Author: webrwanda

  • Naripfishije birananira, bankubise impiri mu mutwe banga kunyica ngo nzapfe mboze – Kamaliza Delphine warokokeye i Nywawera (VIDEO) #rwanda #RwOT

    Kamaliza Delphine uvuka i Nyawera mu Karere ka Kayonza, Jenoside yakorewe Abatutsi yayirokokeye muri Kiliziya ya Mukarange aho yakuwe n’Inkotanyi ameze nk’uwapfuye bitewe n’iyica rubozo bakorewe.

    Ubwo ubwicanyi bwatangiraga i Nyawera, Abatutsi batangiye kwicwa, buri wese arimo guhunga ni bwo bigiriye inama yo kujya muri Kiliziya ya Mukarange bibwira ko bari buharokokere.

    Bageze muri Kiliziya ya Mukarange basanze harimo n’abahutu batari bazi ko ikigambiriwe ari ukwica Abatutsi, igitero cya mbere ngo cyaje kibabwira ko umuhutu urimo agomba gusohoka, uwajyaga gusohika ari Umututsi bakamusubizayo.

    Nyuma nibwo Interahamwe zaje zigota Kiliziya maze padiri Bosco (wari umuhutu) ajya guhamagara abajandarume (Gendarmerie) ngo baze birukane Interahamwe.

    Uyu mupadiri yanze kwitandukanya n’Abatutsi bari bahungiye muri iyi Kiliziya. Ati “nibwo noneho umupadiri umwe utaragombaga gupfa (Bosco) yagiye guhamagara abajandarume, baraje barasa mu kirere ngo birukanye Interahamwe kumbe bari kuri gahunda na zo.”

    Yakomeje avuga ko bagabweho ibitero by’Interahamwe iminsi 3 yose ariko babisubizayo kubera ko hari harimo abasore bashoboye.

    Bagiye kuzana abajandarume maze binjiramo basaba buri muntu wese guterura ibuye riri mu Kiliziya akaribaha, ariko hari mu rwego rwo kubabara kugira ngo bamenye uko bangana.

    Babasabye ko nta muntu wongera gusohoka kuko bagiye kubaha umuntu wo kubarinda, ariko bigeze ni njoro babatera ama-grenade.

    Ati “Byageze ni njoro batera ama-grenade, bateye grenade, nta nubwo twari tuzi ngo ni ibiki. Mu gitondo padiri (Bosco) yasubiye kubajandarume arababwira ngo mwambabariye mugatabara bariya bantu, aravuga ngo bariya bagomba gupfa ahubwo wowe vamo, ababwira ko atasiga intama zamuhungiyeho.”

    Yagarutse ababwira ko nta yandi mahitamo uretse gusenga bakiyeza bagapfa bicujije kuko bagiye kwicwa, abasaba kuzana abana bato akababatiza.

    Ni bwo inzira y’umusaraba yatangiye. Ati “baraturashe, baraturasa koko, haza gusigaramo abana, imirambo n’abagore.”

    “Haje umusirakre ku kadirishya nari mpagazeho aratubwira ngo muzane urufunguzo musohoke cyangwa mbarase, iyi si mbunda? Ariko iyo mbunda si yo yaturashishije, yakubise grenade mu rugi irashwanyuka iratwangiza koko.”

    Yageze igihe yumva atakiriho. Ati “njye nta nubwo nemeraga ko ndiho, nari kumwe n’umwana witwa Byukusenge, twari dufite amarira avanze n’amasengesho, abanyagatulika bazi ririya sengesho rya Ndakuramutsamariya, wavugaga ikibanza ugakurikizaho igiheruka.”

    Bateye Grenade we n’uwo Byukusenge buri umwe agwa ukwe, iyo grenade ni yo yishe uwo mwana bari kumwe.

    Ako kanya ni bwo Interahamwe zinjiyemo n’utarapfa neza zitangira kumwica. “Interahamwe noneho ni bwo zaje, naripfishije ariko sinari nzi kwipfisha, bankubise impiri mu mutwe, ndeguka nashinze inkokora sinabashaga kubyuka, babona igikomere cyari mu mbavu kivamo ifuro, umwana wari ugiye kunkubita icumu umusaza aramubwira ngo uwo mureke azapfa aboze.”

    “Bahise bagenda haza undi ankandagira ku ijosi, arambwira ngo wampaye amafaranga, ariko ubwo amafaranga twari dufite nari nayahaye umukecuru witwa Mukantagara, neguye amaso mubona ahantu yari ahagaze mu bagore ateruye akana ko kwa Condo muramu we, arambaza ngo ni uwuhe muri bariya, ndamubwira ngo ntawurimo sinzi ahantu yagiye.”

    Nyuma haje undi mugabo afite umuhoro awumurambika ku mutwe abanza gusahura Bibiliya, ubundi aragaruka aramubwira ngo nareke amwice kuko n’ubundi yapfuye.

    Ati “natekereje ukuntu ari bufate uwo muhoro akantema simpite mpfa, akongera agatema, ndamubwira nti ariko buriya wikisiga icyaha cy’ubusa n’ubundi umva ko nzapfa, nzapfa, yafashe umuhoro we aragenda.”

    Haje abandi bagabo baramubwira ngo ugiye gupfa, ni bwo kubabwira ko atari n’umututsi, bamubaza iwabo ababwira ko ari uwo kwa Mugenzi hejuru y’Intaruka, baramubwira ngo reka bajye kumubwira aze amutware mu ngorofani.

    Gusa yasigaranye imitima ibiri avuga ngo nibabimubwira akaza arahita amwica ariko ntiyaje aho yaketse ko bashobora kuba ntabyo bamubwiye cyangwa se barabimubwiye agasanga mu bana be ntawubura.

    Haje abasirikare ababaza niba Abapadiri barabishe, bamubwira ko babishe kubera ko babahishe, bahita bamubwira ko bakamwishe ariko n’ubundi azapfa kubera ko yari yarangiritse cyane ndetse bamubwira ko n’Inkotanyi ni yo zaza atazakira.

    Inkotanyi zaje kuhamusanga ariko yarangiritse cyane umubiri wose kuko atabashaga guhaguruka cyangwa gukambakamba, ibisebe byaraboze cyane, imyenda yaramwumiyeho. Bafashe ikirangiti bamurambikaho ngo baterure ariko gihita gicika, bashatse ibiti babikora nka ‘Brancart’ bamutwaraho.

