Author: webrwanda

  • Urugendo rw'abagore bigobotoye ubusambanyi bw'abarobyi n'abacuruzi b'isambaza – #rwanda #RwOT

    Abagore baretse gucuruza isambaza mu buryo bwa magendu bavuga ko bamwe mu bakora muri ubwo buryo bashukwa n'abarobyi bikabaviramo gusambanywa.

    Umwe muri bo yabwiye IGIHE ko mbere bagicuruza isambaza mu buryo bwa kinyeshyamba bajyaga kuzirangurira mu bihuru, umugore udafite amafaranga yo kuranguza, abarobyi bakamuha iz'ubuntu ariko babanje kumusambanya.

    Ati 'Mbere ya 2017, inda zagiye zivuka hagati yacu n'abarobyi zari nyinshi. Ni ibintu byari byaratubase kandi byatugizeho n'ingaruka'.

    Mugenzi we avuga ko abagore bacuruza isambaza kinyeshyamba na bo ari ba rushimusi kuko babyukaga ijoro bakajya guhurira n'abarobyi mu bihuru no kubacungira kugira ngo inzego z'umutekano n'iz'ubuyobozi zitabafata.

    Ati 'Twari tubayeho nabi, abana bacu bagahurira n'abo barobyi mu bihuru kugira ngo babeho, bagatwara inda ariko ubu nta mwana wacu ugitwara inda aho twagereye mu iterambere'.

    Akomeza avuga ko igihe yamaze akorana na barushimusi b'isambaza akazicuruza kinyeshyamba ntacyo byamumariye uretse kumutesha agaciro.

    Ati 'Twarabikoraga n'inzego z'ubuyobozi zaza tukiruka tukazihunga. Iyo twabonaga inzego z'ubuyobozi zije twaryaga akara ba rushimusi bagahunga. Mu gihuru ni ho twaranguriraga.'

    Sibomana Jean Bosco, Umuhuzabikorwa wa Kibuye Fishing Project, ikusanya ikanacuruza umusaruro w'abarobyi bo mu Karere ka Karongi, igice cya Rutsiro n'icya Nyamasheke, yabwiye IGIHE ko ubu busambanyi budakorwa na ba rushimusi b'isambaza gusa ko ahubwo n'abarobyi bakora mu buryo buzwi na bo bashukisha abagore isambaza.

    Ati 'Abashyana (abarobyi bakorera abandi) hari umusaruro w'isambaza biba ba shebuja hakaba n'uwo ba shebuja babagenera wo kubatunga. Izo bakaziha abo bagore na bo bakabitura kubacumbikira […].'

    Uyu mugabo umaze imyaka irenga 25 mu burobyi n'ubucuruzi bw'isambaza avuga ko ubu busambanyi butizwa umurindi no kuba abashyana benshi bakorera kure y'ingo zabo.

    Ati 'Hakenewe ubukangurambaga bwimbitse bwo gushishikariza abo bagore by'umwihariko abibana kwirinda indwara zifata mu myanya ndangagitsina no kuboneza urubyaro kuko hari abana benshi bavuka muri izo nzira ndetse n'ubwandu bwa virus itera SIDA bukaba buri hejuru.'

    Inama z'abagore bigobotoye izi ngeso

    Biturutse ku nama z'ubuyobozi n'imiryango itari iya Leta, hari abagore baretse gucuruza isambaza mu buryo bwa magendu bashinga koperative.

    Iyo bagereranyije ubuzima barimo nyuma yo kwibumbira mu makoperative n'ubwo babagamo mbere basanga barisubije agaciro, bagasaba abagore bakiri muri izo ngeso kubireka na bo bagakorera hamwe.

    Umwe muri bo yabwiye IGIHE ko mbere bagicuruza kinyeshyamba bakoraga bihishahisha babona ubuyobozi bakiruka ariko ubu bafite aho bakorera hazwi ndetse bageze ku rwego rwo kohereza umusaruro w'isambaza mu bihugu by'amahanga.

    Ati 'Mu minsi 21 yo kuroba, buri munsi duteranya ibihumbi 50 Frw tukayaha umwe muri twe. Ejo tukayaha undi kugira ngo tuzamure igishoro.'

