunyamabanga Mukuru wungirije wa RIB, Isabelle Kalihangabo, yavuze ko ubukangurambaga bari gukora bugamije kongerera urubyiruko ubumenyi bwo kwirinda no gukumira ibyaha birwugarije

    Abanyeshuri basabwe gufasha bagenzi babo baba badafite ubumenyi buhagije bwatuma bagwa mu byaha

  • Cardinal Kambanda yavuze ku bikorwa by’Ingabo z’u Bufaransa mu 1994, abanenga Kagame no ku Bapadiri bakoze Jenoside –

    Cardinal Kambanda yabigarutse mu kiganiro yagiranye na Le Croix cyagarutse ku ngingo zirimo urugendo rwa Perezida Macron mu Rwanda, Abapadiri bakoze Jenoside n’abayikekwaho, ubumwe n’ubwiyunge mu Rwanda n’ibindi.

    Ni ikiganiro cyatangajwe nyuma y’icyumweru Macron avuye mu Rwanda aho yavugiye ijambo rikomeye, yemera uruhare rw’igihugu cye mu mateka ashaririye y’u Rwanda.

    Cardinal Kambanda yavuze ko u Rwanda nta kibazo rufitanye n’Abafaransa ahubwo ko rugifitanye na Politiki y’u Bufaransa mu Rwanda ku butegetsi bwa Habyarimana.

    Ati “Ijambo rya Emmanuel Macron ryashyize umucyo kuri iyi ngingo binyuze mu kwemera uruhare rw’abamubanjirije ku batugiriye nabi. Ni ikintu cy’ingenzi cyane.”

    Yakomeje agira ati “Mu Rwanda twize kubabarira abatwiciye, tuzi icyo bisaba ndetse n’uburyo ari ingenzi mu kubaka ahazaza hasangiwe. Ku Bufaransa rero, twageze kuri urwo rwego. Ibyo biratunejeje.”

    Cardinal Kambanda yavuze kandi ku bikorwa byaranze Ingabo z’u Bufaransa zari mu Rwanda kuva mu 1990 kugera mu 1994.

    Mu 1990 ubwo FPR Inkotanyi yatangizaga urugamba rwo kubohora igihugu, u Bufaransa buri mu bihugu bya mbere byatabaye bwangu Habyarimana, ingabo zabwo zijya gutera ingabo mu bitugu Inzirabwoba (FAR) mu cyiswe ‘Opération Noroît’.

    Izo ngabo zakomeje kuhaba ubwo imirwano yahagararaga, ariko ubutumwa bwazo busa nk’ubuhindutse zijya mu byo gutoza Interahamwe n’ingabo za Leta, kandi icyo gihe u Bufaransa bwari bufite amakuru ahagije y’uburyo imyitozo ingabo zabo zitanga ikoreshwa mu kwikiza abo Leta itashakaga ari bo Batutsi.

    Ati “Tuzi ibyo Abasirikare b’Abafaransa bakoze mu gihugu cyacu. Njye ubwanjye nabiboneye bari kugenzura indangamuntu kuri bariyeri. Batekerezaga ko Abatutsi ari ibyitso bya FPR. Twari tuzi ko Ingabo za Habyarimana zari zinejejwe no kuba bahari, ko ntacyo bakoze mu guhagarika ubwicanyi bwakorewe Abatutsi hagati ya 1990 kugera mu ntangiriro za Jenoside, ko badutereranye bakadusiga mu biganza by’abicanyi muri Mata 1994, yewe no ku musozi wa Bisesero ku wa 27 Kamena.”

    “Turabizi ko Abajenosideri babashije guhunga banyuze mu gace zagenzuraga. Mu bigaragara, Emmanuel Macron ntabwo yashatse kurakaza abasirikare bamwe b’Abafaransa. Icy’ingenzi, ni intambwe yateye mu cyerekezo cyacu.”

    Cardinal Kambanda yavuze ko mu ijambo rya Emmanuel Macron, yagaragaje kumva neza ububabare u Rwanda rwanyuzemo.

    Ati “Kwemera ibyo, biri mu murongo wo kudusaba imbabazi mu buryo mbonankubone.”

    Yakomeje avuga ko ari iby’ingenzi cyane ko u Bufaransa bwumva uburemere bw’imibabaro yatewe n’amahitamo yabwo kandi “kubyumva ubwabyo” ari intambwe y’ingenzi.

    Cardinal Kambanda yavuze ko nyuma yo kumva uburemere bw’ubwo bubabare, ikizakurikiraho ari imbabazi gusa kuri we ngo icyo Macron yakoze ni ikintu cy’ingenzi ku buryo byabashisha ibihugu byombi kubana no gukorana mu mutuzo.

    Cardnal Kambanda yagarutse ku ruhare rwa Kiliziya mu kunga Abanyarwanda

    Kambanda ni we munyarwanda wa mbere ugeze ku rwego ruhambaye mu buyobozi bwa Kiliziya Gatolika ku Isi, aho mu mwaka ushize yagizwe Cardinal.

