Author: webrwanda

  • Inzobere yavuze ko Kabuga atashobora gusubiza ku byo aregwa #rwanda #RwOT

    Inzobere mu buzima bwo mu mutwe Profeseri Gillian Mezey ni we wumviswe uyu munsi mu iburanisha ku rubanza rwa Félicien Kabuga uregwa ibyaha bya jenoside yabaye mu Rwanda mu 1994.

    Profeseri Mezey ni umwe mu nzobere eshatu zigenga zakoze raporo ku buzima bwa Kabuga yatangajwe muri uku kwezi kwa gatatu, irimo ko ubuzima bwe butatuma ashobora kugira uruhare bya nyabyo mu rubanza rwe.

    Profeseri Mezey yabwiye urukiko ko Kabuga “nta bushobozi afite bwo gusubiza ku birego”.

    Yabaye uwa kabiri muri izi nzobere ubajijwe kuri iyi raporo n'ubushinjacyaha, ubwunganizi bwa Kabuga hamwe n'inteko y'abacamanza.

    Kabuga, wari ukurikiye iburanisha mu buryo bw'amashusho ari kuri gereza y'urukiko, nta jambo yahawe. Ariko mu gihe cyashize yahakanye ibyaha aregwa.

    Profeseri Mezey yari ari mu rugereko rw'i La Haye mu Buholandi rwasigaye ruca imanza zasizwe n'urwari urukiko mpuzamahanga mpanabyaha rw'Arusha rwari rwarashyiriweho u Rwanda.

    Itsinda ry'abanyamategeko bunganira Kabuga ryari riri mu rukiko, mu gihe abashinjacyaha bo bitabiriye iburanisha mu buryo bw'iyakure bw'amashusho bari i Arusha muri Tanzania.

    Iburanisha ryashyizwe mu muhezo nibura inshuro imwe ku busabe bwa Maître Emmanuel Altit wunganira Kabuga, ubwo hari hatangiye kuvugwa ku makuru y'umwihariko ku buzima bwe.

    Ibyo inzobere yavuze mu ncamake:

    Ubuzima bwa Kabuga bwabaye nabi cyane kuva mu kwezi kwa 12 mu 2022

    Kwibagirwa cyane kwe nta buryo byashobora guhagarikwa cyangwa ngo bivanweho

    Si ngombwa kuzongera kumusuzuma mu mezi ari imbere

    Byashoboka ko yajya aza mu rubanza nk'indorerezi gusa

    Maître Altit yabajije Profeseri Mezey gusobanura ukuntu ubuzima bwa Kabuga bwabaye nabi cyane guhera mu kwezi kwa 12 mu mwaka wa 2022.

    Yasubije atanga ingero, ko bitandukanye na mbere yaho, ubwo yasuzumaga Kabuga kuri iyi nshuro yabonye kuba maso kwe kwaragabunutse, ko yanyuzagamo agasinzira, ntamenye aho aherereye, ukwezi arimo, ndetse ko adashobora kwakira amakuru mashya y'urusobe ngo aze kongera kuyibuka.

    Yavuze ko nubwo nk'uyu munsi biboneka ko yari akurikiye, uwaza kumubaza nyuma yaho ibyavuzwe atabyibuka.

    Profeseri Mezey yavuze ko uburyo bwo kuba yaburanishwa mu nyandiko nta cyo bwahinduraho.

    Yongeyeho ko kwibagirwa cyane kwa Kabuga nta buryo byashobora guhagarikwa cyangwa ngo bivanweho.

    Umushinjacyaha Grace Harbour yabajije iyi nzobere niba Kabuga yongeye gusuzumwa nka nyuma y'amezi runaka hari icyo byagaragaza gishya ku buzima bwe.

    Yasubije ko nta cyahinduka kuko Kabuga afite ibibazo bikomeye by'ubuzima kandi bya karande, ko n'iyo uburwayi bumwe yaba yarabukize, ubundi bwaba bukiriho. Ati: “Mfitiye icyizere ibyo twagezeho mu bushakashatsi”.

    Harbour yanamubajije igisobanuro cy'ibiri muri raporo ko Kabuga nta kindi kintu kirenze ku birego ashobora gusobanukirwa.

    Yasubije ko ibyo bijyanye n'amakuru y'urusobe acyenerwa mu rubanza, ko ubushobozi bwo kubika amakuru mu mutwe, kuri we “ntaburiho”.

    Ibyo ni na byo Profeseri Mezey yasubije umucamanza Mustapha El Baaj, ubwo yari amubajije niba kudasobanukirwa ibirego kwa Kabuga kugikomeje.

    Gusa iyi nzobere yongeyeho ko Kabuga azi icyo jenoside ari cyo, ko mu kumusuzuma yamubwiye ko ari “ugutsemba abantu”, ariko ko nta kirenzeho asobanura usibye kuvuga ko ibyo aregwa ari “ibinyoma”.

    Ngo ugerageje gukomeza kubimubazaho, ashobora kureka kukuvugisha.

    Umucamanza Iain Bonomy ukuriye iburanisha yabajije Profeseri Mezey niba abona ko Kabuga afunzwe mu buryo bwiza, asubiza “yego”.

    Bonomy yamubajije niba umuntu ufatwa ko nta bushobozi afite bwo kuburana, ashobora kuba yagira ubwo bushobozi bitewe n'uburyo bw'aho ikoranabuhanga rigeze ubu.

    Yasubije “oya”, ko nubwo hariho ikoranabuhanga ugereranyije no mu bihe byashize, bitavuze ko ryakora akazi neza kurushaho ku muntu udashoboye kuburana.

    Yanamubajije ku kuba Kabuga yaburanishwa ku bimenyetso — uburyo buzwi nka 'trial of the facts' — asubiza ko Kabuga ari we wahitamo, kandi ko amahitamo ye ashobora kugenda ahindagurika.