    Bamutwaye i Gahini kumuvurirayo ariko nta cyizere yari afite cyo gukira kuko yari ameze nabi cyane, gusa nyuma y’amezi 4 yari yatangiye kwiga kwicara kandi yari umuntu mukuru ubizi, gusa yaje gukira amera neza. Ashimira Inkotanyi zahagaritse Jeniside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Kamaliza Delphine nta cyizere cyo kuzakira yari afite

    Source : http://isimbi.rw/kwibuka/article/naripfishije-birananira-bankubise-impiri-mu-mutwe-banga-kunyica-ngo-nzapfe-mboze-kamaliza-delphine-warokokeye-i-nywawera-video

  • Kwibuka30: Fireman, The Nature, Kenny Edwin,… – #rwanda #RwOT

    Abahanzi biganjemo urubyiruko, bafatanije kuririmba indirimbo y’ihumure, bishimira ibyagezweho nk’abanyarwanda birimo umutekano, ubumwe, no kwiyubaka muri rusange.

    Aba bahanzi bagarutse ku mutekano usesuye uri mu gihugu cy’u Rwanda, bigatuma bakora ndetse bakagera kuri byinshi nta muntu ubatangiriye ndetse nta n’umwe ubavangura, bose bakitwa abanyarwanda. Bati: “Ubumwe ni bwo tugize intego, reka dutere imbere maze twamamare, u Rwanda rwarahamye ubu turashikamye.”

    Fireman ati: “Ujya gukira indwara arayirata. Ndakwibuka uzima ariko ubu uraka, wanishumbushije urubyiruko ushaka, simbitindaho iby’ubushongore n’ubukaka. Urugamba narwo turacyarurwana, mu kwiyubaka dufatanije urunana. Ntawasenya ibyagezweho ino mu Rwanda, uwarenga umurongo twamukoramo umuganda”.

    Uru rubyiruko rwishyize hamwe rukomeza abanyarwanda mu gihe cyo kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi, banahamya ko biteguye gukorera Igihugu cyabo bakoresheje imbaraga zabo n’impano zabo bageza kure ubutumwa bufasha benshi kandi bunze ubumwe nk’abavandimwe.

    REBA INDIRIMBO “TWUNZE UBUMWE” YAHURIWEMO N’ABAHANZI BATANDUKANYE

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141834/kwibuka30-fireman-the-nature-kenny-edwin-mavin-nabandi-bahuriye-mu-ndirimbo-twunze-ubumwe–141834.html

  • Kwibuka30: King James na Prosper Nkomezi baga… – #rwanda #RwOT

    Babitangaje mu kiganiro na InyaRwanda, ubwo bagarukaga ku bikorwa n’imyitwarire ikwiye kuranga urubyiruko muri iki gihe u Rwanda n’Isi bibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi yatwaye ubuzima bw’abarenga Miliyoni.

    King James yavuze ko mu gihe nk’iki, urubyiruko rukwiye gushyira imbaraga cyane mu kwiga amateka y’Abanyarwanda, ariko kandi no mu bihe bisanzwe bikaba uko.

    Ati “Intwaro urubyiruko rwakoresha mu kurwanya abahakana, bakanapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi, ni ugukomeza gusura inzibutso, gukomeza kwiga amateka, kandi twiga amateka nyayo asobanutse, kandi tukarushaho kujya inama no kubiganiraho bya buri munsi.”

    Uyu muhanzi avuga ko uretse kujya gusura inzibutso za Jenoside, urubyiruko rukwiye no gushyira imbaraga cyane mu kwegera abakuru, bazi neza amateka y’u Rwanda kuko ‘barahari bagize uruhare mu guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi’.

    King James avuga ko nk’umuhanzi bafite umukoro wo gukomeza guhanga ibihangano bishishikariza ubumwe bw’Abanyarwanda, kandi ‘abahanzi bagomba kwifatanya n’abandi mu bikorwa byo kwibuka cyane cyane muri iki gihe twibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, tukarushaho kubana n’abandi.”

    Uyu muhanzi avuga ko bagenzi be bakwiye gushyira imbaraga cyane mu gukoresha imbuga nkoranyambaga, gusura inzibutso, gusura abarokotse mu rwego rwo kugira uruhare mu rugendo rw’u Rwanda rwifuzwa.

    Anavuga ko mu gihe nk’iki, urubyiruko rukwiye kwitabira ibiganiro bitegurwa kuko bivugwamo byinshi byerekana uko umugambi wa Jenoside wateguwe kugeza ushyizwe mu bikorwa. Ati “Bigire ku mateka, bamenye amateka kandi nibo bazarwubaka.” 

    Yunganirwa n’umuhanzi w’indirimbo zo kuramya no guhimbaza Imana, Prosper Nkomezi uvuga ko muri iki gihe cyo kwibuka, Abakristu bakwiye kurangwa n’imyitwarire ikwiye irimo ‘kwifatanya n’Igihugu kwitabira, ibiganiro, gutanga ubutumwa bw’ihumure n’isanamitima ndetse n’ibindi bikorwa bitandukanye’.

    Uyu muhanzi wamamaye mu ndirimbo zinyuranye, yavuze ko amadini akwiye kugira uruhare rukomeye mu kwigisha, ubumwe, urukundo ndetse no gushishikariza Abakristo gusura inzibutso, kumenya amateka kugirango ubumwe n’ubwiyunge babwimakaze.

    Prosper Nkomezi wamamaye mu ndirimbo zinyuranye, yavuze ko mu gihe nk’iki ashishikariza urubyiruko kugira uruhare mu guhangana n’abahakana bakanapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Yavuze ko ari urugamba rushoboka, kuko bisaba gukoresha imbuga nkoranyambaga bagaragaza ukuri. Ariko kandi, abahanzi nabo bafite umukoro wo guhanga ibihangano by’isanamitima no kwifatanya n’abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.