    Mugenzi we avuga ko kuri ubu buri munsi yunguka amafaranga atari munsi y'ibihumbi bitanu.

    Ati 'Ubu twisubije agaciro, abarobyi badushukishaga isambaza uyu munsi dufite amafaranga aruta ayabo, twubatse inzu zigezweho. Inama nagira abagore bagicuruza isambaza mu buryo bwa magendu n'abarobyi bahimuta isambaza ni uko babireka na bo bakajya mu makoperative.'

    Umuyobozi w'Akarere ka Rutsiro, Murekatete Triphose, yavuze ko abagore bavuye mu burobyi n'ubucuruzi bw'isambaza bidakurikije amategeko ubu bari kwiteza imbere, asaba abakirimo kubivamo.

    Ati “Icyo twasaba ababa bakirimo ni uko babivamo kuko ni ukwangiza, byangiza umusaruro bigatuma uwagombaga kuboneka ufitiye akamaro abantu benshi utaboneka. Ubwo rero twabagira inama yo kwegereza bagenzi babo bakajya mu matsinda bakajya mu makoperative, bagakora ubucuruzi bwemewe noneho bakareka kwangisha abo bana b'isambaza kuko uriya musaruro w'isambaza twese udufitiye akamaro mu karere no mu gihugu”.

    Abarobyi bashukisha abagore kubaha isambaza bakabasambanya


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/urugendo-rw-abagore-bigobotoye-ubusambanyi-bw-abarobyi-n-abacuruzi-b-isambaza

  • Kenya: Ubutegetsi buvuga ko igihugu kiri kwinjira mu kaga k'imyigaragambo ku munsi wayo wa 3 #rwanda #RwOT

    Muri Kenya, uyu n' umunsi wa gatatu hari kuba imyigaragambyo yatangijwe n'abatavuga rumwe n'ubutegetsi mu mugi wa Nairobi no mu bindi bice by'igihugu.

    Umusaza umaze imyaka myinshi muri poritike, Raila Odinga, yiyemeje ko buri cyumweru bazajya bigaragambya mo inshuro ebyiri zose

    Arigaragambiriza izamuka ry'ibiciro ku biribwa by'ibanze muri Kenya , akanasaba ko ahabitse amajwi y'amatora yabaye mu mwaka ushize hakingurwa ngo bakore igenzura ko atibwe.

    Ayo matora yasize agize William Ruto Perezida wa Kenya , intsinzi yemejwe n'urukiko rw'ikirenga nyuma yo gutesha agaciro k'ibirego bya Raila Odinga washinjaga ko yibwe.

    Kugeza ubu muri Kenya umutekano wakajijwe cyane kun go z'abatavuga rumwe n'ubutegetsi.

    Abapolisi nabo bashyizwe ku bwinshi mu mugi wa Nayirobi ngo barinde ubucuruzi.ariko ntibyabujije bamwe kwanga gukingura amaduka batinya umutekano w'ibintu byabo.

    Umukuru w'igihugu cya Kenya Willian Ruto yatashye n'indege avuye mu rugendo rw'iminsi ine yarimo i Buraya.avuga ko atiteguye kuganira na Odinga kiretse ibiteganywa n'itegeko nshinga ry'igihugu cye.
    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/kenya-ubutegetsi-buvuga-ko-igihugu-kiri-kwinjira-mu-kaga-k-imyigaragambo-ku

  • Cristiano Ronaldo yatunguwe n'abafana ari mu modoka itunze abantu icumi gusa ku isi #rwanda #RwOT

    Ubwo yarimo gutembera mu mujyi wa Madrid,Cristiano Ronaldo yatewe n'abafana benshi bituma ava mu modoka ye nshya ya Bugatti yaguze akayabo ka miliyoni 8.8 z'amapawundi ndetse ikaba itunzwe na we n'abandi bantu icyenda gusa ku isi.

    Ronaldo w'imyaka 38,n'abandi bantu icyenda gusa kuri iyi si yose,nibo batunze ubu bwoko bw'iyi Bugatti yarimo i Madrid.

