Author: webrwanda

  • Ubwisanzure bw'itangazamakuru mu Rwanda bwiyongereyeho 10% #rwanda #RwOT

    Ikigo cya leta gishinzwe imiyoborere cyatangaje ko ubwisanzure bw'itangazamakuru buri kuri 93%, igipimo abanyamakuru bamwe mu Rwanda kitagaragaza ukuri.

    Raporo ya 'Rwanda Media Barometer' yatangajwe uyu munsi ivuga ko ubwisanzure bw'itangazamakuru buri kuri 93%, ubwo gutanga ibitekerezo kuri 86%, ubwigenge ku murongo w'amakuru kuri 87%, naho uburenganzira bwo kugera ku makuru kuri 94%.

    Iyi raporo nshya y'u Rwanda, ubundi isohoka buri myaka ibiri, igaragaza ko kuri biriya bipimo bitatu gusa habayeho kuzamuka ku rugero rusange rugera ku 10% ugereranyije n'iheruka ya 2018 – uretse ku gipimo cy'ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo ubu cyagabanutseho 4%.

    Kuba itangazamakuru ryo mu Rwanda rigena umurongo rikoreramo n'ibyo ritangaza kimwe no gufungura ibinyamakuru biri kuri 87,3%; itangazamakuru nk'umuyoboro ufasha mu miyoborere myiza na demokarasi biri kuri 85%; iterambere ry'itangazamakuru n'ubushobozi bwaryo mu bunyamwuga biri kuri 62,4% naho kugerwaho n'amakuru biri kuri 77,8%.

    Icyiciro gifite amanota make muri byose kijyanye n'ubushobozi bw'itangazamakuru hamwe n'ubunyamwuga bw'abarikora.

    Ubu bushakashatsi kuri iyi ngingo bwerekana ko ikigero cy'abanyamakuru babona amahugurwa mu mwuga kiri kuri 59,6%; uruhare rw'amahuriro y'abanyamakuru mu iterambere ry'uru rwego ruri kuri 67,8%.

    Ni mu gihe kubahiriza amahame y'umwuga byo biri kuri 57,3%; imibereho y'abakora itangazamakuru iri kuri 74,3%; ukwigenzura kw'itangazamakuru ko kwagize 67,6%; ubushobozi mu bijyanye n'ibikoresho mu itangazamakuru buri kuri 52,9% mu gihe ubushobozi mu mikoro bwo buri kuri 57,6%.

    Dr Usta Kayitesi, ukuriye Rwanda Governance Board ikora iyi raporo – ubu isohotse bwa kane – yavuze ko Rwanda Media Barometer “ari igipimo cyo kwisuzuma”.

    Raporo yo mu kwezi kwa kane ya World Press Freedom Index ku bwisanzure bw'itangazamakuru mu bihugu 180 ishyira u Rwanda ku mwanya wa 156, kimwe mu bihugu 130 ivuga ko itangazamakuru 'rikinizwe'.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/ubwisanzure-bw-itangazamakuru-mu-rwanda-bwiyongereyeho-10

  • APR FC yatsinze Rayon Sports yuzuza imikino 40 itaratsindwa #rwanda #RwOT

    Muri uyu mukino Rayon Sports yari yitezweho guhindura amateka mabi ifite kuri APR FC mu myaka ishize,yananiwe kwihagararaho itsindwa muri uyu mukino w'ishyiraniro.

    Umukino watangiye APR FC iri hejuru mu guhererekanya umupira ari nako irusha hagati ha Rayon Sports hatabashaga kwambura imipira.

    Ku munota wa 4 w'umukino Rwabuhihi Aime Placide yagonganye na Nishimwe Blaise,bituma uyu mukinnyi wa Rayon Sports ahabwa ikarita y'umuhondo kuko yari yafunguye inkweto.

    Ku munota wa 6 w'umukino, Niyomugabo Claude yatereye ishoti inyuma y'urubuga rw'amahina ariko umupira unyura hejuru y'izamu rya Bonheur wari wagarutse nyuma yo guhabwa ikarita y'umutuku ku mukino wa Rutsiro FC.

    Ku munota wa 19,Rayon Sports yafunguye amazamu nyuma y'aho Youssef Rharb yacometse umupira ari hagati y'abakinnyi ba APR FC, Essombe Willy Onana asiga Karera Hassan acenga umunyezamu Ishimwe Jean Pierre wari wasohotse, atsinda igitego cya Rayon Sports.

    Umukino wahise uhindura isura,APR FC itangira gusatira bikomeye byatumye ku munota wa 40 ifungura amazamu ku gitego cyatsinzwe na Manishimwe Djabel ku ishoti rikomeye yateye nyuma y'umupira ukomeye wari ukuwemo na Hategekimana Bonheur nyuma yo guterwa na Bizimana Yannick ari mu rubuga rw'amahina.

    Ntibyatinze ku munota wa 43,Ruboneka Jean Bosco wari inyuma y'urubuga rw'amahina, yatera ishoti rikomeye rigana mu izamu, umunyezamu Hategekimana Bonheur ntiyabasha gukuramo umupira,igitego cya kabiri kiba kirinjiye.

    APR FC yari nziza mu guhererekanya umupira ndetse yanarushaga hagati mu kibuga Rayon Sports,yarangije igice cya mbere iyoboye umukino n'ibitego 2-1.