    King James yatangaje ko abahanzi bakwiye kurushaho guhanga ibihangano by'isanamitima, kandi urubyiruko rukihatira kwiga no kumenya amateka y'u Rwanda


    Prosper Nkomezi yatangaje ko amadini akwiye gushyira imbaraga mu nyigisho zubakiye ku bumwe n'ubudaheranwa bw'Abanyarwanda

    KANDA HANOUREBE AMASHUSHO Y'IKIGANIRO TWAGIRANYE NA KING JAMES NA PROSPER NKOMEZI

    “>

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141839/king-james-na-prosper-nkomezi-bagaragaje-umusanzu-ukenewe-ku-bahanzi-namadini-mu-kwibuka-v-141839.html

  • Kwibuka30: Filime 10 zerekana amateka ya Jeno… – #rwanda #RwOT

    Buri mwaka tariki 07 Mata, Abanyarwanda n'inshuti z'u Rwanda batangira icyumweru cy'icyunamo n'iminsi 100 yo kwibuka no kuzirikana Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yatwaye ubuzima bw'abarenga miliyoni.

    Filime n'ibitabo byanditswe kuri Jenoside byerekana uko Jenoside yateguwe ikanashyirwa mu bikorwa. Ariko hari umubare munini ku Isi winangiye ugipfobya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Hari filime nyinshi zirimo esheshatu zibumbatiye amateka akomeye ya Jenoside zirimo izi umunani (8) zigaragaza uburyo Jenoside yateguwe ikanashyirwa mu bikorwa:

    1. 'The 600, The Soldier’s Story'

    Iyi filime ifite iminota 115' ivuga ku ruhare rwa Batayo ya 3 y’ingabo za RPA mu kubohora u Rwanda no guhagarika Jenoside yakorewe Abatutsi, ikarokora Abatutsi benshi muri Mata 1994.

    Yakinnyemo abari mu ngabo icyo gihe, abari bayoboye urugamba icyo gihe, abarokotse batanze ubuhamya bukomeye n'abandi. Iyi filime yatunganyijwe n'Umunya-Amerika Richard Hall afatanyije na Annette Uwizeye.

    Richard avuga ko yagize igitekerezo cyo gukora iyi filime nyuma yo gusura Ingoro y'Amateka y'Urugamba rwo Kubohora Igihugu, yiyemeza kwerekana ukuri ku ihagarikwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ingoro y’amateka yo guhagarika Jenoside iherereye mu ngoro y’Inteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda, yafunguwe ku mugaragaro na Nyakubahwa Perezida wa Repuburika y’u Rwanda Paul Kagame tariki 13 Ukuboza 2017. Kuri ubu, kureba iyi filime ni ubuntu.

    2. Imbabazi: The Pardon

    Iyi filime yagiye hanze mu 2013. Ni imwe muri filime zivuga kuri Jenoside yakorewe Abatutsi zatwaye ibihembo byinshi mu ruhando mpuzamahanga.

    Yanditswe ndetse iyoborwa n'umunyarwanda Joel Karekezi. Ivuga inkuru y'abasore babiri Manzi na Karemera baba ari inshuti ariko kubera ikibazo cy'amoko baba badahuje (Karemera aba ari umututsi naho Manzi ari umuhutu), baza kwisanga ku mpande ebyiri zishyamiranye aho Manzi yica umuryango wa Karemera.

    3. Grey Matter

    Iyi filime yanditswe ndetse iyoborwa n'umunyarwanda Kivu Ruhorahoza. Ivuga inkuru eshatu zinyuranye ariko zose zikaza guhurira hamwe.

    Inkuru ya mbere ivugwa muri iyi filime ni iya Barthazard uba wifuza gukora filime ivuga kuri Jenoside yakorewe Abatutsi yise “Le cycle du Cafard”, aho aba ari gushakisha inkunga yo kuyikora ariko Leta ikanga kuyitera inkunga bitewe n'uko iba ivuga ku ngaruka Jenoside yasize.

    Inkuru ya kabiri ivugwa muri iyi filime ni inkuru iba ivugwa muri iyi filime ya Barthazard aho aba avuga umuntu wagize uruhare muri Jenoside uba uri mu buhungiro hanze y'igihugu.

    Naho inkuru ya Gatatu ikaba ivuga ku bavandimwe Yvan na Justine baba baraburiye umuryango wabo muri Jenoside baharanira kwiyubaka. Iyi filime yagiye hanze mu 2011, igaragaramo umuhanzikazi Nirere Ruth wamamaye nka Nirere Shanel n'abandi.

    4. Long Coat

    Iyi filime yakozwe mu 2009, yanditswe ndetse iyoborwa na Edouard Bamporiki wahoze ari Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Urubyiruko n’Umuco. Ivuga inkuru y'umwana w'umuhungu uba ukomoka mu muryango wakoze Jenoside, uba wifuza guhindura amateka y'umuryango we.

    Ikoti rirerire (Long Coat) rigaragara muri iyi filime niryo iba ishingiyeho, dore ko riba rifite igisobanuro kinini ku mateka y'umuryango we. Iyi filime igaragaramo ibyamamare nk'umukinnyi w'umupira w'amaguru Jimmy Gatete, Hon. Edouard Bamporiki, umuhanzi Mani Martin, umuhanzikazi Nirere Shanel n'abandi. 

    5. Sometimes in April

    Iyi filime yakozwe mu 2005 nayo ni imwe muri filime zikomeye zakozwe kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, yanditswe ndetse inayoborwa n'umunyahayiti (Haiti), Raoul Peck.

    Ivuga inkuru y'abavandimwe babiri, Honore Butera (Oris Erhuero) uba ari umunyamakuru wa RTLM na Augustin Muganza (Idris Elba) uba ari umusirikare wa EX-FAR, aho Muganza aba yararongoye umukobwa w'umututsikazi bafitanye abana batatu.

    Mu gihe cya Jenoside, Honore na Augustin bibonera n'amaso yabo ubwicanyi bukorerwa imbaba isaga miliyoni y'abatutsi, harimo n'abo mu muryango wabo. Iyi filime igaragaramo abakinnyi ba filime bakomeye nka Idris Elba ari nawe ukina yitwa Augustin Muganza, Oris Erhuero, umunyarwandakazi Carole Karemera n'abandi.

    6. Shake Hands with The Devil

    Ni filime-mpamo ishingiye ku gitabo cy'iryo zina cyanditswe na Romeo Dallaire wari uyoboye ingabo z'Umuryango w'abibumbye zacungaga amahoro mu Rwanda, MINUAR, aho we n'amaso ye yiboneye urupfu rw'agashinyaguro Abatutsi bapfuye mu 1994, mu gihe isi yose yari yamwimye amatwi ubwo yatabarizaga iyi mbaga yicwaga.

