Author: webrwanda

  • RDF Military Band, Masamba Intore na Mariya Y… – #rwanda #RwOT

    Ku mugoroba wo kuri iki Cyumweru tariki 4 Nyakanga 2021, East African Promoters (EAP) itegura ibitaramo by'iserukiramuco rya Iwacu Muzika Festival, bahahariye igitaramo cyo gufasha Abanyarwanda n'inshuti z'u Rwanda kwizihiza isabukuru yo kwibohora.

    Iki gitaramo cyabereye kuri Televiziyo y'u Rwanda mu gihe cy'isaha imwe n'igice. Cyaririmbyemo itsinda rya RDF Military Band, Masamba Intore na Mariya Yohana bahurije ku kuririmba indirimbo zirata ubutwari bw'Ingabo zari iza RPA zabohoye u Rwanda mu rugamba rwinikije mu 1990.

    Cyabaye igitaramo cya kabiri cya Iwacu Muzika Festival mu bindi by'uruhererekane bizabera kuri Televiziyo y'u Rwanda bitegerejwe bizafasha Abanyarwanda gususurukira mu rugo mu rwego rwo kwirinda icyorezo cya Covid-19 kibasiye Isi muri iki gihe.

    Agaseke k’iki gitaramo kafunguwe n’umuhanzikazi wagwije ibigwi mu muziki, Mariya Yohana waririmbye acurangirwa n’itsinda rya Symphony Band afatanyije n’abakobwa batandukanye bamufashije mu miririmbire.

    Mariya Yohana yaririmbye indirimbo zishima Ingabo zari iza RPA zabohoye u Rwanda, agaragaza ibigwi by’izi ngabo avuga ko ntawagerageza kubanyeganyeza. Yavuze ko ibyo aririmba ari 'amateka y'abana bacu', ko bitanze kugira ngo bagarure amahoro 'nk'ayo dufite uyu munsi'.

    Yavuze ko urubyiruko rwafashe iya mbere mu kubohora Abanyarwanda bari bagamije gusubiza agaciro Umunyarwanda, gucyura abari impunzi, abari mu buzima bugoye n'ibindi.

    Uyu muhanzikazi yavuze ko ari byiza ko Umunyarwanda aha agaciro n’amashyi Ingabo zari iza RPA, kandi bakabahumuriza kuko muri bo harimo ababuze imiryango yabo ubwo batabariraga Igihugu.

    Mariya Yohana yavuze ko Ingabo zari iza RPA zakotaniraga intsinzi, ari nabyo yaririmbye mu ndirimbo ye y'ubuhanuzi yise 'Intsinzi' yamuhaye igikundiro cyihariye. Ati “Nicyo cyakurikiyeho, muhaguruke tuyibyine.”

    Mariya Yohana yakorewe mu ngata na RDF Military Band bahereye ku ndirimbo yakunzwe na n’ubu bise “Urugamba ngo rurahinda”. Iyi ndirimbo itanga ibyishimo byihariye yumvikanisha uko Ingabo zari iza RPA zashyize imbaraga mu rugamba, baratabara hirya no hino mu gihugu, barokora benshi ari nako bafata Igihugu.

    RDF Military Band igizwe n’abasore n’inkumi b’abasirikare barimo abaririmbyi, abacuranzi, ababyina, abafasha mu miririmbire n’abandi bahuza imbaraga bagatanga umuziki unogeye amatwi.

    Indirimbo ya kabiri baririmbye muri iki gitaramo bavugaga ko bahagurukiye guteza imbere u Rwanda, kwitangira Igihugu kuko “ni inshingano zacu”. Iyi ndirimbo ifite umudiho w’injyana ya Hip Hop.

    Iri tsinda ryasoreje ku ndirimbo “Umugabo Nyawe” basoza bashima ababakurikiye muri iki gitaramo, bati 'Umunsi mwiza wo kwibohora.”

    RDF Military Band ifite indirimbo zakunzwe zirimo ‘Majeshi makali’, ‘RDF Izihirwe’, ‘Ibigwi by’inkotanyi’, ‘Umugabo nyawe’, ‘Amahoro’, ‘Mag Mag’, ‘Gihugu Cyatubyaye’ n’izindi.

    Masamba Intore ni we wapfundikiye iki gitaramo. Uyu muhazi wagwije ibigwi wakunzwe mu ndirimbo zitandukanye yahereye ku ndirimbo ‘Inkotanyi cyane’ ayiririmba anyuzamo akanacinya akadiho.

    Yakomereje ku ndirimbo ‘Dushengurukanye isheja’, asoje kuyiririmba avuga ko afite icyizere cy’uko abantu banogewe n’igitaramo.

    Muri iki gitaramo, Masamba yahaye umwanya uwo yavuze ko ari ‘Mushiki we’ w’ijwi rizira amakaraza aririmba uko urugendo rw’Inkotanyi rwari rumeze.

    Uyu muririmbyikazi witwa Olouette asanzwe ari umwe mu babarizwa mu itsinda rya Cyusa Ibrahim [Cyusa n’Inkera] rikorera ibitaramo kuri Grand Legacy n’ahandi.

    Masamba yashimye itsinda rya Symphony Band ryamucurangiye, asaba abakurikiye igitaramo gufata umunota umwe guha amashyi Inkotanyi n’amashyi y’ikirenga Umugaba Mukuru w’Ingabo zari iza RPA, Perezida Paul Kagame wayoboye urugamba rwo kubohora u Rwanda.

    Umurishyo wa nyuma w'iki gitaramo, Masamba Intore yawuvugirije ku ndirimbo 'Nta ntambara yantera ubwoba' nyuma yo gutanga ibyishimo mu ndirimbo zirimo 'Rwanda itajengwa', 'Iyo Mana dusenga', 'Ngwino Mama', 'Fourteen', 'Duhakanye Umurego', 'Uzabatashye' n'izindi.

