Author: webrwanda

  • Kamonyi: Site ikosorerwaho ibizamini bya Leta yafashwe n'inkongi y'umuriro – #rwanda #RwOT

    Byabaye mu gitondo cyo kuri uyu wa 25 Nyakanga 2025, mu Mudugudu wa Nyagatare, Akagari ka Gihara, Umurenge wa Runda, mu Karere ka Kamonyi, mu ishuri ryitwa ES Marie Adélaide de Gihara, ryafashwe n'inkongi y'ingo y'umuriro ihereye mu bubiko bw'ibikoresho bitandukanye birimo n'ibishaje.

    Abahaye amakuru IGIHE bavuga ko iyi nkongi yahereye mu gikoni cy'iri shuri, ikomeza igana muri ubwo bubiko butangira gushya.

    Umuriro ukizamuka, abari aho barimo na bamwe mu barimu bahacumbitse baje kuhakosorera, bahise batabaza inzego z'umutekano ziza kuzimya uyu muriro utarangiza byinshi birimo n'impapuro z'ibizamini by'abana bitegereje gukosorwa.

    Umukozi w'Umurenge Ushinzwe Imari n'Ubutegetsi mu Murenge wa Runda, Ukwishatse Francine, yavuze ko iyi site iri gukosorerwaho ibizamini yafashwe n'inkongi y'umuriro, ihereye mu gikoni ikomereza mu bubiko bwabagamo ibikoresho bishaje, ariko ntiyabasha kugera ahari ibizamini byakosorwaga.

    Ati ''Ntacyo byangije ku mirimo iri kuhabera, ndetse n'abakosora ni bo bagize uruhare mu gufasha inzego z'umutekano gufasha mu kuhazimya, ariko ibintu biracyari mu buryo n'imirimo irakomeza nta kibazo.''

    Inkongi z'umuriro zirahanze muri iyi minsi, aho zidasiba kwibagira ibikorwa bitandukanye, ahibukwa mu Karere ka Kamonyi ha vuba, ni mu Kigo Nderabuzima cya Musambira cyo Murenge wa Musambira, cyahiye muri Werurwe 2025, kigakongoka ndetse hakangirika byinshi.

    Abantu bahise batabara ngo bahoshe umuriro

    Umuriro wari mwinshi ariko ku bw’amahirwe nta bizamini byangiritse


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kamonyi-site-ikosorerwaho-ibizamini-bya-leta-yafashwe-n-inkongi-y-umuriro

  • Abanyarwanda 19% bakorerwa ivangurwa rishingiye ku moko – Ubushakashatsi – #rwanda #RwOT

    Byatangarijwe mu mahugurwa yo gukira ibikomere bikomoka ku mateka u Rwanda rwanyuzemo yabereye ku Karere ka Rusizi ku wa 22 Nyakanga 2025.

    Nyuma y'ubu bushakashatsi bwa Never Again Rwanda, mu 2021, Umuryango Unity Club Intwararumuri na wo wakoze ubushakashatsi ku bana bavutse nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi, usanga 99% by'urubyiruko rwarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi rutazi ababyeyi babo rufite ihungabana, mu gihe muri rusange urubyiruko rwarokotse Jenoside rufite ihungabanga ari 87%.

    Urubyiruko rwavutse ku babyeyi bafashwe ku ngufu muri Jenoside yakorewe Abatutsi ni 69% rufite ihungabana. Abana bavutse ku babyeyi badahuje ubwoko bangana na 43% bafite ihungabana.

    35% ry'urubyiruko ruvuka ku babyeyi bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi na bo bafite ihungabana, mu gihe muri rusange abana 14% bavutse nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi na bo bafite ihungabana.

    Uumukozi wa Never Again ushinzwe gahunda yo gukumira Jenoside, Gatabazi Claver, yavuze ko nyuma yo kubona iyi mibare bafashe umwanzuro wo gushyira imbaraga muri gahunda ya Ndi Umunyarwanda.

    Ati 'Ni mpamvu mu byo twigisha byose tugaruramo ni ihame rya Ndi Umunyarwanda ryo kumva ko nta moko ahari, ubwoko ari Abanyarwanda. Tugaruka ku bitekerezo bikiri mu mitima y'Abanyarwanda batari barekura ngo bumve ko ntawe ugomba kugirira nabi undi kuko ari mu bwoko bwahigwaga cg butahigwaga.'

    Umuyobozi w'Ishami ry'Imiyoborere mu Karere ka Rusizi, Innocent Patrick Munyurwa yavuze ko ubumenyi bungukiye muri aya mahugurwa buzafasha gutanga serivisi birinda gukomeretsa abaturage.