    Iyi filime yakozwe mu 2004, igaragaramo Romeo Dallaire atanga ubuhamya by'ibyo yabonye mu Rwanda mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    7. Shooting Dogs

    Iyi filime kandi yitwa “Beyond the Gates”. Ivuga ku mateka yabaye mu ishuri rya ETO Kicukiro mu gihe cya Jenoside, ubwo abatutsi bahicirwaga nyuma y'uko ingabo za MINUAR zanze kubarinda ubwo zazaga gucyura abanyaburayi bahabaga zigasiga Abatutsi mu menyo y'interahamwe zahise zibatsemba.

    Iyi filime yayobowe na Michael Caton-Jones igaragaramo abakinnyi nka John Hurt, Hugh Dancy n'abandi.

    Impamvu iyi filime yiswe “Shooting Dogs”, ni uko nyuma y'uko imibiri y'abatutsi yari ikomeje kuba myinshi mu nkengero za ETO Kicukiro, abasirikare ba MINUAR bari barinze iki kigo baje gusaba padiri Christopher ko barasa imbwa zikomeje guteza umutekano mucye zirya iyo mibiri, ariko Padiri Christopher akibaza impamvu bashaka kurasa izo mbwa aho kugira ngo bahagarike impamvu iyo mibiri iri kwiyongera.

    8. A Sunday in Kigali

    Iyi filime yakozwe n'umunya-Canada, Robert Favreau. Ivuga inkuru y'umunyamakuru Bernard Valcourt uba ari mu Rwanda akaza gukundana n'umunyarwandakazi Gentille, ariko ibihe bya Jenoside yakorewe Abatutsi bikaza kubatandukanya.

    9. 94 Terror

    Ni filime igaruka ku nkuru y'umukobwa witwa Keza warokotse Jenoside yakorewe abatutsi 1994, ikagaruka ku bibazo yahuye nabyo muri icyo gihe ndetse n'uko yabuze umuryango we wishwe muri Jenoside.

    Iyi fillime kandi yerekana urugendo rwe n'inshuti ze, Mutesi na Shema bajya ku mugezi w'Akagera aho barimo kugerageza guhungira muri Uganda.

    Yatsindiye ibihembo bitandukanye birimo icya 'Best Viewers' Choice Movie Award' mu 2018, kivuye mu Iserukiramuco rya 'Uganda Film Festival Awards' nyuma y'icyumweru kimwe gusa isohotse. Yatsindiye kandi Igihembo cya 'Best Costume Award' mu Iserukiramuco rya 'African Film Festival' ryabereye muri Leta ya Texas mu 2019. Yanahataniye kandi Igihembo mu Irushanwa rya 'Golden Movie Awards Africa' ryabereye muri Ghana.

    Yayobowe na Mulindwa Richard ikinwa na Joan Agaba, Doreen Nabbanja, Muyimbwa Phiona n'abandi, ikaba yarasohotse mu 2018.

    10. My Neighbor My Killer

    Ni filime y'Abafaransa ndetse n'Abanyamerika yasohotse mu 2009, iyoborwa na Anne Aghion, ikaba yibanda cyane ku Nkiko Gacaca.

    Muri iyi filime, hagaragaramo uburyo Inkiko Gacaca zagizwemo uruhare n'abaturage, aho imanza zayoborwaga n'abaturage babaga batoranyijwe n'abandi bari bazwi nk'Inyangamugayo. Ni filime nziza yagufasha gusobanukirwa ishusho ngari y'Inkiko Gacaca.

    Amashusho y'iyi filime yafashwe mu gihe cy'imyaka 10, aho igaragaza uburyo Inkiko Gacaca zabaye umuyoboro wo kubaka ubumwe bw'Abanyarwanda, kuko zatumye Abanyarwanda bongera kubana bashyize hamwe.

    Ni filime yatsindiye ibihembo bitandukanye nk'icya filime mbarankuru nziza mu Iserukiramuco rya 'Montreal Black Festival'. Iyi filime kandi yahanganiye ibihembo mu Iserukiramuco rya 'Gotham Best Documentary Award.' Ni filime yerekanywe muri kaminuza nyinshi zo ku Isi yose.

    Izi ni zimwe muri filime nyinshi zakozwe ku mateka y'u Rwanda ashingiye kuri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ndetse kandi hakaba hagikorwa izindi mu rwego rwo gukomeza kubika amateka ndetse no kwifashisha ubuhanzi muri Cinema mu kubaka ejo hazaza.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141846/kwibuka30-filime-10-zerekana-amateka-ya-jenoside-yakorewe-abatutsi-mu-1994-141846.html

  • Imyaka 16 bitazwi ko yapfuye! Menya Maj Mpira… – #rwanda #RwOT

    Ku mugoroba w'uyu wa 11 Mata 2024,ni bwo habaye urugendo rwo Kwibuka Abatutsi biciwe ku musozi wa Nyanza ya Kicukiro nyuma y'inzira y’umusaraba banyuzemo kuva kuri ETO Kicukiro aho batereranwe n'Ingabo z'Umuryango w'Abibumbye ziganjemo iz'Ababiligi bari bagiye bahungiyeho.

    Mu gice cy'ikiganiro cyagarutse ku ruhare rw'Amahanga muri Jenoside yakorewe Abatutsi, mu bikorwa byo Kwibuka no gukurikirana abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatusti hari aho Umushinjacyaha Mukuru w'u Rwanda, Habiyaremye Aimable yikije ku bibazo bikiri mu gukurikirana, gufata no kuburanisha Abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Yerekanye ko hakiri ibibazo birimo ko bifata umwanya kumenya ibihugu aba baherereyemo, kumenya amazina bakoresha kuko benshi bagenda bayahindura aha niho yatanze urugero ku barimo Maj Mpiranya twifuje kugarukaho akaba ari umugabo udasanzwe mu bijyanye no gukwepa ubutabera ndetse aho yari yarashyiriweho amafaranga ku muntu uzagira uruhare mu gutanga amakuru y’aho aherereye.