    APR FC yatangiye igice cya kabiri iri hejuru kuko ku munota wa 47 Mugisha Gilbert yashatse gutungura umunyezamu Bonheur, ariko ishoti yateye rica hejuru y'izamu.

    Ku munota wa 63,Essomba Willy Onana yatera ishoti rikomeye ariko umupira uramutenguha uca ku ruhande rw'izamu.

    Ku munota wa 76,Rharb Youssef yambuye umupira Niyomugabo Claude, acenga abakinnyi babiri ba APR FC ahereye kuri Rwabuhihi na Karera,yinjira mu rubuga rw'amahina ariko ishoti yateye rifatwa neza na Ishimwe Jean Pierre.

    Ku munota wa 79,Rharb Youssef yatanze umupira kuri Iranzi Jean Claude atera ishoti rikomeye, ariko umupira uca hejuru gato y'izamu rya APR FC ririnzwe na Ishimwe Jean Pierre.

    Ku munota wa 84,Rayon Sports yabonye amahirwe akomeye hafi y'urubuga rw'amahina, ariko umunyezamu Ishimwe Pierre akuramo umupira wari mu izamu Iranzi Jean Claude yari ateye.

    Ku munota wa 86,Mugunga Yves agushijwe mu rubuga rw'amahina na Ndizeye Samuel, ariko umusifuzi Ruzindana Nsoro wari hafi agaragaza ko nta cyabaye,birakaza cyane abatoza n'abafana ba APR FC.

    Mu minota 3 y'inyongera,Rayon Sports yahushije uburyo bwabazwe ubwo yabonaga umupira mu rubuga rw'amahina,abakinnyi basimburana gusonga mu izamu ariko umunyezamu Ishimwe Pierre awukuramo.

    Rayon Sports iheruka gutsinda APR FC muri Gicurasi 2019, igumanye amanota arindwi mu mikino ine mu gihe APR FC yagumanye amanota icyenda mu mikino itatu.

    Mu yindi mikino yabaye, Gasogi United yatsinze Bugesera FC ibitego 2-1, igira amanota 10 ku mwanya wa mbere naho Kiyovu Sports itsinda Gicumbi FC igitego 1-0 cyatumye igira amanota arindwi.

    APR FC imaze imyaka isaga ibiri n'igice idatsindwa muri Shampiyona, aho kuri ubu yujuje imikino 40 idatsinzwe.

    Iyi kipe iheruka gutsindwa umukino wa Shampiyona y'u Rwanda ku wa 25 Gicurasi 2019 ubwo yatsindwaga na Espoir FC ibitego 2-1 mbere yo gutsinda Police FC ibitego 2-0 mu mukino usoza umwaka w'imikino wa 2018/19.

    Mu mwaka w'imikino wa 2019/20, yegukanye igikombe cya Shampiyona idatsinzwe mu mikino 23 yabazwe ndetse no mu 2020/21 igitwara idatsinzwe mu mikino 13 yakinwe.

    Abakinnyi babanje mu kibuga ku mpande zombi:

    APR FC XI: Ishimwe Pierre, Ombolenga Fitina, Buregeya Prince, Niyomugabo Claude, Karera Hassan, Ruboneka Bosco, Rwabuhihi Placide, Mugisha Gilbert, Manishimwe Djabel, Kwitonda Alain, Bizimana Yannick

    Rayon Sports XI: Hategekimana Bonheur, Niyigena Clement, Ndizeye Samuel, Nizigiyimana Karim Mackenzie, Muvandimwe JMV, Nsengiyumva Isaac, Nishimwe Blaise, Muhire Kevin, Rharb Youssef, Essomba Onana, Steven Elumanga

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/apr-fc-yatsinze-rayon-sports-yuzuza-imikino-40-idatsinzwe

  • APR FC yashimangiye ko ariyo mwami wa ruhago… – #rwanda #RwOT

    Aya makipe ahora ahanganye yatangiye guhura mu mwaka wa 1995, APR aho amaze guhura inshuro 92 mu mikino ya shampiyona, igikombe cy'Amahoro n'andi marushanwa, akaba yakinaga umukino wa 93 mu mateka.

    APR FC kugeza ubu imaze gutsinda imikino myinshi kuko yatsinze 41, naho Rayon Sports itsinda imikino 29 mu gihe banganyije imikino 23, APR FC ikaba yaratsinzemo ibitego 251 naho Rayon Sports yinjiza ibitego 121.

    Rayon Sports ifite agahigo ko gutsinda uyu mukino ibitego byinshi aho imaze kuyitsinda inshuro 2 ibitego 5-2.

    Umugande Devis Kasirye wakiniye Rayon Sports niwe ufite agahigo ko gutsinda ibitego bitatu mu mukino umwe.