    Yagize ati “Yego n'abandi Banyarwanda bafite ibikomere turabafite mu buryo butandukanye ariko by'umwihariko abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi baracyafite ibikomere, ni yo mpamvu ubumenyi nk'ubu buba bukenewe kugira ngo umenye koko niba umuntu agifite ibikomere hanyuma umenye uko umwakira kugira ngo ukemure ikibazo cye adakomeretse.”

    Mu bihe byo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi, hagaragaye ibibazo by'ingengabitekerezo ya Jenoside 207, ibyinshi byavuye mu Ntara y'Iburengerazuba.

    Abayobozi batandukanye beretswe uburyo bwiza bwo kwakira ababagana batabakomerekeje


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyarwanda-19-bakorerwa-ivangurwa-rishingiye-ku-moko

  • Perezida Kagame yakiriye indahiro z'abayobozi bashya: Uko umuhango uri kugenda (Amafoto na Video) – #rwanda #RwOT

    Guverinoma nshya irimo abaminisitiri bashya nka Dominique Habimana, Minisitiri w'Ubutegetsi bw'lgihugu, Dr. Bernadette Arakwiye, Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Telesphore Ndabamenye na Jean de Dieu Uwihanganye wagizwe Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Ibikorwaremezo.

    Uko umuhango uri kugenda

    — Minisitiri w'Intebe, Dr Justin Nsengiyumva, nyuma yo kurahira, yashyize umukono ku ndahiro ye

    — Perezida Kagame ubwo yageraga mu Nteko ishinga Amategeko ahabereye uyu muhango

    Amafoto: Umukuru w'Igihugu amaze kwakira indahiro z'abaminisitiri batandatu bari muri Guverinoma

    12:20: Nyuma yo kugeza indahiro ye ku Mukuru w'Igihugu, Minisitiri w'Intebe mushya, yagejeje ijambo ku bitabiriye uyu muhango. Yabanje gushimira Perezida wa Repubulika ati 'Ndashaka kubanza gushimira byimazeyo Perezida wa Repubulika ku cyizere yangiriye.' Yavuze ko icyizere yahawe 'kitazaraza amasinde.'

    Yakomeje agira ati 'Ndabizeza ko nzakora ibishoboka byose ndetse nkore ibirenzeho kugira ngo nuzuze inshingano nahawe bityo igihugu cyacu kibyungukiremo ku buryo bugaragarira buri wese.'

    'Ndashimira ubwitange abayobozi bambanjirije bagaragaje kugira ngo u Rwanda rutere intambwe ishimishije nk'uko bigaragarira buri wese uyu munsi. Niteguye ntategwa gutanga umusanzu wanjye muri urwo rugendo nk'umunyarwanda wiyemeje gukorera igihugu cye.'

    'Nzaharanira gukorera mu mucyo, nzita mbere na mbere ku bibazo by'abaturage, nzafatanya n'inzego zose kugira ngo ibyo twiyemeje tubigereho kandi nta munyarwanda dusize inyuma.'

    12:15: Minisitiri w'Intebe, Dr Justin Nsengiyumva, amaze kugeza indahiro ye kuri Perezida wa Repubulika Paul Kagame. Ni Minisitiri w'Intebe wa karindwi u Rwanda rugize kuva mu 1994.

    12:10: Perezida Kagame amaze kugera mu Cyumba cy'Inteko rusange ahagiye kubera umuhango w'irahira.

    Amafoto agaragaza abayobozi batandukanye ubwo bageraga mu cyumba cy'Inteko Ishinga Amategeko

    Depite Germaine Mukabalisa (iburyo) ubwo yageraga mu Cyumba cy’Inteko Rusange ahabereye umuhango w’irahira

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Urubyiruko, Sandrine Umutoni ari kumwe na mugenzi we w’Uburezi, Claudette Irere

    Amafoto: Kwizera Herve


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-agiye-kwakira-indahiro-z-abayobozi-bashya-uko-umuhango-uri

  • Burikantu yarekuwe, nyuma y'iminsi mike afunzwe azira gufungirana abakobwa babiri mu nzu #rwanda #RwOT

    Mwitende Abdoulkarim, uzwi cyane ku mbuga nkoranyambaga ku izina rya Burikantu, yarekuwe nyuma y'iminsi mike afunzwe, ibintu byakururiye abantu benshi amatsiko ndetse binateza impaka nyinshi.

    Uyu munyarwenya wakunzwe cyane mu bikorwa byo gusetsa ku mbuga nkoranyambaga yafashwe akekwaho gufungirana mu nzu abakobwa bari bamusuye, bikozwe mu buryo bunyuranyije n'amategeko. Inzego z'umutekano n'ubushinjacyaha byemeje ko iperereza ryatangiye ndetse hakorwa ibikorwa byo kumva impande zombi.

