Iyi nama yemeje ko 'Abanyarwanda n'abaturarwanda barasabwa kwikingiza byuzuye kugira ngo bemererwe kujya ahantu hahurira abantu benshi harimo no kwemererwa kugenda mu modoka zitwara abantu mu buryo bwa rusange.'
Inama y'Abaminisitiri kandi yemeje ko abagenzi bose baza mu Rwanda banyuze ku Kibuga Mpuzamahanga cya Kigali badasabwa kubanza kwipimisha Covid-19, icyakora bagashishikarizwa kwipimisha kenshi.
Iyi Nama kandi yemeje ko ba mukerarugendo basura pariki zirimo inguge n'ingagi bagomba kwerekana ko bipimishije Covid-19 mu buryo bwa PCR Test, mu gihe abasura izindi pariki bemerewe gukoresha uburyo bwa Rapid Test.
Abantu barashishikarizwa kwambara agapfukamunwa igihe bari ahantu hafunganye kandi hatari umwuka uhagije. Abanyarwanda kandi barashishikarizwa kwipimisha Covid-19 inshuro nyinshi, kandi bakibuka gukaraba intoki no guhana intera.
Kugera kuri uyu wa 28 Nyakanga, impuzandengo y'ubwandu bwa Covid-19 ushingiye ku bipimo byafashwe yari ihagaze kuri 1% mu minsi irindwi yari yabanje, mu gihe umubare w'abamaze kwicwa n'iki cyorezo ugera kuri 1.466.
Inama y'Abaminisitiri kandi yemeje Dr. Zerihun Abebe nk'Umuyobozi Mukuru w'Ibitaro by'Umwami Faisal, mu gihe Regis Rugemanshuro yemejwe nk'Umuyobozi Mukuru w'Urwego rw'Ubwiteganyirize mu Rwanda, naho Louise Kanyonga agirwa Umuyobozi Mukuru wungirije.
Uyu mugabo yageze ku Kibuga cy'Indege cya Kigali hagati ya Saa Yine na Saa Tanu z'ijoro, yakirwa ahabwa indabo mbere yo kwerekeza mu modoka yari imutegereje, yanahise imwerekeza aho ari bucumbike.
Uyu mugabo ntiyatinze ku Kibuga cy'Indege kuko yahise yinjira mu modoka yari imutegereje, bituma atabasha kuvugana n'itangazamakuru ryari ryaje kumwakira ku bwnshi.
Mu gihe gito yamaze, yari afite akanyamuneza ku maso, anyuzamo agaseka mu gihe yarimo kuganira n'ikipe ngari yari imukikije, irimo abantu bazanye nawe ndetse n'abaje kumwakira mu Rwanda, barimo n'abateguye igitaramo azitabira.
Uyu muhanzi utegerejwe i Kigali ni Umunya-Cameroun wavukiye mu Bufaransa ku wa 2 Gicurasi 1996. Ubwo yari amaze kwimukira mu Mujyi wa Paris mu 2012, ni bwo yatangiye umuziki. Ku wa 30 Gicurasi 2017 ni bwo uyu musore yasohoye Mixtape y'indirimbo icumi yise 'Alchemy'.
Mu 2018, Tayc yasohoye Mixtape ye ya kabiri yise 'H.E.L.I.O.S'. Nyuma uyu musore yaje gusinya mu nzu isanzwe ifasha abahanzi yitwa H24. Iyi studio ni yo yakoreyemo album ye ya mbere yise NYXIA iza gusohoka mu 2019, iyi ikaba ari yo yatumye izina rye rimenyekana ku rwego mpuzamahanga mbere y'uko asohora iyitwa 'Fleur froid' mu 2020.
Tayc yari afite akanyamuneza ku maso
Uyu mugabo yageze ku Kibuga cy’Indege cya Kanombe yakirizwa indabo
Nubwo itangazamakuru ryari ryabukereye, ntabwo Tayc yatinze ku kibuga cy’indege
Tayc yari kumwe n’itsinda rigari ry’abantu, barimo n’abateguye igitaramo yitabiriye
Ironman ni Irushanwa rikinwa n'abantu batabigize umwuga bakina umukino wa Triathlon ugizwe n'imikino itatu, irimo gusiganwa ku maguru, gusiganwa ku magare no koga.
