Author: webrwanda

  • Ibimenyetso byagaragaje ko Thomas Kamilindi, Ally Youssuf Mugenzi na Etienne Karekezi bari bafite inshingano zo gukwirakwiza ibikorwa bya FLN #rwanda #RwOT

    Ibimenyetso bitandukanye bigaragaza ko hari abanyamakuru b'Abanyarwanda bakorera ibitangazamakuru mpuzamahanga nka BBC cyangwa VOA bagize uruhare mu gukwirakwiza amakuru yerekeranye n'ibikorwa bya FLN n' impuzamashyaka MRCD ya Paul Rusesabagina.

    Ibimenyetso Ubushinjacyaha bw' u Rwanda bwabonye bubihawe n'abayobozi b'u Bubiligi binyuze mu bufatanye mu by'ubutabera, bigaragaza ko hari abanyamukuru b'ibinyamakuru bibiri bizwi aribyo BBC na VOA , byakoranaga bya hafi na Rusesabagina n'abo bakoranaga, bahanahana amakuru hagati y'umwaka wa 2018 na 2019 mu gihe FLN yagabaga ibitero mu Rwanda.

    Ubutumwa bwa WhatsApp bwagaragaye muri mudasobwa na telefoni bya Rusesabagina byabonywe n'Ubushinjacyaha bw'u Bubiligi igihe bwajyaga gusaka inzu ya Rusesabagina i Buruseli, bugaragaza ko hari abanyamakuru bamwe b'Ijwi rya Amerika (VOA) muri serivisi y'Ikinyarwanda na BBC Gahuzamiryango babanzaga guha Rusesabagina inkuru bateguye kugira ngo azemeze mbere y'uko bazitangaza.

    Hari n'aho bigaragara ko hari abanyamakuru b'ibyo bitangazamakuru ndetse n'abayobozi babo (editors) bakoranaga cyane na Rusesabagina n'ikipe ye, cyane cyane mu bihe bishyira ifatwa ry'umuvugizi wa FLN Callixte Nsabimana, muri Mata 2019.

    Muri kimwe mu biganiro byabaye nyuma y'ifatwa rya Callixte Nsabimana, Rusesabagina (witwaga 'Humura' mu buryo bwo kujijisha) yaganiriye na Mukashema, Thomas Kamirindi na Etienne Karekezi bakorera Ijwi rya Amerika, biga uko bagomba gutangaza ibijyanye n'ifatwa ry'umuvugizi wa FLN Callixte Nsabimana, nyuma bemeranya ko babyita 'gushimutwa'.

    Muri icyo kiganiro kandi ngo hazamo undi muntu witwa Appolinaire Nsengiyumva, n'umunyamakuru wa BBC abagenzacyaha bemeje ko yari Ally Yussuf Mugenzi, aganira ku kiganiro Perezida Paul Kagame yari yagiranye n'abanyamakuru, kikavuga ku bibazo byo mu karere .

    Ikiganiro kimwe cyo kuri whatsapp kigaragaza Rusesabagina aganira n'abagize MRCD hakagarukamo n'abanyamakuru b'ibitangazamakuru mpuzamahanga

    The post Ibimenyetso byagaragaje ko Thomas Kamilindi, Ally Youssuf Mugenzi na Etienne Karekezi bari bafite inshingano zo gukwirakwiza ibikorwa bya FLN appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/ibimenyetso-byagaragaje-ko-thomas-kamilindi-ally-youssuf-mugenzi-na-etienne-karekezi-bari-bafite-inshingano-zo-gukwirakwiza-ibikorwa-bya-fln/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ibimenyetso-byagaragaje-ko-thomas-kamilindi-ally-youssuf-mugenzi-na-etienne-karekezi-bari-bafite-inshingano-zo-gukwirakwiza-ibikorwa-bya-fln

  • Dr Ugirashebuja Emmanuel yagizwe Minisitiri w'Ubutabera w'u Rwanda #rwanda #RwOT

    Perezida wa Repubulika y'u Rwanda, Kagame Paul kuri uyu wa 17 Nzeri 2021, yashyizeho Dr Ugirashebuja Emmanuel kuba Minisitiri w'Ubutabera w'u Rwanda akaba n'intumwa nkuru ya Leta, umwanya asimbuyeho Busingye Josthon wahamagariwe indi mirimo.

    Itangazo rishyira Dr Ugirashebuja ku mwanya wa Minisitiri w'Ubutabera, akaba n'intumwa nkuru ya Leta, ryashyizweho umukono na Minisitiri w'Intebe w'u Rwanda, Dr Ngirente Edouard.

    Uwo Dr Minisitiri Ugirashebuja asimbuye kuri uyu mwanya, Busingye Johnston aherutse guhabwa guhagarira u Rwanda mu gihugu cy'u Bwongereza. Ni impunduka muri Gurerinoma zakozwe ku wa 31 Kanama 2021 nyuma y'inama y'Abaminisitiri yari yateranye iyobowe na Perezida Kagame Paul.

    Mu mirimo myinshi yagiye akora, Dr Ugirashebuja, agizwe Minisitiri w'Ubutabera nyuma y'igihe gito avuye ku mwanya w Perezida w'Urukiko rw'Umuryango wa Afurika y'Uburasirazuba(EACJ). Ni Umugabo w'imyaka 45 y'amavuko kuko yavukiye i Nairobi mu 1976. Yabaye kandi umuyobozi w'ishuri ry'amategeko muri Kaminuza nkuru y'u Rwanda. Yabaye Umujyanama mu by'Amategeko muri Komisiyo ishinzwe kuvugurura Itegeko Nshinga hagati ya 2001-2003. Yanabaye umunyamuryango w'Inama Nkuru y'Ubucamanza n'Inama Nkuru y'Ubushinjacyaha.

    Mu mwaka wa 2009 yagizwe Umujyanama mu by'Amategeko mu Kigo cy'Igihugu gishinzwe Ibidukikije. Mu 2010-2011, yabaye umwarimu muri Kaminuza nkuru y'u Rwanda, iya Edinburgh n'iya Dar es Salaam. Yigishije kandi mu Ishuri Rikuru rya Gisirikare ndetse n'irya Polisi mu Rwanda riri i Musanze.

    Mu Ugushyingo 2013, Dr Ugirashebuja yagizwe Umucamanza muri EACJ mu Rwego rw'Ubujurire [EACJCourt Appellate Division]. Nyuma y'umwaka umwe, mu 2014 yabaye Perezida wa Kane wa EACJ, umwanya yamazeho imyaka irindwi.

    Munyaneza Theogene / intyoza.com

    Source : https://www.intyoza.com/dr-ugirashebuja-emmanuel-yagizwe-minisitiri-wubutabera-wu-rwanda/

  • Nyanza : Umugabo birakekwa ko yishwe n’inkoni yakubiswe na Baramu be bahurujwe n’umugore we #rwanda #RwOT

    Uyu mugabo witwa Boniface w’imyaka 36 usize abana babiri n’umugore, batuye mu Mudugudu wa Kavumu muri kariya Kagari ka Nyanza yapfiriye mu bitaro ubwo yajyanwagayo amaze kurembywa n’inkoni yakubiswe.

    Bizimana Egide uyobora Umurenge wa Busasamana, atangaza ko uriya mugabo yapfuye nyuma yo kugezwa kwa muganga kuko yajyanyweyo nyuma yo kuremba aho bikekwa ko yari yakubiswe,

    Ati 'Hari gukorwa iperereza ngo hamenyekane abamukubise abo ari bo ngo bakurikiranwe. Birakekwa ko yaba yakubiswe inkoni bitewe n’amakimbirane afitenye n’umugore we.'

    Bamwe mu baturanyi b’uriya muryango, bavuga ko umugore wa nyakwigendera yatabaje irondo ko umugabo we ari kumukubita na ryo rikihutira kuhagera.

