Author: webrwanda

  • Ese koko ni ukuri ibyo mwumvise kuri Israel Mbonyi na Vestina? #rwanda #RwOT

    Mu minsi ishize, ku mbuga nkoranyambaga hagarutsweho inkuru zavugaga ku muhanzi ukunzwe cyane mu Rwanda no mu karere, Israel Mbonyi, n'umuhanzikazi witwa Vestina. Bamwe mu bafana ndetse n'abantu batandukanye batangaje ko bumvise amakuru avuga ko aba bombi baba bari mu rukundo cyangwa se bafite umubano udasanzwe, abandi bavuga ko ari ibihuha, doreko Vestine aherutse no kurongorwa n'uwitwa Idrissa Ouédraogo

    Ariko se, ayo makuru niyo koko? Cyangwa ni ibihuha byacuritswe n'abantu bashaka gukurura imbaga nyamwinshi ku mbuga nkoranyambaga?

    Israel Mbonyi, uzwiho ubuzima bwicisha bugufi, ntacyo aratangaza kuri ayo makuru. Na Vestina ubwe, ubwo yabazwaga kuri ibi bivugwa, yahisemo guceceka, avuga ko ari ibintu atari buhe agaciro kuko yifitiye umugabo we.

    Nubwo hari amashusho yagiye asakara bari kumwe mu gitaramo, nta gihamya y'uko baba bafitanye umubano urenze uwo mu muziki. Abakurikirana iby'imyidagaduro barasabwa kutihutira kwemera buri kintu cyose bumvise, ahubwo bakamenya gutandukanya ukuri n'ibihuha.

    Bimwe mu bihuha nk'ibi byagiye bibangamira abahanzi benshi mu rugendo rwabo, ariko Israel Mbonyi akunze kugaragaza ko atajya ajya impaka ku mbuga nkoranyambaga, ahubwo agashyira imbere ubutumwa bwiza anyuza mu bihangano bye.

    Icyakora, iyo inkuru nk'izi zigezweho, abantu benshi bakomeza kwibaza: 'Ese koko hari ishingiro bifite cyangwa ni amareshyamugeni asanzwe?'

    Ese koko ni ukuri ibyo mwumvise kuri Israel Mbonyi na Vestina?

    Source : https://kasukumedia.com/ese-koko-ni-ukuri-ibyo-mwumvise-kuri-israel-mbonyi-na-vestina/

  • Abaforomo n'ababyaza basabwe gutangira imishinga yunganira umushahara wabo – #rwanda #RwOT

    Ibi yabivugiye mu mahugurwa y'abahagarariye abaforomo n'ababyaza muri RNMU ku rwego rw'Akarere, yabaye muri Nyakanga 2025.

    Gitembagara yavuze ko uyu mwuga w'ubuforomo n'ububyaza usa n'uwasigaye inyuma mu bijyanye n'ubukungu, bityo abawukora bakwiye gushaka imishinga bakora ku ruhande, kugira ngo na bo biteze imbere.

    Yagize ati 'Iyo urebye abaforomo benshi bahembwa amafaranga ibihumbi 200 Frw, yaba mu mujyi cyangwa mu cyaro, ugasanga ayo mafaranga ntahagije kugira ngo abe yagira akantu gato ashoramo imari. Icyo turimo dokora rero turimo turaganira na Muganga Sacco kugira ngo turebe ko hajyaho gahunda zifasha iyo mishinga.'

    Akomeza avuga ko guteza imbere abakora uyu mwuga biri no mu mujyo wo guteza imbere umugore, kuko 65% by'abawukora ari abagore.

    Muri aya mahugurwa kandi abaforomo n'ababyaza bahuguwe ku bijyanye n'uburenganzira bwabo mu kazi n'uburyo bakubahiriza amategeko abagenga nk'abakozi bakora umurimo w'ubuforomo n'ububyaza.

    Impuguke mu bijyanye n'amategeko cyane cyane ay'umurimo, Hobess Nkundimana, yasobanuye ko ababyaza n'abaforomo ari abantu bakunze kumarira umwanya wabo mu kazi, ku buryo iyo bagahuriyemo n'ikibazo bashobora kubirenganiramo kubera kudasobanukirwa amategeko ngo bamenye abarengera.

    Yagize ati 'Kumenya ibijyanye n'amategeko bigiye kubafasha gutanga amakuru mu micungire y'abakozi ku buryo ibyemezo bifatwa bitaba bibogamiye uruhande rumwe, yaba urw'umukoresha cyangwa umukozi.'

    Kugeza ubu mu Rwanda hari abaforomo n'ababyaza barenga ibihumbi 14 bari mu kazi, muri bo ibihumbi 12 babarizwa muri RNMU.

    Amahugurwa yamaze iminsi ibiri, yitabiriwe n'abaforomo n'ababyaza bahagarariye abandi ku rwego rw'Akarere 36.