    RDF Military Band yakunzwe mu ndirimbo zirimo ‘Majesh Makali’ n’izindi


    Iri tsinda ryaririmbye ricyeza Ingabo zari iza RPA zabohoye u Rwanda zigasubiza Ijambo Umunyarwanda



    RDF Military Band bakoresheje imbaraga mu ndirimbo z'umudiho w'injyana muntu

    Masamba yasabye Abanyarwanda gukomera amashyi ingabo zari iza RPA zahoboye u RwandaUmuhanzikazi Oluette waririmbye uko urugamba rwari rumeze

    Umuririmbyi Oluette abarizwa mu itsinda rya Cyusa n’inkera ry’umuhanzi Cyusa Ibrahim

    Kuri iki Cyumweru tariki 1 Nyakanga 2021, u Rwanda rwizihije isabukuru yo kwibohora ku nshuro ya 27


    Masamba yifashishije Intore mu gutanga ibyishimo ku barebye iki gitaramo kuri Televiziyo y’u Rwanda


    Masamba yaririmbye nyinshi mu ndirimbo ze zubakiye ku nganzo yo kubohora u Rwanda

    Masamba yaririmbye indirimbo ze zakunzwe zirimo “Inkotanyi Cyane”, “Duhakanye umurego” n’izindi

    Masamba yashimye abaririmbyi bamufashije muri iki gitaramo cyo Kwibohora

    Mariya Yohana yavuze ko intsinzi yahumuye ubwo Ingabo zari iza RPA zatangiraga urugamba 

    Mariya Yohana yifurije Abanyarwanda umunsi mwiza wo Kwibohora


    Mariya Yohana yafatanyije n'itsinda rya Symphony Band kunyura benshi

    Abaririmbyi n’abacuranzi bafashije Masamba Intore na Mariya Yohan muri iki gitaramo

    AMAFOTO: BJC Ofiicial

    KANDA HANO UREBE UKO IGITARAMO CYAGENZE CYO KWIBOHORA KU NSHURO YA 27

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/107223/rdf-military-band-masamba-intore-na-mariya-yohana-bakoze-igitaramo-cyisabukuru-yo-kwibohor-107223.html

  • Mugabo niba uzi ko utera akabariro muri ubu buryo umugore wawe azaguca inyuma kahave, abagore bifuza ko byagenda gute ? – YEGOB #rwanda #RwOT

    Abagabo benshi bibwira ko imibonano mpuzabitsina igomba guhora ikorerwa mu cyumba cy'uburiri ariko burya ngo ibyo bishobora gutuma umugore wawe abirambirwa kubera ko muhora mubikorera ahantu hamwe nta mpinduka.

    Abagore benshi bagize icyo bavuga ku hantu habanogera mu gutera akabariro, benshi bagiye bagaruka ku hantu tugiye kurebera hamwe mu hantu haboneye abagore bakunda hagakorewe imibonano mpuzabitsina ikagenda neza cyane

    1 Mubwogero (bathroom) :Abagore benshi bavuga ko mu bwogero ari ahantu bumva bishimiye kuko baba bumva ari ahantu hari akayaga kandi hahehereye cyane bityo ngo bumva batekanye iyo bari kuhakorera imibonano mpuzabitsina.

    2 K'umucanga (beach): Abavuze ku mucanga bagiye bagaruka ku byiza by'umucanga, icyambere baba bamaze koga bafite akayaga kameze neza kandi no kuba ari hafi yamazi bikabafasha kuko isaha n'isaha baba bari busubiremo bakoga.

    3 Mu modoka (car) : Benshi mu bagore bavuze ko mu modoka na ho hashobora kuba heza cyane kuko mushobora kuba mu geze mu rugo bwije mutari bubone umwanya mwamara guparika imodoka mukaba mwatera akabariro kuburyo mugera munzu mugakaraba mugahita muryama, ibi ngo bigatuma bemeza ko mu modoka na ho haba heza kurusha.

    4 Muri pisine (ubwogero bunini bwohanze) :Aha ni hamwe mu hantu abagore bakunda cyane cyane ko pisine zikunze kuba ziri mu bipangu bityo ngo ntanakimwe baba bishisha mukuba batera akabariro bibereye kuri pisine yo hanze kuko bumva baguwe neza.

    5 Mu ruganiriro (Saloon) :Aha impamvu benshi bahagarutseho ngo ni uko haba hari buri kimwe wakenera kugirango igikorwa kigende neza uko bikwiriye, aha twavuga intebe, umukeka cyangwa utumeza duciye bugufi bityo tukaba twabafasha mu migendekere myiza y'icyo gikorwa.

    Source : https://yegob.rw/mugabo-niba-uzi-ko-utera-akabariro-muri-ubu-buryo-umugore-wawe-azaguca-inyuma-kahave-abagore-bifuza-ko-byagenda-gute/

  • Bimwe mu bintu byoroshye cyane ndetse bidasaba amafaranga abakundana bakorana bakaryoherwa n'urukundo – YEGOB #rwanda #RwOT

    Usanga abashakanye bamwe bagenda badohoka ku bikorwa by'urukundo byabarangaga mu gihe bari bakirambagizanya. Umubano binjiyemo bishimye kandi ntawe ubahase ukagenda ubabera umutwaro.

    Bamwe biterwa n'ubumenyi buke mu rukundo, abandi bigaterwa n'impamvu zinyuranye tutarondora ngo turangize. Tugiye kurebera hamwe ibikorwa 5 bidahenze ndetse byoroshye cyane byafasha abashakanye gukomeza umubano wabo :

    1.Kurebera hamwe filime n'umupira

    Kuri ubu iterambere riri kwihuta. Ingo nyinshi usanga zifite ibyuma binyuranye bibafasha kureba amashusho , amakuru, sinema, imipira,.. Abagabo benshi aho bava bakagera bakunda umupira w'amaguru. Fata umwanya usabe umugabo wawe ko murebana umupira. Ujye ku ruhande rw'ikipe adafana, ubundi nababwira iki. Bizatuma abona ko umushyigikiye mu byo akunda aho guhora umurwanya ngo akunda imipira.