    Ngo ubwo irondro ryahageraga ryahise rijyana uriya mugabo kuri Polisi ariko ngo bageze mu nzira, umugore asaba ko basubira mu rugo kuko ngo hari ibyo yari yibagiwe gutunganya.

    Ngo irondo na ryo ryahise rihitamo kubasubiza mu rugo kuko ngo n’umugabo yari yamaze kwiyunga n’umugore we.

    Icyakora ngo uwo mugore yari yabanje guhamagara basaza be bikaba binakekwa ko bari banategeye uwo muramu wabo mu nzu ubundi bakamukubira.

    Uyu Boniface ngo yatabaje irondo ariko ngo hari umwe wagiye kumureba mu gitondo agezeyo asanga umugabo arembye ahita amujyana ku ivuriro ryigenga ari na ho bahise bamwohereza ku ivurira risanzwe ari na ho yaje kugwa.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/Nyanza-Umugabo-birakekwa-ko-yishwe-n-inkoni-yakubiswe-na-Baramu-be-bahurujwe-n-umugore-we

  • Perezida Kagame yagize Dr Ugirashebuja wabaye Perezida w’Urukiko rwa EAC Minisitiri w’Ubutabera #rwanda #RwOT

    Bikubiye mu itangazo ryashyizwe hanze n’Ibiro bya Minisitiri w’Intebe ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Gatanu tariki 17 Nzeri 2021.

    Iri tangazo ryashyizweho umukono na Minisitiri w’Intebe, Dr Edouard Ngirente rivuga ko Perezida wa Repubulika ashingiye ku itegeko Nshinga cyane mu ngingo y’ 116 yashyizeho umwe mu bagize Guverinoma y’u Rwanda.

    Dr Ugirashebuja Emmanuel ahawe uyu mwanya wa Minisitiri w’Ubutabera uherutse gukurwaho Johnston Busingye wari uwumazeho imyaka umunani akaba ubu yaragizwe Ambasaderi w’u Rwanda mu Bwongereza.

    Ugirashebuja ufite impamyabumenyi y’Ikirenga [PhD] mu bijyanye n’amategeko yakuye muri University of Edinburgh yo muri Scotland mu Bwongereza.

    Yanabaye Umuyobozi w’ishami ry’amategeko muri Kaminuza y’u Rwanda, mu mwaka wa 2014 yagizwe Perezida w’Urukiko rw’Umuryango wa Africa y’Iburasirazuba.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/3/article/Perezida-Kagame-yagize-Dr-Ugirashebuja-wabaye-Perezida-w-Urukiko-rwa-EAC-Minisitiri-w-Ubutabera

  • Abakinnyi 11 beza b’abanyarwanda batarabona amakipe mu cyiciro cya mbere(AMAFOTO) #rwanda #RwOT

    Harabura ukwezi kumwe shampiyona y’icyiciro cya mbere mu Rwanda umwaka w’imikino 2021-2022 igatangira, amakipe akomeje kwiyubaka aho yaguze abakinnyi batandukanye, ni mu gihe hari n’abakinnyi batarabona amakipe.

    Kuba umukinnyi yasinyira ikipe runaka biterwa n’uburyo ikipe yamweretse ko imwifuza, kuba yamuha ibyo akeneye kugira ngo asinye, hari abakinnyi bataragira ikipe basinyira kubera ko batumvikanye n’amakipe yabifuje, gusa hari n’abatarasinya kubera ko nta makipe barabona.

    Muri iyi nkuru, ISIMBI yararanganyije amaso ireba bamwe mu bakinnyi beza baba bakiri ku isoko bataragira ikipe basinyira, itegura ikipe y’abakinnyi 11 batarabona amakipe ari bo tugiye kugurakaho muri iyi nkuru.

    Umunyezamu — Ndayishimiye Eric Bakame

    Ndayishimiye Eric Bakame ni umunyezamu udafite ikipe kugeza ubu, umwaka ushize yakiniraga AS Kigali ariko nyuma yo gusoza amasezerano muri iyi kipe y’abanyamujyi ntiyigeze yongererwa andi masezerano, hagiye havugwa ko ashobora kwerekeza muri Musanze ndetse na Rayon Sports akaba yayisubiramo ariko nta na hamwe arasinya.

    Myugairiro w’ibumoso – Ndayishimiye Celestin

    Uyu ni myugariro uheruka gutandukana n’ikipe ya Sunrise FC yamanutse mu cyiciro cya kabiri. Uyu mukinnyi ukina ku ruhande rw’ibumoso yugarira, ntabwo arabona ikipe.

    Myugairiro w’iburyo — Songayingabo Shaffy

    Ubusanzwe ni umusore ukina mu mutima w’ubwugarizi yugarira ariko n’iruhande rw’iburyo yahakina, umwaka w’imikino ushize yawukinnye muri Gorilla FC, yavuzwe muri Rayon Sports ariko ntabwo yigeze ayisinyira.

    Mu mutima w’ubwugarizi

    Emery Bayisenge

    Ni umukinnyi ufite ubanararibonye wanakiniye amakipe atandukanye yo hanze y’u Rwanda, yasoje amasezerano muri AS Kigali yamwiginze ngo yongere andi ariko aranga, yavuzwe mu makipe nka Police FC na Rayon Sports ariko nta n’imwe yigeze asinyira, bivugwa ko hari amakipe yo hanze bari mu biganiro.

    Runanira Amza

    Ni umukinnyi na we ukina mu mutima w’ubwugarizi watandukanye na Bugesera FC mbere y’uko umwaka w’imikino wa 2020-21 utangira, kugeza ubu na we nta kipe afite.

    Batatu bakina mu kibuga hagati

    Muhire Kevin

    Kuva yasoza amasezerano y’amezi abiri yasinyiye Rayon Sports ahwanye n’umwaka w’imikino wa 2020-21, uyu mukinnyi yagiye yumvikana yemeza ko yiteguye kongerera amasezerano iyi kipe mu gihe atajya gukina hanze, gusa kugeza aka kanya nta hantu na hamwe arasinya.

    Bonane Janvier

    Ni umukinnyi wasoje amasezerano muri Kiyovu Sports, umwaka ushize akaba yari umwe mu bakinnyi ntayeganyezwa muri iyi kipe, yakina ku 8 cyangwa 10, uyu na we ntabwo arabona ikipe, ni nyuma y’uko Kiyovu Sports imusohoye mubo itazongerera amasezerano.

    Niyibizi Vedaste

    Ni umukinnyi wasoje amasezerano muri Sunrise FC yamanutse mu cyiciro cya kabiri, yifujwe n’amakipe atandukanye arimo Mukura VS, Bugesera … ariko ntibumvikana, ni umukinnyi ushobora gukina imyanya 4 mu kibuga(7,8,10 na 11) na we nta kipe afite.

    Abasatira

    Ndacyayisenga Ally

    Ni umukinnyi wasoje amasezerano mu ikipe ya AS Muhanga yamanutse mu cyiciro cya kabiri, uyu akina asatira anyuze ku mpande, na we akaba ategereje ikipe yamusinyisha.

    Sekamana Maxime

    Ni umusore wasoje amasezerano muri Rayon Sports, iyi kipe bivugwa ko yari yiteguye kumwongerera amasezerano ariko we ntabikozwe bitewe n’ibihe bagiranye. Nta kipe arabona kugeza uyu munsi.

    Sugira Ernest

    Ni rutahizamu na we udafite ikipe nyuma yo gusoza amasezerano muri Rayon Sports. Bivugwa ko iyi kipe yifuje kumwongerera amasezerano ariko umutoza Masudi Djuma ntabikozwe, gusa na we abamwegereye bavuga ko intumbero ye ari ugukina hanze y’u Rwanda.