    Burikantu yarekuwe, nyuma y'iminsi mike afunzwe 

    Gusa nyuma y'iminsi micye afunzwe, amakuru yizewe yatangajwe na mugenzi we bakorana ibikorwa bya 'content' ku rubuga rwa YouTube no ku zindi mbuga, uzwi nka Buringuni, yavuze ko Burikantu yarekuwe. Yagize ati: 'Burikantu ari hanze, ibyo mwumvise byose birarangira neza, Imana ishimwe'.

    Nubwo inzego z'ubutabera zitigeze zitangaza ibisobanuro birambuye ku cyemezo cyafashwe cyangwa ku masezerano yabaye hagati ye n'abakekwaho kuba barafungiranywe, amakuru avuga ko impande zombi zishoboye kugera ku bwumvikane bwatandukanye n'imigendekere y'urubanza rusanzwe.

    Bamwe bagaragazaga impungenge z'uko abantu bazwi cyane bagenda basatira umurongo w'amategeko, abandi bakibaza aho urubibi ruri hagati y'ubuzima bwite n'ubw'uruhame.

    Hari abagarutse ku kuba abantu bafite izina rikomeye cyangwa bagira ingaruka ku bantu benshi ku mbuga, bakwiye kwitwararika no kubazwa inshingano nk'abandi bose imbere y'amategeko. Umwe mu bakoresha TikTok yagize ati: 'Ibikorwa nk'ibi bidusubiza inyuma. Kuba ufite miliyoni z'abagukurikira ntibikuraho ko amategeko agufata kimwe n'abandi'.

    Hari n'abagaragaje ko ibyabaye bikwiye kwigisha abakora ibijyanye no gusetsa no gukora 'pranks' ku mbuga nkoranyambaga, gukorera mu mucyo no kubaha uburenganzira bw'abandi, cyane cyane mu gihe ibikorwa byabo bihuza abantu batandukanye n'ahantu hatagaragara neza.

    Abakangurambaga muby'amategeko agenga imyitwarire ku mbuga nkoranyambaga, dore ko uko ikoranabuhanga ritera imbere, ari ko rizanana n'ibibazo bishya bisaba ibisubizo bijyanye n'igihe.

    Burikantu, nyuma yo gufungurwa, ntacyo aratangaza ku mugaragaro ku byamubayeho, ndetse nta n'ubundi buryo arifashisha kugira ngo yisobanure. Gusa abakurikiranira hafi iby'uyu munyarwenya bemeza ko ashobora gutangaza byinshi vuba aha.

    Mwitende Abdoulkarim, uzwi cyane ku mbuga nkoranyambaga ku izina rya Burikantu, yarekuwe nyuma y'iminsi mike afunzwe, azira gufungirana abakobwa babiri mu nzu

    Umwe mu basesenguzi mu by'imikoreshereze y'imbuga nkoranyambaga yagize ati: 'Ibi bibazo ni isomo rikomeye ku bantu bazwi kuri izo mbuga. Kuba ufite izina rikomeye si impamvu yo kudakorwaho n'amategeko. Uko umuntu azamuka mu bikorwa bye, niko agomba no kwiyongera mu kumenya no kubaha amategeko.'

    Hari icyizere ko iki kibazo gishobora guhinduka isomo rihindura imyitwarire y'abantu bazwi, aho kwifashisha izina cyangwa umubare w'ababakurikira bitaba impamvu yo kwitwara uko bishakiye.

    Source : https://kasukumedia.com/burikantu-yarekuwe-nyuma-yiminsi-mike-afunzwe-azira-gufungirana-abakobwa-babiri-mu-nzu/

  • Biramahire Abeddy wari uherutse kongera amaseserano muri Rayon Sports agiye kwerekeza muri Entente Sportive Sétifienne yo muri Algeria #rwanda #RwOT

    Rutahizamu wa Rayon Sports, Biramahire Abeddy Christopher, agiye kwerekeza muri Entente Sportive Sétifienne (ESS) yo muri Algérie kuri iki Cyumweru.

    Ibi bije nyuma yaho uyu rutahizamu aheruka kongera amasezerano mu ikipe ya Rayon Sports, ni amasezerano yari yasinye azamara umwaka umwe ariko ESS ikaba yarifuje uyu mukinnyi birangira amakipe yombi yumvikanye.

    Amakuru yemeza ko ibiganiro hagati ya Rayon Sports n'iyo kipe yo muri Algérie avuga ko yagenze neza, ndetse ikipe ya Gikundiro ikaba yarasabye ibihumbi mirongo itaru by'Amadorali kuri uyu rutahizamu.

    Kuri ubu, ESS iri muri Tunisia mu mwiherero witegura umwaka w'imikino wa 2025—2026, biteganyikwe ko Abeddy azasanga bagenzi be bashya nyuma muri icyo gihugu.