    Fata umwanya usabe umugore wawe ko murebera hamwe filimi runaka y'urukundo ifite inyigisho itanga. Izi ngero uko ari ebyiri icyo zibafasha ni ugukomeza umushyikirano n'urukundo, kuba hamwe, kungurana ibitekerezo. Impamvu ingo nyinshi zitakirangwamo ibyishimo n'umunezero ni uko wa mushyikirano abashakanye baba bafitanye mu irambagiza, bagenda bawudohokaho kandi ahanini ariwo ukomeza urukundo aho ruva rukagera.

    2.Gusengera hamwe

    Wabyemera cyangwa se ukabihakana kubaka urugo biragoye. Bisaba kwihangana, kumenya kwicisha bugufi, ..Imana itabigufashijemo, wowe n'umufasha wawe byabagora kugira umubano mwiza uzira amakemwa. Gusenga ni inzira ifasha umuntu kwegerana n' Imana. Mufate umwanya musengere hamwe n'umuryango (hamwe n'abana n'abandi mubana mu muryango wanyu).

    Ni byiza gutoza abana gukura bubaha, banaramya Imana. Zirikana ko ibyo umwana abona mu rugo ariko azubaka urwe. Niba ubana neza n'umugabo cyangwa umugore wawe, na we niko azafata umufasha we.

    Isengesho ryihariye ari naryo ngingo ya kabiri ni iryawe n'umugabo cyangwa umugore wawe. Nubwo muba mwasengeye hamwe n'abandi, namwe mugomba kugira isengesho ryihariye. Mukiherera mu cyumba cyanyu mukaragiza Nyagasani urugo rwanyu, mukamusaba kubaha imbaraga zo kubafasha kubaka urugo rukomeye ruhorana umunezero, kwihanganirana, kubabarirana igihe habaye ukutumvikana, kubahana…

    3.Kujyana mu bwogero buri gihe

    Iki ni igikorwa cyoroshye ariko gihatse byinshi. Niba mwese mubyuka mujya ku kazi, mufate umwanya mujyane mu bwogero. Ni igihe cyiza muba mubonye cyo kwisanzuranaho, kuganira ku rugo rwanyu: Ibigenda, ibitagenda, gahunda y'umunsi,..

    Niyo mwaba mwarakaranyije (kuko ntibyabura ku bantu babana), bibafasha kwiyunga no kubona uko musabana imbabazi. Bikabarinda kujyana umushiha mu kazi kanyu ka buri munsi, rimwe na rimwe mukawutura n'abo mukorana bitari ngombwa.

    Uretse kwisanzuranaho, binabafasha kuba inshuti kurushaho. Nk'abashakanye muzagerageze iki gikorwa, muzishimira ingaruka nziza bizazana mu rugo rwanyu.

    4.Gukorana siporo

    Siporo ifasha umuntu kugira ubuzima buzira umuze. Ubushakashatsi bwagaragaje ko abagabo bakora siporo yo kwiruka batajya bahura n'ikibazo cyo kwishakisha mu buriri bakibura(Ikibazo cyo kugira ubushake buke). Uretse ibyo kandi ku bagore nabo ibagirira akamaro kanini cyane. Kugira umubiri w'ibicece nta mugore ubyifuza. Gukora siporo kandi binafasha umugore na we kwitwara neza mu gitanda.

    Iyo rero mufashe akanya mukayikorana, nabyo ni igikorwa cy'urukundo kidahenze kandi kibafitiye akamaro. Uretse ko mugenda munaganira ku bintu binyuranye , binabafasha gukomeza umubano wanyu. Nubona rero umugabo n'umugore batembera bari muri siporo, burya iri banga baba bararimenye kera.

    5.Gufatanya guteka

    Ushobora kuvuga uti se ibyo byo bije bite? Wavuga uti nta mugabo uteka! Wenda mu muco nyarwanda niko byahoze ariko ntibinabujijwe ko umugabo ateka. Nta nka yaba aciye amabere. Ntibyaba buri gihe .Gena umunsi umwe ubona mwaba mwese mufite umwanya, musabe umukozi (ku babafite) ko yabareka mugateka(wowe n'umugore wawe).

    Ni igikorwa gishimisha abagore cyane. Kuko aba abona ko umuha agaciro, uzirikana ibyo akora kandi ko uretse akazi kenshi ugira, uba umweretse ko byose mwabifatanya.

    Uretse gufatanya guteka n'umugore . Umugabo ushaka kwongera amanota mu rugo rwe agomba gufata umunsi wihariye agatekera umuryango. Uko bigenda , ufata umunsi udafiteho akazi (conge cyangwa week end) wenda rimwe mu kwezi, ugasaba umugore wawe ko yicara ukamutekera n'abo mu muryango.

    Nubwo wabiteka nabi ariko n' igikorwa cy'urukundo umugore wawe ahora azirikana. Ntabwo bikugabanyiriza icyubahiro n'agaciro ahubwo biguhesha ishema mu muryango wawe.

    Source : https://yegob.rw/bimwe-mu-bintu-byoroshye-cyane-ndetse-bidasaba-amafaranga-abakundana-bakorana-bakaryoherwa-nurukundo/

  • Kigali: Umusekirite yambaye ubusa ashaka kwica umuntu||atwitse inzu yose. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa gatanu tariki 02 Nyakanga 2021 nibwo mu murenge wa Gitega mu mujyi wa Kigali, ushinzwe umutekano cg umusekirite yakoze ibidasanzwe aho yiyambitse ubusa afata icyuma ashaka kwica nyirinzu yacumbikagamo ,abonye byanze ahita atwika iyo nzu ngo abarimo bahiremo.