    Protais Mpiranya yabonye izuba ku wa 30 Gicurasi 1956 yitaba Imana ku wa 05 Ukwakira 2006, yari yariyise Sambao Ndume, ari mu banyabyaha mpuzamahanga bahigwaga cyane kubera uruhare yagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Uyu mubao yafatwaga nk'imashini yica bitewe n'uruhare rukomeye yagize mu itegurwa n'ishyirwamubikorwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Yavukiye muri Gitarama mu muryango w'Abahutu, Mpiranyi yarageze ku ipeti rya Majoro mu gisirikare cya FAR, mu gihe cya Jenoside yakorewe Abatutsi yari asigaye ayobora abasirikare barinda Umukuru w'Igihugu.

    Yari kandi umwe kandi mu bayobozi b'Interahamwe bivuye ku mabwiriza yatanze batoteje bica Minisitiri w'Intebe, Agathe Uwilingiyimana hamwe n'abasirikare b'Umuryango w'Abibumbye bari bamurinze barimo Abanya-Ghana n'Ababiligi.

    Abandi bayobozi batandukanye nabo bagiye bicwa ku itegeko rya Mpiranya nka Faustin Rucogoza ndetse yagize uruhare mu bitero bikomeye byiciwemo Abatutsi ibihumbi.

    Yaje gutangira guhunga ubwo Inkotanyi zabohorage igihugu akoresha amayeri menshi yatumye benshi bayoberwa irengero rye gusa bikaba byizerwa ko yahunze anyuze mu mashyamba ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

    Uyu mugabo utarigeze afatwa, yashyiriweho impapuro zo kumuta muri yombi ashijwa ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Muri 2012 ni bwo Zimbabwe yemeye ko uyu mugabo ashobora kuba abarizwa muri iki gihugu banemeza ko bagiye kugira uruhare rukomeye mu gushakisha aho yaba yihishe.

    Muri 2022 nibwo byemejwe  hakozwe ibizamini nyuma yo gutaburura imva ye muri Harare byemezwa ko yapfuye mu Kwakira 2006.

    Nk’uko byatangajwe na raporo yashyizwe hanze n'Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda, Mpiranya yahungiye muri Zimbabwe mu 2002 ndetse aza no kujyanwayo n’umuryango we n'abantu be ba hafi.

    Mu myaka Mpiranya aba muri Zimbabwe yari yarahinduye amazina yiyita  Sambao Ndume, aho yabaga muri Harare yakoranyeho n'ingabo za Zimbabwe ndetse akajya asurwa n'abashyitsi batandukanye baturutse mu bihugu bikomeye.

    Afatwa nk’umwe mu bacurabwenge ba Jenoside yakorewe Abatutsi bacitse ubutabera mu buryo bukoranwe ubuhanga bwo hejuru.

    Mpiranya yari mu bagabo bavuga rikijyana mu gisirikare akaza kandi mu bari mu by'ubutasi bwa gisirikare ndetse byinshi mu byakorwaga yabaga abifite akaboko nk’uwari mu mutwe wabarindaga Habyarimana.

    Yatoje umutwe witwaraga gisirikare w'Interahamwe, yahagaritse ibikorwa byo kuba hari abandi banyapolitiki barahira nk’uko byari bikubiye mu masezerano ya Arusha, byari biteganijwe ku wa 05 Mutarama 1994.

    Byinshi mu bikorwa yakoze yabifatanyije na Cpt Innocent Sagahutu na we wari mu mutwe  w’abarindaga umukuru w'igihugu, aba bakaba baragize uruhare mu bikorwa byo kwica Abatutsi.

    Mpiranya yabwiwe mu gitondo cyo ku wa 07 Mata ko Minisitiri w'Itumanaho Faustin Rucogoza bajyanwe mu nkambi y’abarindaga umukuru w'igihugu, abaza byihuse icyo bakibamaza bidatinze bahise bicwa.

    Yari mu bashyiriweho ikiguzi  ko uzatanga amakuru y’aho aherereye  cyangwa akaba yamufata, azahabwa Miliyoni 5 z'amadorali.

    Muri 2010, Mpiranya byaje kwemezwa ko ari muri Zimbabwe ndetse ko ari mu bacacuro b'ishyaka rya ZANU PF.

    Gusa mu 2022 ni bwo byemejwe ko uyu mugabo yapfuye mu 2006, yishwe n'umutima icyo gihe akaba yari asigaye akoresha amazina ya Sambao Ndume.

    Muri 2022 ni bwo byemejwe ko Maj Mpiranya yapfuye hashize imyaka 16 ntawe uubizi kubera ko yari yarahinduye amazina Abazi uruhare rwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994 bemeza ko yari nk’imashini yica ku buryo yagize uruhare mu iyicwa ry’ibihumbi by’abatutsi

     

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141837/imyaka-16-bitazwi-ko-yapfuye-menya-maj-mpiranya-umucurabwenge-wa-jenoside-yakorewe-abatuts-141837.html

  • Kuva Perezida Tshisekedi yaburirwa irengero, ubutegetsi muri kongo bwandaraye mu mayirabiri. #rwanda #RwOT

    Kuva tariki 07 Mata 2024, Abakongomani baribaza aho Perezida wabo Félix Tshisekedi yarengeye, dore ko n'ibyegera bye bitabasha gusobanura uko kuburirwa irengero k'umukuru w'igihugu.

    Igitutu kimaze kuba cyinshi ku bategetsi, umuyobozi w'ibiro bya Perezida niwe wikuye mu isoni, yandika ku rubuga rwa 'X' ko Perezida ari mu mahanga 'mu nyungu z'igihugu'.

    Icyakora, hari inkuru zivuga ko Perezida Tshisekedi yaba arwariye mu bitaro by'i Buruseli mu Bubiligi, ariko nta yandi makuru ahari afatika, uretse kuvuga gusa ko hari abamubonye ku kibuga cy'indege ahaguruka i Kinshasa.

    Babinyujije ku mbuga nkoranyambaga, abaturage bariye karungu, bibaza uburyo ubuzima bw'Umukuru w'Igihugu bwagizwe ubwiru, kuko ngo n'iyo yaba arembye nk'uko bihwihwiswa, 'abamutoye' bakeneye kumenya uko bazaziba icyuho cye.

    Uko byamera kose, Tshisekedi yaba arwaye, cyangwa yaragiye kwirira iraha nk'uko nabyo binugwanugwa, ibura rya Perezida ryahagaritse ubuzima bw'igihugu, kuko inzego z'ubutegetsi ziri mu rungabangabo.