    The post Biramahire Abeddy wari uherutse kongera amaseserano muri Rayon Sports agiye kwerekeza muri Entente Sportive Sétifienne yo muri Algeria appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/biramahire-abeddy-wari-uherutse-kongera-amaseserano-muri-rayon-sports-agiye-kwerekeza-muri-entente-sportive-setifienne-yo-muri-algeria/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=biramahire-abeddy-wari-uherutse-kongera-amaseserano-muri-rayon-sports-agiye-kwerekeza-muri-entente-sportive-setifienne-yo-muri-algeria

  • Abagarutse n'abashya muri Guverinoma bashimye – #rwanda #RwOT

    Guverinoma nshya izayoborwa na Dr. Justin Nsengiyumva wagizwe Minisitiri w'Intebe, biteganyijwe ko irahirira inshingano zayo imbere ya Perezida wa Repubulika kuri uyu wa Gatanu mu Nteko Ishinga Amategeko.

    Abenshi mu bayigize, bifashishije imbuga nkoranyambaga, bashimira Umukuru w'Igihugu ku cyizere, banamwizeza ko bazakorana umuhate imirimo bashinzwe.

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuzima, Dr. Yvan Butera, yashimiye Umukuru w'Igihugu wongeye kumugirira icyizere, avuga ko atewe ishema no gukomeza gukorera u Rwanda, kandi ko azaharanira ko ibikorwa bye na bagenzi be bishingira kuri siyansi mu guteza imbere Abanyarwanda.

    Thank you, Your Excellency @PaulKagame, for your continued trust.

    It is the utmost privilege to serve under your leadership (blueprint to committed people that can/will positively move Rwanda, Africa, and the world forward).
    We'll drive science-led, people-centered progress. 🇷🇼 https://t.co/UK3QO3gOJi

    — Yvan Butera (@YvanButera) July 24, 2025

    Mugenzi we w'Uburezi, Claudette Irere, yavuze ko ari iby'agaciro kongera kugirirwa icyizere n'Umukuru w'Igihugu, ati 'niteguye gukomeza gukorana ubunyangamugayo, intego, n'umuhate bigamije guteza imbere igihugu cyacu'.

    I am deeply honored and grateful to His Excellency President @PaulKagame for the renewed trust in me. I remain committed to serving with integrity, purpose, and dedication to our nation’s progress. https://t.co/tHHGMXq98L

    — Claudette Irere (@ClaudetteIrere) July 25, 2025

    Minisitiri w'Ubucuruzi n'Inganda, Prudence Sebahizi, we yagize ati 'Nzaharanira guteza imbere inganda, iterambere ry'abikorera, ubucuruzi bushingiye ku ikoranabuhanga no kwagura isoko mu karere. Nishimiye gukorana n'abagize Guverinoma bose mu ishyirwa mu bikorwa rya gahunda ya Perezida yo kubaka u Rwanda rukomeye, ruhatana kandi rwiyubashye.

    I am deeply honoured by the trust of H.E. @PaulKagame in reappointing me as Minister of Trade & Industry. I reaffirm my full commitment to advancing industrialization, private sector growth, digital trade & regional market integration. Proud to serve with the Cabinet team to…

    — Prudence Sebahizi (@P_Sebahizi) July 24, 2025

    Minisitiri w'Urubyiruko, Dr. Utumatwishima Nepo Abdallah, yanditse ashimira umukuru w'igihugu avuga ko yiteguye 'gukomeza gutega amatwi, gukorana no gushyira urubyiruko n'abahanzi ku isonga ry'impinduka'.

    I am deeply honoured and sincerely grateful to H.E. @PaulKagame for the renewed trust to continue serving #Rwandans in the Ministry of Youth and Arts.
    I remain fully committed to listening, collaborating, and placing youth and artists at the centre of their transformation.

    — UTUMATWISHIMA (@jnabdallah) July 24, 2025

    Minisitiri w'Uburezi, Joseph Nsengimana, we yavuze ko yiteguye gukomeza 'gutanga byose muri izi nshingano mfatanyije n'abafatanyabikorwa bose mu rwego rw'uburezi'.

    I am honoured by the trust of HE @PaulKagame to continue serving as Rwanda's Minister of Education. I remain fully committed to giving this role my very best, in close partnership with all our education stakeholders.

    — Joseph Nsengimana (@JoNsengimana) July 25, 2025

    Minisitiri muri Perezidansi ya Repubulika, Judith Uwizeye, we yanditse kuri X ati 'Icyizere mungirira singifata nk'ibisanzwe! Ni amahirwe kuri njye yo gukorera Abanyarwanda ibyisumbuyeho. Intego ni ya yindi: sinziganda, sinzatenguha.'