    APR FC XI: Ishimwe Pierre, Ombolenga Fitina, Buregeya Prince, Niyomugabo Claude, Karera Hassan, Ruboneka Bosco, Rwabuhihi Placide, Mugisha Gilbert, Manishimwe Djabel, Kwitonda Alain, Bizimana Yannick

    Rayon Sports XI: Hategekimana Bonheur, Niyigena Clement, Ndizeye Samuel, Nizigiyimana Karim Mackenzie, Muvandimwe JMV, Nsengiyumva Isaac, Nishimwe Blaise, Muhire Kevin, Rharb Youssef, Essomba Onana, Steven Elumanga


    Abafana ni benshi muri Stade ya Kigali, hafiyo gukubita ngo buzure, ku miryango yinjira haracyari benshi cyane bakeneye gukurikira umukino

    KURIKIRA UKO UMUKINO WOSE WAGENZE

    1′ Umukino uratangiye, utangijwe na Rayon Sports aho Muhire Kevin ahereje umupira Muvandimwe uhise uwusubiza Clement

    2′ Mugisha Gilbert agerageje uburyo imbere y’izamu rya Rayon Sports ariko umupira umubana muremure urarenga

    3′ Mugisha Gilbert aryamye mu kibuga, akaba akorewe ikosa na Nishimwe Blaise

    5′ APR FC itangiranye imbaraga isatira izamu rya Rayon Sports, Ombolenga azamukanye umupira yihuta cyane akaraga umupira imbere y’izamu, Niyigena awukuramo usanga Niyomugabo Claude ahagaze wenyine atera ishoti rikomeye umupira uca hejuru y’izamu

    8′ Ombolenga Fitina azamukanye umupira yihuta, awuhinduye imbere y’izamu Niyigena Clement awukuramo

    10′ Koruneri ya mbere ya APR FC ihererekanyijwe hagati ya Djabel na Kwitonda Alain ariko ntacyo ivuyemo kuko umupira ugiye hanze

    12′ Koruneri ya kabiri ya APR FC zose ziri kuboneka ku ruhande rwa Muvandimwe, Ombolenga ari kunyuraho

    13′ Kugeza magingo aya APR FC iri kurusha Rayon Sports gukina neza mu kibuga hagati ndetse no kurema uburyo bw’igitego

    16′ Rayon Sports iri kugerageza kwinjira mu mukino ishaka igitego gifungura amazamu


    18′ Goooooooallll! Rayon Sports ifunguye amazamu ku gitego gitsinzwe na Essomba Willy Onana uhawe umupira na Rharb Youssef, Onana arawufunga neza acenga umunyezamu Pierre ahita atera mu izamu afungura amazamu

    20′ APR FC igiye ku gitutu cyo kwishyura igitego itsinzwe hakiri kare

    22′ Essomba Onana ahushije uburyo bw’igitego cya kabiri ku ishoti ateye mu izamu nyuma yo gucenga ubwugarizi bwa APR FC ariko atera agashoti gato

    26′ Rharb Youssef wa Rayon Sports aryamye hasi, ari kwitabwaho n’abaganga

    28′ Koruneri ya gatatu ya APR FC nyuma y’ishoti ritewe na Djabel bakawukuraho ukajya hanze, gusa ntacyo itanze

    29′ Rharb Youssef aryamye hasi ku ikosa rikozwe na Ombolenga Fitina

    31′ APR FC yarushije Rayon Sports guhererekanya umupira mu kibuga, iri gushaka aho yamenera kugira ngo yishyure igitego yatsinzwe

    32′ Nishimwe Blaise ateye ishoti ashaka gutungura umunyezamu Pierre ariko umupira ujya hanze

    33′ Coup Franc nziza ya APR FC ku ikosa rikorewe Kwitonda Alain muri metero 40, ariko Claude ayitera mu rukuta umupira ujya muri koruneri ya kane y’ingabo z’igihugu muri uyu mukino

    35′ Claude wa APR FC azamukanye neza umupira yihuta awuhereza Djabel awuteye Clement awukuramo


    38′ Goooooal! APR FC yishyuye igitego gitsinzwe na Manishimwe Djabel ku ikosa rikozwe na Nsengiyumva Isaac uhereje umupira abakinnyi ba APR FC mu rubuga rw’amahina


    41′ Gooooooal! APR FC ibonye igitego cya kabiri gitsinzwe na Ruboneka Bosco ku mupira wari uturutse kwa Ombolenga Fitina, Bosco ahita atera ishoti rikomeye mu izamu, Bonheur ntiyamenya aho umupira umyuze

    45′ Coup Franc ya Rayon Sports itewe na Muhire Kevin, abakinnyi ba APR FC bawushyira muri Koruneri

    45’+1′ Umusifuzi Ruzindana yongeyeho umunota umwe

    Koruneri ya Rayon Sports itewe na Muvandimwe, umunyezamu Pierre awukuramo, umusifuzi ahuha mu ifirimbi ko igice cya mbere kirangiye

    Igice cya kabiri kiratangiye, gitangijwe na APR FC

    46′ Igice cya kabiri gitangiranye impinduka ku ruhande rwa Rayon Sports, Muvandimwe JMV asohotse mu kibuga hinjiye Iranzi Jean Claude

    48′ Manishimwe Djabe agerageje uburyo bwo gutsinda igitego cya gatatu ku ishoti rikomeye ateye ariko umupira ujya hanze

    50′ Muhire Kevin na Onana bakinanye neza bashaka kwinjira mu rubuga rw’amahina rwa APR FC ariko Claude ababera ibamba

    51′ Nsengiyumva Isaac ateye ishoti ashaka gutungura umunyezamu Pierre ariko abakinnyi ba APR baritambika bawushyira muri koruneri itagize icyo itanga

    55′ Coup Franc ya APR FC ku ikosa Ndizeye Samuel akoreye Ruboneka

    57′ Muhire Kevin agerageje ishoti rirerire mu izamu rya APR FC ariko umupira ujya hejuru y’izamu