    Hobess Nkundimana, yasobanuye ko ababyaza n'abaforomo ari abantu bakunze kumarira umwanya wabo mu kazi, ku buryo iyo bagahuriyemo n'ikibazo bashobora kubirenganiramo kubera kudasobanukirwa amategeko

    Umuyobozi Mukuru w'Urugaga rw'Abaforomo n'Ababyaza mu Rwanda (RNMU), André Gitembagara, yasabye abarugize gutangira gukora imishinga ibyara inyungu

    Amahugurwa yamaze iminsi ibiri, yitabiriwe n'abaforomo n'ababyaza bahagarariye abandi ku rwego rw'Akarere 36


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abaforomo-n-ababyaza-basabwe-gutangira-imishinga-yunganira-umushahara-wabo

  • Inteko yahaye za minisiteri amezi yo kuba zakemuye ibibazo by'imicungire mibi y'umutungo wa Leta – #rwanda #RwOT

    Ni ibibazo byagaragajwe na Komisiyo Ishinzwe kugenzura ikoreshwa ry'Umutongo wa Leta PAC nyuma y'isesengura yakozwe kuri raporo y'Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta yo mu mwaka wa 2023/2024.

    Iyo raporo yagaragaje ko hari ibibazo bitandukanye byagiye bigaragara mu bigo bikoresha ingengo y'imari ya Leta bishingiye ku makosa atandukanye akorwa mu miyoborere no mu mikorere ashobora gutuma Leta ihomba atari make.

    Muri ibyo bibazo harimo kudakurikiza inama z'Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta aba yatanze mu gihe ikigo runaka kigaragaweho n'imikorere mibi kuko biri ku kuzubahiriza biri ku kigero cya 60%.

    Hashingiwe ku buremere bw'ibibazo byagaragaye muri zimwe mu nzego ubwo hasesengurwaga raporo y'Urwego rw'Ubugenzuzi Bukuru bw'Imair ya Leta y'umwaka w'Ingengo y'imari warangiye ku wa 30 Kamena 2024, PAC yateguye imyanzuro iyigze ku nteko Ishinga Amategeko.

    Inteko yasabye ko Minisiteri y'Uburezi yakemura ibibazo by'ubukererwe mu gukwirakwiza ibitabo mu mashuri, bimaze igihe bigaragara muri REB.

    Minisiteri yahawe amezi atatu gusa yo kuba yakemuye icyo kibazo.

    Ku ruhande rwa Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Inteko yayisabye gukemura ibibazo byagaragaye mu Kigo cy'Igihugu gishinzwe guteza imbere ubuhinzi n'Ubworozi RAB mu mishinga yatewe inkunga na 'Rwanda Dairy Development Project (RDDP)'.

    Bimwe mu bibazo byagaragayemo harimo kutagira ububiko bw'amakuru y'umushinga ajyanye n'imishinga yose yatewe inkunga, amakuru yabuze muri raporo y'ihererekanya bubasha ku bijyanye n'amafaranga 231.217.852 Frw yakoreshejwe nabi ariko ntihagaragazwe niba yaragarujwe cyangwa uko azagaruzwa.

    Hari kandi kudakora igenzura rihoraho ry'imishinga yateye inkunga, ahoryakozwe mu turere tubiri gusa muri 14 umushinga wakoreyemo, Uruganda ruto rufite agaciro 1.657.340.165 Frw arimo inkunga y'umushinga ya 611.362.987 Frw rutunganya ibikomoka ku mata rwa Eastern Dairy Farmers Cooperative' mu Karere ka Rwamagana rudakora, kuva rwakwakirwa by'agateganyo ku wa 30 Ugushyingo 2023.

    Hari n'ibibazo byagaragaye ku nkunga yahawe abantu banyuranye mu Karere ka Ruhango ijyanye n'inganda nto z'ibiryo by'amatungo zidakora.
    Inteko rusange y'Umutwe w'Abadepite yasabye MINAGRI gukemura ibyo bibazo bitarenze amezi atandatu.

    Minisiteri y'Abakozi ba Leta n'Umurimo yo yasabwe gukemura ibibazo byagaragaye mu turere n'ibitaro byo kudatangira ku gihe ibigenerwa abakozi ba Leta bagiye mu butumwa bigakorwa mu gihe kitarenze amezi atatu.

    Ku rundi ruhande Minisiteri y'Ibikorwaremezo yo yasabwe gukemura ibibazo biri mu kigega cyo kwishyura imirimo y'isanwa ry'imihanda itabanje gusuzuma ko yakozwe nk'uko biteganyijwe mu masezerano.

    RMF yatanze amafaranga angana na 9.386.067.116 Frw yo gusana imihanda inyuranye mu buryo bwihutirwa igakorwa nta bugenzuzi bubayeho ndetse na 1.086.194.330 Frw yatanzwe mu turere 23, muri yo 425.730.910 Frw ntatangirwe raporo y'imikoreshereze yayo.

    MININFRA yahawe igihe kitarenze amezi atandatu yakemuye ibyo bibazo.

