Author: webrwanda

  • Irembo na RDB bateguye amahugurwa yihariye y'abashinzwe kuyobora ba mukerarugendo – #rwanda #RwOT

    Aya mahugurwa yahurije hamwe abantu 100 barimo abashinzwe kuyobora ba mukerarugendo 80.

    Urwego rw'ubukerarugendo ni rumwe mu zifatiye runini ubukungu bw'u Rwanda binyuze mu guhanga imirimo mishya no kuzamura ubukungu. Irembo na RDB biyemeje gushyigikira iterambere ry'abashinzwe kuyobora ba mukerarugendo binyuze mu bikorwa binyuranye birimo n'aya mahugurwa.

    Muri aya mahugurwa harebewe hamwe ibikibakoma mu nkokora, hanarebwa uko bahabwa ubufasha, no gukomeza urwego rw'imikoranire no gusangizanya ubumenyi yagati yabo na Irembo.

    Aya mahugurwa yari yateguriwe abashinzwe kuyobora ba mukerarugendo b'abanyamwuga bemejwe na RDB, bari barimo n'abashya bifuzaga kongera ubumenyi bwabo mu by'ikoranabuhanga. Bari barimo kandi abari bahagarariye ibigo bitanga izi serivisi n'abandi bakora ibijyanye nazo.

    Muri aya mahugurwa hafashwe umwanya wo gusobanura imikorere n'imikoreshereze y'urubuga IremboGov, nyuma hafatwa undi mwanya w'ibibazo n'ibisubizo n'ibindi biganiro.

    Umukozi wa Irembo ushinzwe guteza Imbere Ubucuruzi, Noella Dushime Kajeneri, yavuze ko aya mahugurwa yatumye aba bashinzwe kuyobora ba mukerarugendo basobanukirwa neza imikorere ya Irembo ndetse banatanga ibitekerezo by'ahakwiye gushyirwa imbaraga.

    Ati 'Twiyemeje guharanira ko urubuga rwacu rutanga ibyo abakiliya bakeneye kandi bikagira uruhare mu iterambere ryabo.'

    Sylvie Sarambwe, nawe yavuze ko 'Twiyemeje gutuma aba abashinzwe kuyobora ba mukerarugendo bamenya neza imikorere yacu.'

    Umuhuzabikorwa akaba n'ushinzwe ubucuruzi muri RDB, Esther Mukagasana, yagize ati 'Turizerako iyi gahunda izazamura imikorere yabo no guhaza abakiliya babagana. Aya mahugurwa agaragaza umumaro w'ubufatanye buri hagati y'inzego z'abikorera n'iza Leta.'

    Yakomeje avuga ko 'Mu gukorera hamwe, dushobora kurema urwego rw'ubukerarugendo rufite imbaraga hano mu Rwanda. Turashaka gukomeza ubufatanye na Irembo no gushyigikira abashinzwe kuyobora ba mukerarugendo mu rugendo rwabo rwo kwinjira mu mikoreshereze y'ikoranabuhanga.'

    Abari bahagarariye ibigo bitanga izi serivisi n'abandi bakora ibijyanye nazo

    Aya mahugurwa yahurije hamwe abantu 100 barimo abashinzwe kuyobora ba mukerarugendo 80


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/irembo-na-rdb-bateguye-amahugurwa-yihariye-y-abashinzwe-kuyobora-ba

  • Abagera kuri 30% y'abafite Virusi itera Sida mu Rwanda bari hejuru y'imyaka 50 – #rwanda #RwOT

    MINISANTE yabigaragaje mu nama ya 13 y'Umuryango Mpuzamahanga Uharanira kurwanya Sida (IAS) iri kubera i Kigali.

    Ni inama izamara iminsi itanu kugeza ku wa 17 Nyakanga 2024 izagaruka ku ngingo zitandukanye, by'umwihariko ubushakashatsi buri gukorwa ngo iyi ndwara ahanini yandurira mu mibonano mpuzabitsina irandurwe.

    MINISANTE yagaragaje ko kugeza mu 2025 abagera kuri 30% mu bafite Virusi itera Sida bashobora kubaho imyaka 50 kuzamura.

    Sida yagaragaye mu Rwanda bwa mbere mu 1983 itangira gukwirakwira cyane guhera mu 1986 aho nko hagati ya 1988 na 1996 ari bwo yanduwe n'abantu benshi.

    Kuva ubwo kugeza uyu munsi u Rwanda rwakoze ibishoboka ngo rugabanye ubukana bw'iyo ndwara itarabonerwa umuti cyangwa urukingo.