    Ubwo Maître Altit yari asubijwe ijambo, yabajije Profeseri Mezey ibyasabwa kugira ngo Kabuga abe ari mu rukiko igihe yaba abihisemo.

    Arasubiza ati: “Kureba gusa ibirimo kuba. Bitandukanye no kubigiramo uruhare mu buryo bwuzuye kw'uregwa. Ibyo [byombi] bisaba ubushobozi butandukanye”.

    Yavuze ko “kureba gusa” ari cyo “kigero cyo hasi” yashobora.

    Umucamanza Bonomy yavuze ko iburanisha rizakomeza ku wa gatatu w'icyumweru gitaha, urukiko rwumva inzobere ya gatatu ari na yo ya nyuma muri izi zakoze raporo ku buzima bwa Kabuga.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/ubutabera/article/inzobere-yavuze-ko-kabuga-atashobora-gusubiza-ku-byo-aregwa

  • Musanze: Imvura yangije ibikorwaremezo n'imyaka bitera abahinzi agahinda #rwanda #RwOT

    Imvura ivanze n'urubura rwinshi yaguye mu Karere ka Musanze mu ijoro ryo ku wa Gatatu tariki 22 Werurwe 2023, yangije inzu 228 n'ibikoni 80 n'imyaka yari ihinze mu mirima y'abaturage nk'uko ubuyobozi bubitangaza.

    Bamwe mu bahinzi bo mu Mirenge ya Kinigi na Musanze mu Karere ka Musanze, baravuga ko baguye mu gihombo gikomeye bitewe n'urubura rwangije ibirayi byari mu mirima, ku buryo ntacyo bazasarura.

    Iyi mvura yaguye mu Mirenge ya Nyange, Cyuve, Musanze, Kinigi na Kimonyi.

    Akarere ka Musanze kavuga ko mu Murenge wa Nyange habarurwa inzu 197 amabati yatobotse kubera urubura, Kinigi ni 21 n'ibikoni 80, bangiritse amabati kubera urubura, Cyuve inzu ebyri(2) zangiritse ibisenge, Musanze amazu 8 yangijwe Icyakora Kimonyi ho ntabyabaruwe byangijwe nayo.

    Muri aka Karere kandi imvura yangije ibisenge by' ibyumba by'ishuri bigera kuri bitandatu (6), na hegitare zigera 16,7 z'imyaka y'abaturage.

    Ibikorwaremezo birimo umuhanda uva kuri Kaminuza ya INES Ruhengeri ujya mu Kinigi wangiritse.

    Bamwe mu bahinzi bo muri iyi mirenge babwiye Flash FM& TV ko usibye kuba uru rubura rwangije byinshi ari ubwa mbere babonye urubura rungana gutya rugwa muri aka gace.

    Umwe ati 'Njye mfite imyaka 45 y'amavuko, navukiye aha ariko nibwo nabona urubura rungana uku. Nari narateye ibipaki bitatu by'ibigori bya iburide kandi twagifata tukiguze 8.000Frw, ariko ubu nta kintu nshobora kuzasaruramo ntabyo kurya byarangiye.Amabati y'inzu yatobaguritse, abantu baraye hanze bahunze.'

    Mugenzi we ati 'Rwari rwuzuye mu murima wagira ngo barumennyeme, ibi birayi (bihinze) byari biteye appétit (soma apeti). Nonehyo ugeze muri iyi nzu yanjye amabati yangiritse ntiwareba.'

    Undi ati 'Ntagusarura.'

    Aba bahinzi banshingiye kubyangiritse baravuga ko mu minsi iri imbere bashobora kuwibasirwa n'inzara, bagasaba inzego zibishinzwe kubagoboka.

    Umwe ati 'Byo byarangiye ni amapfa ni ukwitegura n'ikilo cy'ibirayi kizagura na 2.000Frw. Twebwe icyo twasaba niba hari komisiyo ishinzwe Ibiza yakagombye kuza igakurikirana aha.'

    Undi ati 'Inzara izatwica ibirayi n'ibigori byangiritse.'

    Muri rusange ibyangijwe n'urubura muri iyi mirenge harimo ibirayi, ibigori n'amashaza n'inzu zatobotse amabati.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/umutekano/article/musanze-imvura-yangije-ibikorwaremezo-n-imyaka-bitera-abahinzi-agahinda

  • Miss Tumukunde wuburanga bwakangaranyije Uga… – #rwanda #RwOT

    Miss Uganda 2023, yihariye itangazamakuru ryo mu Karere kubera uburanga bwe bwashimwe na benshi mu baturage ba Uganda n’abandi bo mu bihugu binyuranye.

    Benshi bibajije ku bwiza bwe budashidikanwaho dore ko n’abazobereye amarushanwa y’ubwiza bahamije ko ari mwiza rwose, akaba ari we uhiga abandi bose muri ibi bihe. 

    Si abo gusa bamushimye ahubwo na benshi mu banyamakuru b’imyidagaduro i Kampala baremeye. Winnie Succes wa Urban Tv yavuze ko ari ubwa mbere Uganda itoye umukobwa mwiza nka Miss Uganda.

    Nyuma y’uko Tumukunde yambitswe ikamba, hazamutse ikibazo cy’inkomoko ye, bamwe bavuga ko atari Umunya- Uganda dore ko n’amazina ye yifitemo ikinyarwanda nk’irya Tumukunde ryo ni irinyarwanda bifatika.

    Uyu mukobwa uri mu myaka 25, yatangaje ko nyina umubyara ari umunyarwandakazi. Yagize ati: 'Navukiye muri Uganda, ni naho nakuriye ariko Mama ni Umunyarwandakazi, Papa akaba Umunyankole.'

    Ibyo yatangaje bihura n’ibyo bamwe bamuvuzeho ko yaba ari umunyarwandakazi na cyane ko bikuzwe kuvugwa cyane ko abanyarwandakazi baza mu b'imbere mu buranga muri Afrika.