    Uyu rutahizamu wa Al-Nassr ntiyabashije gutambuka mu mujyi wa Madrid ubwo yari muri iyi Bugatti Centodieci,byatumye ahagarara,abafana bamwuzuraho yifotozanya nabo.

    Ari kumwe n'abarinzi be,Ronaldo yasohotse muri iyi modoka yambaye agapira n'ipantaro by'umweru ndetse n'ikoti ry'umukara,asanga aba bafana baririmbaga izina rye bifata amafoto.

    Iyi modoka igenda ibirometero 240 mu isaha,Ronaldo yayiguze umwaka ushize ubwo Bugatti yayikoraga mu kwizihiza isabukuru y'imyaka 110 imaze ishinzwe mu Butaliyani.

    Uyu yaguze imodoka yari iya karindwi mu isumi zakozwe zonyine zikagurishwa amakiriya bihariye b'uru ruganda.

    Ronaldo atunze amoko menshi ya Bugatti arimo Bugatti Chiron na Bugatti Veyron Grand Sport Vitesse,kimwe n'andi mamodoka ahenze y'amoko nka Aston Martin, Ferrari, Lamborghini na Rolls Royce.


    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/imikino/article/cristiano-ronaldo-yatunguwe-n-abafana-ari-mu-modoka-itunze-abantu-icumi-gusa-ku

  • Ubudage ku mwanya wa mbere ku rutonde rw'ibihugu 15 bifite abakobwa babi ku Isi [URUTONDE] #rwanda #RwOT

    15. Hari ibihugu bitatu bya Afurika: Nigeria, Zimbabwe
    Abantu benshi bavuga ko abagore bo muri Afurika ubusanzwe bafite umwihariko ubatandukanya n'abazungukazi. Ibi bigashingira ku ngano y'ibice bimwe na bimwe by'umubiri wabo usanga bitandukanye n'iby'Ababanyaburayi.

    Kuri iyi ngingo The Insiders ivuga ko Abagore bo muri Afurika usanga abenshi ari bagufi, abandi bafite ikibuno kinini, bityo kumenya neza uburanga bwabo bikagorana. Mu ijanisha ry'abatoye Zimbabwe , Nigeria na Ethiopa byanganije amanota byose uko ari bitatu biza ku mwanya wa 15.

    Peru ni igihugu giherereye muri Amerika y'Amajyepfo, by'umwihariko iki gihugu gituwe n'abirabura benshi bakomoka ku mugabane wa Afurika bajyanwe mu bucakara gukora mu mirima y'urutoki. Abatora bemeje ko Peru ifite umubare w'abagore n'abakobwa benshi badakeye ku isura.

    The Insiders ivuga ko n'ubwo abatora bahurije ku kuba Peru iza mu bihugu bifite abakobwa badakeye na gato, ngo bazi gushimisha abagabo mu gitanda ku buryo budasanzwe.

    13. Canada

    Canada ni igihugu kiri muri Amerika ya Ruguru, ubusanzwe Canada ituwe n'abazungu bavanze n'abirabura. Abagore bo muri iki gihugu ubusanzwe ngo ntibakunze buba barebare, iyi ikaba impamvu nyamukuru yatumye abagore b'abanya Canada bagaragara kuri uru rutonde.

    Turkey ni kimwe mu bihugu by'abarabu bifite abakobwa badashamaje. Ibi binemezwa n'umubare w'abagabo bo muri Turkey barongora abakobwa bahavuka ukiri hasi. Aha muri Turkey ubundi ngo umugabo waho umugereranyije n'umugore uhavuka usanga umugabo ari we ufite uburanga kurusha umugore.

    11. Spain

    Ubusanzwe mu byegeranyo bikorwa ku bwiza bw'abagabo, Spain iza mu bihugu bya mbere bifite abagabo beza cyane. Ikindi abagabo bo muri Spain bazwiho ngo ni ubuhanga budasanzwe bafite mu bijyanye no gutera akabariro. Gusa ku bagore ho siko bimeze kuko, mu batoye ku rubuga rwa The Insiders bagaragaje ko abagore bo muri Spain baba atari beza ku masura.