    Iyo Minisiteri kandi yasabwe gukemura ikibazo kiri muri REG cy'ubwiyongere bw'ibihombo muri EUCL bikomeza kwiyongera bitewe n'imiterere y'amasezerano (Power Purchase Agreements) ifitanye n'inganda z'abikorera (Indepentent Power Producers) zitanga umuriro uhenze.

    Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta yagaragaje ko muri EUCL, mu myaka irindwi ishize yari yarihaye kugenza izamura urwunguko ariko ntibyagezweho ahubwo yakomeje guhomba kuko muri iyo myaka igihombo kiri hagati ya Miliyari Frw 3.1 na Miliyari Frw 47.5.

    Inteko yasabye MINIFRA gukemura icyo kibazo bitarenze umwaka umwe.

    Perezida wa PAC, Muhakwa Valens, kandi yagaragaje ko hari imyanzuro y'indi yagiye itangwa mu bihe bitandukanye, bagiye kongera gusuzuma aho yaba igeze ishyirwa mu bikorwa mu gukemura ibibazo byagiye bigaragara mu nzego zitandukanye.

    Inteko yasabye za Minisiteri gukemura ibibazo byazigaragayemo bishingiye ku ikoreshwa nabi ry'umutungo wa Leta


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/inteko-yasabye-za-minisiteri-gukemura-ibibazo-byazigaragayemo-bishingiye-ku

  • Imitangire y'amasoko n'imitungo ya Leta idakoreshwa mu bibazo by'ingutu biteza Leta ibihombo – #rwanda #RwOT

    Ni ibyagaragajwe ubwo PAC yagezaga ku Nteko Rusange raporo y'ibyavuye mu isesengura yakoze kuri raporo y'Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta.

    Mu bibazo byagaragajwe ko bihuriweho n'ibigo byinshi harimo igenamigambi n'imitangire y'amasoko bidakora uko bikwiye, birimo nko gutanga amasoko ku mafaranga menshi aruta kure ayateganyijwe, ubukererwe mu gusuzuma inyandiko z'abapiganiye amasoko (bids evaluation n'amasoko atangirwa hanze ya E-procurement system kandi ntatangirwe raporo.

    Depite Uwamurera Salama yavuze ko ibi bibazo bikwiye gufatirwa umwanzuro byaba ngomba ugashyikirizwa Minisitiri w'Intebe kuko hagize abakurikiranwa bakagezwa n'imbere y'ubutabera bishobora guca intege ababikora.

    Depite Kayigire Terence yavuze ko bitumvikana kubona aho igihugu kigeze hari abantu bagikora amakosa mu mitangire y'amasoko, abandi bakayatanga akanama gashinzwe amasoko katabigezemo uruhare.

    Ikindi kibazo cyagaragajwe na Komisiyo ni ibirebana n'imitegurire y'amasezerano itanoze nk'ahagiye hasinywa hatagaragajwe mu buryo burambuye ibizakorwa n'igiciro cya buri kintu, asinywa hakubiyemo ibizakorwa cyangwa ibizatangwa biruta ibikenewe n'aho usanga asinywa harimo ibintu bisa.

    Imicungire y'amasezerano itanoze

    Mu bindi bibazo byafaragaye mu bigo byinshi harimo imicungire y'amasezerano n'ikurikiranabikorwa bitanoze, biri mu nzego zitanduanye nk'aho usanga hongerwa igihe cy'amasezerano inshuro nyinshi bikadindiza ibikorwa, imirimo yishyurwa n'inzego za Leta kandi yagombaga kwishyurwa na rwiyemezamirimo no kwishyura imirimo itarakozwe cyangwa hakishyurwa ibintu bidahuye n'ibyakozwe bigahombya Leta.

    Ikindi gikomeye cyagiye kigaragara harimo imirimo y'imishinga yahagaze, ho muri byagaragaye ko hari imishinga 18 ifite agaciro ka miliyari 16,3 Frw yahagaze ntiyasubukurwa.

    Ikindi kibazo cy'ingutu ni ikijyanye n'imitungo ya Leta idakoreshwa aho byagaragaye ko hari imitungo imitungo 491 ibarirwa mu gaciro ka Frw 7.928.171.296 Frw itabyazwa umusaruro.

    WASAC yongeye kugarukwaho

    Perezida wa PAC, Muhakwa Valens, yagaragaje ko hari ibibazo byihariye byagiye bigaragara mu bigo n'inzego za Leta bitandukanye ndetse muri ibyo harimo na WASAC Ltd.

    Yagaragaje ko mu bibazo byagaragaye muri yo harimo bukererwe buri hagati y'iminsi 11 na 298, mu guha amazi abayakeneye bujuje ibisabwa.

    Harimo kandi igihombo WASAC ikomeje kugira giterwa n'amazi atunganywa ariko ntagurishwe, aho angana na 39.5%, atishyujwe no kunanirwa kubahiriza gahunda y'isaranganya ry'amazi.