    Imibare ya MINISANTE igaragaza ko buri mwaka mu Rwanda abantu 3200 bandura Virusi itera Sida, mu gihe abagera ku 2600 bahitanwa na yo.

    Hakozwe umurimo ukomeye kuko u Rwanda rwagabanyije imibare y'ubwandu bushya ku kigero cya 82% mu gihe abicwa na Sida bagabanyutse kugeza kuri 86%.

    U Rwanda kandi rwamaze kugera ku ntego ya Loni ya 95-95-95. Bivuze ko 95% by'abaturage baba bazi uko bahagaze, 95% by'abazi uko bahagaze bafata imiti igabanya ubukana ndetse 95% by'abafite virusi itera Sida badashobora kuyanduza binyuze mu mibonano mpuzabitsina mbese nta virusi igaragara mu mu maraso yabo. Ubu u Rwanda rugeze kuri 96-98-98.

    Icyakora ab'igitsina gabo bari hagati y'imyaka 15 na 19 no hagati ya 20 na 24 y'amavuko ni bo badafata imiti neza mu mezi 12 kuva bayitangiye.

    Ab'igitsina gabo bari hagati y'imyaka 20 na 24 bakurikiza amabwiriza bahawe ku kunywa imiti ku kigero cya 88%. Abadakurikiza amabwiriza ni 9% mu gihe abapfa ari 3%.

    Abandi bapfa cyane ni abafite imyaka iri hejuru ya 50 nubwo baba bakurikije amabwiriza bahawe yo gufata imiti ku kigero cya 95%.

    Abandi bapfa ni abari munsi y'imyaka 15 b'abahungu. Bari ku rugero rwa 4% nubwo bakurikiza amabwiriza yo kunywa imiti igabanya ubukana ku kigero cya 96%.

    Muri rusange ibijyanye no gukurikiza amabwiriza yo kunywa imiti igabanya ubukana mu Rwanda biri kuri 94,5% mu gihe abagore babikurikiza ku kigero cya 96% abagabo bakabikurikiza ku kigero cya 93%.

    35% by'abakora uburaya bafite Virusi itera Sida, mu gihe abagabo baryamana n'abo bahuje ibitsina 5,8% ari bo bayifite. 43% by'abo baryamana bahuje ibitsina, ni bo bazi uko bahagaze.

    RBC igaragaza ko urubyiruko ruri mu bari kuyandura cyane byagera mu bagabo baryamana n'abo bahuje ibitsina n'abakora uburaya igasya itanzitse.

    Minisitiri w'Ubuzima, Dr. Nsanzimana Sabin, yavuze ko mu myaka 20 ishize hakozwe ibikomeye ndetse agaragaza ko hari icyizere cy'uko iyi ndwara yarwanywa burundu.

    Ati 'Twateye imbere, abakiri bato bavutse barinzwe iyi ndwara ndetse na bo barakuze bafite abana. Ni ingero zigaragaza impamvu turi hano ndetse n'uruhare twagize nk'abantu.'

    Yavuze ko iyi nama ifite akamaro gakomeye mu guhangana n'imbogamizi zigihari, nk'ibijyanye n'inkunga zo guhangana n'iyi ndwara bigenda gake, guhezwa, ku bura ubuvuzi bugezweho ku bo mu bihugu bimwe n'ibindi bibazo.

    Ati 'Icyakora icyizere kirarema. Nubwo dufite izi mbogamizi nizeye ko tuzakomeza gukorana kugeza turanduye Sida. Ubu birashoboka bijyanye n'uko twatekerezaga mu myaka nka 20 ishize.'

    Mu nama ya IAS kandi ni ho Ishami rya Loni ryita ku Buzima, rizatangaza amabwiriza y'uburyo umuti wa 'Lenacapavir' uherutse kuvumburwa uzajya ukoreshwa.

    Ku wa 19 Kamena 2025 ni bwo Ikigo Gishinzwe ubuziranenge bw'imiti n'ibiribwa muri Amerika, FDA, cyemeje ko umuti wa Lenacapavir Yeztugo wakwifashishwa mu kwirinda no gukumira Virusi itera Sida muri Amerika.

    Wakozwe n'Ikigo cyo muri Amerika cya Gilead Sciences, ukorerwa igerageza rya mbere n'irya kabiri mu 2024, ibisubizo bivuyemo bigaragaza ko nta ngaruka ugira ku buzima bw'abawutewe.

    Ubuyobozi bwa Gilead Sciences bwagaragaje ko uyu muti uterwa umuntu rimwe mu mezi atandatu, ni ukuvuga inshuro ebyiri mu mwaka, wagaragaje ubushobozi bwo kurinda umuntu ubwandu bwa SIDA ku rugero rwa 99,9%.