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/abakinnyi-11-beza-b-abanyarwanda-batarabona-amakipe-mu-cyiciro-cya-mbere-amafoto

  • Intambwe ku yindi: Ukuboko kwa Rusesabagina muri politiki, igisirikare no gukusanya inkunga yo gufasha FLN – #rwanda #RwOT

    Rusesabagina ari imbere y’ubutabera aho akurikiranyweho uruhare mu gushyigikira ibikorwa by’iterabwoba byavuyemo ibitero byagabwe mu Rwanda, bikagwamo abaturage icyenda mu bihe bitandukanye.

    Ibimenyetso bitandukanye byerekana ko uyu mugabo w’imyaka 67, yagize uruhare rufatika mu ishingwa ry’Impuzamashyaka MRCD, ifite inyeshyamba za FLN.

    Rusesabagina ari muri RIB, ubwo yabazwaga amafaranga yahawe MRCD/FLN yavuze ko atamenya neza umubare ariko ko agera mu bihumbi 300 by’amayero. Yasobanuye ko abazi neza uko amafaranga yakusanywaga, akanagezwa ku barwanyi ba FLN ari ababitsi ba MRCD.

    Ni igisubizo yatanze asa n’ushaka kugabanya uburemere bw’icyaha no guhunga inshingano yari afite n’uruhare yagize mu gutera inkunga iterabwoba binyuze muri MRCD/FLN.

    Inyandiko zafatiwe muri mudasobwa ya Rusesabagina mu Bubiligi zigaragaza ko yari ku ruhembe rw’imikorere yayo ndetse yakurikiraniraga hafi ibikorwa byose kuva ku gushaka amaboko y’abaterankunga, kugena politiki igenderwaho no gutanga ibitekerezo ku bikeneye gukorwa ku rugamba.

    Inyandiko mvugo ye muri RIB, yuzuzwa n’ibyo yaganiriye na Gen Irategeka Wilson wayoboraga CNRD Ubwiyunge, ishyaka ryari muri MRCD [yarimo PDR Ihumure ya Paul Rusesabagina na RRM ya Nsabimana Callixte ‘Sankara’.]

    Gen Irategeka yamubwiye ati “Turi gushaka kohereza abahinzi mu murima, wowe ukohereza amafaranga aho tutazi. Urashaka kubacamo ibice?’’

    Rusesabagina ubwo yari mu Bugenzacyaha yavuze ko mu mvugo zabo, bakoreshaga “abahinzi” bashaka kuvuga “abarwanyi”, “amasuka” yasimburaga “imbunda”, “amasasu” bayitaga “utubuyenge” mu gihe ku irasaniro “Champ de Bataille’ hitwaga mu “murima” cyangwa ku isambu.

    Umugambi wo gukusanya inkunga ya MRCD/FLN witwikiriye inzira yo gucyura impunzi

    Mu gukusanya inkunga yo gufasha MRCD/FLN, Rusesabagina yatangaga umusanzu utomoye kuva ku gushaka ubushobozi no gukora ubukangurambaga bwo kongera abayoboke bafatanya mu mugambi mubisha wo kurwanya u Rwanda.

    Inyandiko igaragaza bimwe mu bimenyetso byatanzwe n’Ubushinjacyaha bw’u Bubiligi nyuma yo gusaka urugo rwa Rusesabagina i Bruxelles yerekana inzira zakoreshwaga mu gukusanya inkunga yakoreshejwe mu bikorwa by’iterabwoba bya MRCD/FLN.

    Bimwe mu biganiro byasanzwe mu nyandiko zo muri groupe ya WhatsApp yitwa “Abadasigana ba MRCD’’, yarimo na Rusesabagina wari wariyise “Pas Besoin.’’ Rusesabagina yemeye ko iyo telefoni yari iye ndetse ariyo yakoreshaga mu Bubiligi.

    Mu bihe bitandukanye, Rusesabagina kimwe n’abandi bayoboke ba MRCD/FLN bandikiranye bajya inama ku cyakorwa ngo umugambi wabo utange umusaruro.

    Imwe muri izo nyandiko yerekana ko uwitwa Nsengiyumva Appolinaire yashyizwe mu bayobozi bakurikiraniraga hafi ubukangurambaga bwari bugamije gushyiraho amatsinda yo gushishikariza abantu cyane cyane impunzi z’Abanyarwanda kwinjira no gushyigikira uyu mugambi no kwigomwa bagatanga icyo bafite, bizezwa ko “ari zimwe mu nzira zizabafasha gutaha mu Rwanda.”

    Ku wa 28 Mutarama 2018, Nsengiyumva yandikiye uwitwa Emma kuri WhatsApp, amubwira ko hakenewe imbaraga mu bukangurambaga kugira ngo abantu bashyigikire urugamba rwa MRCD/FLN.

    Ati “Komera Emma, ni byo rwose hakenewe kongera ingufu mu kazi. Mukangurire inshuti n’abavandimwe bikore ku mufuka kuko amikoro ni kimwe mu bidindiza imirimo. Nimwigomwe mu gihe gito maze icyo mubonye cyoherezwe ku isambu. Imana ibidufashemo.”

    Nsengiyumva Appolinaire yari ku ruhembe rw’abayobozi bakoraga ubukangurambaga bugamije gushaka abayoboke ba MRCD/FLN no gukusanya ubushobozi bwo gutera inkunga ibikorwa by’iterabwoba

    Ijisho rya Rusesabagina ryagenzuriraga hafi imikorere ya MRCD/FLN

    Mu bihugu bitandukanye hatangiye gushakishwa abarwanashyaka benshi kugira ngo uwo mugambi ugerweho.

    Nko ku wa 27 Gashyantare 2018, Ntakirutimana Esdras utuye i Yaoundé muri Cameroun yandikiye Rusesabagina amubwira ko ubukangurambaga bugomba gushyirwamo imbaraga (“kuba intense”).

    Yagize ati “Mukomere Mzee, akazi karakomeje. Mobilisation igomba kuba intense. Nifuzaga ko mwavugana n’umuhungu uri Canada witwa Jovial, twahoze dukorana muri F ariyo avuye muri Canada. Tumaze kuvugana rwose kandi yavamo umurwanashyaka mwiza w’umukozi. Yemeye ko mwavugana kandi na nyirabukwe babana muri Canada muraziranye cyane kuko sebukwe w’uwo muhungu akomoka iwanyu i Gitwe, Murama.”

    Rusesabagina yamenyeshwaga buri kimwe cyose gikorwa muri MRCD/FLN kugeza no ku bayoboke bashya. Muri bimwe byagenderwagaho mu guhitamo inkoraramutima zabo, bagenderaga ku cyenewabo

    Aba barwanashyaka bari mu mashyaka ya CNRD Ubwiyunge, PDR Ihumure na RRM yaje kubyara MRCD, bose basabwe gusenyera umugozi umwe mu kwegeranya inkunga yo gufasha FLN.

    Mu nyandiko yo ku wa 27 Nyakanga 2018, Nsengiyumva Appolinnaire, yandikiye Rusesabagina amubwira kwibutsa abakuru b’amashyaka yo muri MRCD; ubwo ni we wayoboraga PDR, Gen Irategeka Wilson wa CNRD na Nsabimana Callixte Sankara wa RRM kubwira abantu bahagarariye ko ubu ibikorwa bya mobilization na fundraising turi kubikorera hamwe, ku bw’ibyo aho bari hose bagakorera hamwe.’’

    Yakomeje ati “Abo muri RRM bamenyekane bashyirwe mu buyobozi bw’ibanze kugira ngo message [ubutumwa] ibe imwe. Ibi birihutirwa cyane cyane hano twatangiye akazi. Abakuru mubidufashemo.”