    Depite Mukabalisa Germaine yabajije impamvu muri WASAC hakigaragaramo ibyo bibazo kandi bigira ingaruka ku buzima bw'abaturage, agasaba ko byakoherezwa Minisitiri w'Intebe.

    Ati 'Nifuzaga ari ikbazo cyari gikwiye gufatirwa umwanzuro wakoherezwa mu biro bya Minisitiri w'Intebe, nubwo bwose byigeze gufatwaho umwanzuro ntibikemuke ntabwo dukwiye gucika intege. Bikwiye kuvugwaho kugira ngo bihabwe umurongo kuko ni ibintu bitangwaho amafaranga menshi kandi bikora ku buzima bw'abaturage.'

    Ikindi kigo cyagaragayemo ibibazo ni RTDA yagaragayemo ibishingiye kudakurikirana uko bikwiye ireme ry'imihanda yubakwa cyangwa isanwa bigatuma itangira kwangirika mu gihe gito kubera gukorwa nabi.

    Muri EUDCL Haracyagaragara ibibazo bimaze igihe birimo ibihombo bikomeje kwiyongera, aho intego y'igihe cy'imyaka irindwi ya 2018-2024 yari yarihaye yo kugenda izamura urwunguko itagezweho, ahubwo igihombo kigakomeza kwiyongera.

    Muri iyo myaka igihombo kiri hagati ya Miliyari 3.1 Frw na Miliyari 47.5 Frw.

    Abadepite bagaragaje ko ibigo byayemo amakosa bikwiye guhabwa imyanzuro ituma biyakosora


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/imitangire-y-amasoko-n-imitungo-ya-leta-idakoreshwa-mu-bibazo-by-ingutu-biteza

  • RTB yatangiye umushinga wo kubaka amashuri umunani y'icyitegererezo azuzura atwaye miliyari 188 Frw – #rwanda #RwOT

    Ni umushinga wa RTB uzaterwa inkunga na Korea Eximbank ukazarangira utwaye angana na miliyari 188 Frw, aho uzakorera mu turere umunani.

    RTB ivuga byibura buri shuri rizajya ryuzura ritwaye ari hagati ya miliyoni 6$ na 12$ bitewe na porogaramu zizaba zirimo.

    Umuyobozi Mukuru wa RTB, Eng Paul Mukunzi, yavuze ko ari amashuri azaba agamije kwigisha bijyanye n'ikoranabuhanga rigezweho ku ruhando mpuzamahanga.

    Ati 'Dufite intego yo kwigisha ikoranabuhanga rigezweho rya mudasobwa, irikoreshwa mu buhinzi, ingufu z'amashanyarazi ndetse n'ikoranabuhanga rikoreshwa mu nganda, bizaba bijyanye na tekinoloji igezweho uyu munsi.'

    Eng. Mukunzi yavuze ko buri shuri rizajya riba rifite abanyeshuri 600 kandi ryujuje ibipimo mpuzamahanga mu bijyanye n'imyubakire yaryo. Ibikoresho bizaba birimo bizaba bijyanye n'ikoranabuhanga rigezweho uyu munsi.

    Yongeraho ko ayo mashuri yose azajya yigisha porogaramu zose zifite aho zihuriye n'ubukungu bw'igihugu ndetse hazaba harimo na gahunda yo guhugura abarimu mu bijyanye n'ikoranabuhanga bazahugurirwa mu Rwanda no muri Korea.

    Uyu mushinga uzakorera mu turere umunani turimo Nyagatare na Bugesera mu Ntara y'u Burasirazuba, Karongi na Rubavu mu Burengerazuba, Gicumbi na Burera mu Ntara y'Amajyaruguru, ndetse na Huye na Kamonyi mu Ntara y'Amajyepfo.

    RTB ivuga ko aya mashuri umunani agiye kwiyongera kuri arindwi yari yatangiye kubakwa, yose hamwe uko ari 15 akazatangira gukora nyuma y'imyaka ibiri.

    Muri gahunda y'Igihugu yo kwihutisha Iterambere icyiciro cya Kabiri, NST2, RTB iteganya kubaka amashuri yose hamwe 30 y'icyitegererezo akazarangira atwaye arenga miliyari 400$.

    Umuyobozi Mukuru wa RTB, Eng Paul Mukunzi, yavuze ko ari amashuri agamije kwigisha bijyanye n'ikoranabuhanga rigezweho ku ruhando mpuzamahanga

    Ni umushinga uzaterwa inkunga na Korea Eximbank, aho izatanga miliyoni 110$

    Umushinga wose wo kubaka amashuri y’ikitegererezo muri buri karere uzarangira utwaye arenga miliyari 400$

    Umuyobozi ushinzwe imyigishirize muri RTB, Uwamahoro Solange, ni umwe mu bari bitabiriye iyi nama

    Ni inama yitabiriwe kandi n’abayobozi b’uturere dutandukanye hirya no hino mu gihugu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rtb-yatangiye-umushinga-wo-kubaka-amashuri-umunani-y-icyitegererezo-azuzura

  • Perezida wa Sena yakiriye Ambasaderi wa Angola mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ibi byabaye kuri uyu wa 5 kanama 2025 akaba ari ku nshuro ya mbere Amb. Alfred Dombe yari asuye Sena agamije kureba aho ikorera.