    Bimwe mu bikoresho byahiye

    Nk'uko abaturage babitangarije ikinyamakuru ISANO ,ngo uyu mugabo wakoreraga kompanyi imwe icunga umutekano hano mu Rwanda, yari asanzwe afite umugore ndetse unatwite.Gusa ibyo yakoze byagaragaye nk'ibyumuntu ufite ikibazo mu mutwe.Aho yambaye ubusa ku gasozi,ashaka kwica nyirinzu ndetse afata ibikoresho byabaturanyi,n'inzu abikongeza umuriro.

    Bavuze ko kuwa gatanu mu gitondo batunguwe no kumubona yambaye uko yavutse uretse isengeri yari yambaye,maze yirukanka hejuru y'inzu ashaka kwica nyir'inzu yakodeshagaho ,aho bivugwa ko yari yaranze kuyishyura.Nyir'inzu yatangaje ko yari amaze iminsi yishyuza uyu mugabo aho yari amurimo amezi abiri y'ubukodode atishyuye.Ndetse ko yari yamusabye ko yayareka ahubwo akamusohokera mu nzu.Uyu musekirite ntiyabikojejwe kuko yahise atangira gucura umugambi wo kumwivugana.

    Nyirinzu asobanura uko byagenze.

    Yabisobanuye muri aya magambo:'namusabye kumvira mu nzu yashaka ntiyirwe anyishyura.Nabonye mu gitondo azindutse afite icyuma aranyirukankana,akinjomba nkamukwepa kugeza kivunitse yabuze ukundi abigenza ahita atwika inzu ngo abarimo bahiremo.Yanyangirije ibintu nzarega ba nyiri kompanyi banyishure kuko nacumbikiye umuntu wabo ufite ikibazo cyo mu mutwe'.

    Source : https://yegob.rw/kigali-umusekirite-yambaye-ubusa-ashaka-kwica-umuntuatwitse-inzu-yose/

  • Papa Francis yajyanywe mu bitaro gukorerwa Operation-Kubagwa #rwanda #RwOT

    Umushumba wa Kiliziya Gatolika ku Isi, Papa Francis yajyanwe mu bitaro by'i Roma mu gikorwa cyo kumubaga mu rura runini cyari gisanzwe kiri kuri gahunda cyo kuvura ikibazo arufitemo.

    Umuvugizi wa Vatican Matteo Bruni yavuze ko andi makuru azatangwa kumubaga mu bitaro bya Kaminuza bya Gemelli birangiye. Mbere yaho kuri iki cyumweru, Papa Francis, w'imyaka 84, yagejeje ubutumwa ku bantu babarirwa mu bihumbi basuye urubuga rwa St Peter's Square.

    Ubu ni bwo bwa mbere ajyanywe mu bitaro kuva yatorerwa kuba Papa mu 2013. Mu itangazo, Vatican yavuze ko Papa acyeneye kuvurwa ikibazo cy'uburwayi bw'urura runini buzwi nka 'symptomatic diverticular stenosis'.

    Ubu burwayi nkuko BBC dukesha iyi nkuru ibitangaza, butuma haza amapfundo mu rura runini. Ibi bishobora gutuma rufungana. Ibimenyetso by'ubu burwayi birimo nko kubyimba inda no kuribwa mu nda kenshi.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/papa-francis-yajyanywe-mu-bitaro-gukorerwa-operation-kubagwa/

  • Umugabo yirogeye umugeni we none dore uko yamugize|Yahise arongora umuturanyi – YEGOB #rwanda #RwOT

    Mukaranga Francine ni umumama utuye mu murenge wa Masaka,mu karere ka Kicukiro,wahuye n'akaga akarogwa n'uwari umugabo we bikamuviramo guhuma burundu akaba atakibasha kureba ibyo ku isi.

    Uyu mudamu aganira na ISANO yahishuye ko yahoze afite amaso mazima ndetse areba neza gusa ngo yaje guhuma bitewe n'amarozi.Uyu mudamu yasobanuye ko yakoze ubukwe ari muzima muri 2000.Francine yavuze ko amaze imyaka 8 ashyingiwe ubwo ni muri 2008 yatangiye kurwara amaso.Abo mu muryango we batangira kumuvuza dore ko yari akirwaye ijisho rimwe.Ariko ku bw'amahirwe make muri 2010 nirindi ryarafashwe naryo rirapfa. Uyu Francine yakomeje avuga ko nubwo yivuzaga ariko umugabo we yamubwiraga ko atazongera kumuvuza  no kumwitaho.

    Ibyo byarakomeje abona urukundo rwabo ruyoyoka bitewe nuko ngo uwo mugabo we witwa Jacques yari asigaye acuditse n'undi mugore w'umuturanyi wari uherutse gupfusha umugabo we.Francine yavuze ko urukundo rwabo ahanini rwajemo kidobya ubwo bamenyaga ko uyu mumama afite ikibazo cyo kutabyara, bituma uyu mugabo amuzinukwa. Byongeye kandi ngo mu muryango w'uyu mugabo baraterekeraga,bakanaraguza ndetse bagakorana n'abapfumu nyamara uyu mudamu we akunda  gusenga bigatuma bamwanga.

    Yavuze ko abo muri uyu muryango bari bafite imbaraga z'imyuka mibi(amashitani), zahoraga zibabuza amahoro.Yavuze ko izi mbaraga zajyaga zitwara umugabo we zikamushyira mu gisenge cy'inzu baryamye bigatuma yumva yahunga muri uyu muryango.

    Francine yavuze ko umugabo we yakomeje kumuca inyuma, akajya gusambana na wa mugore w'umuturanyi, ndetse agasiga amubwiye ko hari umusikare asiga amurindiye urugo(ubwo ngo ni ingwe irimo imbaraga zumwijima bari bafite).