    Mbere yo kuburirwa irengero, Tshisekedi yashyizeho Madamu Judith Suminwa Tuluka nka Minisitiri w'Intebe mushya, ariko aramutererana, yifatira rutemikirere batanagiye inama ku madosiye manini areba imiyoborere y'igihugu.

    Minisitiri w'Intebe agomba kwemezwa n'inteko ishinga amategeko. Nyamara nubwo abagize iyo nteko bazwi, biro igomba kuyiyobora ntirajyaho. Nta n'uwakwemeza ko izajyaho vuba urebye intambara iri hagati ya Christophe Mboso usanzwe ayobora iyo nteko, Vital Kamerhe wabyemerewe na Tshisekedi, n'abandi barwanira iyo myaka ikomeye. Birasaba rero ko Perezida Tshisekedi ahaba agahosha ubwo bushyamirane.

    Kuba Minisitiri w'Intebe ataremezwa, bivuze ko adashobora no gushyiraho abagize guverinoma, ngo anatangaze imigabo n'imigambi izagenderaho. Ibi bisobanuye ko Kongo ikomeza kuyoborwa na Guverinoma ya Sama Lukonde, kandi imaze ukwezi n'igice yareguye.

    Kongo kandi ubu ntifite sena yemewe n'amategeko, kuko iyari ihari nayo yacyuye igihe. Abasenateri bashya bagomba gutorwa n' inteko zihagarariye intara(parlements provinciaux), kandi nubwo abazigize batowe ariko ntibaremezwa ngo batangire inshingano ku mugaragaro, zirimo nyine gutora abasenateri no gushyiraho ba guverineri b'intara. Ubwo intara nazo ziri mu gihirahiro, kuko ubu ziyobowe n'abatemewe n'amategeko.

    Muri rusange rero ubutegetsi bwa kongo burandaraye, kubera Tshisekedi utazi cyangwa udaha agaciro ubuzima bw'abanyagihugu yitwa ko areberera.

    Iyo bavuze imiyobirere iciriritse rero ni nk'ibi baba bashaka kuvuga.Tshisekedi n'abambari be ntibashaka kwemera ko nta bushobozi bafite bwo kuyobora Kongo, ahubwo buri gihe amafuti yabo bakayegeka ku bandi, by'umwihariko ku Rwanda rwagowe.

    The post Kuva Perezida Tshisekedi yaburirwa irengero, ubutegetsi muri kongo bwandaraye mu mayirabiri. appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/kuva-perezida-tshisekedi-yaburirwa-irengero-ubutegetsi-muri-kongo-bwandaraye-mu-mayirabiri/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=kuva-perezida-tshisekedi-yaburirwa-irengero-ubutegetsi-muri-kongo-bwandaraye-mu-mayirabiri

  • Incamake ku buzima bwAbanyapolitiki 9 bishwe… – #rwanda #RwOT

    Mu gihe  u Rwanda n'Isi bari mu bihe byo Kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994, hagiye guhabwa icyubahiro abanyapolitiki  barwanyije politiki  y'ivangura n'uruhare bagize mu kuwanya Jenoside yakorewe Abatutsi yatwaye abasaga Miliyoni mu gihe kingana n’iminsi 100.

    Bakaba bazibukwa kuwa 13 Mata, umunsi wahariwe Kwibuka abanyapolitiki bavaga mu mashyaka atandukanye barwanije bivuye inyuma Jenoside yakorewe Abatutsi, bakahasiga ubuzima.

    Ku bari basanzwe hazongerwaho abandi 9 mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Rebero rusanzwe rushyinguyemo abarenga  ibihumbi 14 barimo abanyapolitiki 12.

    Ku wa 13 Mata akaba ari na wo munsi haba hasozwa icyumweru  cyo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi, gusa  ibikorwa byo Kwibuka ariko bikaba bikomeza mu minsi 100.

    Tukaba twifuje kugaruka ku bagiye kongerwa ku rutonde rw'abari abanyapolitiki basanzwe baruhukiye mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Rebero bishwe bazira ko bagaragaje kudashyigikira ibikorwa bya Guverinoma yariho.

    1.Boniface Ngulinzira


    Uyu mugabo wabaye Minisitiri w'Ububanyi n'Amahanga,yaharaniye ubumwe bw'abanyarwanda niyubahirizwa ry'amasezerano y'amahoro ya Arusha yari agamije guhuza Guverinoma ya Juvenal Habyarimo na RPF-Inkotanyi.

    Yari afitiye icyizere ko aya masezerano yazaba urufunguzo ruzatanga ibisubizo birambye, akongera guhuza abanyarwanda bose ndetse bikaba byashyira akadomo ku bikorwa byahemberaga Jenoside byariho.

    Kubera uburyo uyu mugabo atifuzaga na rimwe gukomeza kubona ibyakorwaga  n'ubutegetsi bwariho byarangiye avuye mu ishyaka rya MRND ryari ryarabatswe n'ivangura no gukomeza kwibasira Abatutsi yiyemeza kwinjira muri MDR.

    Mu 1993 yaje kwirukanwa muri Guverinoma na Habyarimana nk’uko bikubiye mu buhamya bw’umwe mu bakobwa b'uyu mugabo, Ngulinzira yahungishirijwe n'Abasirikare b'Umuryango w'Abibumbye muri ETO Kicukiro n'umuryango we ahari hahungiye ibihumbi by'Abatutsi bizera ko baza kuhabonera ubuhungiro nyamara bakaza gutereranwa n'ingabo za Loni.

    Ngulinzira yaje kwicwa ku wa 11 Mata 1994 ku musozi wa Nyanza hamwe n'Abatutsi ibihumbi bari barahungiye kuri ETO Kicukiro nyuma y'inzira y'umusaraba banyujijwemo.

    2.Godefroid Ruzindana

    Ruzindana wabaye Perefe wa Kibungo kuri ubu yagabanijwemo uturere twa Ngoma, Kirehe, Rwamagana na Kayonza, yarwanije politiki y'ivangura afatanije n'umuryango we kugeza bishwe.

    Yari umwe mu bari bagize ishyaka rya PSD, yishwe muri Gicurasi 1994 mbere y’uko yicwa yabanje gusimbuzwa Anaclet Rudakubana wazanye imashini zishe Abatutsi ibihumbi  mu gice cya Kibungo n'ibindi bihazengurutse.