    Perezida wa Sena, Dr. Kalinda, yagize ati 'Twaganiriye ku mubano mwiza usanzwe uhari hagati y'u Rwanda na Angola ushingiye ku butwererane mu nzego zitandukanye, kuko twasinyanye amasezerano y'ubufatanye mu bintu byinshi byerekeranye n'ubukungu, ikoranabuhanga, uburezi n'ubuhinzi, tukaba rero twamusabye cyane cyane ko twifuza ko ayo masezerano yashyirwa mu bikorwa, ariko cyane cyane tukibanda ku masezerano yerekeye ubucuruzi n'ishoramari.”

    U Rwanda na Angola ni ibihugu bisanzwe bifitanye amasezerano mu rwego rw'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro n'imigenderanire, aho byakuriranyeho Visa ku baturage babyo.

    Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga w'u Rwanda, Dr. Olivier Nduhungirehe, mu Ugushyingo 2024, yashimangiye ko umubano hagati y'ibihugu byombi ukomeje gukomera.

    Ndetse ashimangira uruhare rwa Angola mu guhuza ibiganiro bigamije amahoro mu burasirazuba bwa RDC, ndetse yemeza ko u Rwanda ruzakomeza gufatanya na Angola mu guteza imbere amahoro, umutekano n'iterambere ry'akarere.

    Perezida wa Sena, Dr. Francois xavier Kalinda, yakiriye Ambasaderi wa angola, Alfred Dombe


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-wa-sena-yakiriye-ambasaderi-wa-angola-mu-rwanda

  • RDF yafunze aba ofisiye babiri n'abasivile 20 – #rwanda #RwOT

    Aba bose bafunzwe by'agateganyo n'Ubushinjacyaha bwa gisirikare ku byaha bakekwaho birimo ubufatanyacyaha mu kwakira no gutanga inyandiko utemerewe n'ubufatanyacyaha mu gukoresha umutungo wa Leta icyo utagenewe.

    Ibyaha bakurikiranyweho bijyanye n'uburyo haguzwe amatike y'indege kuri konti ya Minisiteri y'Ingabo mu buryo bunyuranyije n'amategeko.

    RDF yatangaje ko 'nk'uko biteganywa n'Itegeko, abasivile iyo bakoranye icyaha n'abasirikare bakurikiranwa n'Ubutabera bakaburanishwa n'Inkiko za gisirikare.'

    Nubwo RDF itatangaje amazina y'abafunzwe, itangazo ryayo ryaje nyuma y'iminsi bivugwa ko hari abafunzwe barimo abanyamakuru n'abandi bafite aho bahuriye n'ibikorwa by'umupira w'amaguru mu Rwanda.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rdf-yafunze-aba-ofisiye-babiri-n-abasivile-20

  • Arenga miliyari 5 Frw ashobora guhagama abananiwe gusobanurira PAC irengero ryayo – #rwanda #RwOT

    Ni umwanzuro wafashwe kuri uyu wa 5 Kanama 2025, ubwo Komisiyo Ishinzwe Gukurikirana Imikoreshereze y'Umutungo wa Leta, PAC, yagezaga raporo yayo y'isesengura yakoze kuri raporo y'Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta.

    Muri ubwo bugenzuzi, PAC yasesenguye raporo zose z'inzego 239 zagenzuwe ku bitabo by'ibaruramari no kubahiriza amategeko. Inzego zagenzuwe zigizwe n'inzego z'ubutegetsi bwite bwa Leta 33, ibigo binini 11, ibigo bikora ubucuruzi 29, Minisiteri 19, imishinga 87, Uturere n'Umujyi wa Kigali.

    Mu bibazo byagaragaye muri iryo sesengura harimo n'amafaranga yakoreshejwe n'inzego zinyuranye ariko ntihagaragazwe ibyakozwe n'uburyo yaba yarakoreshejwe.

    Ibyo byatumye Komisiyo isaba ko Minisiteri y'Ubutabera yabyinjiramo igasaba Ubushinjacyaha gukurikirana ayo mafaranga ndetse hakaba hagira agaruzwa.

    Ni amafaranga yagaragaye mu bigo binyuranye birimo Minisiteri n'ibigo binini bigenerwa ingengo y'imari n'umutungo bya Leta.

    Nko muri Minisiteri ya Siporo, hagaragaye 151.913.592 Frw yohererejwe za federasiyo z'imikino zinyuranye ariko ntihagaragazwe imikoreshereze yayo. Hari kandi andi 991.181.282 Frw ataragaragarijwe inyandiko zuzuye z'imikoreshereze yayo.

    Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta yagaragaje ko mu Kigega cyo gusana Imihanda (RMF), hari arenga miliyoni 425,7 Frw yoherejwe mu turere mu gusana imihanda ariko ntihatangwa raporo y'uburyo yakoreshejwe.

    Hari kandi miliyoni 12 Frw yishyuwe ku migano yagombaga guterwa ariko ikaba itaratewe mu gihe cy'ishyirwa mu bikorwa ry'amasezerano yo gusana umuhanda Jomba—Shyira.

    Andi mafaranga byagaragajwe ko agomba gukurikiranwa ni miliyoni 31,8 Frw yagombaga gufatirwa ku nyemezabuguzi zishyuwe zifite agaciro ka 212,237,562 Frw ariko ntibikorwe.

    Mu Karere ka Ruhango ho hari angana na 103.206.365 Frw yishyuwe rwiyemezamirimo arenga ku yari akwiye, kubera kutagirana ibiganiro na we ku biciro mbere yo gutanga isoko, na miliyoni 13,2 yishyuwe ku mirimo itarakozwe mu iyubakwa ry'ikiraro cya Vunga I n'icya Rwamakungu.

    Muri Minisiteri y'Ubucuruzi n'Inganda harimo arenga miliyoni 300,7 Frw yatanzwe mu isoko ryo kubaka imiyoboro y'amazi mu mushinga Kigali Logistic Platform (KLP). Yishyuwe ku mirimo y'inyongera, hatavuguruwe amasezerano. Muri iri soko kandi hishyuwe 227.404.983Frw ku bintu byabazwe birenga ku byari bikenewe n'ibyabazwe inshuro zirenze imwe.

    Mu Karere ka Musanze ku isoko ryo kubaka umuyoboro w'amazi wa Gakangaga-Munindi, angana na 36.689.073 Frw yishyuwe hatagaragajwe mu buryo burambuye ibyakozwe, angana na miliyari 41,8 Frw yishyurwa ku gusuzuma inyigo yaragombaga kwishyurwa na rwiyemezamirimo. Hari kandi miliyoni 60,6 Frw yiyongereye bitewe no guhindura ibiciro ku masezerano yamaze gusinywa na miliyoni 81,2 Frw yatanzwe ku mirimo y'inyongera nta bisobanuro.

    Inteko yagaragaje ko muri WASAC naho hari amafaranga agomba gukurikiranwa arimo isoko ryo kubaka umuyoboro w'amazi wa Sake, aho amafaranga angana na 430.847.176 Frw yishyuwe ku bintu birenga ibyari bikenewe.

    Mu isoko ryo kubaka umuyoboro w'amazi wa Kivu Belt (Phase I), amafaranga angana na 812.873.300 Frw, yishyuwe hatagaragajwe mu buryo burambuye ibyakozwe mu gihe ku kubaka umuyoboro w'amazi wa Muhazi hishyuwe miliyoni 602,9 Frw hatagaragajwe imirimo yakozwe.

    PAC kandi yagaragaje ko mu gihe hatangwaga isoko ryo kuba ibiro by'Akarere ka Burera hishyuwe miliyoni 27,3 Frw ku mirimo itarakozwe na 5.392.270 Frw yishyuwe ku bintu byabazwe mu masezerano inshuro zirenze imwe.

    Ubushinjacyaha kandi bwagaragarijwe ko muri Minisiteri y'Uburezi naho hagomba gutungwamo itoroshi hagakurikiranwa amafaranga yatanzwe muri amwe mu mashuri nderabarezi.

    Nko kuri TTC Mururu mu Karere ka Rusizi, 9.969.088 Frw yishyuwe arenga kuyagombaga kwishyurwa, kubaka TTC Saint Jean Baptiste Cyahinda mu Karere ka Nyaruguru, 16.191.522 Frw yishyuwe arenga ku yagombaga kwishyurwa.

    Hari kandi kubaka TTC Rubengera mu Karere ka Karongi, angana na 15.219.782 Frw yishyuwe arenga ku yagombaga kwishyurwa, kubaka TTC ZAZA mu Karere ka Ngoma, 12.452.446 Frw yishyuwe arenga ku yagombaga kwishyurwa, mu gihe mu kubaka GS Zaza hishyuwe arenga miliyoni 11,04 Frw yarengaga ku yagombaga kwishyurwa.

    Ku rundi ruhande mu Kigo cy'u Rwanda gishinzwe guteza imbere imiturire RHA, mu isoko ryo kubaka inzu ziciriritse i Bumbogo, hishyuwe miliyoni 102,1 Frw ku bintu birenga ku byakoreshejwe, hari miliyoni 376,5 Frw yishyuwe rwiyemezamirimo arenga ku yo yishyuye ubwishingizi bw'abakozi ku mushinga wo kubaka inzu z'i Gahanga.