    Ndashimye, Nyakubahwa #perezidawacu @PaulKagame . Ikizere mungirira singifata nk'ibisanzwe! Ni amahirwe kuri njye yo gukorera Abanyarwanda ibyisumbuyeho. Intego ni ya yindi: sinziganda, sinzatenguha. Imana ibimfashemo! 🙏

    — Judith Uwizeye (@J_Uwizeye) July 25, 2025

    Umuyobozi wa RDB, Jean-Guy K. Afrika, yavuze ko inshingano yahawe ziremereye kandi ko yiteguye gukorana ubunyangamugayo, akihutisha imirimo ashinzwe kandi byose bigakoranwa intego.

    Yavuze ko azakorana n'abandi bayobozi bakuru muri Guverinoma n'abakozi ba RDB, kugira ngo yihutishe ishoramari, u Rwanda rubashe kugira ubukungu buhamye.

    I am deeply grateful to H.E. @PaulKagame for the trust reaffirmed through my reappointment as CEO of the Rwanda Development Board, with the rank of Minister. The role is a profound responsibility. A call to serve with integrity, urgency, and a deep sense of purpose. Working… pic.twitter.com/USLxXPKz9b

    — Jean-Guy K. Afrika (@afrika_jean) July 25, 2025

    Minisitiri w'Ubuzima, Dr. Sabin Nsanzimana, we yagize ati 'Niteguye gufatanya n'abandi kubaka urwego rw'Ubuzima Abanyarwanda bifuza.'

    Ndashimira HE @PaulKagame ku kizere mwongeye kungirira.Niteguye gufatanya n'abandi kubaka urwego rw'Ubuzima Abanyarwanda bifuza
    **
    Honoured by H.E. @PaulKagame's trust. Committed to a resilient, inclusive, digital health system with a skilled,supported workforce for all Rwandans. https://t.co/dgIVk3pnaA

    — Dr Sabin Nsanzimana (@nsanzimanasabin) July 25, 2025

    Minisitiri w'Ubuhinzi, Dr. Mark Cyubahiro Bagabe, yavuze ko atewe ishema no kongera guhabwa izo nshingano, avuga ko ari umwanya mwiza wo gukomeza gutanga umusanzu we mu iterambere ry'igihugu.

    I am deeply honored and imensely grateful to H.E. @PaulKagame for appointing me as Minister/MINAGRI.

    This opportunity to contribute to our country’s development is both humbling and empowering.

    I fully understand the responsibility entrusted to me and am truly grateful.

    — Mark Cyubahiro Bagabe, PhD (@mcbagabe) July 24, 2025


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abagarutse-n-abashya-muri-guverinoma-bashimye

  • Ingabo za RDC zagabye ibitero bikomeye i Minembwe #rwanda #RwOT

    Mu rukerera rwo kuri uyu wa Gatanu tariki ya 25 Nyakanga 2025, Ihuriro ry'Ingabo za Leta ya Repubulika ya Demokarasi ya Congo (FARDC) ryagabye ibitero mu duce dutuwe n'Abanyamulenge two mu karere ka Minembwe, muri Kivu y'Amajyepfo.

    Ibitero byatangiriye mu gace ka Sekaganganda no ku Kivumu, aho humvikanye amasasu y'intwaro ziremereye n'izoroheje. Utu duce twombi duherereye mu nkengero za centre ya Minembwe ugana mu majyepfo ashyira Uburengerazuba bw'aka gace.

    Nk'uko byatangajwe n'abaturage bahatuye, umutwe wa Twirwaneho ndetse n'ingabo za M23 bahise batabara abaturage, maze biza kurangira basubije inyuma abarwanyi ba FARDC bari bagabye ibyo bitero.

    Nubwo bivugwa ko izo ngabo za Leta zasubijwe inyuma, ibitero byagize ingaruka ku buzima bwa buri munsi bw'abaturage. Inka nyinshi zari ziragiriwe muri ibyo bice zahungishirijwe mu bindi bice bitekanye. Gusa nta mutungo wigeze uzanyazwa cyangwa ngo hangizwe amazu nk'uko byemezwa n'abaturage.

    Ibi bitero bije bikurikira ibindi byaherukaga kugabwa mu gace ka Bijabo ku wa Gatatu w'iki cyumweru, aho nabwo Twirwaneho yahagaritse urwo rugomo igasubiza inyuma abasirikare ba Leta.

    Kugeza ubu, umutekano uragaragara mu mujyi wa Minembwe, ndetse bamwe mu bawuturiye batangaje ko bagiye kwerekeza ku isoko ryo ku wa Gatanu, rizwi ku izina rya Kiziba, risanzwe riremwa cyane muri aka karere.