    Abafite Sida bari hejuru y’imyaka 50 mu Rwanda bazaba ari 30% mu mpera za 2025


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abafite-sida-bari-hejuru-y-imyaka-50-mu-rwanda-bazaba-ari-30-mu-mpera-za-2025

  • Semuhungu Eric yahishuye ko yifuza kubyara impanga ebyiri ariko ataryamanye n'igitsina gore #rwanda #RwOT

    Semuhungu Eric, umwe mu bantu bakunze kugarukwaho cyane ku mbuga nkoranyambaga, yongeye gutungura benshi ubwo yatangarizaga imbaga ubwo yari mu kiganiro hamwe n'umunyamakuru Julias Chita kuri Chita Magic yatangaje ko yifuza kubyara impanga z'abahungu babiri, cyangwa abakobwa babiri ariko atigeze aryamana n'igitsina gore.

    Ibi ngo abiteganya mu gihe azifashwa n'uburyo bugezweho mu by'ubuvuzi, aho byose byakorerwa muri laboratwari.

    Yagize ati: 'Ndifuza ko nzagira abana b'impanga ariko sinifuza kunyura mu nzira y'ubusanzwe, ahubwo mbona igihe kigeze ngo twemere ko isi iri gutera imbere, kandi iyo ubonye ubushobozi, ntacyo biba bitwaye gukoresha uburyo bugezweho mu ikoranabuhanga.'

    Semuhungu yakomeje kuvuga ko amaze igihe areba aho ubushakashatsi bugeze ku bijyanye no gukubyara abana hifashishijwe 'IVF' (In Vitro Fertilization), aho intanga z'umugabo n'iz'umugore ziteranyirizwa muri laboratwari, hatabayeho imibonano mpuzabitsina isanzwe.

    Yongeyeho ati: 'Abantu bashobora kumbona nk'uhabanye n'umuco, ariko ntabwo ari ukwirengagiza Imana cyangwa umuco, ahubwo ni ugukoresha amahirwe y'ibihe tugezemo. Sinifuza gushyingirwa ubu, ariko nkeneye abana.'

    Ibi bitekerezo bye byatangiye gukwirakwira ku mbuga nkoranyambaga bamwe bamushigikira, abandi bamushinja kudaha agaciro urukundo nyarwo n'umubano hagati y'umugabo n'umugore. Nyamara Semuhungu we aracyashikama ku bitekerezo bye, asaba abantu kwihugura no kwagura imitekerereze yabo.

    Ibi bitekerezo bye byatangiye gukwirakwira ku mbuga nkoranyambaga bamwe bamushigikira, abandi bamushinja kudaha agaciro urukundo nyarwo n'umubano hagati y'umugabo n'umugore
    Semuhungu Eric, umwe mu bantu bakunze kugarukwaho cyane ku mbuga nkoranyambaga, yongeye gutungura benshi
    Semuhungu Eric yahishuye ko yifuza kubyara impanga ebyiri ariko ataryamanye n'igitsina gore

    Source : https://kasukumedia.com/semuhungu-eric-yahishuye-ko-yifuza-kubyara-impanga-ebyiri-ariko-ataryamanye-nigitsina-gore/

  • Ibya Regis na Micky bibaye bibi cyane, Karabo K'imana Patrick avuze amabanga akomeye mwahishwe. #rwanda #RwOT

    Captain Regis

    Regis wongeye kuvugisha benshi nyuma yo gushyira hanze ikiganiro  avugako ' Micky ari umugome ariwe wafungishije nyina. Agaragaza ko yarahari byose biba. Ikiganiro cyahishuye byinshi byari bikiri mu bwiru hagati y'aba bombi, kikagaragaza uburyo ubucuti bushobora kuvamo ubugambanyi bukomeye.

    Mu buryo busekeje ariko buhishura ibikomere, Regis yagaragaje amarangamutima ye agaragaza ukuntu Micky yamuvuzeho ibintu bitari byiza, aho bivugwa ko ari we wagize uruhare mu ifungwa rya nyina. Ibi byose bikajyana n'amagambo akomeye Regis yavuze, ashinja Micky ubugome no kuba yarakoresheje amakuru ye bwite kugira ngo amugireho ingaruka mbi mu buzima.

    Inkuru yatangiye Regis avuga ko yari ahari byose bibera — 'Narimpari ntabanga'  avuga ko atari umushyitsi ahubwo yari mu rugamba rw'ubuzima rwe, aho inshuti yagombaga kumuba hafi yamuhindutse umwanzi. Regis yavuze ko Micky yamugambaniye igihe bari bamaranye imyaka bamufataga nk'uwizewe, ariko nyuma akamushyira hanze, akamushinja ibintu bikomeye.