    Hagaragajwe kandi ko mu isoko ryo gukora inyigo no gukurikirana imirimo y'ubwubatsi ku mishinga y'ubwubatsi iza itunguranye kandi yihutirwa, ryahawe ibigo bitatu ku biciro binyuranye kandi ibisabwa kuri ayo masoko ari bimwe, aho muri bo hari uwahawe isoko ku giciro cya 125.000.000 Frw uwarihawe ku giciro cya 127.000.000 Frw n'undi warihawe ku giciro cya 385.000.000 Frw.

    Perezida wa PAC, Muhakwa Valens, yagaragaje ko mu gukurikirana ayo mafaranga harimo no kuba yagaruzwa ndetse abo bigaragaye ko bagize uruhare muri ayo makosa bakabiryozwa.

    Uretse gukurikirana no kugaruza ayo mafaranga, izindi nzego zagaragayemo amakosa n'ibindi bibazo bidashingiye ku mafaranga zasabwe kubikosora mu buryo bwihutirwa.

    Abadepite bagaragaje ko amafaranga ya Leta aba akwiye kugaruzwa

    Inteko Ishinga Amategeko yasabye ko arenga miliyari 5 Frw akurikiranwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ubushinjacyaha-bugiye-kubyinjiramo-inteko-yasabye-ko-arenga-miliyari-5-frw

  • Impungenge z'u Rwanda ku masezerano y'amahoro rwagiranye na RDC – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho ku wa 4 Kanama 2025, ubwo yagezaga kuri Sena y'u Rwanda itegeko ryemeza burundu amasezerano y'amahoro yashyiriweho umukono i Washington D.C muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

    Ni amasezerano arimo ingingo enye zinyuranye zirimo kurandura umutwe wa FDLR no gukuraho ingamba z'ubwirinzi z'u Rwanda, ubufatanye mu bikorwa by'ubukungu, icyiciro kijyanye na politiki, aho ibihugu byombi byiyemeje gushyigikira ibiganiro biri kuba hagati ya RDC na AFC/M23 n'ibikorwa bijyanye no korohereza itahuka ry'impunzi.

    Minisitiri Amb. Nduhungirehe yagaragaje ko nubwo u Rwanda rufite icyizere ko ayo masezerano azashyirwa mu bikorwa bishingiye ku kuba impande zombi zarayashyizeho umukono, ariko ko hari impungenge u Rwanda rufite rwanagaragarije umuhuza.

    Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko hari impamvu eshatu z'ingenzi u Rwanda rushingiraho rugira impungenge ku ishyirwa mu bikorwa ry'ayo masezerano.

    Impamvu ya mbere Amb. Nduhungirehe yagaragarije Abasenateri ni uko atari ubwa mbere u Rwanda na RDC bigiranye amasezerano kandi ntiyubahirizwe uko impande zombi zabyemeranyijweho.

    Ati 'Hari amasezerano menshi yashyizweho umukono na Leta ya RDC, dufashe nk'imyaka 25 gusa hari amasezerano arenga 10 yashyizweho umukono na Leta ya RDC ariko akaba adashyirwa mu bikorwa kandi amenshi muri yo avuga ku kurandura uyu mutwe wa FDLR no gukemura ikibazo cy'Abanye-Congo bavuga Ikinyarwanda bamaze igihe bahohoterwa muri RDC.'

    Impamvu ya kabiri yagaragaje ni uko umwuka mwiza ugaragara mu bihe by'ibiganiro usanga binyuranye n'ibikorwa muri RDC.

    Ati 'Twabibwiye umuhuza ko Guverinoma ya RDC iri kugura izindi ntwaro zirimo na drone, abandi bacanshuro baturutse muri Colombia, baje gusimbura ba bandi bo muri Romania ndetse na FARDC ikaba yarongeye gushyira abasirikare benshi hafi y'ibice bigenzurwa na M23.'

    Indi mpamvu ya gatatu yagaragaje ni ukuba abayobozi mu nzego zitandukanye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bamara gushyira umukono ku masezerano bagatangira kugoreka imvugo, bagatangaza ibihabanye n'ibikubiye mu masezerano.

    Yavuze ko ibyo atari ubwa mbere bibayeho kuko no mu 2024, Ubwo Minisitiri Lutundula yari mu biganiro na Dr. Vincent Biruta byari byabereye i Luanda, yari yemeje ko agiye gutanga gahunda ihamye yo kurandura umutwe wa FDLR ariko yagera muri RDC akavuga ko uwo mutwe batawuzi.

    Ati 'Byaranakomeje ngira ngo muribuka ejo bundi ku ya 16 Nyakanga Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko ya RDC, Vital Kamerhe, yari yatanze ikiganiro cyiza, kigamije amahoro asaba n'Inteko z'ibihugu byombi gushyigikira ayo masezerano y'amahoro ariko mwaramubonye ejo bundi i Geneve yavuze ijambo rikarishye, adushinja ibintu byose bishoboka, akaba abisubije inyuma.”

    Abahuza bashobora gushyira RDC ku gitsure?