    Muri iki kiganiro, yavuze ko Kiliziya Gatolika mu Rwanda ari ishusho y’umuryango nyarwanda, aho yagize uruhare rukomeye mu rugendo rwo kunga no gusaba imbabazi hagati y’abanyarwanda ubwabo.

    Ati “Ibyo bitangirira mu kwiyunga nawe ubwawe ku bibi wakoze. Ntabwo ari ibintu byoroshye kubyakira, hari ukwinangira gukomeye kuba kuri imbere mu muntu, duhitamo guhungira mu bugizi bwa nabi, mu biyobyabwenge…”

    Ku bijyanye n’abapadiri bahamijwe uruhare muri Jenoside, yavuze ko amategeko ya Kiliziya Gatolika ntacyo abavugaho, ahubwo ikiba ari ukwiga uko umunsi ku wundi Kiliziya yabana n’ingaruka za Jenoside.

    Ati “Kuri iki by’umwihariko, abari muri gereza, bagera kuri batanu, tubasaba kujya mu gihe cyo kwicuza. Dukurikirana abarangije ibihano tureba niba nta myumvire ya Jenoside bacyifitemo.”

    Yavuze ko basabwa kunyura mu gihe cyo kwicuza ibyo bakoze, bakiyeza binyuze mu masengesho kandi bagakorana n’ubutabera.

    Ati “Abandi bagarutse muri twe ariko hari ibyo baba bagomba gukurikiza birimo kutigaragaza cyane bakaba mu buzima bwo kwicuza.”

    Ku bapadiri bakekwaho Jenoside bahungiye mu mahanga, yavuze ko hari abari mu Burayi nko mu Bufaransa, mu Bubiligi, mu Butaliyani no muri Espagne. Yavuze ko sosiyete itumva uburyo abantu nk’abo bahawe icumbi muri ibyo bihugu, bamwe muri bo hari n’ubufasha bagenerwa.

    Ngo ni ibintu bigoye kwiyumvisha uburyo umupadiri yagize uruhare muri Jenoside, gusa akavuga ko icyifuzo gikomeye ari uko na bo ubutabera bwabageraho bugakora akazi kabwo.

    Yavuze ko iyi ngingo na Emmanuel Macron yayigarutseho ubwo yari ku Rwibutso rwa Jenoside kandi ko ari cyo cyifuzo gikomeye kurusha ibindi.

    Yasubije abanenga Perezida Kagame

    Cardinal Kambanda yavuze ko imiryango mpuzamahanga n’abanenga Perezida Kagame ko mu Rwanda uburenganzira bwa muntu buhonyorwa, ababivuga barebereye Jenoside yakorewe Abatutsi ubwo yabaga.

    Ati “Abavuga ibyo, ntacyo bakoze kuri Jenoside yakorewe Abatutsi. Hari abantu bo hanze y’igihugu cyane muri diaspora batsimbaraye ku ngengabitekerezo yo mu 1994.”

    Yavuze ko abo bantu bashyize imbere umugambi wo gutanya abanyarwanda, guhembera ubugizi bwa nabi mu gihugu n’ubundi cyabonye byinshi bibabaje.

    Kuri we yavuze ko nta muntu ukwiriye gushukwa n’abo bantu bo hanze, ati “Ibyo hanze bita opozisiyo, imbere tuzi ko ari abantu bashaka kwimakaza ivanguramoko, guteranya no gutera ubwoba abarokotse Jenoside.”

    Yavuze ko Perezida Kagame yahagaritse Jenoside, ndetse ko intambara yabereye muri Zaïre yari iyo gukurikirana abakoze Jenoside bari bari kuhisuganyiriza kugira ngo bakomeze umugambi bari barateshejwe.

    Muri abo bari harimo n’abasivile bayobowe mu nzira itari yo bakisanga baguye muri iyo ntambara.

    Ati “Ariko ibyo si Jenoside nk’uko byavuzwe muri Raporo y’Ishami rya Loni rishinzwe uburenganzira bwa muntu, yiswe Mapping. Ntabwo ari ukuri. Umubare munini w’impunzi z’abanyarwanda zari muri Zaïre zaratahutse. Ariko abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, ababashyigikiye bo muri Congo ni bo bahimbye ibyo birego. Byakirizwa yombi n’abantu bo mu Burengerazuba bw’Isi.”

    Yavuze ko abakomeje kubigira igikoresho, ari abashaka ko uruhare rwabo mu mateka y’u Rwanda rutagaragara.

    Ati “Ndahamagarira abafite ubushake, bagitsimbaraye kuri ibyo birego, kuza mu Rwanda kugira ngo birebere ukuri kw’igihugu cyacu.”

    Cardinal Kambanda yamaganye ibivugwa n’abanenga Perezida Kagame, avuga ko ari abarebereye Jenoside yakorewe Abatutsi we yahagaritse / Ifoto: Village Urugwiro