Muri rusange, abasiganwa bagomba gusiganwa ku ntera ya 'miles 70.3' cyangwa se ibirometero 130. Iyi ntera niyo igena icyiciro cy'umukino. Mu gusiganwa gakoreshejwe igare, abarushanwa basiganwa ibirometero 90 (miles 56), bakongeraho ibirometero 21.1 (miles 13.1) ndetse no koga kirometero 1.9 (mile 1.2).
Iri rushanwa rigiye kubera mu Rwanda ku nshuro ya kane ribereye muri Afurika, nyuma yo kubera mu bindi bihugu nka Afurika y'Epfo, Maroc, na Misiri.
Umuyobozi w'Irushanwa rya 'Ironman 70.3' mu Rwanda, Michel Umurame, yashimangiye akamaro k'iri rushanwa ku Rwanda.
Ati 'Aya marushanwa ni amahirwe ku Rwanda nk'igihugu, ubukerarugendo buzahungukira ndetse n'igihugu kirusheho kumenyekana mu ruhando rw'Isi, kuko ibitangazamakuru mpuzamahanga bizaba byerekana iri rushanwa, abikorera bazabyungukiramo kuko abashyitsi bazagura ibintu byinshi.'
Umuyobozi Mukuru w'Urwego rw'Iterambere, RDB, Claire Akamanzi yavuze ko aya marushanwa ashobora kuzagira uruhare mu kongera ishoramari mu gihugu.
Yanashimangiye ko azagira uruhare mu kumenyekanisha u Rwanda, na cyane ko ari amarushanwa arebwa na benshi ku rwego rw'Isi.
Ati 'Bazaha n'icyashara abikorera kandi akurikiranwa n'abantu barenga miliyoni 20 ku Isi yose, bityo mu gihe azaba ari kuba u Rwanda ruzarushaho kumenyakana ku Isi.'
Yasabye Abanyarwanda kuzakira neza abazitabira iri rushanwa ndetse bakiyandikisha mu bazaryakira,, ati 'Ndasaba Abanyarwanda kwiyandikisha kuko ubu harimo batanu gusa, dukeneye abandi benshi kugira ngo abanyamahanga bazabone ko natwe twitabira, abacuruzi ba Rubavu nabo [turabasaba] gushyiramo imbaraga bagatanga serivisi nziza nk'uko byagenze muri CHOGM, n'abaturage bagomba kuza ari benshi gufana.'
Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri ya Siporo, Shema Didier Maboko, avuga iri rushanwa rije ryiyongera ku yandi u Rwanda rwakiriye, asaba abikorera gushora imari muri iyi siporo.
Ati 'Iri rushanwa rije kwiyongera ku yandi twakiriye mu yindi mikino, bizakomeza kwerekana ko mu Rwanda dushoboye kwakira [amarushanwa mpuzamahanga]. Aya ni amahirwe ku bikorera yo gushora imari muri iyi siporo kuko irahenze kandi dukeneye ko yakomeza gutera imbere, tunasaba Abanyarwanda kuyitabira ku bwinshi bashaka amanota abemerera gusohokera igihugu.'
Abazitwara neza muri iri rushanwa bazagira amahirwe yo kwitabira rya Ironman 70.3 World Championship ryo ku rwego rw'Isi, iri rushanwa rigiye kubera mu Rwanda rikazakoreshwa nk'irigamije gufasha abazaryitabira kongera amahirwe yo kwitabira irushanwa ryo ku rwego rw'Isi.
Umuyobozi Mukuru w'Urwego rw'Iterambere, RDB, Claire Akamanzi yavuze ko aya marushanwa ashobora kuzagira uruhare mu kongera ishoramari mu gihugu
Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri ya Siporo, Shema Didier Maboko, avuga iri rushanwa rije ryiyongera ku yandi u Rwanda rwakiriye, asaba abikorera gushora imari muri iyi siporo
Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu, Kambogo Ildephonse, ni umwe mu bitabiriye iyi nama n’Umuyobozi wa Global Events Africa, Mutoni Bonita, ari nayo irimo gutegura iri rushanwa
Umuyoboziw’Akarere ka Rubavu, Kambogo Ildephonse, yagaragaje ko hoteli n’amacumbi byiteguye kwakira abazitabira iyi nama
Yabigarutseho mu biganiro byahurije hamwe abanyamakuru, abahagarariye imiryango itari iya Leta iharanira uburenganzira bw'abakobwa n'abagore ndetse n'abavuga rikumvikana ku mbuga nkoranyambaga.