    10. Australia

    Australia ni kimwe mu bihugu bifite ibigwi mu mpande zitandukanye z'ubuzima. Australia kandi izwi nk'igihugu kigira abaturage bazi kurimba mu myambarire. Abenshi bakunda abasore bo muri iki gihugu bagendeye ku mukinyi wa Filimi w'icyamamare mu buranga, Chris Hemsworth. Gusa abagore bo muri iki gihugu bo ntibagaragara neza mu bijyanye n'uburanga.

    9. Argentina

    Argentine ni igihugu cyo mu majyepfo ya Amerika, iki ni igihugu cy'inkomoko cy'ibyamamare bikomeye ku isi nka Papa Francis I , Lionel Messi n'abandi. Burya ngo iki gihugu kiri mu bihugu bigira abakobwa bafite uburanga budashamaje nk'uko bigaragazwa n'uru rutonde rw'ikinyamakuru The Insiders.

    8. Mexico

    Mexico ni igihugu gituranyi na Leta zunze ubumwe z'Amerika. Abantu benshi bakunda kureba filimi zigezweho, bazi ubwiza bw'abakobwa bagaragara muri flimi za telenovelas. Gusa abakoze uru rutonde bavuga ko bibaza ukuntu abakobwa bagaragara muri bene izi filimi baboneka mu gihugu ubusanzwe gifite abakobwa batagaragara neza imbere y'abagabo.

    7. Portugal

    Portugal ni igihugu kiri mu majyepfo y'Uburayi, iki ni igihugu gikomeye mu mpano zitandukanye. Gusa ngo iyo bigeze ku bakobwa n'abagore beza biragorana cyane kubona umunya Porutigalikazi ufite uburanga budasanzwe.

    6. India

    Ubuhinde mu busanzwe abantu benshi babufata nk'igihugu kigaragaza ubwiza bw'abantu baremwe, ibi bigaterwa n'abakobwa beza, abasore b'ibigango bagaragara muri filmi za Bollywood. Nyamara burya ngo iyo urebye mu baturage bose batuye u Buhinde usanga abakobwa benshi bafite uburanga buke nabo bakomoka muri iki gihugu.

    Ubusanzwe u Buhinde bufite ikamba rya Nyampinga w'Isi inshuro zirenga 5. Gusa abakoze ubu bushakashatsi bavuga ko ibyo bidahagije ngo bube ufite abakobwa beza.

    5. Lithuania

    Lithuania ni igihugu cyo mu burasirazuba bw'u Burayi. Abakoze uru rutonde bavuga ko bitaboroheye kumenya neza amakuru ku buranga bw'abatuye Lithuania, gusa ngo mu baturanyi babo batoye bagaragaje ko Lithuania nayo iri mu bihugu bifite abakobwa badashamaje.

    4. South Korea

    Koreya y'Epfo ubusanzwe izwiho kugira abakobwa bato bato, gusa ngo uburanga bw'isura zabo ntibukurura abagabo habe na gato.

    3. China

    U Bushinwa ni igihugu cyo mu Burasirazuba bw'isi. Ubushinwa buzwi nk'igihugu gikize kandi gifite abaturage benshi kurusha ibindi ku Isi. Nta gitunguranye nk'igihugu gifite abaturage basaga miliyari ko muri bo habamo abagore badakeye ku maso.

    2. The United Kingdom

    U Bwongereza ni igihugu giherereye ku mugabane w'u Burayi. Iki gihugu bivugwako abagabo bakivukamo baba bafite ubwiza budasanwe gusa wagera ku bagore ugasanga bihabanye cyane. Hari n'abavuga ko u Bwongereza bushobora kuba ari bwo bufite abagore b'uburanga buke kurusha ikindi gihugu cyose cyo ku Isi.

    Umwanditsi mukuru w'ikinyamakuru The Beautiful People, Greg Hodge, asobanura abagore bo mu Bwongereza nka bamwe mu bagore bo ku Isi ya none batazi kwiyitaho mu buryo bwo gusa neza no kugaraza ubwiza imbere y'ababareba.