    Muri ayo magambo yuzuyemo umujinya, Regis yasobanuye uburyo ibintu byose byatangiye ari urukundo n'ubwizerane, ariko bikarangira bisenywe n'ishyari, ubwikunde n'amabanga yasohotse atari akwiye kumenyekana.

    Micky Rww

    Karabo Kimana yatanze igitekerezo ku makimbirane ari hagati ya Regis na Micky, agira ati:
    'Regis arimo kubaka ubuzima bwe bushya, ntimukomeze kumucanga.'
    Yakomeje agira ati: 'Regis, urabizi ko ngufitiye icyubahiro, ariko nk'uko wigeze kugira umutima ushyira ibintu ku murongo mbere, ndagusaba kureka kugendera ku by'abakobwa gusa ngo ubishingireho ubuzima bwawe.'

    Karabo kimana Patrick

    Mu rwego rwo kurushaho gusobanukirwa n'ibyabaye, abamenyerewe mu gukurikirana imyidagaduro nka Ddumba na Killiman batangiye gukora isesengura ryimbitse ku by'aya makimbirane. Mu kiganiro cyabo gikunzwe kuri YouTube, aba bombi bagarutse ku mateka y'urukundo rwa Micky na Regis, n'icyabayeho nyuma y'uko bivumbuye ko hari ibihishe inyuma.

    Killiman yagize ati:

    'Abantu bagira byinshi bitabashyira mu kuri. Ibi byose byatangiye igihe Micky yabonye ko Regis atakimwubaha nk'uko byahoze. Hari ibyo yagerageje kwihanganira, ariko byarushijeho kumurushya.'

    Ddumba nawe yunzemo agira ati:

    'Regis yahisemo inzira yo kwigira nyamwigendaho, aragenda. Micky we yabuze amahoro, agerageza kwisobanura imbere y'abamukurikirana.'

    Aba basore bombi basabye abantu gukura isomo mu byabaye, kuko kenshi imibanire y'abantu ifatwa nk'iy'imikino, nyamara igira ingaruka zikomeye ku mutima n'ubuzima.

     

    Source : https://kasukumedia.com/ibya-regis-na-micky-bibaye-bibi-cyane-karabo-kimana-patrick-avuze-amabanga-akomeye-mwahishwe/

  • Rutsiro: Ibendera ry'Igihugu ryari ku biro by'Akagari ryibwe – #rwanda #RwOT

    Amakuru IGIHE yamenye ni uko ubu bujura bwamenyekanye mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere, tariki 14 Nyakanga 2025.

    Umuyobozi w'Akarere ka Rutsiro wungirije ushinzwe iterambere ry'ubukungu, Uwizeyimana Emmanuel yabwiye IGIHE ko batangiye iperereza n'ibikorwa byo kurishakisha bafatanyije n'abaturage hamwe n'inzego zishinzwe umutekano.

    Ati 'Turi kumwe n'abaturage turi kubikurikirana, ikiriho ni uko ubu ridahari (Ibendera) ariko ntituramenya neza uko byagenze ngo ryibwe, ari nayo mpamvu iperereza rikomeje ku bufatanye n'izindi nzego.'

    Yakomeje asaba abaturage kumva ko ari inshingano zabo kurinda ibirango by'Igihugu, no kurushaho kwicungira umutekano batibagiwe ku nyubako za Leta.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rutsiro-ibendera-ry-igihugu-ryari-ku-biro-by-akagari-ryibwe

  • Abanyamakuru ba SK FM basuye Urwibutso rwa Nyamata banaremera abarokotse Jenoside (Amafoto) – #rwanda #RwOT

    Ni ibikorwa byabereye mu Murenge wa Nyamata kuri iki Cyumweru, tariki ya 13 Nyakanga 2025.

    Ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Nyamata, abakozi ba SK FM basobanuriwe amateka y'uko Jenoside yateguwe kugeza ishyizwe mu bikorwa mu 1994, aho mbere y'uko itangira byeruye ku wa 7 Mata 1994, Abatutsi bo mu Bugesera bagiye batotezwa bagakorerwa iyicarubozo.

    Mu itegurwa rya Jenoside, benshi mu Batutsi bajyanywe mu Bugesera mu nkambi bahabwa akato kubera politiki mbi y'Ababiligi, Parmehutu na Kiliziya Gatolika. Bakimara kugezwayo batangiye kwicwa n'indwara ziterwa n'isazi ya Tse Tse mbere y'uko mu 1963 batangira kwicwa biswe ibyitso.