    Francine avuga ko abo mu muryango yashatsemo bafatanyije n'umugabo we aribo bamuteye ubu bumuga bwo kutabona ndetse bagatuma atabasha kubona urubyaro.Akimara kubona biriya byose byabaye yahisemo kwigendera kuri ubu akaba yibera mu nzu akodesha abanamo n'akandi kana ko mu muryango.

    Source : https://yegob.rw/umugabo-yirogeye-umugeni-we-none-dore-uko-yamugizeyahise-arongora-umuturanyi/

  • Ariel Wayz yatamajwe n'umwambaro washyize hanze ibere rye ubwo yari kumwe na Juno Kizigenza (Amafoto) – YEGOB #rwanda #RwOT

    Mu masaha make ashize nibwo umuhanzi Juno Kizigenza abinyujije kuri Twitter ye yashyize hanze amashusho ye ari kumwe na Ariel Wayz aho aba bombi bari barimo kuririmba indirimbo nshya ya Bruce Melodie yise Katapilla.

    Nyuma yuko aya mashusho agiye hanze benshi mu bayabonye bagarutse cyane ku gace kagaragaza ibere rya Ariel Wayz ryagiye ahabona mu gihe we na Juno bari barimo kuririmba.

    Dore ibyatangajwe n'ababonye aya mashusho:

    Source : https://yegob.rw/ariel-wayz-yatamajwe-numwambaro-washyize-hanze-ibere-rye-ubwo-yari-kumwe-na-juno-kizigenza-amafoto/

  • Abagabo benshi bakomeje kwiruka inyuma y'uyu wahoze ari umugabo agahinduka umugore bitunguranye. – YEGOB #rwanda #RwOT

    Abagabo batari bake bakomeje kwirukanka inyuma y'uyu mugore wahoze ari Umugabo nyuma akaza guhinduka ,aba umugore.

    Uwahoze witwa Martin Hughes wamenyekanye cyane nka Ohematin ukomoka mu gihugu cya Ghana, ubu yamaze kwandika amateka akomeye. Uyu aganira n'umunyamakuru muri Ghana yavuze ko kuva afite imyaka 7 yatangiye kwiyumvamo ko yari umukobwa byanze bikunze nubwo yari afite igitsina gabo. Ibyiyumviro bye rero ngo byatumaga bimugora gukina n'abahungu bagenzi be ndetse akumva yahora akina n'abakobwa ndetse agakina imikino ya gikobwa (cyabakobwa).

    Uyu Ohematin ngo no mu gukura kwe byaramugoye cyane ariko noneho biza gukomera ageze mu mashuri yisumbuye kuko bamwohereje mu kigo cy'abahungu gusa, nyamara uyu yiyumvaga nk'abakobwa. Uyu ngo yumvaga afite ipfunwe ndetse akiyumvisha ko nagera ku ishuri abahungu bazajya bamutereta mbese yumvaga ari umukobwa.

    Uyu avuga ko umubiri afite uyu munsi wa gikobwa atigeze ajya mu baganga ngo bamubage bamukureho ibice by'umubiri ahubwo we ngo yabyikoreye ku giti cye atereka amabere kuva akiri muto, ndetse kubw'amahirwe n'ikibuno kirakura cyane kuko ngo yari afite imisemburo ya gikobwa ndetse by'akarusho akaba yaragiraga na nyina ufite ikibuno kinini cyane.

    Source : https://yegob.rw/abagabo-benshi-bakomeje-kwiruka-inyuma-yuyu-wahoze-ari-umugabo-agahinduka-umugore-bitunguranye/

  • U Rwanda rwa none! Imyaka 27 idasanzwe – #rwanda #RwOT

    Hari uwatekereza ko mbere gato ya Jenoside u Rwanda cyari igihugu giteye imbere, byahe byo kajya! Cyari cyarazonzwe n’ubukene mu ngeri zose wagira ngo hari nk’ikintu kikinyunyuza, nako hari icyakinyunyuzaga.

    Kimwe mu byo Abanyarwanda bumvaga neza kera, ni ukubyara. Umugore icyo gihe yabaga yiteguye gukurikiza inshuro 7, gusa nibura wavuga ko harimo guca akenge gato kuko mu 1983 bwo nibura umugore yabarirwaga abana 8,5.

    Icyo gihe 73% by’abagore babyara, babyariraga mu ngo. Nyuma yo kuvuka kandi, abana 49% bari munsi y’imyaka itanu barwaraga indwara zitagira ingano z’amoko menshi, ziganjemo iziterwa n’imirire mibi.

    Ababaga bavutse kandi nibura mu 1000, habaga harimo 110 bapfaga bataruzuza imyaka itanu.

    Umubare w’Abanyarwanda watangiye kuzamuka cyane guhera mu 1952, icyo gihe igihugu cyari gituwe na miliyoni ebyiri zirengaho gato, byageze mu 1988 gituwe na miliyoni 6,2 hanyuma mu 1995 bari miliyoni 5,8.

    Ibarura ryo mu 2002 ryasize bageze kuri miliyoni 8,1 mu gihe irya 2012 ryasize ari miliyoni 12. Ubu bibarwa ko Abanyarwanda barenga miliyoni 13,3. Nibikomeza gutya, mu 2050 bazaba ari 23.048.005.

    Mu 1991 byabarwaga ko kuri kilometero kare imwe hatuye abaturage 283 bavuye ku 191 bari bariho mu 1978. Ni mu gihe mu 2002 bari kuri 321. Ubu mu 2021 bibarwa ko kuri kilometero kare hatuye abantu 504 ku buryo u Rwanda ari kimwe mu bihugu biza mu bya hafi bifite ubucucike bw’abaturage kurenza ahandi ku isi.