    Abayobozi bakuru b’amashyaka yihuje akabyara MRCD, bahoraga bashishikarizwa kwigisha abanyamuryango bashya kugira ngo bagwize imbaraga

    Icyo gihe “Pas Besoin”, izina rya Rusesabagina kuri ya groupe ya WhatsApp yarasubije ati “Wiriwe, ubu ndi mu igaraje nindangiza ibyo ndimo nkoresha ndabashaka.”

    Nyuma yo gushyiraho inzego zitandukanye zigize MRCD-FLN, Komisiyo ishinzwe Ubukungu yahawe inshingano zo gukusanya inkunga hirya no hino ku Isi (Congo-Brazaville, Cameroun, u Buholandi, Malawi, Kenya n’ahandi).

    Tariki 5 Kanama 2018, Nsengiyumva yongeye kwandika ati “Komiseri ushinzwe Imari agomba kwigaragaza cyane (kuba active) muri ibi bihe turimo. Sinzi niba uwo mudamu aboneka igihe cyose ku buryo yabikora neza. Bitabaye ibyo, nasaba ko niba dufite umuntu twizeye i Brazzaville, Cameroun cyangwa uwo muzahurira mu Buholandi mube ari we mubishinga. Murakoze”.

    Rusesabagina yaramusubije ati “Wiriwe, ubonye akanya twavugana.”

    Nyuma y’iminsi itatu gusa, ku wa 8 Kanama 2018, Nsengiyumva yongeye kwandika amumenyesha ko “ya gahunda ya Gisubizo nabitunganyije.”

    Yakomeje ati “Byari bigoye ariko nabikoze, nizeye ko nta ngaruka zizabaho nyuma. Yakomeje gutsimbarara ku biribwa n’icumbi ry’abantu batandatu yohereje.”

    Rusesabagina yari azi neza buri kimwe cyose cyakorwaga muri MRCD/FLN. Mbere yo gukora inama yabanzaga kumenyeshwa

    Rusesabagina yahabwaga raporo ku gato n’akanini

    Paul Rusesabagina nka Perezida wa MRCD/FLN, yatangaga umurongo ngenderwaho, akanaha umugisha ibikorwa bya buri tsinda aho riherereye kuko buri raporo yamugezwagaho.

    Nka tariki 20 Kanama 2018, uwitwa Ngarambe Jean Baptiste yandikiye Rusesabagina amubaza ku bantu bashaka kwinjira mu ishyaka.

    Ati “Hari umuntu twavuganaga ngo hari abantu bashaka gufasha ariko batinjiye mu ishyaka. Kubera iyo mpamvu ngo ntabwo bashyiraho cellule y’ishyaka.”

    Rusesabagina yamusubije ati “Abashaka kuza mu ishyaka bagafasha barimo, bahawe ikaze kandi n’abashaka gufasha gusa, imfashanyo zabo turazakiriza amaboko yombi.”

    Rusesabagina yakoreshaga izina rya “Pas Besoin.’’ Inyandiko zitandukanye zerekana ko yahaga buri wese ikaze ngo bafatanye umugambi wo guhungabanya u Rwanda

    Urugero rubihamya ruri muri raporo y’urugendo Eric Munyemana wari Umubitsi Mukuru wa MRCD/FLN, yamugejejeho akubutse mu rugendo yakoreye muri Afurika n’inkunga yahaboneye.

    Tariki 10 Nzeri 2018 yandikiye Rusesabagina ati “Raporo y’urugendo muri Malawi. Tariki 29 Kanama ni bwo nagiyeyo, ngenda nsura abavandimwe twari twaravuganye kuri telefoni bakishimira intambwe MRCD irimo itera.’’

    “Nabasabye gushyigikira ibikorwa bya MRCD, mbasobanurira ingorane z’amikoro zihari, bagenda begeranya inkunga yaje kugera ku 5.740.000 Koca (ni nka 8000$). Nasanze kandi bari barateranyije 6000$ mbere y’uko ngerayo. Bari barabashije gukora ubukangurambaga mu muntu w’i Nairobi na we watanze 2000$. Umusaruro w’abo bavandimwe bose ni 22.300$ n’amayero 1000.’’

    Yongeyeho ko yakoresheje itike y’amayero 937 n’amafaranga yo kwifashisha yise “ka argent de poche” k’amayero 150. Aya arimo ay’ingendo, telefoni na internet no gufata akantu rimwe na rimwe.

    Nyuma y’urugendo yakoreye muri Malawi, Munyemana yatanze raporo yose yerekana uko amafaranga yakusanyijwe angana n’ayakoreshejwe

    Munyemana kandi yongeye gutanga raporo kuri Rusesabagina agaruka ku byavuye mu nama yabereye i Paris, ibitekerezo byahatangiwe n’ingano y’umusanzu wahatangiwe ku wa 15 Nzeri 2021.

    Muri iyo nyandiko yanditswe nyuma y’umunsi umwe, ku wa 16 Nzeri 2018, Munyemana yagize ati “Ku wa Gatandatu tariki 15 Nzeri, Biruka, Eric na Jean Louis ni bo babashije kuboneka bajya i Paris. Habonetse abantu bake cyane (9). Ababonetse bateranyije amikoro angana n’amayero 840. Nta sale yari yakodeshejwe ahubwo twahuriye muri parc public. Habayeho kuganira twumvikana ko nyuma icyo gikorwa kizongera kubaho mu kwezi kumwe, ariko twiha inshingano ko buri muntu atazaza wenyine ko ahubwo buri wese azaza azanye n’undi muntu.”

    Usibye raporo y’ibyakozwe Rusesabagina yahabwaga, yanagishwaga inama mbere yo gufata icyemezo icyo ari cyo cyose, agatanga umurongo ukwiye.

    Ibi ni nako byagenze ku witwa Matabaro Patrick wo muri Cameroun; mbere yo gushishikariza impunzi zihatuye gutera inkunga MRCD/FLN, yabanje kumugisha inama.

    Nyuma yo kwemererwa kujya kuganira n’impunzi, yarabikoze, ndetse akubutseyo, atanga raporo y’urugendo avuyemo.

    Tariki 7 Mata 2019, Matabaro yandikiye Rusesabagina ati “Ubu mvuye mu nama y’inteko rusange idasanzwe y’umuryango w’impunzi z’Abanyarwanda hano i Yaoundé. Ni inama nari nasabye Perezida w’umuryango ubwo duheruka guhura n’itsinda rya MRCD tariki 28 Werurwe 2019, kugira ngo dutange ubutumwa bw’urugamba rwa MRCD/FLN kuri bose icyarimwe.’’

    Matabaro kuri uwo munsi yabwiye Rusesabagina ko nyuma yo kubasobanurira urwo rugamba biyemeje ko bagiye gushyira imbaraga mu bikorwa byo gukusanya inkunga binyuze mu mazone kugera no ku nzu ndetse avuga ko bazatanga igihe ntarengwa cyo guhigura ubwo bwitange.

    Ati “Nyuma yo gukusanya ikizaba cyavuye muri ubwo bwitange [promesses] bazaba batanze, tukazabaza abayobozi bakuru ba MRCD uko uwo musanzu uvuye i Yaoundé wabageraho. NB: Byagaragaye ko abantu bishimiye ko tuvuye mu bwoba tukaba twerekanye ko twiyemeje kwinjira mu rugamba ku mugaragaro. Murakoze.”

    Mu gukusanya amafaranga hakoreshwaga imbaraga n’igisa n’igitsure kugira ngo haboneke ubushobozi bwo gushyigikira ibikorwa bya MRCD/FLN

    Kugenda biguru ntege mu kugaba ibitero byatumaga inkunga iba iyanga

    Mu bukangurambaga bwakorwaga, abarwanashyaka babwirwaga ko hakenewe inkunga yo gushyigikira abarwanyi ba FLN bagombaga kugaba ibitero.