    Miss Tumukunde yambaye ikamba rya Miss Uganda kuwa 18 Werurwe 2023 mu birori byitabiriwe n'ibyamamare bitandukanye. Iri rushanwa ryari rimaze imyaka 3 ritaba kubera icyorezo cya COVID-19.

    Byitezwe ko Miss Tumukunde ari we uzahagarariza Uganda mu maruhanwa y'ubwiza ya Miss World ategerejwe kubera mu Bwami bw'Abarabu mu mujyi rurangiranwa mu bucuruzi wa Dubai.

    Miss Tumukunde yavuze ko avuka kuri nyina w’umunyarwandakaziUbwiza bwe bukomeje gukangaranya Uganda n’Akarere muri rusangeAri muri ba Nyampinga bacye bambitswe ikamba benshi bagatangaza ko yari arikwiriye

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/127381/miss-tumukunde-wuburanga-bwakangaranyije-uganda-yavuze-ko-afite-inkomoko-mu-rwanda-127381.html

  • Musanze: Polisi yafashe uwibaga telefone akajya kuzigurisha mu bindi bihugu – #rwanda #RwOT

    Yafatiwe mu mudugudu wa Nyamuremure, akagari ka Kigombe mu murenge wa Muhoza ku mugoroba wo ku wa Kabiri tariki ya 21 Werurwe, afite telefone 6 zigezweho yari yibye mu Rwanda ashaka kwerekeza mu gihugu cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) aho yari buzigurishirize.

    Superintendent of Police (SP) Alex Ndayisenga, ushinzwe guhuza ibikorwa bya Polisi n'abaturage mu Ntara y'Amajyaruguru, yavuze ko yafashwe biturutse ku makuru yagiye atangwa n'abaturage bagiye bibwa telefone zabo.

    Yagize ati:'Twari dufite amakuru yagiye atangwa n'abaturage mu bihe bitandukanye ko bibwa telefone zabo n'umuntu utaramenyekana uzibashikuza mu masaha y'umugoroba. Ku wa Kabiri ahagana ku isaha ya saa Kumi n'ebyiri nibwo twahamagawe n'umwe mu bakora ubucuruzi bw'ibikoresho by'amashanyarazi n'iby'ikoranabuhanga byakoreshejwe mu Mujyi wa Musanze, ko hari umuntu uje kugurisha telefone adafitiye ibyangombwa bikekwa ko yibwe.'

    Yakomeje agira ati: 'Ubwo abapolisi bahageraga, bamusanganye telefoni esheshatu zigezweho, Samsung galaxy S10, Samsung galaxy 03 Core, iPhone XR, Infinix smart 6, Google Pixel 3A na Tecno Camon 19 adafitiye ibyangombwa ahita atabwa muri yombi.'

    Akimara gufatwa yiyemereye ko zimwe muri izo telefone yazibye mu Mujyi wa Kigali izindi aziba mu Karere ka Musanze, azishikuje abantu izindi akaziba mu maduka, kandi izo yibye mu Rwanda azigurishiriza i Goma muri RDC, aho agera akiba izindi nazo akazambukana akazigurishiriza mu Rwanda.

    Yavuze ko ubwo yafatwaga yari agiye kugurisha imwe muzo yari ajyanye i Goma kugira ngo abashe kubona itike kuko yari imushiriyeho.

    Yashyikirijwe Urwego rw'Ubugenzacyaha (RIB) kuri sitasiyo ya Muhoza kugira ngo akorerwe dosiye izashyikirizwa Ubushinjacyaha, telefone 3 mu zo yafatanywe zisubizwa ba nyirazo mu gihe hagishakishwa na ba nyiri telefone zisigaye.

    SP Ndayisenga yashimiye uwatanze amakuru yatumye afatwa, asaba urubyiruko gukura amaboko mu mifuka bagashaka imirimo bakora ibateza imbere bakareka kwishora mu bujura kuko butazabahira.

    Amabwiriza agenga ubucuruzi bw'ibikoresho by'amashanyarazi n'iby'ikoranabuhanga byakoreshejwe, muri zimwe mu ngingo ziyakubiyemo harimo ko ubicuruza agomba kuba afite icyemezo cy'ikigo cy'igihugu cy'iterambere RDB, kigaragaza inkomoko y'ibyo acuruza n'urutonde rwabyo, gutanga inyemezabwishyu no kugira umwirondoro w'uwo aguze nawe igikoresho.

    Aya mabwiriza kandi ateganya mu ngingo ya 15, ko uguze igikoresho cy'ikoranabuhanga n'ukigurishije bagirana amasezerano mu nyandiko ariho imyirondoro yose ya buri ruhande.

    Itegeko nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n'ibihano muri rusange Ingingo ya 166 ivuga ko; umuntu wese uhamijwe n'urukiko icyaha cyo kwiba, ahanishwa igifungo kitari munsi y'umwaka umwe ariko kitarenze imyaka ibiri, ihazabu y'amafaranga y'u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe, ariko atarenze miliyoni ebyiri, imirimo y'inyungu rusange mu gihe cy'amezi atandatu cyangwa kimwe gusa muri ibyo bihano.

    Ingingo ya 167 ivuga ko ibihano ku cyaha cyo kwiba byikuba kabiri iyo uwibye yakoresheje guca icyuho, kurira cyangwa yakoresheje igikoresho icyo aricyo cyose gifungura aho utemerewe kwinjira, kwiba byakozwe mu nzu ituwemo cyangwa isanzwe ibamo abantu cyangwa mu nyubako ziyikikije cyangwa kwiba byakozwe nijoro.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/musanze-polisi-yafashe-uwibaga-telefone-akajya-kuzigurisha-mu-bindi-bihugu

  • Amerika yakangishije Uganda ibihano kubera itegeko rihana abatinganyi – #rwanda #RwOT

    Inzego zitandukanye zasabye Perezida Yoweri Museveni guhagarika iri tegeko, kuko ari icyemezo giteye inkeke.