    Nyakatsi ni zo nzu zari zituwemo n’umubare munini w’abaturage ariko ubu nta na hamwe wayisanga mu gihugu

    Mu 1994, ubukungu bwari hafi ya ntabwo

    Jenoside yakorewe Abatutsi yasize na duke twari duhari mbere yayo noneho tugenda nka nyomberi. Uhereye ku buzima, nubwo bwari bubi ntibapfaga nk’uko byagenze mu minsi 100 uhereye ku wa 7 Mata 1994.

    Mu 1994, amafaranga Umunyarwanda yinjizaga ku mwaka yari amadolari 146 [hafi ibihumbi 150 Frw], gusa yagiye yiyongera mu myaka 27 ishize.

    Nko mu 2001 yari 201$; 2003 aba 342$; 2011 aba 627$; 2014 agera kuri 718$. Mu 2015 yari 728 $, mu 2017 yari amaze kugera kuri 774 $, naho mu 2018 yari 788$ ku mwaka.

    Gahunda Leta y’u Rwanda yari yihaye ni uko mu 2020 Umunyarwanda yinjiza nibura 1.240 $ hanyuma bikazagera mu 2035 rufite ubukungu buciriritse [middle income country/pays à revenu intermédiaire] kandi rwarateye imbere mu 2050 mu gihe ubukungu bwaba bwihuta ku 10%, ku buryo Umunyarwanda yazaba yinjiza 12.476$ ku mwaka, ni ukuvuga asaga miliyoni 10 Frw ku mwaka.

    Ingengo y’imari yari miliyari 15 Frw mu 1994

    Ingengo y’imari igihugu cyari gifite mu 1994 ntinangana n’ikoreshwa n’uturere muri iki gihe. Urugero rworoshye, nk’Akarere ka Nyagatare gaherutse kwemeza ingengo y’imari ya miliyari 31 Frw kazakoresha muri uyu mwaka.

    Ubu ingengo y’imari y’igihugu ibarirwa miliyari 3.807 Frw ivuye kuri miliyari 3.464,8 Frw yariho mu 2020/21. Ni izamuka ridasanzwe kuko nko mu 2000 yari miliyari 174,4 Frw; mu 2005 iba miliyari 368,2 Frw.

    Mu 2011/12 nibwo yinjiye muri miliyari igihumbi kuko yari 1.194,1 Frw bigera mu 2019/20 ari miliyari 2.876,9 Frw.

    Kugeza mu 1999; 60% by’Abanyarwanda biciraga isazi mu jisho

    Imibare ya Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi yatangajwe muri Nzeri 2002 ariko igaruka ku bushakashatsi bwakozwe mu 1999 na 2000, igaragaza ko nibura 60,2% by’Abanyarwanda bari abakene ndetse 57% bari mu bukene bukabije.

    Icyo gihe abaturage 4.812.000 ntabwo bari bafite ubushobozi bwo kugura ibyo kurya, byatumaga 65,66% by’ibice bituwemo mu cyaro bigaragara mu bukene, 19,38% mu mijyi na 19,38% muri Kigali.

    Ugendeye kuri perefegitura, Gikongoro ni yo yari mu bukene buri hejuru (77.18%), Butare (73.62%), Kibuye (72.48%), Kigali Ngali (70.88%) na Ruhengeri (70.27%); aho bwari hasi ugereranyije n’ahandi hari Byumba (65.26%), Cyangugu (64.26%), Gitarama (53.74%), Gisenyi (53.50%), Kibungo (50.80%) na Umutara (50.52%). Muri Kigali ho ubukene bwari kuri 12.27%.

    Icyo gihe Abanyarwanda 3.320.000 ntibari bafite ubushobozi bwo kubona amafunguro, aho bari biganje mu bice by’icyaro.

    Uyu munsi n’udafite ibyo kurya arafashwa

    Mu 2005, abari mu bukene bukabije baragabanutse bagera kuri 40,0% birakomeza no mu 2010 aho bari kuri 24,1% hanyuma mu 2014 baba 16,3% bigera mu 2016 ari 16,0%.

    Leta yashyizeho gahunda zitandukanye zigamije kuzamura imibereho myiza y’Abanyarwanda zirimo nka VUP na Girinka aho nk’umwaka wa 2020 wasize hamaze gutangwa inka ku miryango 380.162.

    Amashanyarazi yabonaga umugabo agasiba undi

    Kugera mu 2000, muri Kigali nk’Umurwa Mukuru 38.7% by’abari bayituye bakoreshaga peteroli mu gucana kuko nta mashanyarazi bari bafite. Mu gihugu hose, 59.2% by’abaturage bakoreshaga itara ry’ikirahure ryajyagamo peteroli mu gucana mu masaha y’ijoro, 20,1% bakamurikisha ibishirira, 13,0% nabo bagakoresha itara rya mazutu mu gihe 5,1% aribo bacanaga amashanyarazi ya Electrogaz.

    Ubu 2021 izarangira abafite amashanyarazi mu Rwanda ari 71% bavuye kuri 34,4% bariho mu 2017. Ni imibare yavuye kure cyane kuko mu 2005 bari 4,3%, mu 2010 bagera kuri 10,8% bigera mu 2013 ari 19,8%.

    Iringaniza ryari ryarakoze kuri benshi

    Mbere y’ibohorwa ry’igihugu muri 1994 amahirwe yo kwiga ntiyabaga ari aya buri wese nk’uko bimeze muri iki gihe, igihugu cyari gifite politiki y’iringaniza yakumiraga benshi igashyira ku ibere bamwe.

    Iringaniza ryabaye igikorwa cy’ubugome n’ubugizi bwa nabi buhanitse. Ni kimwe mu bikorwa byimakajwe n’ingoma ya Habyarimana byagize ingaruka mbi bikomeye ku gihugu.

    Imibare igaragaza ko mu 2000 Abanyarwanda babiri muri batanu bari bafite nibura imyaka 15 batari bazi gusoma no kwandika, aho umubare munini wari abagore. Gusa icyari gitangaje ni uko abatazi gusoma no kwandika bari biganje mu mijyi (46,9%) kurusha mu byaro (43,2%).