    3.Jean Gualbert Rumiya

    Rumiya wabaye umwalimu muri Kaminuza Nkuru y'u Rwanda yaje kuva muri MRND ishyaka rya Habyarimana hari mu Ugushyingo 1992 kuko atari ashyigikiye ibikorwa byo gutoteza byakorerwaga Abatutsi.

    Uku kwivana mu ishyaka ry'Abahezanguni b'Abahutu byashingiye ahani ku mbwirwaruhame ibiba urwango ya Leon Mugesera yo mu 1992, atangira kugaragaza ko abantu bakwiye kwitandukanya n’ibyo bitekerezo.

    Ubwo yabonaga ko abarwashyaka ba MRND batifuzaga na gato kumva ibyo yavugaga, Rumiya yafashe umwanzuro wo kurivamo nk’umwe mu bari abayoboke baryo ndetse nk'umunyamuryango.

    Rumiya yaje kwicwa ku wa 04 Gicurasi 1994.

    4.Vincent Rwabukwisi

    Rwabukwisi yari umunyamakuru ariko akanaba umunyapolitiki  wakoreshaga ikinyamakuru cye yise Kanguka mu bukangurambaga bw'amahoro n'ubwiyunge hari kandi mu gihe ivangura n'ihohoterwa byari bimeze nabi cyane bigizwemo uruhare n'ibitangazamakuru bitandukanye.

    Yashinze Kanguka mu rwego rwo kurwanya ibitekerezo bibi by'ubuhezanguni byariho bidatinze Habyarimana yabonye ko ibitekerezo bya Kanguka bishobora kuzaganza maze ahitamo gutangiza Kangura ikinyamakuru cyanyujijwemo ametegeko y'urwango y'Abahutu n'ibindi bitekerezo byarwanyaga Abatutsi.

    Uyu mugabo kandi wari warashinze ishyaka rya UDPR yishwe ku wa 11 Mata 1994.

    5.Jean Baptiste Habyarimana


    Jean Baptiste wabaye Perefe wa Butare ubu yavuyemo uturere twa Huye, Nyanza na Gisagara, yari yiyemeje kwimakaza  politiki  yo kurwanya urwango na Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Yari Umututsi wari waranze ko muri Butare hakwishwa Abatutsi kugeza ubwo yakurwaga ku buyobozi.

    Jean Baptiste yibasiwe bikomeye na Perezida Theodore wari uyoboye Leta yiyise iy'Abatabazi.

    6.Calixte Ndagijimana


    Ndagijimana yari Burugumisiteri wa Komine ya Mugina muri Gitarama, akaba yari n'umurwanashyaka w'ishyaka rya MDR ,yari muri Burugumesiteri bake barwanije Jenoside yakorewe Abatutsi, yaje kwishwa ku wa 21 Mata 1994.

    7.Narcisse Nyagasaza

    Nyagasaza yari Burugumesiteri wa Ntyazo muri Butare, yari umwe mu bari bagize ishyaka rya PL kimwe na Ndagijimana, yarwanije Jenoside yakorewe Abatusti muri Komine yari ayoboye kugeza ubwo yishwe ku wa 23 Mata 1994.

    8. Jean-Marie Vianney Gisagara

    Gisagara yari Bugumesitiri wa Nyabisindu muri Butare, yari umwe mu bari bagize PSD kimwe na Ndagijamana na Nyagasaga, Gisagara yarwanije Jenoside yakorewe Abatutsi kugeza yishwe ku wa 05 Gicurasi 1994.

    9. Dr Theoneste Gafaranga

    Gafaranga yari umuganga wigenga wari Visi Perezida wa Kabiri wa PSd yishwe ku wa 16 Mata 1994.

    Hari amazina mashya agiye kongerwa ku rutonde rw’abaruhukiye mu Rwibutso rwa Jenoside rwa Rebero ahashyinguye Abanyapolitiki barwanije  Jenoside yakorewe AbatutsiBoniface Ngulinzira yari Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga yakomeje kwerekana ko politiki y’ivangura n’urwango idashinga kugeza abizizeJean Baptitsa Habyarimana wabaye Perefe wa Butare yicanwe n’umuryango we kuko yari yaranze kwifatanya n’abari bafite politiki ya Jenoside yakorewe Abatutsi

     

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141833/incamake-ku-buzima-bwabanyapolitiki-9-bishwe-bazira-kurwanya-jenoside-bagiye-kongerwa-mu-r-141833.html

  • Kwibuka30: Hakozwe urugendo rwo Kwibuka rwere… – #rwanda #RwOT

    Ku wa Kane, tariki ya 11 Mata 2024, ibihumbi by’Abanyarwanda bitabiriye urugendo rwo #Kwibuka30 kuva IPRC-Kigali kugera ku rwibutso rwa Jenoside rwa Nyanza mu karere ka Kicukiro mu rwego rwo kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Ni urugendo ruba buri mwaka aho Abanyarwanda bibuka umubare munini w'Abatutsi biciwe muri Eto Kicukiro muri Jenoside yakorewe Abatutsi, aho bari bahahungiye bakurikiye ingabo z'Umuryango w'Abibumbye z'amahoro ariko zikabatererana.

    Ibihumbi by’Abanyarwanda bitabiriye urugendo rwo #Kwibuka30



    Hacanywe Urumuri rw’Ikizere

    Abanyarwanda basobanuriwe amateka mabi yaranze u Rwanda


    Amazina ya bamwe mu bazize Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994

    Abanyarwanda ibihumbi n’inshuti z’u Rwanda bitabiriye urugendo rwo #Kwibuka30

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141829/kwibuka30-hakozwe-urugendo-rwo-kwibuka-rwerekeje-ku-rwibutso-rwa-jenoside-rwa-nyanza-ya-ki-141829.html

  • Kwibuka30: Sekuru yishwe n’uwo yagabiye inka!… – #rwanda #RwOT

    Ubwo Jenoside yakorewe Abatutsi yatangiraga, Ingabire Claudine yabaga kwa sekuru. Ubwo yari hafi y'iwabo yagiye kubona abona Nyina wabo muto witwaga Mariya witeguraga gushyingirwa, interahamwe zamutangiriye zitangira kumuzirika ku nkingi y'amarembo zimwambika ubusa.