    Ubutinganyi bwari busanzwe bubujijwe muri Uganda, ariko nta bihano bikomeye byari biri mu itegeko.

    Umushinga w'itegeko wemejwe ku wa Kabiri, urimo ko bibujijwe kwamamaza no gutera inkunga amatsinda y'abatinganyi n'ibikorwa byabo, ndetse ko ibikorwa by'ubutinganyi bikwiye guhanishwa igihano cyo gufungwa burundu.

    Komiseri w'Umuryango w'Abibumbye ushizwe uburenganzira bwa muntu, Volker Turk, yasabye Museveni kutemeza uyu mushinga nk'itegeko.

    Ati “Kwemeza uyu mushinga uvangura bishobora kuba kimwe mu bintu bibi byaba bibayeho ku isi, birahangayikishije cyane.”

    Yakomeje ati “Uramutse ushyizweho umukono ukaba itegeko, byatuma abakobwa, abahungu baryamana n'abo bahuje ibitsina ndetse n'abagira amarangamutima yombi bahinduka abanyabyaha, bazira gusa abo ari bo.”

    Umunyamabanga wa Leta zunze ubumwe za Amerika, Antony Blinken, yanditse kuri Twitter ko Uganda ikwiye kongera gusuzuma icyo cyemezo, kuko kibangamiye “amahame y'ibanze y'uburenganzira bwa muntu ku banya-Uganda bose, ndetse gishobora gusubiza inyuma intambwe zari zimaze guterwa mu kurwanya Sida.”

    The Anti-Homosexuality Act passed by the Ugandan Parliament yesterday would undermine fundamental human rights of all Ugandans and could reverse gains in the fight against HIV/AIDS. We urge the Ugandan Government to strongly reconsider the implementation of this legislation.

    — Secretary Antony Blinken (@SecBlinken) March 22, 2023

    Ibiro bya Perezida wa Leta zunze ubumwe za Amerika, White House, kuri uyu wa Gatatu byatangaje ko hashobora no kubaho ibihano mu by'ubukungu, kubera iri tegeko rihana abatinganyi.

    Umuvugizi w'Akanama gashinzwe umutekano, John Kirby, yagize ati 'Dukeneye kureba neza niba habaho cyangwa hatabaho ibindi byemezo, bishobora no kuba mu buryo bw'ubukungu, mu gihe iri tegeko ryaba ryemejwe ndetse rigatangira gukurikizwa.'

    Kirby yavuze ko kuba iri tegeko rishobora gushyirwa mu bikorwa ari ikintu bahanze amaso cyane.

    Yavuze ko ibihano mu by'ubukungu byaba bibabaje, kuko inkunga nyinshi baha Uganda ijya mu rwego rw'ubuzima.

    Minisitiri w'u Bwongereza ushinzwe Afurika, Andrew Mitchell, na we yavuze ko yatengushywe cyane n'iki cyemezo.

    U Bwongereza buvuga ko gishobora gutiza umurindi ivangura n'itotezwa bikorerwa aba baturage muri Uganda.

    Umuhungu wa Perezida Yoweri Museveni, Gen Muhoozi Kainerugaba, kuri uyu wa Gatatu yanditse kuri Twitter ko yumvise hari n'ibigo by'abanyamahanga byatangiye kuvuga ko bishobora kuva muri Uganda, kubera ririya tegeko.

    Ati 'Twifuza kubafasha kuzinga ibikapu byabo bakava mu gihugu cyacu cyahawe umugisha! Tuzakomeza kubaho neza badahari.'

    Mu cyumweru gishize, Polisi ya Uganda yataye muri yombi abagabo batandatu bakekwaho ibikorwa bifitanye isano n'ubutinganyi, mu mujyi wa Jinja.

    I hear some foreign companies (I don’t know which ones) want to leave the country because we passed the Anti-homosexual bill. We are willing to help them pack their bags and leave our blessed country forever! Uganda is God’s country! We will actually thrive without them.

    — Muhoozi Kainerugaba (@mkainerugaba) March 22, 2023


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amerika-yakangishije-uganda-ibihano-kubera-itegeko-rihana-abatinganyi

  • Abadepite basabye ko hakazwa ibihano ku babyeyi bafite abana bataye ishuri – #rwanda #RwOT

    Babigaragarije Minisitiri w'Uburezi, Dr Uwamariya Valentine ubwo baganiraga na we ku isesengura rya raporo y'ibikorwa bya Komisiyo y'Igihugu y'Uburenganzira bwa muntu by'umwaka wa 2021/2022 n'Iteganyabikorwa ry'umwaka wa 2022/2023.

    Ni raporo yagaragaje ibibazo mu burezi birimo ikibazo cy'uko abana bafite ubumuga batabasha kubona uburenganzira ku burezi ndetse no kuba hari abana bata amashuri ababyeyi ntibabibazwe.

    Ubundi itegeko rigena imitunganyirize y'uburezi rigena ibihano ku babyeyi batajyana abana babo mu mashuri ariko kugeza ubu ntabwo ibyo bihano biratangira gushyirwa mu bikorwa.

    Depite Nyirahirwa Veneranda yavuze ko ubundi ababyeyi badakwiye gutuma abana babo batabona uburezi uko bikwiye.

    Ati 'Ikitugaragarira harasabwa ubufatanye n'izindi nzego, ntabwo minisiteri yonyine yakwifasha kiriya kibazo cyane ko twabonye ko kigira n'ingaruka ku mutekano.'

    'Ni ikibazo inzego zose zikwiye gufatanya bikamenyekana ko umwana yasibye ishuri kandi agakurikiranwa akagarurwa mu ishuri ariko by'umwihariko ababyeyi barasabwa kurangiza inshingano zabo ku bana babo.'