    58′ Umutoza Adil wa APR FC akoze impinduka ebyiri, Mugisha Gilbert ahaye umwanya Byiringiro Lague, Kwitonda Alain asimburwa na Nsanzimfura Keddy
    60′ Coup Franc ya Rayon Sports itewe na Blaise ariko umunyezamu Pierre arawufata arawukomeza

    61′ Impinduka zindi ku ruhande rwa Rayon Sports, Suleiman Sanogo yinjiye mu kibuga asimbuye Nishimwe Blaise

    64′ Steve Elumanga ahushije igitego cyari cyabazwe ku mupira ahawe na Essombe Onana wari umaze gucenga abakinnyi ba APR FC ariko Elumanga awuteye ujya hanze

    64′ Impinduka ku ruhande rwa APR FC, Bizimana Yannick asimbuwe na Mugunga Yves

    68′ Coup Franc ya Rayon Sports ahagana muri koruneri y’iburyo, hakaba ibumoso ku ruhande rwa APR FC

    69′ Iranzi Jean Claude ateye umupira mwiza abakinnyi ba APR FC  barasimbuka bawukuramo usanga Muhire Kevin aho ahagaze ateye ishoti rikomeye umupira ujya hanze

    71′ Onana Leandre ahawe ikarita y’umuhondo nyuma yo gukorera ikosa  Djabel ariko ntabyemeranyeho n’umusifuzi

    73′ Coup Franc ya APR FC itewe na Keddy ariko umupira ujya hejuru y’izamu

    74′ Abafana ba Rayon Sports ntibemeranyije n’icyemezo cy’umusifuzi Nsoro ku ikosa rikorewe Youssef ariko umusifuzi avuga ko nta kosa ryabaye

    76′ Rharb Youssef acenze abakinnyi batatu ba APR FC atera ishoti mu izamu ariko umunyezamu Pierre arawufata

    78′ Rayon Sports yacuritse ikibuga muri iyi minota irashaka kwishyura

    79′ Impinduka ku ruhande rwa APR FC, Manishimwe Djabe ahaye umwanya Anicet

    80′ Iranzi Jean Claude ateye ishoti rikomeye mu izamu rya APR FC ku mupira ahawe na Youssef ariko, Iranzi ateye umuzinga umupira uca hejuru y’izamu gato

    84′ Coup Franc ya Rayon Sports itewe na Muhire Kevin ariko umupira awutera kure y’izamu

    APR FC iri gukora amakosa menshi mu kibuga muri iyi minota ya nyuma

    86′ Coup Franc ya Rayon Sports ku ikosa Claude Niyomugabo akoreye Mackenzie

    88′ Ndizeye Samuel akoreye ikosa Mugunga Yves mu rubuga rw’amahina ariko umusifuzi Nsoro avuga ko nta kosa ryabaye

    90′ Ikarita y’umuhondo ihawe Iranzi Jean Claude ku ikosa akoreye Anicet washakaga igitego cya gatatu, ni coup Franc ya APR FC

    90’+3′ Umusifuzi yongeyeho iminota itatu kugira ngo umukino urangire

    Rayon Sports yacanye umuriro imbere y’izamu rya APR FC, itera amashoti ane mu izamu rya Pierre, amwe akurwamo n’amaguru y’abakinnyi birangira umupira ugiye hanze

    Umukino waberaga kuri Stade ya Kigali, urangiye APR FC yegukanye amanota atatu nyuma yo gutsinda Rayon Sports ibitego 2-1, mu mukino w’abakeba bakomeye bo mu Rwanda.

    APR FC ikomeje gushimangira imyaka itatu idatsindwa muri shampiyona y’u Rwanda ari nako yuzuza imikino itatu yikurikiranya itsinda Rayon Sports

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/111797/live-apr-fc-vs-rayon-sports-derby-yo-guhagarika-umuvuduko-wa-apr-fc-imaze-imyaka-ibiri-ida-111797.html

  • RGB iravuga ko ubwisanzure bw’itangazamakuru bwarazamutse bugeze kuri 93,7% #rwanda #RwOT

    Ubu bushakashatsi ku gipimo cy’imiterere y’itangazamakuru mu Rwanda, Rwanda Media Barometer, bukorwa buri myaka ibiri, ubwamuritswe hari ku nshuro ya kane.

    Ubwisanzure bw’Itangazamakuru (Media Freedom) buri ku ijanisha rya 93,7% naho kuvuga icyo ushaka mu Rwanda biri ku kigereranyo cya 86,4%.

    Indi mibare igaragaza ko ibijyanye n’amategeko agenga itangazamakuru na politiki yaryo biri ku gipimo cya 91%, kubona amakuru biri kuri 94,7%, uburenganzira bwo guhitamo umurongo w’igitangazamakuru no kuwubahiriza biri ku kigereranyo cya 87% naho kurinda uwatanze amakuru biri ku kigereranyo cya 93,3%.

    Nyamara Urwego rw’Igihugu rw’Imiyoborere (RGB) runakora ubu bushakashatsi rugaragaza ko abaturage batekereza ko kuvuga icyo ushaka biri ku kigereranyo cya 70.1%, naho kwigenga kw’itangazamakuru bakabiha inota rya 68,7% barebye ko mu myaka 2 ishije itangazamakuru hari amakuru ritatinye gutangaza.