    1. Germany

    U Budage ni cyo gihugu kibimburira ibindi mu kugira abagore b'Abanyaburanga buke ku isura. Abantu benshi batanga ibitekerezo basobanura ko abagore bakomoka mu Budage usibye kugira uruhu rutaboneye, bagira n'umushiha udasanzwe ku bagabo.

    Ibi byose byatumye ikinyamakuru the Insiders kibashyira ku rutonde rw'abafite abagore badakeye ku isura, ivuga kandi ko ubusanzwe Abadage bagira igitinyiro kidasanzwe, nk'uko umuyobozi wabo Angel Merkel agaragara.

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/ubudage-ku-mwanya-wa-mbere-ku-rutonde-rw-ibihugu-15-bifite-abakobwa-babi-ku-isi

  • Itangazo:NTAHOBAVUKIRA Francine yasabye guhindura amazina akitwa ABIJURU NGANJI Francine #rwanda #RwOT

    Uwitwa NTAHOBAVUKIRA Francine yasabye guhindura amazina mu buryo bwemewe n'amategeko akitwa NGANJI Francine mu bitabo by'irangamimerere.

    Impamvu atanga zituma asaba guhindura amazina akaba ari uko ari amazina nuko ari izina rimuteye ipfunwe.

    Source : https://umuryango.rw/amatangazo/article/itangazo-ntahobavukira-francine-yasabye-guhindura-amazina-akitwa-abijuru-nganji

  • Karongi:Imirenge y'icyaro yaje imbere iy'umujyi itaha amara masa muri mitiweli #rwanda #RwOT

    Umurenge wa Mutuntu mu karere ka Karongi wongeye kwisubiza umwanya wa mbere muri mitiweli.

    Buri mwaka mu karere ka Karongi haba amarushanwa yo kwesa imihigo mu bwisungane mu kwivuza.

    Umurenge wa Mutuntu umaze imyaka ibiri wanikira iyindi mu kwesa umuhigo mu kwishyura Mitiweli,n'uyu mwaka niko byagenze kuko wongeye kwisubiza uwo mwanya.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'umusigire w'Umurenge wa Mutunt, Ndamyeyezu Fidele yavuze ko impamvu bahora ku isonga ari ugukorera hamwe nk'ikipe

    Ati, “Ibanga nta rindi ni ugukorera hamwe nk'ikipe yaba abayobozi b'umurenge , abaturage ,ntihagire uwigira ntibindeba.Twishimiye igikombe tumaze gutwara ubugira kabiri twikurikiranya.”

    Dusingize Donatha ni umuyobozi W 'Inama njyanama yashimye bikomeye imirenge yaje imbere agaya imirenge y'imijyi ya Rubengera na Bwishyura yaherekeje iyindi.

    Ati:”Mu mirenge y'imijyi ikibazo gihari ni ikihe?mufite abafatanyabikorwa benshi kandi bafite ubushobozi ariko muhora mu banyuma.Mukwiye kwikubita agashyi ndashima imirenge ya Mutuntu na Rwankuba yaje imbere mukomereze aho ariko mujye munabwira bagenzi banyu ibanga mukoresha .

    Imirenge irindwi (7) muri 13 niyo ihiga iyindi mu kwesa umuhigo wa Mutuelle,aho Umurenge wa muntu uza ku isonga ugakurikirwa n'Umurenge wa Rwankuba ,mu gihe umurenge wa Bwishyura ari nawo murenge w'umujyi uza ku mwanya wa Cyenda .

    Umurenge wabaye uwa mbere wahembwe igikombe n' ibahasha y'ibihumbi Magana atatu na mirongo itanu(350K).




    Sylvain Ngoboka
    Umuryango.rw

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/karongi-imirenge-y-icyaro-yaje-imbere-iy-umujyi-itaha-amara-masa-muri-mitiweli

  • Umucamanza yasubitse iburanisha rya Kabuga uregwa ibyaha bya Genocide yakorewe abatutsi mu 1994 'kugeza igihe kitazwi' #rwanda #RwOT

    Iburanisha mu rubanza rwa Félicien Kabuga uregwa ibyaha bya jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, ryaranzwe no kumva uruhande rw'ubwunganizi bwe n'urw'ubushinjacyaha kuri raporo y'inzobere zigenga.