    Depite Uwamariya Rutijanwa Marie Pelagie ati 'Ntabwo ari ririya tegeko gusa riteganya ibihano ku babyeyi banze kujyana abana ku mashuri no mu itegeko rirengera umwana birimo ariko nta na hamwe twari twumva umubyeyi wabajijwe mu rwego rw'amategeko inshingano atubahirije ku mwana we.'

    'None se ko twakoze ubukangurambaga, ntibifate, abantu ntibahanwe kandi amategeko ariho […] niba amategeko ateganya ibihano, wakwibaza impamvu ajyaho. Abantu bakwiye kugera igihe cyo kwigisha ariko hakagera n'igihe cyo gushyiramo akagufu.'

    Abadepite bagaragaje ko kubanza kwigisha ari ngombwa ariko mu gihe abantu banze kumva hakwiye gushyirwaho ibihano bikakaye, kugira ngo n'abandi babonereho.

    Depite Nizeyimana Pie ati 'Ni ryari Mineduc iteganya kuzatangira gushyirwa mu bikorwa itegeko rihana abantu bakuye abana mu ishuri?'

    'Itegeko niridashyirwa mu bikorwa, tuzakomeza kubona ababyeyi batari beza n'abakoresha batari beza bashobora gukura abana mu ishuri bakabashyira mu mirimo ivunanye.'

    Minisiteri y'Uburezi, Dr Uwamariya Valentine yagaragaje ko kudashyira mu bikorwa itegeko rihana ababyeyi bihunza inshingano zo kurera, biri mu bikomeje gutiza umurindi ikibazo cy'abana bata amashuri abandi bakajyanwa mu mirimo itandukanye.

    Yavuze ko bigoranye gushyira mu bikorwa itegeko rihana ababyeyi bihunza inshingano zo kurera by'umwihariko izo kujyana abana ku mashuri ariko ngo babifatiye ingamba.

    Ati 'Itegeko ryarasobanuwe cyane cyane ku bashinzwe uburezi mu turere ariko ntibinabujijwe ko abagombaga guhanwa bagombaga guhanwa. Dukwiye gutangira kubishyira mu bikorwa ariko impamvu zimwe zinagoye ni uko akenshi aba ari ababyeyi babo babakuye mu ishuri.'

    Yakomeje agira ati 'Tugiye gutangira gukorana n'izindi nzego kugira ngo dushyiremo imbaraga kugira ngo iri tegeko rikore icyo ryatorewe. Ikindi ni ukumenya gukurikirana icyatumye umwana ava mu ishuri kugira ngo haboneke n'uburyo bwo guhana.'

    Minisitiri Dr Uwamariya yavuze ko izindi ngamba zashyizweho zirimo izo kuba kuri ubu abanyeshuri kuva mu bigo by'amashuri abanza kugeza mu yisumbuye bafatira ifunguro ku ishuri.

    Ni gahunda Minisiteri y'Uburezi igaragaza nka kimwe mu bisubizo byo guhangana n'abana bata ishuri.

    Indi nkuru wasoma

    Depite Bitunguramye Diogène na Depite Uwamariya Rutijanwa Marie Pelagie ubwo bari bakurikiye ibisobanuro byatangwaga na Mineduc

    Minisitiri w’Uburezi, Dr Uwamariya Valentine yijeje Abadepite ko ingamba zo guhana ababyeyi bavana abana babo mu mashuri zigiye gukazwa

    Perezida wa Komisiyo y'Ubumwe bw'Abanyarwanda, Uburenganzira bwa Muntu no kurwanya Jenoside mu Nteko Ishinga Amategeko, Umutwe w'Abadepite, Nyirahirwa Veneranda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abadepite-basabye-ko-hakazwa-ibihano-ku-babyeyi-bafite-abana-bataye-ishuri

  • Senateri Uwizeyimana ntiyumva uburyo umuntu afungwa imyaka itatu nyuma hakabura ibimenyetso – #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa 23 Werurwe 2023, Inteko Rusange ya Sena yagejejweho raporo ya Komisiyo ya Politiki n'Imiyoborere ku isuzumwa rya raporo y'ibikorwa by'Urwego rw'Umuvunyi bya 2021/22 na gahunda ya 2022/23.

    Ni raporo yagaragaje ko kuva mu 2017, umubare w'imanza ziri mu nkiko zitaracibwa wakomeje kugenda wiyongera ku kigero cyo hejuru.

    Nko mu mwaka w'ubucamanza wa 2017/18, mu nkiko harimo imanza 57,234. Ni mu gihe mu mwaka wakurikiyeho wa 2018/19 zari imanza 75,419 naho mu 2019/20 zigera kuri 75,118.

    Iyi raporo kandi igaragaza ko mu mwaka w'ubucamanza wa 2020/21 mu nkiko zose zo mu Rwanda harimo imanza 78,859 mu gihe mu mwaka ushize wa 2021/22, mu nkiko hose harimo imanza 84,243.

    Muri izo manza zose haba harimo izahamagajwe, izabaye ibirarane ndetse n'izasubitswe.

    Nk'umwaka ushize wa 2021/22, imanza zahamagajwe zari 83,642, naho izasubitswe zari 22,784 mu gihe izabaye ibirarane zo zari 22,560.

    Komisiyo ya Politiki n'Imiyoborere muri Sena yagaragaje ko hashyizweho ingamba zitandukanye hagamijwe kugabanya imanza zinjira mu nkiko no kwihutisha iburanisha ariko ikibazo cy'ubwiyongere bw'imanza mu nkiko kiracyakomeje kugaragara.

    Perezida wa Komisiyo, Dushimimana Lambert ati 'Imanza zinjira mu nkiko zikomeza kwiyongera by'umwihariko imanza nshinjabyaha n'igipimo cy'imanza zisubikwa mu gihe cyo kuburanisha kiri hejuru kandi kigenda cyiyongera.'

    Yakomeje agira ati 'Inzego zibishinzwe zikwiye kurushaho gushyira imbaraga mu gushishikariza abaturage bafitanye ibibazo kwitabira kubikemura mu bwumvikane biyambaza uburyo bwashyizweho bwo gukemura ibibazo bitabaye ngombwa kwiyambaza inkiko.'