    Ubushakashatsi bugaragaza ko Abanyarwanda benshi ku kigereranyo cya 85% bemeza ko Itangazamakuru ari inzira ikomeza Imiyoborere myiza ndetse na Demokarasi, gusa itangazamakuru ryo mu Rwanda ubushakashatsi bwa RGB bugaragaza ko ryagwingiye mu bijyanye n’iterambere no kubaka ubushobozi bw’abarikoramo kuko ni yo nkingi ifite amanota yo hasi 62,4%.

    Mu myaka hafi itatu ishize, imibare ya 2021 ya Rwanda Media Barometer (RMB) igaragaza ko Itangazamakuru ryazamutse cyane n’ubwo habayeho icyorezo cya COVID-19 cyatangiye muri 2020, kuko muri 2018 Ubwisanzure bwo kuvuga icyo ushaka (Freedom of expression) bwari ku inota rya 90.8%, naho ubwisanzure bw’Itangazamakuru bwari kuri 77.1%.

    Nubwo RGB igaragaza ko itangazamakuru ryateye imbere imiryango mpuzamahanga ikunze gushyira u Rwanda mu bihugu bitarimo ubwisanzure bw’Itangazamakuru, ndetse n’ubwo kuvuga icyo umuntu ashaka.

    Ubushakashatsi bw’Umuryango w’Abanyamakuru batagira imipaka (Reporters Without Borders) bwakozwe muri 2021 mu bihugu 180, u Rwanda ruri ku mwanya wa 156 mu gihe ibihugu bya mbere bitatu mu kugira Itangazamakuru ryigenga ari Norvege, Finlinad na Sweden.

    Source : https://imirasire.com/?RGB-iravuga-ko-ubwisanzure-bw-itangazamakuru-bwarazamutse-bugeze-kuri-93-7

  • Perezida Kagame asanga urubyiruko rudakwiye kwirengagizwa #rwanda #RwOT

    Ni ubutumwa yatanze kuri uyu wa Kabiri, tariki ya 23 Ugushyingo 2021, mu Nama ya 21 y’Abakuru b’Ibihugu bigize Umuryango w’Isoko Rusange ry’Ibihugu bya Afurika y’Iburasirazuba n’Amajyepfo (COMESA).

    Iyi nama iri kubera mu Mujyi wa Cairo mu Misiri yitabiriwe n’abakuru b’ibihugu bamwe, abandi bayikurikirana hifashishijwe ikoranabuhanga. Yabaye nyuma y’imyaka itatu idaterana kuko iheruka yabereye mu Mujyi wa Lusaka muri Zambia muri Nyakanga 2018.

    Yibanze ku ikoreshwa ry’ikoranabuhanga mu kwihuza kw’akarere no kureba imiterere y’icyorezo cya COVID-19.

    Perezida Kagame yavuze ko COMESA itigeze iteshuka ku ntego yayo mu gihe cya COVID-19 ndetse yakomeje gushyira mu bikorwa gahunda y’imishinga y’ubucuruzi itandukanye.

    Mu mwaka ushize ni bwo abaminisitiri bo mu Ihuriro rigize COMESA bemeje ishyirwaho ry’ikoranabuhanga ryifashishwa mu bucuruzi.

    Yagize ati 'Mu gihe iyi ari intambwe ya mbere mu gukora ubucuruzi buhuriweho hifashishijwe ikoranabuhanga, imbaraga zacu ntizikwiye kurangirira hano. Dukeneye guharanira ko abaturage bacu babona ibi bikoresho.”

    Perezida Kagame yavuze ko hakenewe imikoranire hagati y’ibihugu kugira ngo abaturage babiboneremo umusaruro.

    Ati 'Icya mbere, tugomba gushyira imbaraga mu kuzamura umubare w’abakoresha ikoranabuhanga. Mu Rwanda twashyize imbere kubaka ubukungu bushingiye ku ikoranabuhanga ndetse dushaka ko abaturage bangana na 60% bazaba barikoresha mu 2024.”

    Umukuru w’Igihugu yavuze ko imbaraga zihuriweho n’ibihugu byo muri COMESA zishobora kugira uruhare mu guhuza no kunoza imikorere y’ikoranabuhanga muri Afurika.

    Ati 'Icya kabiri, dukeneye gushyira mu bikorwa politiki igenga COMESA ituma habaho kwishyurana byoroshye, binyuze mu mucyo kandi bitekanye mu bucuruzi bwambukiranya imipaka burimo ubw’ibigo bito n’ibiciriritse.”

    'Ibigo biyobowe n’urubyiruko bifite uruhare runini mu ishoramari ry’umugabane wacu ndetse ntidushobora kubasiga ku ruhande.”

    Yakomeje ati 'Icya nyuma, ukwihuza kwa Afurika kuzagerwaho binyuze mu guharanira gukorera mu mucyo mu nzira y’iterambere.”

    Mu gushyigikira urubyiruko guhanga imirimo, Banki Nyafurika Itsura Amajyambere yatangije gahunda yayo izafasha guhanga imirimo miliyoni 25 no kongerera ubushobozi urubyiruko rurenga miliyoni 50 mu myaka icumi iri imbere.