    Kubera gutuzwa mu Bugesera byatumye haba hamwe mu hantu hatuwe n'Abatutsi benshi ku buryo batagerwagaho n'iterambere ndetse no mu 1994 byorohera Interahamwe kubicira hamwe.

    Nyuma yo gusobanurirwa amateka, abayobozi n'abakozi ba SK FM bashyize indabo ku mva rusange mu rwibutso rwa Jenoside rwa Nyamata, banunamira imibiri y'abasaga ibihumbi 45 bahashyinguwe.

    Baremeye kandi umuryango wa Mupfasoni Annonciate na Butera Eugène, bombi bo mu Murenge wa Nyamata, buri wese bamuha inka.

    Mupfasoni yagize ati 'Birantunguye cyane, nta kindi navuga uretse kubashimira. Inka nigeze kuzigira mbere ya Jenoside, ubu ni bwo na none Imana yongeye gukoresha abantu bayo iba iraturemeye.'

    Umunyamakuru Sam Karenzi washinze SK FM, yavuze ko ari igikorwa bari bamaze igihe bategura ariko bishimiye ko babashije kukigeraho nyuma y'amezi atanu gusa iyi radiyo itangiye kumvikana.

    Ati 'Ni umunsi twari tumaze igihe dutegura, wagombaga kuba mu gihe cy'iminsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi nk'uko bisanzwe mu gihugu ariko tugenda tugira imbogamizi bituma bitabera ku gihe. Twishimiye ko cyagezweho kuko twagiteguranye n'abakunzi bacu batandukanye barimo abo muri Diaspora.'

    'Twishimiye ko mu gihe gito, mu mezi atanu tuvutse, dutangiye kugira uruhare mu iterambere ry'igihugu, mu kugira icyo duhindura mu mibereho y'Abanyarwanda. Twifuza ko igikorwa kizakura, uyu munsi twaremeye imiryango ibiri inka, turifuza ko yaba itanu cyangwa 10, buhoro buhoro uko Imana izagenda idushoboza, turifuza kugira uruhare mu iterambere ry'igihugu cyacu.'

    Agaruka ku mpamvu bahisemo gukorera iki gikorwa mu Karere ka Bugesera, Sam Karenzi yavuze ko byatewe n'uko ari ho akomoka, ashimangira ko kizakomereza no mu bindi bice by'igihugu.

    Ati 'Burya ngo ijya kurisha ihera ku rugo, aha ni iwacu njyewe by'umwihariko. Urumva ni ho ibintu byose byatangiriye kuko ni ho naturutse, twashatse ko ari ho twatangirira ariko ntibivuze ko tutazajya no mu bindi bice by'igihugu kuko igikorwa kizaba ari ngarukamwaka.'

    Meya w'Akarere ka Bugesera, Mutabazi Richard, yashimiye abagize umuryango mugari wa SK FM ku gikorwa bakoze kuko bigaragaza gahunda yo gushyigikira imibereho myiza y'Abanyarwanda.

    Radio SK FM isanzwe ifite icyicaro mu Karere ka Kicukiro, ikora ibiganiro bitandukanye byiganjemo ubusesenguzi mu byiciro birimo politiki, siporo n'imyidagaduro.

    Ubwo abakozi ba SK FM basuraga Urwibutso rwa Jenoside rwa Nyamata mu Bugesera

    Umukozi w’Urwibutso rwa Jenoside rwa Jenoside rwa Nyamata asobanurira abakozi ba SK FM amateka yageje kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Karere ka Bugesera

    Sam Karenzi washinzwe SK FM ari kumwe n’Umuyobozi w’Akarere ka Bugesera, Mutabazi Richard

    Abayobozi ba SK FM bashyira indabo ku mva zishyinguyemo Abatutsi bishwe muri Jenoside mu Rwibutso rwa Nyamata

    Meya w’Akarere ka Bugesera, Mutabazi Richard, yunamira inzirakarengane z’Abatutsi zishyinguye mu Rwibutso rwa Nyamata

    Sam Karenzi yandika ubutumwa mu gitabo cy’abasuye Urwibutso rwa Jenoside rwa Nyamata

    SK FM yaremeye kandi imiryango ibiri y’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, iyiha inka

    Butera Eugène ari mu bahawe inka na SK FM

    Mupfasoni Annonciate na we yahawe inka mu gihe yaherukaga kuzorora mbere ya Jenoside yakorewe Abatutsi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyamakuru-ba-sk-fm-basuye-urwibutso-rwa-nyamata-banaremera-abarokotse

  • Sida iracyari ikibazo cyane cyane ku rubyiruko – Minisitiri Dr. Nsanzimana yatanze umuburo – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho mu gihe i Kigali hari kubera Inama ya 13 y'Umuryango Mpuzamahanga Uharanira kurwanya Sida (IAS).