Ni ibiganiro byateguwe na Minisiteri y'Uburinganire n'Iterambere ry'Umuryango ku bufatanye n'Ishami ry'Umuryango w'Abibumbye rishinzwe Abagore, UN Women.
Ibitekerezo byatanzwe byagarutse ku ruhare rw'itangazamakuru rishobora kugira ngo abanyarwanda basobanukirwe neza impamvu yo kubahiriza ihame ry'uburinganire no kurwanya ihohoterwa iryo ari ryo ryose rikorerwa abagore n'abakobwa.
Minisitiri Prof. Bayisenge yavuze abanyamakuru n'abavuga rikumvikana bashobora kugira uruhare mu kugira ngo hagerwe ku ihame ry'uburinganire.
Ati “Ni byiza ko dusobanura neza, itangazamakuru ribidufashije kugira ngo Abanyarwanda bose bumve impamvu z'ihame ry'uburinganire n'iterambere ry'umugore ko tutabikorera ku mugore ku bw'uburenganzira bw'umugore we ubwe nk'umuntu, ahubwo ko bituma umuryango wose utera imbere, abana, abagize umuryango bose barimo n'abagabo muri rusange.”
Yakomeje agira ati “Turizera ko byumvikanye gutyo ko buri wese azagira icyo abyungukiramo, habaho kubishyigikira. Ni icyo twifuza ko abanyamakuru n'abavuga rikumvikana badufashaho.”
Minisitiri Prof. Bayisenge avuga kandi ko imyumvire yaba ishingiye ku muco iri mu bikomeje gukoma mu nkokora gahunda yo kugera ku buringanire.
Ati “Hari abavuga bati wenda ni ukuzamura abagore, ni ugutuma basuzugura abagabo, ni ugutuma bigaranzura abagabo, sibyo […]. Ntabwo ari byo. Ahubwo ni ukugira ngo dushyire imbaraga hamwe, abana b'abakobwa n'abahungu bose [bagire amahirwe angana] mu guteza imbere igihugu.”
Umunyamakuru Kagire Edmond yavuze ko imyumvire y'abantu ari imbogamizi ku buringanire.
Ati “Muri sosiyete yacu ahantu tuvuye, ni sosiyete yashyiraga abagore n'abakobwa hasi, ni ibintu bigoye guhindura, guhindura iyo myumvire bishohora gufata igihe kirekire ariko njye nemera ko abanyamakuru baramutse bahuguwe ku mvugo n'ibindi bakoresha mu kugeza amakuru kuri rubanda.”
Umuyobozi wa UN Women mu Rwanda, Jannet Kem yavuze ko biteze umusaruro muri ibi biganiro kubera ko ijwi ry'abanyamakuru rigera kure.
Ati “Abitabiriye ibi biganiro bagaragaje akamaro ko gukorera hamwe mu gukemura ibibazo bikibangamiye ihame ry'uburinganire ndetse no kuvahano ibitesha agaciro umugore byose.'
Minisitiri w’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango, Prof. Bayisenge Jeannette yavuze ko intego nyamukuru yo guharanira ishyirwa mu bikorwa ry’uburinganire no kurwanya ihohoterwa, atari ugutuma abagore bigaranzura abagabo
Hatanzwe ibiganiro byagarutse ku kamaro k’uburinganire mu Rwanda
Iyi nama yari yitabiriwe n’abantu bafite aho bahuriye n’uburinganire
Bamwe mu bakozi bakorera Icapiro rya Kabgayi, baravuga ko mu myaka 90 ribayeho ryabafashije kwiteza imbere mu gihe bamaze barikorera. Gutera imbere kw'aba bakozi, bemeza  ko babikesha ubunyamwuga no guha agaciro ababagana. Hari abavuye mu bukene bagera kubyo bumvaga ko bitashoboka.
Bamwe mu bakozi b'iri capiro mu kiganiro bahaye umunyamakuru wa intyoza, bavuga ko bataraza muri aka kazi babagaho mu bibazo by'ubukene, ariko uyu munsi ibyo ngo byabaye amateka babikesha iri Capiro ryabayeho kuva mu mwaka w'1932.
Segicondo Dominique, umwe mu bakozi muri iri Capiro avuga ko afite imyaka 49 akaba yarinjiye muri iri Capiro afite imyaka 21. Ahamya ko ryamufashije kubaka umuryango ndetse anabasha kurihira abana be amashuli abikesha akazi yahawe muri iri Capiro rya Diyosezi Gatulika ya Kabgayi.