    Iyi nama yaherukaga kubera mu Misiri mu 2001. Iy’uyu mwaka yahawe insanganyamatsiko igaruka ku 'Gukoresha ikoranabuhanga mu kubaka ubukungu budaheza.”

    Yanabereyemo ihererekanyabubasha aho Perezida wa Misiri, Abdel Fattah El-Sisi yahawe inshingano zari zifitwe na Andry Rajoelina wa Madagascar.

    Isoko rwa COMESA ryashinzwe ku wa 8 Ukuboza 1994 rigizwe n’abanyamuryango 19, u Rwanda rukaba rwarinjiyemo mu 2004. Ni rimwe mu masoko magari afatiye runini ubukungu bw’umugabane wa Afurika. Uyu muryango ufite abaturage miliyoni 583, umusaruro mbumbe wawo ubarirwa muri miliyari 805$ mu gihe agaciro k’ubucuruzi hagati y’ibihugu biwugize kangana na miliyari 324$.

    COMESA igizwe n’ibihugu 21 birimo u Burundi, Comoros, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Djibouti, Misiri, Eritrea, Eswatini, Ethiopia, Kenya, Libya, Madagascar, Malawi, Mauritius, u Rwanda, Seychelles, Somalia, Sudani, Tunisia, Uganda, Zambia na Zimbabwe.

    Source : https://imirasire.com/?Perezida-Kagame-asanga-urubyiruko-rudakwiye-kwirengagizwa

  • U Rwanda rwahawe inguzanyo y’asaga miliyari 15 Frw azashorwa mu bikorwa bizahura ubukungu – #rwanda #RwOT

    Ni amafaranga yashyikirijwe Banki Itsura Amajyambere mu Rwanda, BRD, azafasha abashoramari bato kubona inguzanyo zishobora kwifashishwa mu kongera imbaraga mu bikorwa byabo aho biteganyijwe ko BRD na yo izongeraho izindi miliyari 15 Frw.

    Umuyobozi wa BRD, Kampeta Sayinzoga, yavuze ko ayo amafaranga bahawe agamije guteza imbere imishinga yagizweho ingaruka na Covid-19 by’umwihariko ku bagore n’urubyiruko.

    Yakomeje agira ati “Twishimiye kwakira iyi nkunga ya EIB, izafasha mu kuzamura urwego rw’abikorera by’umwihariko abakora ishoramari rito n’iriciriritse. Ibi bigaragaza ko BRD ikomeje kugirirwa icyizere ku ruhando mpuzamahanga. Ibi bizafasha BRD gutanga inguzanyo z’igihe kirekire ku bigo by’ishoramari mu rwego rwo kuzahura ubukungu.”

    Yagaragaje ko imishinga izibandwaho cyane ari irebana no gutunganya umusaruro ukomoka ku buhinzi n’ubworozi, guteza imbere ibikorerwa mu nganda, ubuzima ndetse n’igamije guteza imbere ingufu zisubira n’ibindi.

    Ati “Ni amafaranga azadufasha mu ishoramari, mu nzego tubona zizafasha ubukungu kongera gukomera.”

    Iyi nguzanyo yahawe BRD izishyurwa hagati y’imyaka irindwi na 10, ibizatuma n’abazagurizwa muri BRD bazahabwa inguzanyo z’igihe kirekire.

    Minisitiri w’Imari n’Igenamigambi, Dr. Uzziel Ndagijimana yavuze ko aya masezerano azafungura ishoramari rishya mu Rwanda.

    Ati “Covid-19 yashegeshe cyane ishoramari mu Rwanda kandi ishoramari rishya ni ryo zingiro ryo guhangana n’imbogamizi zikigaragara mu bucuruzi. Gukorana na BRD na EIB bizafungura amarembo ku ishoramari rishya.”

    Visi Perezida wa EIB, Thomas OSTROS, yavuze ko bahisemo gutera inkunga u Rwanda mu rwego rwo gukomeza kuzamura ubukungu cyane ko bamaze igihe kitari gito bakorana n’u Rwanda mu mishinga itandukanye igamije kuzamura abakora ubucuruzi buciriritse.

    Mu Ukwakira 2021, EIB yaherukaga gutanga miliyoni zisaga 55 z’amayero harimo 40 zahawe Banki ya Kigali ndetse na 15 zahawe KCB zigamije gufasha abagizweho ingaruka na Covid-19 mu bikorwa byabo bya buri munsi.

    Abitabiriye umuhango wo gusinya amazezerano beretswe ko hari amahirwe kuko inguzanyo izishyurwa mu gihe kirekire

    Umuyobozi wa BRD, Kampeta Sayinzoga, ashyira umukono ku masezerano

    Visi Perezida wa EIB, Thomas OSTROS, yavuze ko ubufatanye bwa Banki ayoboye n’u Rwanda bumaze igihe kirekire

    Ambasaderi wa EU mu Rwanda, Nicola Bellomo yagaragaje ko ubufatanye bw’amabanki yombi buzatanga umusaruro kuri ba rwiyemezamirimo bato

    Dr Uzziel Ndagijimana yagaragaje ko hakenewe ishoramari rishya mu kuzahura ubukungu bw’igihugu

    Hagaragajwe ko EIB isanzwe ikorana n’u Rwanda mu mishinga inyuranye

    Inguzanyo u Rwanda rwahawe izafasha abifuza gukora imishinga mito n’iciriritse mu kuzahura ubukungu bw’igihugu

    Itsinda ryaturutse muri Banki y’Ishoramari y’u Burayi ryakurikiranye uko amasezerano ashyirwaho umukono

    Amafoto: Igirubuntu Darcy


    source : https://ift.tt/3cGMJs8

  • Huye: Amakimbirane yo mu miryango yagaragajwe nk’icyonnyi gikomeye cy’ireme ry’uburezi – #rwanda #RwOT

    Byabaye ubwo mu Murenge wa Tumba hatangizwaga inama ngarukamwaka yimakaza uburezi bufite ireme ku wa 20 Ugushyingo 2021.