    Ni inama izamara iminsi itanu kugeza ku wa 17 Nyakanga 2024, izagaruka ku ngingo zitandukanye, by'umwihariko ubushakashatsi buri gukorwa ngo iyi ndwara ahanini yandurira mu mibonano mpuzabitsina irandurwe.

    Ku wa 13 Nyakanga, abitabiriye iyi nama bifatanyije n'Abanyarwanda muri siporo rusange izwi nka 'Car Free Day'.

    Minisitiri Dr. Nsanzimana yeretse urubyiruko ko igihe rugezemo ari icyo gukora cyane, kunguka ubumenyi mu ngeri zitandukanye hagamijwe kugera kuri byinshi kandi byiza mu minsi iri imbere.

    Ati 'Icyakora ni n'igihe cyo kwitonda no kwigengesera kuko umubiri mufite uyu munsi ni na wo muzakurana, ni wo muzaba mufite kugeza mu zabukuru.'

    Yibukije ko kwirengagiza amabwiriza afasha mu kubungabunga ubuzima no kwirinda ibyabwangiza mu gihe umuntu akiri mu myaka y'ubuto, bishobora kumugiraho ingaruka mu buzima bwe bwose, zirimo no kwandura Virusi itera Sida.

    Ati 'Abantu bamwe batekereza ko Virusi itera Sida itagihari. Si byo kuko irahari ndetse iri kwiyongera cyane mu rubyiruko. Gukoresha udukingirizo, kwirinda imibonano mpuzabitsina, ni bwo buryo tubwira urubyiruko ko rugomba gukoresha rwirinda.'

    Yagaragaje ko iyo umuntu yanduye Virusi itera Sida bitamugiraho ingaruka gusa ahubwo aba n'umutwaro ku muryango we n'igihugu kuko ikiri indwara itagira umuti nubwo mu minsi iri imbere ushobora kuzaboneka.

    Ati 'Mwirinde aho kugira ngo muzafate imiti ubuzima bwanyu bwose.'

    Imibare ya Minisante igaragaza u Rwanda rwahanganye n'iyi ndwara mu buryo bukomeye, kuko nko mu myaka 15%, rwagabanyije ubwandu bushya ku kigero cya 76%.

    Rwageze ku ntego y'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye rishinzwe kurwanya Sida, izwi nka 95-95-95.

    Ni intego ijyanye n'uko 95% by'abafite Virusi itera Sida bazi uko bahagaze, 95% bafata imiti igabanya ubukana, muri abo bari ku miti abagera nibura kuri 95% bagomba kuba batagaragaza iyo virusi mu maraso.

    Nubwo bimeze bityo ariko Virusi itera Sida iracyari ikibazo kuko Ikigo cy'Igihugu cy'Ubuzima (RBC), kigaragaza ko buri mwaka mu Rwanda abantu 3200 bandura Virusi itera Sida, mu gihe abagera ku 2600 bahitanwa na yo.

    Abaturage bafite kuva ku myaka 15 kugeza ku myaka 29 ni bo bandura cyane, umubare munini ni abakobwa.

    Mu nama ya IAS kandi ni ho Ishami rya Loni ryita ku Buzima, rizatangaza amabwiriza y'uburyo umuti wa 'Lenacapavir' uherutse kuvumburwa uzajya ukoreshwa.

    Ku wa 19 Kamena 2025 ni bwo Ikigo Gishinzwe Ubuziranenge bw'imiti n'ibiribwa muri Amerika, FDA, cyemeje ko umuti wa Lenacapavir Yeztugo wakwifashishwa mu kwirinda no gukumira Virusi itera Sida muri Amerika.

    Wakozwe n'Ikigo cyo muri Amerika cya Gilead Sciences, ukorerwa igerageza rya mbere n'irya kabiri mu 2024, ibisubizo bivuyemo bigaragaza ko nta ngaruka ugira ku buzima bw'abawutewe.

    Ubuyobozi bwa Gilead Sciences bwagaragaje ko uyu muti uterwa umuntu rimwe mu mezi atandatu, ni ukuvuga inshuro ebyiri mu mwaka, wagaragaje ubushobozi bwo kurinda umuntu ubwandu bwa Sida ku rugero rwa 99,9%.