    Ibi byatumaga rero iyo hashiraga iminsi myinshi nta gitero kigabwe, umusanzu ugabanuka. Icyo gihe byasabaga ko abayobozi baganira ku buryo bushya bwo gukangura abanyamuryango ba MRCD.

    Izo nyandiko zerekana ko muri ubwo uburyo harimo no gusaba abahinzi (imvugo yakoreshwaga mu kuvuga ‘abarwanyi’), guhinga (byavugaga ‘kugaba ibitero’).

    Uwamahoro Emilien ku wa 24 Ukwakira 2018 yanditse ati “Mukomere, birakwiye ko twabikora ariko ubu bamwe batangiye kudufata nk’ababeshyi kubera nta gikorwa giherutse, abandi bakongeraho ko ntaho dutaniye n’abasanzwe natwe twatangiye kugaragaraho gucikamo ibice. Tuzagerageza ariko ntibyoroshye.”

    Frank yarasubije ati “Niko biri, wagira ngo bazajya bafasha ibikorwa gusa ntibiduca intege nukugumya dukora mobilization.”

    Ibiganiro byinshi byafatiwe muri telefoni ya Rusesabagina, ubwo Ubushinjacyaha bw’u Bubiligi bwajyaga gusaka urugo rwe

    Eric yahise asubiza ati “Mwiriwe neza, kuwa Gatandatu tariki 3/11 dutegure igikorwa cyo kwiteza imbere se? Hari ubukangurambaga hanze aha bwo kudusenya ko twabeshyaga, ko nta bikorwa tugira. Nkaba nibaza niba hari abantu tuzabona. 1) Dutegure igikorwa abazaza bose? 2) Tube turetse dutegereze abana babanze bakomeze ihinga? Mumfashe guhitamo icyo twakora.”

    Emilien Uwamahoro tariki 25 Ukwakira 2018 yaranditse ati “Mukomere, njye ndumva options ya kabiri ariyo twafata kuko no mu gikorwa cyo kwiteza imbere hazamo abantu baje kuneka ko twabonye abantu. Ibaze tubabuze n’iyo campagne yo kudukoba irimo kudukorerwa byaba bibi kurushaho. Bahinge natwe tube twitegura kuzagenda tubagara, twicira n’ibisamho Ariko bitabujije ko abantu basanzwe batwizeye kandi batwiyumvamo kubegera tugafata icyo baba baduhaye.”

    Bimwe mu biganiro byakorwaga habayeho kuzimiza ku buryo utamenya neza icyo bashakaga kuvuga mu gihe utasesenguye neza cyangwa uhuze ayo magambo n’urugamba

    Rusesabagina aregwa ibyaha icyenda bifitanye isano n’ibikorwa by’iterabwoba. Tariki ya 20 Nzeri 2021 ni bwo urukiko ruzatangaza umwanzuro ku rubanza we n’abandi 20 baregwamo.

    Paul Rusesabagina akurikiranyweho ibyaha icyenda bifitanye isano n’ibikorwa by’iterabwoba

    source : https://ift.tt/3tSqN4P

  • Ubuzima bushaririye bw’abakobwa babyariye mu nkambi – #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa kabiri Tariki ya 14 Nzeri 2021 nasuye inkambi y’impunzi z’abanye-Congo ya Gihembe iherereye mu Karere ka Gicumbi yatangiye gutuzwamo impunzi mu 1997. Mu by’ukuri si ubwa mbere nari ngeze mu nkambi ngo nicarane n’ababaye mu buzima bw’ubuhunzi tuganire, gusa nibwo bwa mbere nabashije kuganira n’urubyiruko rw’abakobwa babyaye bakiri bato.

    Ibyo bivuze ko nari nsanzwe nzi ubuzima bushaririye abari mu buhungiro banyuramo, burimo inzara, ubukene, indwara z’ibyorezo n’ibindi gusa hari icyo nari ntaramenya neza.

    Muri iyo nkambi nahasanze abana b’abakobwa bafite hagati y’imyaka 16 na 24 bahetse abana babo bwite.

    Hari umwe muri abo bana waganiriye na IGIHE, avuga inzira y’umusaraba yanyuzemo akimenya ko atwite. Ababyeyi be, umuryango ndetse n’abo mu nkambi batangiye kumutoteza, kumwishisha n’ibindi.

    Yavuze ko n’ubwo amaze imyaka itandatu abyaye, rwari urugamba rutoroshye, kugira ngo abashe kwisanga mu bandi.

    Yagize ati “Nkimara kumenya ko ntwite numvaga ubuzima bwanjye burangiye. Nabonaga abandi bavuye kwiga nkumva ndihebye. Mu rugo nta jambo nari mfite. Mbere twaricaraga tukaganira n’ababyeyi nkabona ko ndi mu muryango mugari ariko nyuma yo gusama batangiye kumpeza. Ntangira kugenda numva ko ubuzima busa n’ubundangiriyeho.”

    Yakomeje agaragaza ko kubyara uri mu nkambi nta mugabo ufite benshi babifata nk’igitutsi bityo ko abana bari mu nkambi bagize ibyago byo guterwa inda babaho bahangayitse bitewe no guhozwa ku nkeke.

    Mugenzi we wabyaye afite imyaka 16 kuri ubu afite umwana w’uruhinja, yagaragaje ko ubuzima bw’umukobwa wabyariye iwabo aba mu nkambi bugoye cyane.

    Ati “Kwitwa umubyeyi bisaba gufata inshingano ariko twebwe nta bushobozi tuba dufite. Abenshi twari abanyeshuri twacikirije amashuri yacu kuko nkanjye nari ngeze mu wa Kane w’amashuri yisumbuye. Kwakira ko ntwite byarangoye cyane ariko nyuma y’amezi abiri uriyakira. Mu nzu iwanyu, abavukanyi, ababyeyi n’abaturanyi baba bakwita ikivume, bakanagufata nk’utagira ubwenge kuko wabyaye.”

    Basabye ababyeyi babo n’abaturanyi guhindura imyumvire yo kwirinda kubatesha agaciro kuko bishobora no kubatera kwiyambura ubuzima, ahubwo ko bakwiriye gufashwa kongera kwiyubaka.

    Nubwo bimeze bityo, imiryango itandukanye yita ku mibereho y’impunzi, nk’Umuryango Mpuzamahanga w’Abanya-Koreya wita ku butwererane KOICA, Ishami Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Baturage, UNFPA, yatangiye gufasha aba bana b’abakobwa babyaye imburagihe kugira ngo barusheho gutegura ejo hazaza habo n’abana babo.

    Umuyobozi w’Ishuri ryigisha imyuga itandukanye abakobwa n’impunzi babyaye imburagihe rya Centre Diocésain Des Jeunnes China Keitetsi, Soeur Odette Uwimana Mitengezo, yavuze ko ibikorwa byo kwigisha aba bana biri muri gahunda zo kubasana imitima no kububakamo abantu beza b’ejo hazaza.

    Yagize ati ” Tubigisha no kuva mu bwigunge no kuba barihebye kubera ko babyaye. Aha turabigisha tukabereka ko nabo ari abantu, tukabereka ko n’ejo hazaza nibihangana bakava muri ubwo bwigunge bazavamo abantu bazima bazakorera imiryango yabo n’abana babo.”

    Yakomeje avuga ko kuza kwiga imyuga byatumye ababyeyi babo badakomeza kubafata nk’abadafite agaciro kuko batangiye kugira inzozi z’ahazaza.

    Ati “Igituma imibanire yabo n’imiryango igenda iba myiza ni uko abona cya giceri. Ntabwo umwana agisabiriza kandi akagira igihe we agura umunyu akawuzanira ababyeyi. Ntabwo umubyeyi na we yakinubira umwana ufite icyo amuzanira.

    Uhagarariye KOICA mu Rwanda Chon Gyong Shik yasabye uru rubyiruko kudacika intege ndetse no guharanira kwigira kugira ngo ubuzima bwarwo bukomeze kurushaho kuba bwiza.