    Muri bake babaga baragize amahirwe yo kujya mu ishuri, 78,8% bari abagabo mu gihe abagore bari 70,1%. Gusa muri abo bose, abari barize Kaminuza bari 0,1%.

    Ikigereranyo cy’urugendo umunyeshuri yakoraga kugira ngo agere ku ishuri icyo gihe cyari ibilometero 2,5 buri munsi byatumaga benshi barivamo.

    Imibare yo mu 2019 igaragaza ko Abanyarwanda 89,0% bize nk’aho muri uwo mwaka abiyandikishije mu mashuri abanza bari 2.512.465 naho mu yisumbuye ari 732.104.

    Abari bazi gukoresha mudasobwa ku bari hagati y’imyaka 15-24 mu 2019 bari 15,2% mu gihe kera nta zabagaho. Ingo zitunze mudasobwa zibarirwa kuri 3%, izitunze telephone ni 70.6%.

    Ubu internet igera mu gihugu hose ku kigero cya 95% naho abayikoresha ni 51,6%.

    Guhinga byari iby’amaramuko, ibishyimbo aribyo biryo byiganje mu mirire

    Mu Rwanda rwa mbere ya 1994, umurimo wari uguhinga uwifite agahingisha. 90% by’Abanyarwanda bari batunzwe n’ubuhinzi, ibihingwa byari byiganje byari ibishyimbo n’ibirayi.

    Mbere gato ya Jenoside, Abanyarwanda nibo baryaga cyane ibishyimbo kurusha abandi baturage b’Isi kuko umuntu umwe yabarirwaga nibura ibilo 50 yariye ku mwaka. Umukene yagurishaga bya bishyimbo kugira ngo abone ifu. Nibura ikilo kimwe cy’ibishyimbo cyaguraga ibilo bine by’ifu y’ibigori.

    Mu 2000, byabarwaga ko 88,6% by’Abanyarwanda bari batunzwe n’ubuhinzi, gusa umubare munini wari abagore kuko bari 92%.

    Ubu mu Rwanda ubuhinzi bukorwa mu buryo bw’umwuga aho ubutaka bwuhirwa bungana na hegitari ibihumbi 77 buvuye kuri 63.742 bwariho mu 2020.

    Ifumbire mvaruganda yakoreshejwe mu 2020 ku butaka bungana na hegitari 65.004 mu gihe mu 2017 bwari kuri 44.957.

    Ubu bibarwa ko inka mu gihugu zirenga miliyoni 1,3 zivuye ku bihumbi 172 zari zihari mu 1994. Ubwo bwiyongere bwazo bunajyana n’umusaruro w’amata aho nibura mu 1994 habonekaga litiro 7.206.000 ariko byageze mu 2021 haboneka 864.252.000 bingana n’ubwikube bwa 117.5.

    Mbere ya Jenoside kandi, umusaruro w’amafi wabarirwaga toni miliyoni 7000 mu gihe mu 2021 uri kuri toni miliyoni 35.670 bivuze ko wikubye 504,4%.

    Ibikomoka ku buhinzi nabyo umusaruro wabyo warazamutse uva kuri miliyoni 70$ mu 1994 ugera kuri miliyoni 419 $ mu 2021. Ikawa, icyayi n’ibireti ni byo byoherezwaga mu mahanga icyo gihe ariko ubu byarahindutse imboga, imbuto, indabo, Macadamia, ibinyamisogwe n’ibindi byinshi na byo byoherezwa hanze.

    Umusaruro w’icyayi mu 1994 wanganaga na toni ibihumbi 11 mu gihe mu 2020 wari toni 32.634. Amafaranga icyayi cyinjizaga mu 1994 yavuye kuri miliyoni 17,5 $ agera kuri miliyoni 93,6$ mu 2021. Ikawa nayo yavuye kuri miliyoni 38$ igera kuri 62,4$.

    Ibindi bipimo bigaragaza ukwibohora nyako k’u Rwanda

    • Icyizere cyo kubaho ni imyaka 67 muri uyu mwaka wa 2021 mu gihe cyari imyaka 41 mu 1994.
    • Kugeza muri Werurwe 2021, abafite amashanyarazi ni 61,9%. Umwaka uzarangira ari 71%.
    • Imihanda irimo kaburimbo: Muri Werurwe 2021 yari 1.531km, intego ni uko izaba 1.745km mu 2024.
    • Amatara ku mihanda: Mu 2020 yari kuri 1.445 km mu gihe intego ari uko mu 2024 izaba ari 1810 km.
    • Imidugudu igezweho ihari ubu ni 243 ivuye kuri 166 yari ihari mu 2017.
    • Abarenga miliyoni 1,2 bamaze kwizigamira mu Kigega Ejo Heza: Ubwizigame bwabo ni miliyari 13,9 Frw.
    • Ubwishingizi bw’ubuhinzi bumaze gufatwa ni miliyari 1.024 Frw.
    • Ubukerarugendo bwinjije miliyoni 404 $ mu 2017, mbere ya Covid-19 intego yari uko mu 2021 buzinjiza miliyoni 600$.
    • Ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro bwinjije miliyoni 730$ mu 2020, hitezwe miliyoni 800$ mu 2021.
    • Mu burezi, hubatswe ibyumba by’amashuri 26.650 hagati ya 2017 na 2020.
    • Ubwisungane mu kwivuza bwari bugeze kuri 85% muri Werurwe [abasaga miliyoni 10 bari baramaze kubufata].
    • Ubumwe n’ubwiyunge bwari kuri 94,4% mu 2020.
    • Icyizere Abanyarwanda bagirira inzego z’umutekano cyari kuri 95,05% mu 2020.
    • U Rwanda rufite za Ambasade 40 hirya no hino ku Isi.