    Abayobozi batandukanye mu Rwanda n’abaturage bitabiriye siporo rusange, nyuma basobanurirwa uburyo Sida ikiri ikibazo mu batuye Isi

    Abitabiriye inama ya IAS ku wa 13 Nyakanga 2025 bifatanyije n’Abanyarwanda muri siporo rusange


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/sida-iracyari-ikibazo-cyane-cyane-ku-rubyiruko-minisitiri-dr-nsanzimana-yatanze

  • Gatsibo: Aracyari imanzi ku myaka 74 – #rwanda #RwOT

    Mu kiganiro Ndungutse yagiranye na TV1 yavuze ko ubu buzima abayeho abushobozwa na Bikira Mariya nubwo atihaye Imana.

    Ati 'Ndi imanzi, iyi mpeta nambaye ni iya Bikira Mariya. Nasezeranye na Bikira Mariya ubudahemuka. Nta mugore nigeze.'

    Abajijwe niba adateganya gushaka umugore, Ndungutse yavuze ko bitamushishikaje kuko atari igikorwa cy'ubucuruzi, yongeraho ati “Ntabwo nigeze nshaka umugore narabirahiriye.'

    Yabajijwe niba atajya agira uko yigenza igihe ashatse gukora imibonano mpuzabitsina, nawe ati 'Reka reka […] inkumi ndazibona zincaho ariko rero ntabwo nigeze ngira icyifuzo cy'abagore.'

    Umunyamakuru yamubajije niba adafite uburwayi butuma atabasha gukora imibonano mpuzabitsina, undi abyamaganira kure.

    Ndungutse ati 'Ndi muzima, nonese ubwo urabona ndi umupfu? […] Abantu barabivuga ariko ntabwo ndi ikiremba, ndi muzima.'

    Ndungutse Balthazar yavuze ko yavutse ari umwe ku buryo yasigaye mu mitungo y'iwabo, ari naho aba kugeza uyu munsi.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gatsibo-aracyari-imanzi-ku-myaka-74

  • Umuherwe Coach Gael ni muntu ki? #rwanda #RwOT

    Amazina ye nyakuri ni Karomba Gael, ariko azwi cyane ku izina rya Coach Gael. Yavutse ku itariki ya 12 Nyakanga 1988 mu gihugu cy'u Burundi, aho yamazeyo imyaka myinshi mbere yo kwimukira mu Rwanda. Kugeza ubu, afite imyaka 37 y'amavuko.

    Coach Gael akomoka mu muryango w'abana batanu. Mu bavandimwe be, umwe uzwi cyane ni Kenny, bakunze no gukorana ibiganiro binyura kuri YouTube Channel yabo yitwa 'Aba VIP TV', imaze kwamamara cyane.

    Uyu mugabo ni umwe mu bantu bake bazwi mu Rwanda bafite ubushobozi bwo guhuza ubucuruzi n'imiyoborere, cyane cyane mu byerekeye imyidagaduro, siporo, ubujyanama mu buzima (coaching), n'ishoramari mu bukungu bwifitemo icyerekezo.

    Amashuri abanza yayize mu gihugu cy'u Burundi, Nyuma yaje kwimukira mu gihugu cy'u Rwanda ari naho yize amashuri yisumbuye ayasoza neza. Nyuma yaje gukomereza Kaminuza muri Uganda muri Makerere University, aho yize ibijyanye n'ubucuruzi n'imiyoborere.

    Ibyo ntibyarangiriye aho, kuko yahise yerekeza mu gihugu cy'u Buhinde, aho yakuye impamyabumenyi y'ikirenga (Master's Degree) mu ishami ry'ibarurishamibare (Statistics), ayisoza mu mwaka wa 2013. Ni umwe mu Banyarwanda bake babashije gukomeza kwiga, bakarangiza amashuri makuru y'ikirenga.

    Nyuma yo gusoza amasomo ye, Coach Gael yagiye muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, aho yatangiye ubuzima bushya.

    Atangira akazi gasanzwe, akora amasaha ahoraho ku mushahara wa $7 ku isaha. Nubwo atari menshi, yari afite intego imwe gusa: kubyaza ayo mafaranga ubundi bushobozi bwo gutera imbere. Yakoze imirimo itandukanye, ariko we yari afite icyerekezo.

    Nyuma y'igihe gito, yaje kwiyubaka buhoro buhoro. Yashinze imishinga y'ubucuruzi yagiye imuhesha izina n'icyizere, ndetse ubu ni umwe mu bantu bafite ibikorwa bikomeye mu Rwanda mu bijyanye n'imyidagaduro, ibikorwa remezo bya siporo, amasosiyete y'ubujyanama no gutegura inama, ndetse n'ibikorwa by'ikoranabuhanga.