    Iyo raporo ku buzima bwa Kabuga, yatangajwe muri uku kwezi kwa gatatu, yakozwe n'inzobere mu buzima bwo mu mutwe Profeseri Henry Kennedy, Profeseri Gillian Mezey na Profeseri Patrick Cras.

    Muri iyo raporo, izi nzobere zivuga ko ubuzima bwa Kabuga butatuma ashobora kwitabira urubanza rwe mu buryo bwa nyabwo, nkuko byavuzwe mu rukiko.

    Ibyo byatumye ku itariki ya 10 y'uku kwa gatatu uru rugereko rw'i La Haye mu Buholandi ruba ruhagaritse kumva ibimenyetso bishya mu rubanza rwe.

    Nyuma yuko izo nzobere zisimburanye mu kwitaba urukiko zibazwa n'ubwunganizi, ubushinjacyaha n'abacamanza kuri iyo raporo, kuri uyu wa kane ubwunganizi bwa Kabuga n'ubushinjacyaha bahawe ijambo.

    Maître Emmanuel Altit wunganira Kabuga yavuze ko inzobere zose zagaragaje “mu buryo bwumvikana kandi buhuriweho” ko Kabuga “adashoboye kuburanishwa”.

    Umucamanza Bonomy yabajije Maître Altit niba aho Kabuga bamubona yicaye — kuri gereza y'urukiko — arimo kubumva, amusubiza ko ari ko abifata, ari ko gusobanukirwa n'ibyo bavuga ari ikindi.

    Bonomy yavuze ko “urubanza rusubitswe kugeza igihe kitazwi”, urukiko rukazatangaza umwanzuro kuri iyo raporo mbere cyangwa mu mpera y'ukwezi kwa kane, cyangwa mu kwa gatanu.

    BBC

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubutabera/article/umucamanza-yasubitse-iburanisha-rya-kabuga-uregwa-ibyaha-bya-genocide-yakorewe

  • Miss Mutesi Jolly yongeye kunyomoza amakuru avuga ko atwite ashyiraho gihamya[Ifoto] #rwanda #RwOT

    Uyu mukobwa uherutse gutangaza ko amakuru avuga ko atwite ari ikinyoma yongeye hubihamiriza abamukurikira ku ifoto yasangije abamukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.

    Miss Jolly yabisubije ubwo umunyamakuru IRENE Murindahabi yafataga ifoto yaramaze gushyira kurututa rwe rwa Instagram maze aka agira ati' Umuntu wavuze ko @mutesi_jolly atwite ashatse yaba asaba imbabazi? Maze nawe ahita abiherekesha ubutumwa bugira buti 'Va kubarezi, ubundi se gutwita si umugisha. Baba bankoreraho views tuu'.

    Bwa mbere Mu kiganiro hahaye Igihe Jolly Mutesi yatangaje ko nawe yatunguwe n'aya makuru abanza kuyakerensa akeka ko ari bimwe byo ku mbuga nkoranyambaga.

    Ati 'Amakuru yatangiye mbona ari bimwe byo ku mbuga nkoranyambaga, ariko maze kwakira ubutumwa bw'abantu banyifuriza kuzabyara neza, nibwo nabonye ko byabaye byinshi mfata icyemezo cyo kubinyomoza kuko sinzi iyo ababivuga babikuye rwose.'
    Miss Mutesi Jolly yashimiye abamwoherereza ubutumwa bumwifuriza ibyiza nubwo abona ko igihe cyo kubyara kuri we kitaragera.

    Kugeza ubu nta musore uzwi waba ukundana na Mutesi Jolly, dore ko aherutse kuvugisha benshi mu minsi ishize avuga ko atazashaka umugabo.