    Ubuhinzi bugezweho leta yabushyizemo imbaraga buca ukubiri n’ubwakorwaga bw’amaburakindi

    Abatishoboye basigaye batuzwa mu midugudu igezweho. Uyu ni uwatujwemo abaturage bo mu Kinigi mu Karere ka Musanze

    Imibereho myiza y’Abanyarwanda muri iki gihe ni yo ituma icyizere cyo kubaho cyariyongeyeho imyaka 26 kuva mu 1994

    Uburezi ni kimwe mu byo leta yashyizemo imbaraga mu myaka 27 ishize nubwo hakiri intambwe nini yo guterwa

  • Ibyo wamenya kuri ‘Mukotanyi’, imyenda yasusururukije Inkotanyi mu Birunga mu rugamba rwo kubohora u Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ni urugamba rwaje kugera hagati ruhindura isura kuko rwahujwe n’urwo guhagarika Jenoside yakorerwaga Abatutsi, yateguwe inashyirwa mu bikorwa n’abayoboraga u Rwanda muri icyo gihe barangajwe imbere na Habyarimana Juvénal.

    FPR Inkotanyi ijya gushoza urugamba rwo kubohora u Rwanda, uretse kuba abarutangije bari urubyiruko rufite intekerezo zo guharanira ukuri ariko ibijyanye n’ubushobozi ntabwo bari bafite ku buryo nk’ishami rya gisirikare ryarwanye urugamba no kubona ibikoresho birimo n’impuzankano byari ihurizo.

    Uko ibihe byicumaga ni ko ibintu byahindukaga kugeza aho abari basanzwe bambara nk’abaturage cyangwa bakambara impuzankano za gisirikare, baserutse mu mwambaro mushya waje no guhabwa izina rya ‘Mukotanyi’.

    Mukotanyi ni impuzankano ifite amateka adasanzwe ku bari abasirikare ba RPA, kuko uwabaga yambaye uyu mwenda yiyumvaga nk’ufite imbaraga zidasanzwe kandi ari ishema ku Banyarwanda bose baharaniraga uburenganzira bwabo.

    Ibara rusange ry’uyu mwambaro ni icyatsi kigaragaza ishyamba, harimo igiti cy’umugano ndetse n’ibara rya chocolat.

    Amakuru IGIHE yamenye ni uko iyi myenda ingabo zatangiye kuyambara mu 1991 ubwo urugamba rwari rwimuriwe mu gace k’Ibirunga kuko i Kagitumba aho batangiriye bari bakomeje gutsinda n’ingabo za Habyarimana kubera imiterere yaho.

    Iyi myambaro yari ibereye agace k’Ibirunga bari bagiyemo kuko kakonjaga nyamara yo ikaba ikoze mu buryo bwatumaga ishyuha.

    Sheikh Harerimana Abdul Karim wari muri Banyepolitiki 600 ba FPR -Inkotanyi bari baroherejwe i Kigali mu ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano y’Amahoro ya Arusha, yabwiye IGIHE byari ishema rikomeye ku basirikare ba RPA kwambara ’Mukotanyi’.

    Ati “Izina ‘Mukotanyi’ rero ryaturutse ku basore bakiri bato mu Nkotanyi, urabona bagiraga udushya bahora bahanga buri munsi. Umwenda rero umaze kuboneka, nta ngabo mu Karere ka Afurika y’Uburasirazuba cyangwa iyo hagati, nta hantu bari bafite umwenda umeze kuriya.”

    Yakomeje agira ati “Abana barazishimiye, nibwo bwari ubwa mbere haboneka umwambaro ubahuza, ubundi biyambariraga ubonetse wose, ndetse bamwe hari n’ubwo yabaga atawufite akiyambarira imyenda y’abaturage isanzwe kuko kuri bo icya mbere atari umwambaro ahubwo cyari igikorwa.”

    Umwe mu baganiriye na IGIHE wari ufite ipeti rya Captain ubwo bari ku rugamba rwo kubohora u Rwanda, yavuze ko iyi myambaro yabafashije cyane bari mu Birunga kuko yashyuhaga cyane igashobora guhangana n’imbeho y’ubutita iba muri kariya gace.

    Ati “Twayambaraga turi mu Birunga, imbere habagamo ubwoya, ikindi nakubwira ni uko yashyuhaga cyane.”

    Sheikh Harerimana avuga ko kubera kuba mike, itahawe bose kuko hari abandi bakomeje kwiyambarira iyo bari basanganywe kugeza urugamba rwo kubohora igihugu no guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi rurangiye.

    Ntabwo hazwi neza igihugu iyi myenda yaturukagamo gusa hari amakuru avuga ko gishobora kuba ari Mozambique.

    Amakuru IGIHE ifite ni uko iyi mpuzankano ya ‘Mukotanyi’ nyuma y’urugamba rwo kubohora igihugu ubwo ingabo zahinduka iza Leta, hashatswe impuzankano nshyashya hanyuma izo bakoreshaga mu rugamba rwo kubohora igihugu zikabikwa na Minisiteri ifite ingabo mu nshingano.

    Mukotanyi ni impuzankano ifatwa nk’iy’amateka adasanzwe mu Rwanda

    Iyi myambaro Ingabo za RPA zikimara kuyibona zarishimye zongera gusubizwamo imbaraga

    Ni uku impuzankano ya Mukotanyi yari imeze

    Umwe mu basore ba RPA yambaye Mukotanyi mu rugamba rwo kubohora igihugu

    Kubera ubukonje bwo mu Birunga, impuzankano ya Mukotanyi yafashije abasore ba RPA gususuruka

    Abasirikare ba RPA bari ku rugamba bambaye Mukotanyi

    Muri Kanama 1994 ubwo umusirikare wa RPA yaganiraga n’abasirikare b’Abanyamerika ku kibuga cy’indege cya Kanombe. Yari yambaye Mukotanyi