    Aba bakobwa babyariye iwabo bavuga ko ubuzima bw’inkambi ku mukobwa wabyariye iwabo butoroshye

    source : https://ift.tt/3AjAAmN

  • U Bufaransa bwatanze ikirego kuri muramu wa Bagosora ukekwaho Jenoside – #rwanda #RwOT

    Kamali ni muramu wa Colonel Bagosora wahamijwe ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi n’Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda, agakatirwa imyaka 35.

    Kamali umaze igihe mu Bufaransa wanahawe ubwenegihugu bwaho, guhera mu 2009 yakorwagaho iperereza n’inzego z’ubutabera z’u Bufaransa ku byaha bya Jenoside n’ibyibasiye inyokomuntu.

    Umushinjacyaha mu itangazo yashyize hanze, yavuze ko Kamali akekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, mu Majyepfo y’u Rwanda ari naho avuka, nk’uko AFP yabitangaje.

    Uyu mugabo uri mu myaka 70, mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi yari umukozi wa Minisiteri ishinzwe gutwara abantu n’ibintu.

    Ubushinjacyaha buvuga ko Kamali atemera ibyaha ashinjwa, nubwo umunyamategeko we atigeze yifuza kuvugana n’itangazamakuru.

    Kubera ibyaha yahamijwe n’inkiko mu Rwanda, Kamali yari yarakatiwe urwo gupfa ariko icyo gihano kiza guhindurwa kubera ko mu mategeko y’u Rwanda kitacyemewe.

    Ni umwe mu magana y’abakekwaho Jenoside yakorewe Abatutsi bashakishwa n’ubutabera bw’u Rwanda icyakora u Bufaransa bwanze kumutanga.

    Kamali ashinjwa ibyaha bya Jenoside n’ibyibasiye inyokomuntu

    source : https://ift.tt/3tVTiP9

  • Uburyo Mwenda adasobanukiwe umugambi mugari wa Museveni ku Rwanda – #rwanda #RwOT

    Muri iyo nkuru, Mwenda agaragaza n’ibimenyetso bifatika, ingingo icyenda z’aho Uganda yashotoye u Rwanda, [ndetse n’indi imwe u Rwanda rwashotoyeho Uganda].

    Ibi ariko Mwenda yarabirenze, yandika ko Museveni atigeze agaruka ku kibazo [cy’ishimutwa ry’Abagande mu Rwanda] nubwo abasirikare, abadipolomate n’abakora mu nzego z’ubutasi bakunze kukigarukaho ndetse ko ubutegetsi bwa Kampala butigeze bwamagana ubwa Kigali mu buryo buziguye cyangwa butaziguye. Ati “Gusa ndabizi ko binyuze muri Interpol, u Rwanda na Uganda byagiranye amasezerano yo guhererekanya abakekwaho ibyaha.”

    [Iyo nyandiko yagaragaje ko] Mwenda ashyigikiye uruhande rumwe [rwa Uganda] muri iki kibazo gihuje ibihugu byombi.

    Kuva icyo gihe Mwenda yakunze kwirinda kwandika kuri iki kibazo, hakanibazwa impamvu yabihagaritse, ariko bigeze ejo bundi ku itariki ya 13 Nzeli, agarukana inkuru ifite umutwe ugira uti ‘kutabona ishusho ngari’ [y’umubano hagati y’u Rwanda na Uganda].

    Umuntu asomye izo nkuru ebyiri zegeranye, yakwibaza niba utabona ishusho ngari y’icyo Uganda igamije mu mubano wayo n’u Rwanda, atari Mwenda aho kuba Museveni.

    Mwenda atangira yandika ko u Rwanda ‘rushobora kuba rufite intasi nyinshi muri twe [muri Uganda] ndetse ko ‘bishoboka ko benshi mu bafunzwe [bashinjwa ubutasi] bakoze icyo cyaha’, ariko akibaza impamvu ‘Urwego rw’Ubutasi bw’Igisirikare cya Uganda (CMI) rubafunga igihe kinini bataburanishwa cyangwa ngo bamenyeshwe ibirego bitumye bafungwa?’

    Mu buryo busanzwe, kuba Abanyarwanda bafungwa na CMI bashinjwa kugira uruhare mu bikorwa by’ubutasi muri Uganda, byakabaye impamvu yo kubashyikiriza, aho kugira ngo bakorerwe iyicarubozo? Niba barakoze ibyaha bashinjwa, ahantu bakwiye kubihamirizwa ni imbere y’amategeko.

    Mu kwemeza ko Abanyarwanda bafungiye muri Uganda bakoze ibyo bakekwaho, Mwenda ari kwigira umucamanza, ari nako aha ishingiro ibikorwa byo guhohotera abaturage b’inzirakarengane, kandi akabikora atari uko atazi icyo amategeko asaba, [ahubwo ari mu buryo bwo kwigiza nkana].

    Uko kwirengagiza no gusobanura impamvu y’ihohoterwa rikorerwa Abanyarwanda, byerekana Mwenda ari we utari gusobanukirwa n’ishusho ngari y’ibyo Museveni ari gukorera Abanyarwanda, nubwo mu nyandiko ye, asa nk’umugaragaza nk’utazi ibyo ari gukora iyo bigeze ku mubano we n’u Rwanda.

    Icyakora bitandukanye n’ibitekerezo bya Mwenda, u Rwanda ruri mu bintu bicye Museveni yashoboye kwerekana neza uruhande ashyigikiye, nubwo yarwerekanye mu buryo bwamugizeho ingaruka. Kuva na kera, imyitwarire ya Museveni ku Rwanda yakomeje gukurikira umurongo mugari yari yarihaye, wo gushyiraho ubutegetsi ashobora kubwira icyo gukora, igihe cyo kugikorera ndetse n’uburyo bwo kugikora.

    Iyi ntumbero ya Museveni yatangiye kera cyane ubwo RPF yari imaze kubohora u Rwanda. Icyo gihe, abayobozi ba FPR baratangaye cyane ubwo Museveni yababwiraga ugomba kuzaba Perezida, ndetse n’abantu bagomba guhabwa kuyobora minisiteri runaka. Icyo gihe kandi yashakaga guhora ahamagaza abayobozi b’u Rwanda muri Uganda kugira ngo bahabwe amategeko y’icyo gukora, nubwo ibyo bikorwa bitajyanye n’uburyo za Leta ziba zigomba gukorana ku rwego mpuzamahanga.

    Icyerekana iyi myitwarire ya Museveni ni uburyo yahoraga atumanaho na Kayumba Nyamwasa ubwo yari Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda. Ubusanzwe, imyitwarire nk’iyi ni igikorwa gikomeye gishobora kubyara umwuka mubi hagati y’ibihugu, [ariko Museveni yabikoraga usa nk’udafite icyo yikanga]. Museveni kandi yagerageje gushwanisha Paul Kagame wari Visi Perezida icyo gihe, ndetse na Bizimungu wari Perezida.

    Umwanditsi w’amateka ukomoka mu Bufaransa, Gerald Prunier, yagarutse kuri iyi myitwarire ya Museveni mu gitabo yise ‘Africa’s World War (Intambara y’Isi ya Afurika). Yavuze ko nyuma y’uko FPR ibohoye u Rwanda, Museveni yari mu biganiro na Seth Sendashonga wari Minisitiri w’Umutekano, byari bigamije gushaka abasore b’Abanyarwanda bagombaga gukora umutwe urwanya Leta nshya ya FPR yari imaze gushyirwaho.

    Prunier avuga ko yakoraga nk’umuhuza hagati ya Sendashonga na Gen Salim Saleh, murumuna wa Museveni, wari wasezeranyije Sendashonga ko Uganda izatanga intwaro muri ibyo bikorwa.