    Ingabo za RDC zagabye ibitero bikomeye i Minembwe

     

    Source : https://kasukumedia.com/ingabo-za-rdc-zagabye-ibitero-bikomeye-i-minembwe/

  • Ukraine yarashe gari ya moshi mu Burusiya – #rwanda #RwOT

    Iki gitero cyakomerekeje abantu babiri, umwe ajya kuvurirwa kwa muganga undi avurirwa mu ahabereye iyi mpanuka mu gihe urugendo rw'iyi gari ya moshi rwakomeje.

    Guverineri Veniamin Kondratyev uyobora agace kagabwemo iki gitero yavuze ko inzu nyinshi zo mu cyaro cy'aka gace zagizweho ingaruka zikomeye n'ibi bitero ndetse abantu benshi bakaba bafite ubwoba, kuko bisa nk'aho Ukraine ifite ubushobozi bwo kubarasaho nta kiyikumira.

    Mu ijoro ryari ryabanje, Ukraine nabwo yari yagabye ibitero mu bice biri hafi y'Inyanja y'Umukara, bihitana abakozi babiri bafasha abagenzi batega gari ya moshi.

    U Burusiya bwakunze kunenga Ukraine ikunze kugaba ibitero ku bikorwaremezo bya gisivile, bigahita abantu ndetse bikangiza byinshi.

    Ukraine yarashe gari ya moshi mu Burusiya


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ukraine-yarashe-gari-ya-moshi-mu-burusiya

  • Ibyo umubyeyi utwite agomba kwitondera mu mboni za Dr. Nshimiyumuremyi wo muri CHUK – #rwanda #RwOT

    Ubu u Rwanda rugeze aho umuganga ashobora kumenya indwara izibasira umwana, inda ye ikiri ku mezi atatu gusa.

    Imibare igaragaza ko gahunda yo kubyarira kwa muganga igeze ku kigero cya 95%, impfu z'ababyeyi bapfa babyara ziri kuri 203 ku bagore ibihumbi 100, bavuye ku 1070 bariho mu myaka ya 2000.

    Ubu abana bapfa bavuka bageze kuri 19 ku bana 1000, abapfa bataruzuza imyaka itanu ni 45 ku 1000 na ho abapfa batamaze umwaka ni 33 ku 1000 bavuka ari bazima.

    U Rwanda rwihaye intego ko mu 2030 nibura izo mpfu zagabanyuka zikagera ku 126 ku bagore ibihumbi 100 babyaye, byaba byiza bakanagera kuri 70 uretse ko n'iyo baba zeru byaba akarusho.

    Inzobere mu ndwara z'abagore, no gukurikirana umugore utwite mu buryo butomoye (Maternal-Fetal Medecine), Dr Nshimiyumuremyi Emmanuel, mu kiganiro yagiranye na IGIHE yasobanuye ibyo umugore utwite akwiye kwitondera kugira ngo abungabunge ubuzima bw'umwana we.

    Yavuze ko ubundi umugore ushaka kubyara yagakwiye kubanza kujya kwa muganga atarasama kugira ngo barebe ko ntabibazo bishobora kumugiraho ingaruka aramutse asamye.

    Yagize ati 'Buriya umugore mbere yo gutwita yakabaye abanza kuza kwa muganga tukareba ko ameze neza ashobora gutwita, kuko hari abatwita ugasanga bafite uburwayi atari anabizi bikaba byamugiraho ingaruka. Mu gihe amenye ko atwite yakabaye yihutira guhita ajya kwa muganga hakiri kare.'

    Akomeza avuga ko aho iterambere ry'ubuvuzi rigeze umubyeyi utwite yagakwiye guhita ajya kwa muganga agatangira gukurikiranwa kuko hasigaye hari ikoranabuhanga rishibora kubona ibibazo by'umwana ukiri mu nda iri mu gihembwe cya mbere.

    Ati 'Byibura umubyeyi yakabaye akorerwa 'Ecography' mu mezi atatu ya mbere kugira ngo byinshi. Barebe umubare w'abana atwite n'ibindi. Iyo basanze atwite babiri hari aho bamwohereza. Icyiza cyo kwisuzumisha mu mezi atatu ya mbere abaganga bashobora kubona afite ikibazo agahita akurikiranywa.'

    Yavuze ko ibibazo bikunze kuboneka cyane mu bagore batwite ari iby'umutima n'ubwonko n'ibindi biri 'genetique' aho babirebera mu turemangingo tw'umwana.

    Avuga ko iyo utwo turemangingo dufite ikibazo ari ho usanga umwana nabi, abayeho imikurire ye ntigende neza ndetse no kwiga mu ishuri ntibigende neza.

    Dr. Nshimiyumuremyi yavuze ko iyo babibonye hakiri kare babasha kumufasha, bakabasha kubibona mu mezi atatu.