    Senateri Uwizeyimana ntiyumva impamvu imanza zitinda

    Senateri Uwizeyimana yavuze ko ubwo hakorwaga amavugurura mu rwego rw'ubutabera, hasabwe ko hagati y'Urukiko Rukuru n'Urukiko rw'Ikirenga haboneka urundi rwunganira ari na bwo hashyizweho Urukiko rw'Ubujurire.

    Nyamara ngo ntibyabujije ko imanza zikomeza kuba nyinshi ndetse zikarushaho gutinda kuburanishwa ku buryo ubu urubanza mu Rukiko Rukuru ruramara amezi 33 rutaraburanishwa.

    Yakomeje agira ati 'Dufite abantu bajya mu igororero, bakamara igihe kirenga igihano bahabwa baramutse bahamwe n'icyaha bagahabwa igihano gikuru cya nyuma. Ni ukuvuga ngo umuntu wagombaga kuzahabwa imyaka itatu, akamara imyaka ine, urukiko rutaramuhamagara.'

    Senateri Uwizeyimana yasabye ko habaho igenzura rikomeye kuko bishoboka ko ari yo mpamvu hari raporo zimaze iminsi zigaragaza ko mu Magororero yo mu Rwanda hari ubucucike bukabije.

    Ati 'Ufashe umuntu akajya mu Igororero, nyuma y'imyaka itatu ukavuga ngo nta bimenyetso wari ufite. Niba se ntabyo wari ufite wamufatiye iki? Ibi biragaragaramo aha ngaha ntabwo bihesha isura nziza igihugu cyacu. Ntabwo abantu bakomeza gukora gutya.'

    Yavuze ko Komisiyo ya Politiki muri Sena ari na yo ifite ibijyanye n'iyubahirizwa ry'amahame remezo mu nshingano igomba gukora icukumbura igatanga inama z'ibikwiye gukorwa.

    Uwibye indobo ntakwiye gufungwa

    Senateri Uwizeyimana wavuze ko hari ibyaha usanga umuntu ajya muri gereza kuko yibye inkoko cyangwa indobo.

    Ati 'Hari ibyaha usanga umuntu ngo yagiye mu Igororero ngo yibye inkoko, yibye indobo. Ibi bintu by'indobo, by'inkoko n'ibitoki n'ibigori […].'

    Senateri Uwizeyimana avuga ko abantu baba bakoze ibyaha nk'ibi bakwiye guhanwa hifashishijwe itegeko ririho rigena imirimo nsimburagifungo.

    Perezida wa Sena, Dr Kalinda François Xavier yagaragaje ko urwego rw'Abunzi rukwiye gufasha mu gukemura ibibazo by'amakimbirane bitabaye ngombwa ko bijya mu nkiko kandi ko bakoresheje ububasha bahawe bashobora gutanga umusanzu mu kugabanya ubwinshi bw'imanza ziba ziri mu nkiko.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/senateri-uwizeyimana-ntiyumva-uburyo-umuntu-afungwa-imyaka-itatu-nyuma-hakabura

  • Umuganga yagaragaje ko Kabuga bigoye kumuburanisha kuko ntacyo yibuka – #rwanda #RwOT

    Ibi Professor Gillian Mezey uri mu bahawe akazi n'urukiko mpuzamahanga mbanabyaha rwashyiriweho u Rwanda ko gukora isuzuma rigamije kureba uko ubuzima bwa Kabuga buhagaze, yabigarutseho kuri uyu wa Kane.

    Iyi nzobere yavuze ko ubwonko bwa Kabuga bwamaze kononekara ku kuba yagira ubushobozi bwo kumva ibimenyetso bitangwa muri uru rubanza rwe cyangwa kurugiramo uruhare, ngo yisobanure.

    Yavuze ko bigoye kuba Kabuga yasubiza ibibazo bijyanye n'ibyo umubajije kuko na n'ubu hari aho usanga atemera ko afunzwe byemewe n'amategeko bityo ko bitoroshye kugirana ikiganiro nawe.

    Ati 'Uramutse umubajije wenda ushaka kurya umuneke cyangwa urundi rubuto ku masaha yo kurya yagusubiza ariko ibibazo bikomeye bigoranye kuba yabigusubiza.'

    Yavuze ko nubwo urukiko rwakoresha abanyamategeko babizobereyemo byagorana kugira ngo Kabuga atange amakuru ashobora gushingirwaho kubera ubushobozi bw'ubwonko bwe.

    Yabajijwe niba Kabuga ashobora kuburanishwa adahari, avuga ko afite uburenganzira bwo kuba yakurikirana urubanza rwe. Yavuze ko yahabwa amahitamo yo kujya akurikirana urubanza cyangwa kutarukurikirana.

    Uyu muhanga yavuze ko nubwo Kabuga akurikiranye iburanisha ariko 'ntashobora kuba yasubiza ibyavugiwe mu rukiko nyuma y'iburanisha.'

    Umucamanza Ian Bonomy yabajije muganga ko abibona mu gihe Kabuga yaba yemeye gukurikirana iburanisha, avuga ko aramutse abyemeye byasaba ko urukiko kuzajya rumwemerera gukurikirana abishatse, yananirwa akagenda.

    Yagaragaje ko mu gihe iburanisha ryakomeza, hakwitabwa ku buhamya bw'ibyabaye gusa ariko ntabigiremo uruhare, nko kwisobanura, kubazwa n'ibindi.

    Yavuze ko ashobora gukurikirana urubanza ariko gutanga ibitekerezo ku byavuzwe bigoranye ko Kabuga abikora, ajya inama ko iburanisha ryakomeza rireba ibyabaye gusa ariko ntabigiremo uruhare.

    Yavuze kandi ko Kabuga kuri ubu hari igihe atemera ko afunzwe nubwo ngo yigeze asubiza ko ibyaha akurikiranyweho atabikoze ahubwo ko abantu bose bamubeshyera.