    Miss Mutesi Jolly ari kugirira ibihe byiza Paris muri France

    Source : https://umuryango.rw/imyidagaduro/article/miss-mutesi-jolly-yongeye-kunyomoza-amakuru-avuga-ko-atwite-ashyiraho-gihamya

  • Inganda zo mu Rwanda zahawe umukoro ku kibazo cy'ibura ry'ibiryo by'amatungo magufi – #rwanda #RwOT

    Ibi byagaragajwe ku wa 28 Werurwe mu nama irebera hamwe ibyavuye mu mushinga inzego zombi zari zimaze imyaka itatu zihuriyeho.

    Harimo ko umworozi w'ingurube n'inkoko atagera ku musaruro uhagije kubera ikibazo cy'ibura ry'ibiryo by'aya matungo ndetse n'uburyo bukoreshwa mu kuyorora usanga butajyanye n'igihe tugezemo.

    Umuyobozi Wungirije wa FAO ushinzwe ibikorwa mu Rwanda, Muhinda Otto Vianney, yavuze ko ubu bworozi bw'ingurube n'inkoko bushobora kugera ku musaruro uhagije mu gihe hashyizwemo udushya ndetse hakarebwa ku kibazo cy'ibura ry'ibiryo byayo kuko na byo biri mu bituma umusaruro ugabanuka.

    Yakomeje avuga ko ikibazo gikomeye kirimo kudindiza umusaruro w'amatungo magufi ari ibura ry'ibiryo byazo ndetse inganda zibarizwa mu Rwanda zikwiye kugira uruhare mu kongera umusaruro hashyirwa imbaraga mu gutunganya ibiryo by'aya matungo.

    Ati 'Ingurube n'inkoko zirya ibinyampeke n'ibinyamisogwe ariko ni byo bintu bidahari mu gihugu. Aho rero niho twasanze aborozi b'ayo matungo bagomba kwishyira hamwe bakagira imbaraga zihagije, bagatangira gutekereza uko bakemura icyo kibazo.'

    Umuyobozi ushinzwe iterambere ry'ubworozi muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Ndorimana Jean Claude yavuze ko uyu mushinga wafashije mu kubona aho ikibazo cy'umusaruro muke mu matungo magufi giherereye ndetse n'aho bakwiye gushyira imbaraga kugira ngo uzamuke.

    Ati'Ikibazo gihari gikomeye ni uko inganda nyinshi nta bushobozi ziba zifite bwo kugura cyane cyane nk'ibigori kuko ni byo by'ingenzi usanga bigeze nko kuri 70% y'ibyo dukoresha mu biryo by'amatungo.'

    Ati 'Dufite imishinga itandukanye nka Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi ifasha inganda kugira ngo babone ubushobozi bwo kuba bagura bya bigori.'

    Inzobere mu bijyanye n'ubworozi bw'amatungo zagaragaje ko inkoko zifite ubushobozi bwo kunguka hafi 230% naho ingurube zikageza ku 190% iyo habayeho kugaburira neza aya matungo no guhitamo icyororo cyiza.

    Umuyobozi ushinzwe iterambere ry’ubworozi muri Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi, Ndorimana Jean Claude, yavuze ko hari gukorwa ibishoboka ngo ibura ry’ibiryo by’amatungo ribonerwe igisubizo

    Abitabiriye ibiganiro byahuje abayobozi muri FAO na Minisiteri y’Ubuhinzi n’Ubworozi harebwa ku iterambere ry’ubworozi bw’amatungo magufi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/inganda-zo-mu-rwanda-zahawe-umukoro-ku-kibazo-cy-ibura-ry-ibiryo-by-amatungo

  • Perezida Kagame yakiriye indahiro ya Dr Utumatwishima, amwibutsa ko 'ari mu nshingano ziremereye' – #rwanda #RwOT

    Uyu muhango wabereye muri Village Urugwiro kuri uyu wa Kane, tariki ya 30 Werurwe 2023. Witabiriwe na bamwe mu bayobozi bakuru b'igihugu barimo abaminisitiri n'abo mu zindi nzego.

    Dr Utumatwishima yasimbuye Rosemary Mbabazi wari Minisitiri w'Urubyiruko n'Umuco guhera mu 2017. Uyu mugabo we yahawe inshingano avuye ku buyobozi bw'Ibitaro bya Rwamagana.