    Ababyeyi batwita bakuze ubwo ni kuvuga hejuru y'imyaka 35, ndetse n'abandi batwita bafite ibibazo bya diabetes cyangwa se n'ibibazo by'umutima bari mu bafite ibyago byo byinshi byo kugira ibibazo batwite cyangwa iby'abana batwite kubera imiti baba bafata.

    Ati 'Hari ababyeyi benshi bakubwira ngo 'nagiye mbyara abana narisuzumishije, nkajya kubyara nziko ngiye kubyara umwana muzima, agahumeka nabi nyuma bakazambwira ko umwana afite ikibazo cy'umutima akanitaba Imana .Ibyo rero tubasha kuba twabibona iyo uje kare.'

    Si abo gusa kuko n'abagiye bagira ibibazo byo gukuramo inda cyangwa agatwita zikavamo, bagirwa inama yo kujya kwa muganga hakiri kare kugira ngo bakurikiranwe.

    Ku bijyanye n'imyitwarire Dr Nshyimiyumuremyi avuga ko ababyeyi batwite bagomba kwitwararika cyane bakirinda inzoga n'ibindi.

    Ati 'Nta nzoga nke ibaho ku mugore utwite kuko na ka kandi unywa gacye kagenda mu maraso kagahita karuhukira ku bwonko bw'umwana kakabwangiza. Ikindi ni itabi. Itabi baba bakwiye kurireka kuko rigira ingaruka mbi ku mwana.'

    Akomeza avuga ko ikindi ashishikariza abagore batwite ari gufata indyo yuzuye harimo ibitera imbaraga, ibyubaka umubiri n'ibirinda indwara.

    U Rwanda hari imashini ifasha abaganga gukurikirana ubuzima bw’umwana

    Dr Nshimiyumuremyi Emmanuel asuzuma umugore utwite


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ibyo-umubyeyi-utwite-agomba-kwitondera-mu-mboni-za-dr-nshimiyumuremyi-wo-muri

  • Ujya ku ishuri akoresha iminota 19, kwa muganga ikaba 30: Tujyanye gushaka serivisi mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Mu myaka ya 2000, ubukungu bw'igihugu bukiri hasi cyane, mu mihanda wahuraga n'abana bajya ku ishuri bapfunyitse (bitwaje) impamba yo kubaramira saa Sita ubwo abaturiye ishuri babaga bagiye kwikora ku munwa.

    Ubwo kandi kuva saa Sita na 15' amasomo ya mugitondo arangiye kugeza Saa Kumi n'Ebyiri abana bavuye kwiga babaga bakigenda mu mihanda kuko hari n'abakoraga urugendo rw'amasaha 10 kugenda no kugaruka.

    Ubwo yagezaga ku Nteko Ishinga Amategeko ibyakozwe mu guteza imbere imibereho myiza y'abaturage, Dr. Edouard Ngirente wari Minisitiri w'Intebe, yavuze ko mbere wasangaga abana bagenda kilometero nyinshi bagiye kwiga.

    Ati 'Hari intara zimwe wasangaga abana bajya kwiga bakagenda kilometero 19 ku munsi. Umwana wiga mu mashuri abanza ufite imyaka irindwi cyangwa umunani ugenda kilometero 19 agiye kwiga, byabaga bisobanuye ko ku wa Mbere ajya kwiga ku wa Kabiri agasiba akazasubirayo ku wa Gatatu yaruhutse.'

    Mu 2020 u Rwanda rwubatse ibyumba by'amashuri ibihumbi 22, bigamije kugabanya ingendo abana bakoraga bajya ku mashuri ya kure, no kugabanya ubucucike mu mashuri amwe yari agifite umubare munini.

    Ati 'Kwari ukugabanya indendo abana bakora bajya kwiga ariko ubwo iyi tuvuga kwiga tuvuga n'abarimu. Umwarimu wagenze kilometero 10 agiye kwigisha na we agerayo kwigisha byamugoye.'

    Nubwo uyu munsi hari amashuri akirimo ubucucike bukabije aho umwarimu yigisha abanyeshuri barenga 100 mu ishuri rimwe, impuzandengo mu gihugu hose ni abanyeshuri 56 ku mwarimu.

    Ubushakashatsi bwa NISR, ku mibereho rusange y'ingo (EICV 7) bugaragaza ko umunyeshuri wiga mu mashuri abanza mu Rwanda bimutwara iminota 19 agenda n'amaguru ngo agere ku ishuri.

    Abana bo mu mijyi bakoresha iminota 17 bajya ku ishuri n'amaguru mu gihe abo byaro bakoresha 20.