Yagize ati' Maze imyaka myinshi nkorera iri Capiro rya Kabgayi, ariko ryamfashije kubaka umuryango kuko ninjiyemo ndi umusore, ndashaka ndabyara maze abana banjye bose mbarihirira amashuri. Urebye ibyo nagezeho byose mbikesha iri Capiro ariko iyo tuza kuba dukora ibintu bibi nanjye mba naratashye. Dukora ibintu byujuje ubuziranenge kandi tukabikora neza'.
Ugwaneza Marie Assoumpta, avuga ko yatangiye gukorera iri capiro ahagana mu 1977 ari umukene utari gushobora kurihira abana benshi yabyaye. Amaze kubona aka kazi abana bose babashije kwiga mu gihe atarakabona atumvaga ko byashoboka. Ahamya ko serivisi nziza zitangwa n'iri Capiro arizo zatumye aharamba.
Imbere mu icapiro.
Yagize ati' Maze igihe kirekire nkorera hano muri imprimerie. Nahaje ndi umukene utari bwishoboze kurera no gufasha abana banjye ariko none narabarihiye bariga kandi biga heza. Mbere ntabwo nabitekerezaga, ntabwo narinziko nzamara iyi myaka hano. Ndemeza rero ko byatewe na serivisi nziza dutanga zatumye bamwe turamba hano'.
Serivisi nziza zivugwa zishingirwa kuki ?
Umuyobozi w'Icapiro rya Kabgayi, Padiri Prosper Niyonagira yabwiye intyoza ko ibikoresho byiza bigezweho bakoresha bituma batanga serivisi nziza kubabagana. Ahamya adashidikanya ko icyo bashyize imbere ari ugukora ibyiza kurushaho, ko kandi mu myaka 90 ishize bakoresheje ibishoboka byose kugirango bagumane abakiriya babo.
Ahamya kandi ko muri iyi myaka 90 abakoreye Icapiro rya Kabgayi biteje imbere, ko kandi batajya bagabanuka ahubwo bagenda biyongera. Avugaa ko nibura ku munsi haba hari nibura abakozi 60 bakora. Avuga kandi ko Serivise batanga zitagarukira ku butaka bw'u Rwanda gusa kuko hari n'abaturanyi bo mu karere baha Serivise zitandukanye z'ibyo bakora.
Padiri Niyonagira Prosper
Wakwibaza niba Imashini zo mu 1932 zigitanga inyandiko nziza zigaragara ?
Iyamuremye Francois, umukozi umwe mu bakoresha izi mashini avuga ko nubwo zimaze igihe kirekire zitabuza ko zigisohora inyandiko nziza. Ahamya kandi ko ibi bikoresho byihutisha serivisi basabwa, abakiriya bakazibonera ku gihe kandi bakabona ibyo basabye bikoze neza.
Padiri Niyonagira, Umuyobozi w' Icapiro rya Kabgayi avuga ko bateganya gukomeza kwagura ibikorwa bagakomeza gutanga Serivisi mu Rwanda ndetse bagakomeza kubifatanya no gufasha abanyamahanga basaba Serivisi biciye mu Ikoranabuhanga. Anavuga kandi ko iri capiro rigenda rigura imashini zigezweho ku buryo nta mbogamizi babona mu guhaza ababagana, baba abo mu gihugu no mu bihugu bituranyi.
Icapiro rya Kabgayi ni irya Diyosezi ya Kabgayi ryashinzwe mu w'1932 na Padiri Karoli MERRY wo mu bamisiyoneri b'Afurika. Ryari rifite inshingano nyamukuru yo kwandika ibitabo n'Ibinyamakuru byigisha Iyobokamana. Ryari kandi nk'uruganda rucuruza rukunguka, rugomba gufasha mu bikorwa by'urukundo n'imibereho myiza Diyosezi ya Kabgayi ishyigikira harimo; Ubuzima, Uburezi n'iterambere ry'Abaturage kandi rigafasha mu gushinga ibindi bikorwa byunguka. Niryo Capiro ryasohoye Ikinyamakuru cyanditswe cya mbere mu Kinyarwanda cya 'Kinyamateka' ahagana mu 1933 ndetse n'Akanyamakuru k'abana 'HOBE' niho kacapirwaga.