    Minisitiri Amb. Nduhungirehe yavuze ko izi mpungenge zose zeretswe abahuza ko bagomba gusaba ko RDC igashyira mu bikorwa ayo masezerano, yemeza ko aramutse adashyizwe mu bikorwa byaba bibabaje ariko igihugu cyakomeza kwirinda.

    Ati 'Nadashyirwa mu bikorwa bizaba bibabaje ariko kubyerekeye umutekano u Rwanda ruzakomeza rwirinde, ingamba z'ubwirinzi zizagumaho kugeza igihe ashyiriwe mu bikorwa.'

    Yavuze ko ubwinshi bw'abahuza bushobora kuzagira uruhare mu ishyirwa mu bikorwa ry'ayo masezerano no kuba abahuza bakumvisha RDC ko ikwiye kubona ko gukemura impamvu muzi y'icyo kibazo ari izingiro rya byose.

    Ati “Igishya muri aya masezerano ni uko harimo abahuza benshi, harimo n'abatari bari mu masezerano yagiye asinywa, harimo nka Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Qatar, Togo na Komisiyo ya AU. Twizeye ko ubwo bwinshi bw'abahuza kandi bamwe bafite ingufu zisumbuye kurusha abari bahari mu bihe bishize, ko wenda bizatanga umusaruro mu gushyira mu bikorwa aya masezerano.”

    Amasezerano yagezweho nyuma y’ibiganiro byari bimaze igihe, bigizwemo uruhare na Leta Zunze Ubumwe za Amerika

    U Rwanda rutewe impungenge n'uko amasezerano y'amahoro rwagiranye na RDC ashobora gukomwa mu nkokora

    Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Amb. Olivier Nduhungirehe, yagaragaje ko hari impamvu u Rwanda rushingiraho rugira impungenge ko amasezerano yashyizweho umukono ashobora kutubahirizwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impamvu-eshatu-u-rwanda-rutewe-impungenge-n-uko-amasezerano-y-amahoro

  • Rubavu: Umushinga wo gushyira nimero ku mihanda uzatwara arenga miliyoni 300 Frw – #rwanda #RwOT

    Uyu mushinga uzakorera mu Mirenge ya Gisenyi, Rubavu, Rugerero, igice cy'Umurenge wa Nyakiliba, igice cy'Umurenge wa Nyundo n'igice cy'Umurenge wa Nyamyumba.

    Iki gikorwa kiri mu biteganyijwe mu mwaka w'ingengo y'imari wa 2025-2026.

    Umuyobozi w'Akarere ka Rubavu, Mulindwa Prosper yabwiye IGIHE ko igikorwa cyo gushyira nimero ku mihanda kizorohereza abagana Rubavu.

    Ati 'Akarere k'ubukerarugendo nka Rubavu gakwiriye ibyiza, nka nimero zo ku mihanda zizafasha abatugana koroherezwa no kwijyana mu buryo bworoshye, inyigo izagaragaza ikiri gukorwa n'igiciro bisabwa abapiganwa bigeze kure, kandi bigenze neza bitarenze Ugushyingo uyu mwaka izaba yarangiye ariko ukazafata ku myaka ibiri y'ingengo y'imari.'

    Yakomeje avuga ko uyu mushinga kubera ikoranabuhanga rizawifashishwamo uzagirira akamaro kanini abatuye n'abagenderera aka karere.

    Ati 'Ibyapa biyobora abagenda mu mujyi, bizafasha abatanga serivisi kuranga aho bakorera, ikoranubuhanga umuntu akaryifashisha akurangira aho aherereye ukamugeraho hatabayeho kuyoba haba kuri hoteli cyangwa ku nyubako byose bizaba bifite nimero kandi bizahita bizamura agaciro, kuko imiturire iba iri ku rwego mpuzamahanga.'

    Meya Mulindwa yahamije ko uyu mushinga mu gihe uzaba watangiye gushyirwa mu bikorwa bizorohereza inzego z'umutekano kuba zatabara ugize ikibazo mu buryo bworoshye, kuko byoroha kubayobora ndetse ntihagire iminota itakarira mu nzira.

    Yahamije kandi ko no mu gihe ingengo y'imari yaba ibuze, bazakorana n'ibindi bigo bisanzwe bibatera inkunga, kuko umushinga ari mwiza washimwe, ukwiriye kugera mu karere k'igicumbi cy'ubukerarugendo.

    Yaba imihanda minini, imihanda iciriritse ihuza iminini n'imito, imihanda mito y'aho abantu batuye buri umwe uzajya uba ufite icyapa kiwugaragaza.

    Akarere ka Rubavu niko ka kabiri kagiye gukorerwamo uyu mushinga wo kwita imihanda amazina nyuma y'uko muri Kigali ari umushinga watangijwe mu 2012.

    Umushinga wo gushyira nimero ku mihanda yo muri Rubavu uzatwara arenga miliyoni 300 Frw


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rubavu-umushinga-wo-gushyira-nimero-ku-mihanda-uzatwara-arenga-miliyoni-300-frw