    Uretse urugendo rwagabanyutse, abarimu bariyongereye havugururwa byinshi birimo ikoranabuhanga no kugeza internet mu mashuri kugira ngo ubumenyi burusheho kurahurwa byoroshye.

    Hashyizweho kandi icyiciro cy'inshuke, ababyeyi bose bashishikarizwa kujyanayo abana, bitandukanye n'uko mbere yari amashuri y'abifite. By'akarusho kuva mu 2021, abanyeshuri barenga miliyoni 4,3 bose bagaburirwa ku ishuri nibura ifunguro rya Saa Sita.

    Ishuri rya Ntare Louisenlund School riri mu yubatswe vuba, hamwe n’andi menshi yatumye abana bahabwa uburezi bufite ireme kandi hafi

    Serivisi z'ubuvuzi zegerejwe bose

    Kuva mu 2009, hashyizweho gahunda y'uko muri buri kagari hazaba hari ivuriro ry'ibanze (poste de santé). Imibare ubu igaragaza ko ageze ku 1294, ibigo nderabuzima 520, n'ibitaro bikaba 57.

    Umurwayi urembye cyangwa umubyeyi utwite wajyanwaga kwa muganga mu ngobyi ya kinyarwanda, ubu ajyanwa n'imbangukiragutabara 510 zitabazwa mu kubageza ku mavuriro kandi mu minota 14 uyihamagaye iba imugezeho.

    EICV7 yerekanye ko Abanyarwanda bakoresha iminota iminota 46 bagenda n'amaguru kugira ngo bagere ku Kigo Nderabuzima, ikaba 31 bagiye ku ivuriro ribegeye ryaba poste de santé, Ikigo Nderabuzima cyangwa Ibitaro byo ku rwego rw'Akarere.

    Dr. Ngirente ati 'Kwegereza ibikorwa by'ubuvuzi Abanyarwanda byabagabanyirije ingendo bakoraga bajya gushaka izo serivisi. Umubare w'ingo zakoraga urugendo ruri munsi y'iminota 30 bajya kwivuza mu bigo nderabuzima zavuye kuri 22% zigera kuri 30%.'

    Ubushakashatsi ku mibereho rusange y'ingo (EICV 7) bugaragaza ko Abanyarwanda 75% bashobora kugera ku mavuriro y'ibanze (poste de santé) mu gihe kiri munsi y'iminota 30.

    Ati 'Nibura aratabarwa yagera ku ivuriro ry'ibanze bakabona kumwohereza ahandi.'

    U Rwanda rufite gahunda yo gukuba kane abaganga kugira ngo bashobore gutanga ubuvuzi bwihuse kuri bose. Hari kandi iyo gushyira abaganga bo ku rwego rwa dogiteri ku bigo nderabuzima kugira ngo bishobore gutanga ubuvuzi bwisumbuye.

    Muri poste de santé ziri mu gihugu kandi hari 92 ziri ku rwego rwisumbuyeho, zishobora gutanga serivisi zo kubyaza, ubuvuzi bw'amenyo n'amaso.

    Ibitaro bya Nyabikenke byaruhuye ab’i Muhanga na Kamonyi bagombaga kujya kwivuza muri Gakenke

    Ibyerekeye ubwikorezi ni ibindi

    Imibare igaragaza ko umuntu ugenda n'amaguru agiye ahategerwa imodoka bimusaba iminota 49.

    Abo mu mujyi bakora impuzandengo y'urugendo rw'iminota 21 bajya ahategerwa imodoka, mu gihe abo mu cyaro bakoresha isaha n'iminota ibiri.

    Mu Mujyi wa Kigali bakoresha iminota 22, mu Majyepfo bakoresha iminota 54, mu Burengerazuba bakoresha isaha n'iminota itanu, mu Majyaruguru ni iminota 54, mu gihe Iburasirazuba bakoresha iminota 46.

    Uretse gutwara abantu n'ibintu mu Mujyi wa Kigali bigikeneye umwotso cyane cyane ku byerekeye amasaha imodoka zihagurukiraho, imirongo yarangwaga mu byapa no muri gare yabaye amateka kubera bisi 200 Leta yatumije.

    Hari kandi ibigo byigenga byafashe iya mbere mu kwimakaza bisi zikoresha amashanyarazi haba muri Kigali, mu Majyepfo n'Iburasirazuba bagamije kugabanya imyuka ihumanya ikirere.

    Abajya ku masoko mu Rwanda bakoresha iminota 48, mu mijyi bagakoresha iminota 27, na ho abo mu cyaro bakoresha iminota 57 bagenda n'amaguru kugira ngo bagere ku isoko bahahiraho.

    Abajya ahategerwa bisi bakoresha urugendo rurerure


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ujya-ku-ishuri-akoresha-iminota-19-kwa-muganga-ikaba-30-tujyanye-gushaka