    Ku rupapuro rwa 366 mu gitabo cya Prunier, hari aho agira ati “Mu gihe Tanzania ari yemeye kuzafasha abo barwanyi kubona aho bakorera imyitozo, [Sendashonga] yizeraga kuzabona ubufasha [bw’intwaro buturutse] muri Uganda. Yansabye kumufasha kuganira na Leta ya Kampala, kandi nanjye namuhaye abantu yagombaga kuvugana nabo. Ku Cyumweru cya tariki ya 3 Gicurasi, 1998, hari inama yabereye i Nairobi yamuhuje na Salim Saleh. Icyo gihe umubano w’ibihugu byombi ntabwo wari wifashe neza, ndetse yari yiteguye gushyigikira ingabo zagombaga gukuraho ubutegetsi bwa Kigali.

    Iyi myitwarire ya Museveni kuri Leta ya FPR yari ikiri kwiyubaka, inagizwe n’abafashije Museveni kubohora Uganda, yatangaje cyane Mwalimu Julius Nyerere wari Perezida wa Tanzania, wigeze kubaza Museveni ‘ikibazo afitanye n’Abanyarwanda. Museveni yamusubije ko ”Batajya banyumva’, ibintu byatunguye Nyerere cyane akagera ubwo yibutsa Museveni ko abo bantu ari kuvuga batamwumva ari abayobozi b’igihugu kigenga.

    Ibimenyetso by’uburyo Museveni yakomeje gushotora u Rwanda ntibyarangiriye ku mugambi wo gushaka guhirika Leta ya FPR, kuko no mu 2001, uyu mugabo yagiranye imikoranire na FDLR, umutwe wari umaze gukora Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ugahungira mu mashyamba ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

    Winnie Byanyima wagerageje kunenga iby’uwo mubano, yaje gutabwa muri yombi, ariko mu 2005, biza kugaragara ko ibyo yavugaga byari ukuri, kuko Ignace Murwanashyaka wari Umuyobozi wa FDLR, yafatanywe urupapuro rw’inzira rwa Uganda, ari narwo yakoreshaga mu ngendo zigana hirya no hino ku Isi mu gushaka inkunga yo gufasha uwo mutwe kuzatera u Rwanda.

    Mu 2007, Karegeya yahunze u Rwanda anyuze muri Uganda, ndetse nyuma y’imyaka itatu, Kayumba Nyamwasa nawe ahunga anyuze muri icyo gihugu. Muri uwo mwaka nibwo aba bagabo bashinze umutwe w’iterabwoba wa RNC, ndetse muri Kanama 2010, Karegeya atangariza mu kinyamakuru cya Uganda ko intego yabo ari ugukuraho Leta y’u Rwanda binyuze mu mirwano.

    Mu 2017, RNC yimuriye icyicaro cyayo muri Uganda, ndetse muri iki gihe nibwo ibikorwa byo guhohotera Abanyarwanda banze kwifatanya n’uwo mutwe byarushagaho gukaza umurego. Uburyo Abanyarwanda bafungirwaga ku muhanda mu maso y’abantu bose, byatumye gutandukanya abakozi ba Leta ya Uganda n’abakorera RNC bigorana, kuko izi mpande zombi zari zifitanye imikoranire idasanzwe.

    Kuba umutwe w’iterabwoba, watangaje ko ufite umugambi wo guhirika igihugu cy’igituranyi, warakoranaga bya hafi n’inzego z’umutekano za Uganda byari ikimenyetso simusiga cy’uko inzego z’umutekano za Uganda zarimo kubahiriza amabwiriza zahawe n’abayobozi bakuru b’igihugu.

    Muri Werurwe 2018, Perezida Kagame yagiye ku Ngoro ya Perezida Museveni muri Uganda, agirana ibiganiro na mugenzi we. Mu kiganiro n’abanyamakuru, Museveni yemeye ko CMI yafashije RNC mu bikorwa byo gushaka abarwanyi, ndetse no kubafasha kugera mu mashyamba ya Congo.

    Muri Werurwe umwaka wakurikiyeho, Museveni yongeye kwemera ko yahuye n’abayobozi ba RNC mu buryo bw’impanuka, mu ibaruwa yandikiye mugenzi we w’u Rwanda. Abo bayobozi barimo Eugene Gasana ndetse na Charlotte Mukankusi nawe wagenderaga ku rupapuro rw’inzira rwa Uganda. Uru rupapuro yaje kurwamburwa binyuze mu biganiro byahuje u Rwanda na Uganda, bihagarariwe n’abahuza barimo Congo na Angola. Abayobozi ba Uganda bamwatse uru rupapuro, bari barabanje gutsemba bavuga ko ntarwo afite.

    Ibi bimenyetso byose byerekana ko Museveni ayigeze atezuka ku mugambi we mugari [wo gukuraho Leta ya FPR]. Kuri we, gukuraho Leta y’u Rwanda itamwumva, niyo ntumbero ye nyamukuru.

    Mu nkuru ya Mwenda yo mu 2018, yagaragaje ko Perezida Kagame yamugaye kubera uburyo yabonaga impamvu za Museveni ku buryo yageragezaga guhungabanya umutekano w’u Rwanda. Ukuri kwa Perezida Kagame ku buryo yafashe Mwenda kugaragarira muri iyi nyandiko ya Mwenda ivuga ko Museveni atakaza ubushobozi bwo ‘kubona ishusho ngari iyo bigeze ku mubano n’u Rwanda’, [aho avuga ko Museveni aha agaciro ibintu bito byangiza umubano w’ibihugu byombi, aho guha agaciro ibikorwa bigari birimo umubano mwiza hagati y’impande zombi].

    Bitandukanye n’ibyo Mwenda atekereza, ubushobozi bwa Museveni bwo kugira umurongo mugari n’ishusho y’icyo yifuza gukora, bigaragara cyane iyo bigeze ku mubano we n’u Rwanda [kurusha uko bigaragara mu bindi bikorwa]. Uwo mugambi mugari afite ku Rwanda, awuryamyeho cyane ku buryo yemera guhara imishinga y’ibikorwaremezo ihuriweho n’ibindi bihugu birimo Tanzania na Kenya, ndetse akanemera agahara amafaranga menshi y’inyungu Abagande bakuraga mu bucuruzi bw’ibicuruzwa boherezaga mu Rwanda mbere y’uko ikibazo hagati y’impande zombi gifata indi ntera.

    Mu busanzwe, umuntu ushyigikiye ubwihuze bw’ibihugu byo mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba [ nk’uko Mwenda abigarukaho mu nyandiko ye, avuga ko Museveni arajwe ishinga no kubaka Umuryango w’Ubumwe bwa Afurika y’Iburasirazuba], ntiyagashyigikiye ibikorwa bishobora gukoma mu nkokora iyo ntego, cyane cyane ko mu myaka 20 amaze abikora, nta musaruro na muto arakuramo.

    Kwemera guhara inyungu z’Abagande bacuruzaga mu Rwanda nabyo si ikimenyetso cy’umuntu ukunda igihugu cye, ndetse no guhara inyungu z’imishinga ihuriweho n’Akarere ka Afurika y’Iburasirazuba, ntibyerekana urukundo n’ishyaka ryo kubaka Afurika Yunze Ubumwe, kandi byose bikarekurwa kubera gushaka kugera ku ntego ‘y’umugambi wo gukuraho Leta y’u Rwanda nawo wamaze gupfuba’.

    Igihe Mwenda yibaza ati “Ni kuki ibi byose byaharwa kubera ibirego by’abantu bashimutwa?” igisubizo kiroroshye: Ntabwo byahagaritswe kubera abantu bashimutwa gusa, byahagaritswe kubera umugambi wa Museveni [wo gushaka gukuraho Leta yatowe n’abaturage], kandi akaba yariyemeje kuzawugumaho kugera awushyize mu bikorwa. Ikindi ni uko ihererekanya ry’abakekwaho ibyaha [ryagarutsweho na Mwenda] ryabaye hagati y’u Rwanda na Uganda, ryabaye mu 2013.