    Umwarimu muri Kaminuza y’u Rwanda akaba n’inzobere mu bijyanye n’ubuzima bwo mutwe, Prof Vincent Sezibera yavuze ko kugera ku ireme ry’uburezi ryifuzwa birenze gusa kwigisha mu ishuri.

    Yavuze ko muri iki gihe hari ibyonnyi by’ireme ry’uburezi birimo amakimbirane yo mu ngo, guhohotera abana, kubura ibikoresho by’ibanze mu buzima n’iby’ishuri ku banyeshuri n’ibindi.

    Ati “Uko umuryango utekanye bituma umwana yiga atuje ibyo yigishwa akabyumva n’ibyo asabwa gukora akabikora, kuba umwana afite ibikenewe yaba ari ibitunga umubiri n’ibikoresho akenera bituma yiga neza.”

    Prof Sezibera yavuze ko amakimbirane yo mu muryango ari icyonnyi gikomeye ku ireme ry’ubutezi muri iki gihe kandi gikwiye gukumirwa abantu bafatanyije.
    Ati “Amakimbirane abera mu muryango ni icyonnyi gikomeye kuko bituma umwana atagira imbaraga zihagije zo kugira ngo yige, ahubwo ashobora kuba yanatozwa ingeso mbi bitewe n’amakimbirane ahora mu rugo.”

    Bamwe mu barimu n’abayobozi b’ibigo by’amashuri mu Murenge wa Tumba bagaragaje ko hari abana bajya ku ishuri bakananirwa kwiga neza biturutse ku makimbirane abera iwabo mu ngo ndetse n’ibindi bibazo bikomoka mu miryango yabo.

    Umuyobozi wa GS Cyarwa, Akayezu Donatha ati “Hari n’igihe umwana aza mu gitondo ukabona atangiye gusinzira ku isaha ya mbere, wamuganiriza ugasanga biterwa ahanini n’amabimbirane y’ababyeyi be n’ubusinzi. Umubyeyi we yagiye mu kabari akaza akomanga saa sita z’ijoro, umwana ibitotsi arabicikiriza kugira ngo afungurire umubyeyi we, cyangwa se abayeyi barwana bigatuma abana bahangayika.”

    Bagaragaje ko hari n’abana bajya ku ishuri baraye batariye bigatuma batiga neza ariko bavuga ko kuri ubu basigaye bafatira ku ishuri ifunguro rya saa Sita bifasha mu gukemura ikibazo cy’abiganaga inzara.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Tumba, Migabo Vital, yavuze ko bateguye iyo nama izajya iba buri mwaka kugira ngo bafatanyirize hamwe gukemura ibibazo biri mu burezi.

    Ati “Tuza kujya inama n’abo dukorana n’inzego zitandukanye dusanga gukemura ibyo bibazo mu buryo burambye ari ukujya inama y’icyo twakora buri wese agatanga ibitekerezo noneho tugafatira umwanzuro hamwe.”

    Mu gutangiza iyo nama hahembwe ibigo by’amashuri byatsindishije neza ibizamini bya Leta mu mwaka ushize.

    Abahanga mu burezi bo mu Murenge wa Tumba mu Karere ka Huye barebeye hamwe uko bateza imbere ireme ry’uburezi mu mashuri y’incuke, abanza n’ayisumbuye

    Umwarimu muri Kaminuza y’u Rwanda akaba n’inzobere mu bijyanye n’ubuzima bwo mutwe, Prof Vincent Sezibera, yavuze ko amakimbirane yo mu miryango ari icyonnyi gikomeye cy’ireme ry’uburezi

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Tumba, Migabo Vital, yavuze ko bateguye iyo nama kugira ngo bafatanyirize hamwe gukemura ibibazo biri mu burezi

    Muri iyi nama habayeho no gushimira amashuri yatsindishije neza

    Mu Murenge wa Tumba hatangijwe inama ngarukamwaka yimakaza uburezi bufite ireme

    [email protected]


    source : https://ift.tt/3CKKApC

  • Huye: Abayobozi batowe basabwe gutunganya ‘Icyarabu’ no gushyiraho inzu y’imyidagaduro #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Minisitri w
    Minisitri w’Ubuzima, Dr Daniel Ngamije

    Yabigarutseho tariki 22 Ugushyingo 2021, nyuma y’irahira rya komite nyobozi y’aka karere, ababwira ko bafite n’amahirwe ko nta mushya urimo, bityo bakaba bakwiye gukomereza aho bari bageze, ku muvuduko uruta uwo bari basanganywe.

    Minisitiri Ngamije yabibukije kuzakora ku nkingi za gahunda y’imbaturabukungu y’imibereho myiza harimo imibereho myiza y’abaturage, ibikorwa remezo, iterambere rusange ry’inzego z’imirimo n’abaturage, n’ubucuruzi.