    Uyu mugore kandi yagaragaje ko Kabuga afite ibibazo bijyanye no kuba adashobora gusoma, kuba ananirwa vuba, agira uburakari, kuba asa naho atazi aho ari ndetse no guteshaguzwa mu byo avuga.

    Yavuze ko ibijyanye no guteshaguzwa bibaho mu gihe umuntu ageze mu zabukuru. Imikorere ishobora kugaruka mbere y'uko umuntu agira ubwo burwayi ariko uko indwara igenda yiyongera kurushaho, biragoye ko umuntu asubira ubuzima uko yari ameze.

    Ubuhamya bwatanzwe na Gillian Mezey, bukurikira ubwa Professor Kennedy wagaragaje impungenge ku bushobozi bwa Kabuga bwo gusoma no kwandika ubwo yabazwaga niba hadashobora kwifashisha ubundi buryo.

    Uyu mugabo nawe yagaragaje ko Kabuga afite ikibazo gikomeye cyo kwibagirwa ndetse no kugira intege nke.

    Yikanze uburozi mu muneke

    Professor Gillian Mezey yagaragaje ko hari igihe Kabuga yishisha abantu ku buryo agira gushidikanya mu gihe abantu baganira.

    Yavuze ko ngo Kabuga yigeze kubwira abakozi be ko bamuhaye umuneke uroze bituma acika intege cyane.

    Ati 'Ikintu cyo kwikanga ko yagirirwa nabi si ibintu byo gushingirwaho ko ari uburwayi asobanura ko iyo umuntu akura agenda agira ubushobozi buke bw'ubwonko kandi nabyo bishobora kuzamo.'

    Umucamanza yIbukije umuganga ko mu gihe urukiko rwazongera kumugenera umwanya nubwo bitaba ngombwa ko ajya mu cyumba cy'iburanisha, agomba kuboneka no gutanga amakuru rumukeneyeho.

    Kabuga w'imyaka 90 yari akurikiye ibisobanuro byatanzwe n'iyi nzobere aho afungiye kuri gereza ariko ntiyigeze ahabwa umwanya ngo agire icyo avuga.

    Iburanisha rizakomeza ku wa Gatatu tariki ya 29 Werurwe 2023 humvwa ubuhamya bw'indi nzobere Professor Patrick Eras.

    Kabuga afatwa nk'umuterankunga wa Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Aregwa ibyaha bya jenoside, guhamagarira abantu mu buryo butaziguye kandi mu ruhame, gukora jenoside, ubwumvikane bugamije gukora jenoside, itoteza rishingiye ku mpamvu za politike, itsembatsemba, n'ubuhotozi nk'ibyaha byibasiye inyokomuntu byakorewe mu Rwanda mu 1994.

    Yafatiwe i Asnières-sur-Seine mu Bufaransa ku itariki ya 16 Gicurasi 2020. Ubu afungiwe i La Haye mu Buholandi.

    Umuganga yagaragaje ko Kabuga Felicien adakwiriye kuburana kuko ntacyo yibuka


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umuganga-yagaragaje-ko-kabuga-adakwiriye-kuburana-kuko-ntacyo-yibuka

  • Kabuga ntakwiye kuba mu rukiko kuko ntacyo yibuka- Inzobere mu buzima bwo mu mutwe #rwanda #RwOT

    Inzobere iri mu bakurikiranye ubuzima bwo mu mutwe bwa Kabuga Félicien, ukekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi, Gillian Mezey, yavuze ko atagakwiye kuba mu rukiko kubera ko afite ibibazo byo mu mutwe ku buryo ntacyo yibuka.

    Ibi Professor Gillian Mezey uri mu bahawe akazi n'urukiko mpuzamahanga mbanabyaha rwashyiriweho u Rwanda ko gukora isuzuma rigamije kureba uko ubuzima bwa Kabuga buhagaze, yabigarutseho kuri uyu wa Kane.

    Iyi nzobere yavuze ko ubwonko bwa Kabuga bwamaze kononekara ku kuba yagira ubushobozi bwo kumva ibimenyetso bitangwa muri uru rubanza rwe cyangwa kurugiramo uruhare, ngo yisobanure nk'uko ikinyamakuru igihe cyabyanditse.

    Yavuze ko bigoye kuba Kabuga yasubiza ibibazo bijyanye n'ibyo umubajije kuko na n'ubu hari aho usanga atemera ko afunzwe byemewe n'amategeko bityo ko bitoroshye kugirana ikiganiro nawe.

    Ati 'Uramutse umubajije wenda ushaka kurya umuneke cyangwa urundi rubuto ku masaha yo kurya yagusubiza ariko ibibazo bikomeye bigoranye kuba yabigusubiza.'

    Yavuze ko nubwo urukiko rwakoresha abanyamategeko babizobereyemo byagorana kugira ngo Kabuga atange amakuru ashobora gushingirwaho kubera ubushobozi bw'ubwonko bwe.

    Yabajijwe niba Kabuga ashobora kuburanishwa adahari, avuga ko afite uburenganzira bwo kuba yakurikirana urubanza rwe. Yavuze ko yahabwa amahitamo yo kujya akurikirana urubanza cyangwa kutarukurikirana.

    Uyu muhanga yavuze ko nubwo Kabuga akurikiranye iburanisha ariko 'ntashobora kuba yasubiza ibyavugiwe mu rukiko nyuma y'iburanisha.'

    Umucamanza Ian Bonomy yabajije muganga ko abibona mu gihe Kabuga yaba yemeye gukurikirana iburanisha, avuga ko aramutse abyemeye byasaba ko urukiko kuzajya rumwemerera gukurikirana abishatse, yananirwa akagenda.

    Yagaragaje ko mu gihe iburanisha ryakomeza, hakwitabwa ku buhamya bw'ibyabaye gusa ariko ntabigiremo uruhare, nko kwisobanura, kubazwa n'ibindi.