    Niba Uganda yari ifite ikibazo ku Banyarwanda batuyeyo, kuko nyuma y’iryo hererekanya, yategereje imyaka itanu mbere yo gutangira kubakorera ibikorwa byari bugire ingaruka zikomeye ku mubano w’ibihugu byombi, na cyane ko yakiriye abakekwaho ibyaha benshi kurusha abo u Rwanda rwakiriye? Ikigaragara cyo ni uko ikibazo cyo gushimuta Abanyarwanda atari cyo ntandaro y’ummubano mubi hagati y’impande zombi.

    Icyemezo cya Museveni cyo kwakira ibikorwa bya RNC bigakorera muri Uganda byari ikosa rikomeye. Ingamba zagikurikiye zirimo guhohotera Abanyarwanda muri Uganda, guterana amagambo hagati y’impande zombi ndetse no gufunga umupaka uhuza ibi bihugu.

    Muri macye ayo niyo makosa yakozwe na Museveni, ndetse igihe Mwenda azasobanukirwa iyi ngingo, azamenya neza ko ‘Uganda itumvise nabi ibyo u Rwanda rwagaragaje ko birubangamiye’, ari bwo buryo yakoresheje mu kugerageza gukura ikimwaro kuri Museveni, akagishyira aho kidakwiye kuba kiri [kuri CMI], kuko CMI ntabwo igena umubano mu bya dipolomasi hagati ya Uganda n’u Rwanda.

    Mu gihe kandi Mwenda yasobanukirwa iyi ngingo, byamufasha kuvugurura imvugo ye iri mu nyandiko, aho avuga ko ‘Umuyobozi mwiza w’urwego rw’ubutasi yakamenye intumbero z’igihugu akorera ubundi agakoresha ubutasi mu kuzigeraho’, kuko ibyo nibyo abayobozi ba CIM bari gukora, ari nacyo gishingirwaho mu ‘kubazamura mu ntera, kubongera ubushobozi ndetse n’umushahara’, nk’uko Mwenda abigarukaho asa nk’uwigiza nkana.

    Uyu Mwenda niwe udasobanukiwe umugambi mugari Museveni afite ku Rwanda, ndetse ni mu gihe kuko atigeze awumubwira, dore ko aherutse kubwira France 24 ko amabanga ye ari ‘mu mutwe we’.

    Mu yandi magambo, mu gihe Mwenda yahagarika ibyo kwigiza nkana, azabona ko umugambi wa Museveni ku Rwanda udahungabana [iyo bigeze ku mibanire ye n’u Rwanda] ahubwo ko ari bwo ugaragara neza, nubwo utabura kumugiraho ingaruka.

    Andrew Mwenda ayobya uburari agaragaza ko ikibazo cya Uganda n’u Rwanda ntaho gihuriye n’ibikorwa bya Perezida Museveni byo gushaka kubangamira ubuyobozi bwa Leta y’u Rwanda

    source : https://ift.tt/3nLFp50

  • Umwaka wa 2020 wasize abaforomo 280 banduye Covid-19, babiri irabahitana – #rwanda #RwOT

    Umuyobozi wa RNMU, Andre Gitembagara, yavuze ko mu gihe Isi yose yari ihanganye n’icyorezo cya Covid-19, abarwayi bakiyongera mu bitaro, n’abaforomo bakurikiranaga ubuzima bwabo bwa buri munsi banduye icyo cyorezo babiri kikabivugana.

    Umwaka wa 2020 uretse kuba wari utegerejwe na benshi mu batuye Isi, wari umwaka Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima OMS ryahariye abaforomo n’ababyaza no kwishimira ibyo bagezeho mu bikorwa byo kwita ku buzima bwa benshi, cyane ko mu bitaro ari bo biganjemo.

    Mu mpera za 2019, ibimenyetso by’uko uwo mwaka utazorohera abakora ibikorwa byo kwita ku buzima bw’abarwayi barimo n’abaforomo n’ababyaza, byatangiye gututumba mu Bushinwa ubwo COVID-19 yadukaga nubwo abenshi bibwiraga ko icyo cyorezo kitazarenga igihugu ngo kigera mu kindi.

    Umuyobozi w’Urugaga rw’Abaforomo n’Ababyaza mu Rwanda, Andre Gitembagara, yavuze ko nubwo babungabungaga ubuzima bw’abarwayi bari bafite ibyago byinshi byo kwandura gusa ku bw’amahirwe mu Rwanda handuye umubare muto ugereranyije n’ahandi.

    Yagize ati “Abantu bakora kwa muganga ntabwo babura kwandura. Dufite imibare itari myiza y’abaforomo barenga 280 bayanduye, babiri bitabye Imana. Mu by’ukuri nabyo turabishima kuko hagombye kuba harananduye abarenze abo cyane ko mu mizo ya mbere w’iki kibazo twese tutari tuzi n’uburyo bwo kwirinda.”

    Yavuze ko uwo mwaka wababereye umwaka uw’ingume kugeza n’aho bamwe bakoraga amanywa n’ijoro.

    Ati “OMS yari yawise ko ari umwaka twizihiza ibikorwa abaforomo n’ababyaza bagezeho, ariko wahise uhurirana n’ikibazo cya Covid-19. Ni umwaka twahuye n’akazi tutari dusanzwe tubona.”

    “Ni umwaka wabaye mubi ku Isi yose no ku bantu bose, ni n’umwaka mubi ku banyarwanda bose kuko buriya ntitwavuga ko twageze ku byo twifuzaga kugeraho byaba no mu bukungu bw’igihugu. Rero no ku baforomo n’ababyaza ntabwo wabaye umwaka mwiza.”

    Yagaragaje ko kuva ibikorwa byo gukingira byatangira mu Rwanda, abaforomo n’ababyaza baje mu bibanze ndetse kugeza ubu 100% byabo barakingiwe kandi ngo nibura bibaha amahirwe yo gukurikirana abarwayi batabishisha dore ko bagize 60% by’abakora kwa muganga.

    Umuyobozi w’Urugaga rw’Abaforomo ku rwego rw’Isi (ICN), Howard Catton, uri mu Rwanda yagaragaje ko abaforomo n’ababyaza bagakwiye kuba ba nyambere mu bikorwa byo gukingira kuko bakoze akazi katoroshye nyamara muri Afurika imibare igaragaza ko 2% ari bo gusa bakingiwe.

    Yagize ati “Icyorezo, cyateye ibihe bidasanzwe mu mwuga w’ubaforomo mu Isi yose. Abaforomo benshi ntibari bafite uburyo bwari bukenewe bwo kwirinda. Nubwo byari bimeze bityo abaforomo bakomeje gukora mu buryo buboneye.”

    “Nyamara turacyabona abaforomo n’ababyaza batarakingirwa mu bihugu bitandukanye. Ndabizi ibikorwa byo gukingira abakozi bo kwa muganga byarakozwe mu Rwanda ariko ntabwo ari Afurika yose. Abantu bagera muri 2% nibo bamaze kubona urukingo mu gihe ibihugu byateye imbere bigeze kuri 60% na 70.”

    Magingo aya Urugaga rw’Abaforomo n’Ababyaza mu Rwanda rugizwe n’abaforomo 8942 n’ababyaza 2200. Bibarwa ko umuforomo umwe yita ku barwayi 1 095, mu gihe intumbero ari uko uwo mubare waba 800 naho umubyaza we abarirwa ababyeyi 2 340.

    Umuyobozi wa RNMU, Andre Gitembagara, yagaragaje ko abaforomo bagize umwaka utoroshye mu guhangana na Covid-19

    source : https://ift.tt/3EoKVjY