    Yaboneyeho kubibutsa kuvugurura agace ko mu mucyi ahazwi nko mu ‘Cyarabu’ agira ati “Aho bita mu Cyarabu dukeneye ko ibyo njyanama yemeje kugira ngo havugururwe, hajyane n’icyerekezo cy’umujyi, ibishaje bivugururwe cyangwa se hubakwe ibindi bishyashya.”

    Abitabiriye kurahira kwa Komite Nyobozi y
    Abitabiriye kurahira kwa Komite Nyobozi y’Akarere ka Huye

    Yunzemo ati “Hari n’ibibura hano i Huye, nk’inzu ijyanye n’ibihe twakwita iy’imyidagaduro. Hari urubyiruko muri kaminuza, n’abaturage muri rusange, bakeneye aho bidagadurira. Bifite aho bihurira n’ubucuruzi, iterambere ndetse n’ubukerarugendo. Ni ngombwa ko n’abashoramari bumva ko hari amahirwe afatika yo gushora mu gikorwa nk’icyo ngicyo.”

    Umuyobozi w’Akarere ka Huye, Ange Sebutege, avuga ko nyuma y’uko igishushanyo mbonera cy’umujyi wa Huye cyashyizwe ahagaragara, kuvugurura Icyarabu byakomwe mu nkokora n’icyorezo cya Coronavirus, cyane ko hari n’abari bamaze gusaba ibyangombwa byo kubaka.

    Ange Sebutege, Meya w
    Ange Sebutege, Meya w’Akarere ka Huye

    Ati “Twari twabonye uburyo kuvugurura Icyarabu byashyirwa mu bikorwa, harimo gufatanya n’undi muntu, kwegurira ikibanza ushobora kukibyaza umusaruro, hakaba n’uko umuntu yaza akubaka agaha nyiri ikibanza aho gukoreramo. Ikizatwemerera ni cyo tuzakora.”

    Naho ku bijyanye n’inzu y’imyidagaduro, ngo hari habonetse abakora umushinga mwiza washimwe n’inama njyanama y’Akarere ka Huye, ku buryo hari gushakwa ubushobozi bwo kuwushyira mu bikorwa.

    André Kamana, Visi Meya ushinzwe ubukungu mu Karere ka Huye
    André Kamana, Visi Meya ushinzwe ubukungu mu Karere ka Huye

    Meya Sebutege avuga ko muri manda y’imyaka itanu batangiye bazakora n’ibindi bikorwa bihindura imibereho y’Abanyehuye, bityo akabasaba kwitabira gahunda zibafasha mu iterambere, uhawe inka akayifata neza, bakitabira ubwisungane mu kwivuza bwa mituweli,… kandi bakazirikana ko icyo abayobozi babereyeho ari ukubaha serivise nziza, bakanga serivise mbi, n’abayibahaye bakabagaragaza.

    Annonciata Kankesha, Visi Meya ushinzwe imibereho myiza mu Karere ka Huye
    Annonciata Kankesha, Visi Meya ushinzwe imibereho myiza mu Karere ka Huye


    source : https://ift.tt/3cEDit9

  • Minisitiri Dr. Ugirashebuja, IGP Dan Munyuza na Col Ruhunga uyobora RIB bari muri Turukiya #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Minisitiri Dr. Ugirashebuja ari kumwe n’umuyobozi mukuru wa Polisi y’u Rwanda, IGP Dan Munyuza n’Umuyobozi mukuru w’Urwego rw’ubugenzacyaha (RIB), Col (Rtd) Jeannot Ruhunga.

    Inteko rusange ya 89 y’umuryango wa Interpol ibaye mu gihe Isi ihanganye n’icyorezo cya COVID-19. Iby’ingenzi bizigirwa muri iyi nama ni ukurebera hamwe ku ngamba zafatwa mu guhangana n’ingaruka za COVID-19 mu bihugu bigize umuryango wa Interpol.

    Kugeza ubu abantu barenga miliyoni ebyiri ku isi yose bahitanwe n’icyorezo cya COVID-19, ni mu gihe mu Rwanda habarirwa abantu 1,341 bamaze guhitanwa n’iki cyorezo.

    Muri iyi nteko rusange kandi hazarebwa ku bikorwa bya Polisi n’ikoranabuhanga, ibikorwa by’umuryango kuva mu mwaka wa 2022-2025, hazanarebwa ibijyanye n’ubufatanye. Iyi nteko rusange izasoza imirimo yayo tariki ya 25 Ugushyingo uyu mwaka aho hazanatorwa komite nyobozi nshya y’uyu muryango.

    Mu mwaka wa 2015 u Rwanda ni rwo rwari rwakiriye inteko rusange y’umuryango wa Interpol.

    Abitabiriye iyi nteko rusange batowe na za Leta z’ibihugu bigize uyu muryango, bakaba ari na bo bagize inteko nkuru y’umuryango iterana rimwe mu mwaka hagafatwa ibyemezo bikuru bigize gahunda z’umuryango, ibikenewe mu mibanire mpuzamahanga, imari na gahunda z’ibikorwa. Ibyo byemezo bishyirwa mu myanzuro y’inteko rusange.

    Ni inkuru dukesha Polisi y’u Rwanda

    source : https://ift.tt/3nJINge