    Yavuze ko ashobora gukurikirana urubanza ariko gutanga ibitekerezo ku byavuzwe bigoranye ko Kabuga abikora, ajya inama ko iburanisha ryakomeza rireba ibyabaye gusa ariko ntabigiremo uruhare.

    Yavuze kandi ko Kabuga kuri ubu hari igihe atemera ko afunzwe nubwo ngo yigeze asubiza ko ibyaha akurikiranyweho atabikoze ahubwo ko abantu bose bamubeshyera.

    Uyu mugore kandi yagaragaje ko Kabuga afite ibibazo bijyanye no kuba adashobora gusoma, kuba ananirwa vuba, agira uburakari, kuba asa naho atazi aho ari ndetse no guteshaguzwa mu byo avuga.

    Yavuze ko ibijyanye no guteshaguzwa bibaho mu gihe umuntu ageze mu zabukuru. Imikorere ishobora kugaruka mbere y'uko umuntu agira ubwo burwayi ariko uko indwara igenda yiyongera kurushaho, biragoye ko umuntu asubira ubuzima uko yari ameze.

    Ubuhamya bwatanzwe na Gillian Mezey, bukurikira ubwa Professor Kennedy wagaragaje impungenge ku bushobozi bwa Kabuga bwo gusoma no kwandika ubwo yabazwaga niba hadashobora kwifashisha ubundi buryo.

    Uyu mugabo nawe yagaragaje ko Kabuga afite ikibazo gikomeye cyo kwibagirwa ndetse no kugira intege nke.

    Professor Gillian Mezey yagaragaje ko hari igihe Kabuga yishisha abantu ku buryo agira gushidikanya mu gihe abantu baganira.

    Yavuze ko ngo Kabuga yigeze kubwira abakozi be ko bamuhaye umuneke uroze bituma acika intege cyane.

    Ati 'Ikintu cyo kwikanga ko yagirirwa nabi si ibintu byo gushingirwaho ko ari uburwayi asobanura ko iyo umuntu akura agenda agira ubushobozi buke bw'ubwonko kandi nabyo bishobora kuzamo.'

    Umucamanza yibukije umuganga ko mu gihe urukiko rwazongera kumugenera umwanya nubwo bitaba ngombwa ko ajya mu cyumba cy'iburanisha, agomba kuboneka no gutanga amakuru rumukeneyeho.

    Kabuga w'imyaka 90 yari akurikiye ibisobanuro byatanzwe n'iyi nzobere aho afungiye kuri gereza ariko ntiyigeze ahabwa umwanya ngo agire icyo avuga.

    Iburanisha rizakomeza ku wa Gatatu tariki ya 29 Werurwe 2023 humvwa ubuhamya bw'indi nzobere Professor Patrick Eras.

    Kabuga afatwa nk'umuterankunga wa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Aregwa ibyaha bya jenoside, guhamagarira abantu mu buryo butaziguye kandi mu ruhame, gukora jenoside, ubwumvikane bugamije gukora jenoside, itoteza rishingiye ku mpamvu za politike, itsembatsemba, n'ubuhotozi nk'ibyaha byibasiye inyokomuntu byakorewe mu Rwanda mu 1994.

    The post <strong>Kabuga ntakwiye kuba mu rukiko kuko ntacyo yibuka- Inzobere mu buzima bwo mu mutwe</strong> appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/03/23/kabuga-ntakwiye-kuba-mu-rukiko-kuko-ntacyo-yibuka-inzobere-mu-buzima-bwo-mu-mutwe/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kabuga-ntakwiye-kuba-mu-rukiko-kuko-ntacyo-yibuka-inzobere-mu-buzima-bwo-mu-mutwe

  • Mu magambo asize umunyu, umuryango wa Meddy wifurije imfura yabo isabukuru nziza #rwanda #RwOT

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa Kane Tariki ya 23 Werurwe 2023, nibwo Ngabo Medard yashyize hanze amafoto ye n'umugore we, bifuriza isabukuru nziza Imfura yabo Myla Ngabo wujuje umwaka amaze avutse .

    Meddy ifoto imwe y'uyu mukobwa yayiherekeresheje amagambo agira ati 'igikomangomakazi cyanjye. Umwana wanjye yujuje umwaka 1 w'amavuko.'
    Nyuma y'amasaha make na Mimi umugore we abinyujije kuri Instagram nawe yanditse amagambo yifuriza uyu mukobwa wabo isabukuru nziza yagize ati ' akamikazi kanjye Myla kujuje umwaka! Hashije umwaka duhawe umugisha wo kubyara umwana w'umukobwa . Tuzirikana uwo mugisha buri munsi.uyu mwaka wambere tumaranye wabaye uwudadanzwe kubuzima bwacu .ndizerako uyu mwaka ugiye kuba intangiriro y'indi myinshi y'urukundo n'ibyishimo.ndagukunda birenze byose mwana wanjye.
    Isabukuru nziza.
    Tariki ya 23 Werurwe 2022 nibwo Meddy ni bwo yahishuye ko umugore we Mimi yibarutse imfura ya bo bise Myla Ngabo.

    Aba bombi bakoze ubukwe muri Gicurasi 2021, bubera muri Amerika muri Leta ya Dallas aho aba bombi baba. Mu ijoro ryo ku wa Gatanu tariki 19 Ukuboza 2020, nibwo Meddy yasabye uyu munya-etiyopiyakazi ko yareka igihe basigaje ku Isi bakazakimarana.

    The post Mu magambo asize umunyu, umuryango wa Meddy wifurije imfura yabo isabukuru nziza appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/03/23/mu-magambo-asize-umunyu-umuryango-wa-meddy-wifurije-imfura-yabo-isabukuru-nziza/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=mu-magambo-asize-umunyu-umuryango-wa-meddy-wifurije-imfura-yabo-isabukuru-nziza