    Coach Gael kandi akunzwe cyane n'urubyiruko kuko akenshi agira ibiganiro by'inyigisho (motivational talks) kuri YouTube, abwira urubyiruko uburyo ashobora kuva ku busa akagera ku rwego rwo hejuru. Avugamo amagambo y'inkomezi ati: 'Ntabwo ari aho utangiriye, ahubwo ni aho ushaka kugera.'

    Uyu mugabo yashinze kandi imishinga y'imari igamije gufasha urubyiruko rufite ibitekerezo by'ubucuruzi. Yagaragaye mu bikorwa byinshi byo guteza imbere siporo, harimo n'ishoramari mu makipe nka basketball aho yanashoye imari mu ikipe ya UGB.

    Nubwo afite ubutunzi, Coach Gael azwiho kwicisha bugufi, kugira umutima w'impuhwe, n'ukwigisha abandi kugera ku nzozi zabo atabaciye intege.

    Uyu mugabo yashinze imishinga y'imari igamije gufasha urubyiruko rufite ibitekerezo by'ubucuruzi
    Umuherwe Karomba Gael, uzwi cyane ku izina rya Coach Gael ni muntu ki?
    Coach Gael akunzwe cyane n'urubyiruko kuko akenshi arugira inama
    Nubwo afite ubutunzi, Coach Gael azwiho kwicisha bugufi, kugira umutima w'impuhwe, n'ukwigisha abandi kugera ku nzozi zabo atabaciye intege

     

    Source : https://kasukumedia.com/umuherwe-coach-gael-ni-muntu-ki/

  • João Pedro yerekanye ko shampiyona nitangira azakora ibirenze #rwanda #RwOT

    João Pedro yari amaze iminsi ari mu biruhuko nyuma y'irangiza rya shampiyona ya 2024/2025, aho yakiniraga ikipe ya Brighton & Hove Albion. Uyu musore w'imyaka 23, ukomoka muri Brazil, ariko ubu akaba yarahawe ubwenegihugu bw'u Bwongereza kubera imyaka amaze akinira mu gihugu cy'Ubwongereza.

    Nyuma y'uko Chelsea FC imutangaho miliyoni £55, hiyongereyeho £5 zishobora kwiyongera nk'uko biteganywa mu masezerano, João Pedro yerekanye ko atari ishoramari ridasobanutse ahubwo ari umukinnyi ushobora gutanga umusaruro.

    Mu mikino ibiri ya gicuti yakiniye Chelsea, yatsinze ibitego bitatu, ashimangira ko yiteguye kuziba icyuho cy'abakinnyi bananiwe kwitwara neza mu mwaka ushize.

    Mu mukino wa mbere yahise atwara igihembo cy'umukinnyi w'umukino (Man of The Match), aho yatsinze igitego kimwe anatanga umupira wavuyemo igitego(assist) yatumye abafana ba Chelsea barushaho kumukunda.

    Umukino wa kabiri yawurangije atsinda ibindi bitego bibiri, agaragaza ko afite ubushake n'ingufu zo ku rwego rw'iyi kipe itarigeze yitwara neza mu mwaka ushize.

    Amaze gutsinda igitego cya gatatu, João Pedro yagaragaye arira y'ibyishimo, byinshi mu byo yavuze nyuma y'umukino wa wanyuma w'iigikombe cy'Isi cy'ama club Chelsea yaraye ikinnye na PSG mu marira y'ibyishimo. Yagize ati: 'Nari narifuje kuva kera gukinira ikipe nini nka Chelsea. Uyu munsi ndumva nk'inzozi zanjye zibaye impamo.'

    Abatoza ba Chelsea bashimangiye ko bishimiye imyitwarire n'ubushake by'uyu musore, banavuga ko agiye kuba igikoresho gikomeye mu mugambi wo gusubiza Chelsea ku rwego mpuzamahanga.

    Ntibitangaje ko abafana bamaze gutangira kumuhimba izina 'Umwana w'icyizere', kubera umuvuduko n'ubuhanga yagaragaje. João Pedro afite amahirwe menshi yo gutangira gukina mu kibuga ubwo shampiyona izasubukurwa, kandi aramutse akomeje gutya, ashobora no kuzahatanira ibihembo bikomeye nk'umukinnyi mwiza wa shampiyona.

    João Pedro yerekanye ko shampiyona nitangira azakora ibirenze

    Source : https://kasukumedia.com/joao-pedro-yerekanye-ko-shampiyona-nitangira-azakora-ibirenze/