Nyuma yo kwegukana igikombe cy'Amahoro no gutsinda APR FC inshuro 2 zikurikiranya,AS Kigali yiyubatse bikomeye aho yongereye amasezerano rutahizamu wayo Shabani Hussein Tshabalala ndetse igura abanyakenya 2.
Hussein Shaban ' Tchabalala' yamaze kwemera kongera amasezerano y'imyaka 2 muri AS KIGALI nyuma y'indi myiza yari amazemo.
Uyu mugabo azagera mu Rwanda ahita asinya ayo masezerano ndetse yishyurwe akayabo ka miliyoni 20 FRW.
AS KIGALI kandi yazanye umukinnyi wakinaga hagati mu ikipe ya Sofapaka yo muri Kenya Premier League witwa Lawrence Juma,nawe wasinye amasezerano y'imyaka 2.
AS Kigali yasinyishije kandi umunyezamu w'umunya-Kenya Peter Odhiambo wavuye muri SOFAPAKA ndetse uyu yanakiniye Gor Mahia.
Ikipe ya AS Kigali kandi yasinyishije Myugariro w'umugande Edward Satro wasinye amasezerano y'imyaka 2.
AS Kigali iri kwitegura guserukira u Rwanda mu mikino ya CAF Champions League ikagera mu matsinda cyane ko mu myaka ishize yagiye igarukira ku muryango.
AS Kigali kandi irashaka guca impaka igahagarika APR FC,ikegukana igikombe cya shampiyona itarakoraho mu mateka yayo.
Mu gihe ukiri gukeka nta bimenyetso ufite bikwemeza ko uwo mwashakanye aguca inyuma ntukajye ubwira inshuti zawe n'abavandimwe ko uri kubikeka kuko hashobora kuvamo umwe akabivuga bikazagera ku mugabo wawe kandi nta bimenyetso ufite bimushinja.
Si byiza kuba waganiriza inshuti zawe ku bijyanye n'ibibazo by'amafaranga mugira mu rugo rwanyu kuko hari ubwo abantu benshi babifata nko kuba mwebwe muri abanebwe mukaba mutabasha gukorera amafaranga abatunga, abandi bashimishwa no kumva ko hari abari inyuma yabo mu bijyanye n'umutungo kabone nubwo baba ari inshuti zawe wisanzuraho.
4.Kubabwira amateka y'ibanga yanyuzemo
Hari ubwo uganira n'uwo mwashakanye cyangwa se akaba yarabikubwiye mukirambagizanya ukumva ko ari inkuru ugomba kubwira inshuti zawe. Jya wirinda kuvuga amateka y'uwo mwashakanye yose cyane cyane igihe uziko uwo mwashakanye abyumvise hanze bitamushimisha.
Zimwe mu mpamvu zikwiye gutuma hari Ugira ibanga ry'urugo aho kuvuga buri kimwe:
Kukugira inama mbi :
Hari ubwo umuntu ubwira aba atari bukugire inama nziza kuko yakomeretse mu rukundo cyangwa se akakugira inama agereranije n'ubuzima abamo akirengagiza ko abantu bataremewe kubaho mu buzima bumeze kimwe.
Uba ubahaye umwanya wo kugusenyera :
Iyo uhora ubwira abantu ko ufite ibibazo runaka bagufata nk'umunyabibazo ariko iyo ubereka ko nta kibazo ufite umeze neza nta gitekerezo kibi bagira ku rugo rwanyu baba baziko bigenda neza.
Bikurinda kwicuza :
Hari ubwo ubwira abantu kubera umujinya ufite cyangwa se ibibazo runaka urimo nyuma wazabisohokamo ukumva wicujije impamvu wababwiye ibyawe.
Kugisha inama inshuti n'abavandimwe ni byiza ariko na none abashakanye bagomba kugira ibanga hagati yabo ukirinda kumva ko buri gihe ikiganiro cyawe cyahora ari ukuvugana nabo uwo mwashakanye kuko bishobora kukugiraho ingaruka nyinshi
Rimwe na rimwe nta gisubizo bitanga
Bituma uwo mwashakanye agutakariza icyizere kuko aba yumva ko wamutaranze Bishobora kukwangisha uwo mwashakanye kuko inshuti zawe n'ababyeyi baba bari ku ruhande rwawe bakumvisha ko wahisemo nabi, urengana, ..