    Iyi Minisiteri yahawe, yambuwe inshingano zo kwita ku muco zihabwa Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE).

    Rosemary Mbabazi wari Minisitiri wayo we yagizwe Ambasaderi w'u Rwanda muri Ghana, asimbuye Aissa Kirabo Kakira wari muri izi nshingano guhera mu 2019.

    Umukuru w'Igihugu nyuma yo kwakira indahiro ya Dr Utumatwishima kuri uyu munsi yibukije abayobozi ko bafite inshingano zo kuzuza ibyo bakora cyane cyane binyuze mu gufatanya no gukorera hamwe kuko nta rwego rukora rwonyine.

    Ati 'Mu nshingano haba harimo ko inzego zikorana, ubwo ni bwo twatera imbere n'igihugu kigatera imbere.''

    Perezida Kagame yavuze ko Dr Utumatwishima yumva neza inshingano zo gufasha igihugu kuyobora urubyiruko mu bundi buryo.

    Ati 'Mukwiye kumva ko muri mu nshingano ziremereye cyane. Urubyiruko ni ho hazaza h'ejo ha buri gihugu, buri bantu abo ari bo bose. Ntitureba ahazaza gusa, tureba n'uyu munsi. Urubyiruko rukenerwa mu gihe kiri imbere kurushaho ariko binavuze ko ibyo bishaka kurera, iyo ufite abana, kugira ngo bakure neza biterwa n'uburere wabahaye. Uburere bw'imico, imyifatire, ubushobozi, ni ho havamo amashuri, kugira ubuzima bwiza. Uba umwubaka kugira ngo agire muri we gushobora ariko gushingiye kuri za ndangagaciro ziba zikenewe.''

    Urubyiruko ruhabwa umwihariko kuko ruri mu bagize umubare munini w'Abanyarwanda ndetse rufatwa nk'imibaraga z'igihugu.

    Imibare mishya yakusanyijwe mu Ibarura Rusange ry'Abaturage ryo mu 2022, igaragaza ko Abanyarwanda bageze kuri 13.246.394, bavuye kuri miliyoni 10,5 mu 2012.

    Imibare y'urubyiruko rufite munsi y'imyaka 30 ni 65,3% mu 2022 ndetse byitezwe ko mu 2050 uzagera kuri 54.3%. Abaturage bafite imyaka hagati ya 16-64 ni 56,0% ndetse byitezwe ko mu 2050 bazaba ari 61,4%.

    Perezida Kagame yavuze ko Minisitiri mushya, ukiri mu rugero rw'imyaka y'urubyiruko cyangwa hejuru yayo gato, yitezweho byinshi.

    Yakomeje ati 'Muzakore mushingiye ku bigezweho ariko mutibagiwe ku byo uburere butwigisha. Nta muntu uba utaranyuze aho ngaho, abahanyuze mbere bafite byinshi bashobora kwigirwaho ariko byose ni ugushyiramo umutima, hagakorwa icya ngombwa.''

    Perezida Kagame yamwifurije imirimo myiza n'ubufatanye mu nshingano ze nshya yahawe.

    Dr Utumatwishima wahawe kuyobora Minisiteri y'Urubyiruko yarangije muri Kaminuza y'u Rwanda mu 2009. Yabonye Masters mu bijyanye n'Ubuvuzi Rusange mu 2016 ayikuye muri Kaminuza ya Manchester Metropolitan.

    Ni umuhanga mu kubaga, aho yakoze igihe kigera ku myaka ibiri mu Bitaro bya Ruhengeri abaga abantu bafite ibibyimba bifata mu muhogo ku buryo bishobora kuvamo cancer. Yabaze abarwayi barenga 500.

    Perezida Kagame yakiriye indahiro ya Dr Utumatwishima uherutse kugirwa Minisitiri w’Urubyiruko, amwibutsa ko 'ari mu nshingano ziremereye' zo kwita ku rubyiruko


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/perezida-kagame-yakiriye-indahiro-ya-dr-utumatwishima-amwibutsa-ko-ari-mu