    Ingabire avuga ko abagabo bagera kuri barindwi bafashe ku ngufu nyina wabo, basoje bafata inkota batyaje bayimunyuza mu myanya y'ibanga ihinguka mu mutwe ahita apfa.

    Ingabire Claudine watanze ubuhamya avuga ko yahise yiruka abwira sekuru ibibaye, sekuru afata abana be bose bari mu rugo abahisha mu rwina arabatwikira ariko we na Claudine baguma hafi y'urugo. 

    Ubwo interahamwe zazaga zabajije muzehe aho abana bari, ababwira ko bagiye, ariko batinda kubyemera kuko urwo rugo rwiteguraga ubukwe bwa Mariya bari bamaze kwicisha igisongo.

    Interahamwe yitwa Mpumuje Francois yegereye se dore ko bari baziranye yari yaramuhaye n'inka, aramubwira ati “Rero ngiye kukwica'. Muzehe ati: 'Ko wanyituye nkaba naraguhaye inka koko ugiye kunyica?'. 

    Interahamwe yafashe umupanga imucamo ibice bibiri ariko igice gikomeza kuvuga kiti 'Uranyishe naraguhaye inka?” Yahise amuca ururimi aramuterura amujugunya mu musarani.

    Ingabire Claudine we ntibamwishe kuko uyu mugabo Mpumuje yamubwiye ko azamwica nyuma y'abandi bose kuko sekuru yari yaramuhaye inka. 

    Uyu mwana yirukanse ajya kureba nyina aho yacururizaga ku kabari, asanga ari kumwe na se ababwira inkuru y'inshamugongo ko Mariya na Muzehe bamaze kwicwa.

    Abanyweraga mu kabari ka nyina bari bitwaje imihoro iri munsi y'intebe bacyumva ko bamwe babishe bakomoka muri urwo rugo, bazamuye imihoro yabo bahita bazirikira nyina ku ntebe yari yicayeho bamufata ku ngufu imbere ya se ndetse n'umwana bareba.

    Nyuma baramuhambuye bahita biruka bose baratatana, gusa baza guhurira mu rufunzo we na mama we, se ahunga ukwe. Nyina yaje kumutuma kuzana amafaranga aho yayahishe kugira ngo bayahe umwicanyi ntabice.

    Yageze hafi y'urugo abona papa we bamujyanye bagiye kumwica. Amaze gufata ya mafaranga akayaha abicanyi yagiye asatira aho banyujije se aza kubwirwa ko bamaze kumutema mu mutwe yapfuye, gusa ahageze asanga atarashiramo umwuka aramubwira ati 'Mwana wanjye uzi ko burya dusa? Burya turasa ndabibonye'. Yahise amusaba kwiruka cyane agahunga mbere yo kwicwa.

    Ingabire yarirutse cyane asanga nyina ari nako bamukurikiza imijugujugu ageze kuri nyina amubwira ko na se bamaze kumwica. Baje kuva mu rufunzo bagaruka mu rugo rwabo, nyina yurira igiti ariko Claudine we agiye ku rwina rwari ruhishe abana ba muzehe asanga bose babishe.

    Yerekeje ku mugabo w'umuturanyi wari wanze guhunga ahishe abana be, Ingabire yanga kuva mu rugo rwe. Haje igitero cy'interahamwe umugabo yihisha hafi aho, binjira mu nzu batangira gusahura ibintu, Claudine abaca mu rihumye ariruka asubira iwabo.

    Claudine yakomeje kujya azenguruka areba abantu bamaze kwicwa ndetse bagakomeza kwanga kumwica bavuga ko baza kumwikuza akicwa nyuma yo kwica abatutsi bose.

    Nyina yafashe umwanzuro wo kutongera guhunga bakaza kumwicira mu rugo kuko yari amaze kuruhuka.

    Ubwo bari mu rugo haje umugabo wakundaga nyina anamusaba ko babana ariko ntiyamwemerera. Yaramubwiye ngo aze amukize nubwo yanze ko bashyingiranwa, ariko arabatwara ahantu hari guhungira abatutsi benshi hari hoteri.

    Nyuma baje kwica bamwe bari bahungiye kuri hoteri ariko hasigara bamwe barimo na nyina. Nyuma baje gutwarwa ahantu hatandukanye Claudine ajyana n’abo batwaye muri sitade aburana na nyina. 

    Ubwo bajyanwaga muri stade interahamwe zakomezaga guteramo ibyotsi bibangiza ari nako bagenda bica bamwe na bamwe bagerageza gusimbuka.

    Baje kumutema ku birenge ariko ntibamwica aza kuva mu mirambo myinshi yari imurunzeho ayivamo arahunga. Yaje guhura n'interahamwe iramubaza iti kuki wowe batakwishe? Arasubiza ati 'Sindi kuri liste. Aramusubiza ati 'Genda bagushyire kuri liste'.

    Uyu mugabo wabashyize mu nzu agiye kubica yaje kuraswa yicaye imbere y'inzu arashwe n'interahamwe bamuziza ko yahishe abantu mu nzu ntibanakwinjira ngo barebe ko harimo abatutsi.

    Ingabire yaje kugenda abona umugabo witwa Yohana utarahigwaga aramufata aramurokora ni nawe waje kumurera nyuma ya Jenoside, akurira mu rugo rwe batangira kumwitaho. Uwo mugabo yabyukaga ajya kwica akamusiga mu rugo, umugore we akajya amureberera nk'umwana we.

    Ashimira Imana ko yarokotse ndetse akaza guhura nya nyina mu mwaka wa 2002, ndetse ababwira ko yaje guhungira muri Congo agahishwa n'umupadiri wamwakiriye ndetse bakaza no kubyarana n'abana babiri.

    Ubwo yari amaze guhura na nyina baje kubana nk'umuryango na ba bana nyina yahungukanye, hashize agahe gato nyina yitaba Imana mu buryo butunguranye, Ingabire Claudine yongera gusigara wenyine na ba bana babiri atangira gufata inshingano mu bwana.

    Ati 'Mu bantu bose nabonye bicwa ishusho itajya imvamo ni ishusho ya Mariya nkibuka ko nari kumwambarira. Ubukwe bwose mbonye mpita nibuka Mariya kuko twendaga no gusa'.


    Source: Rose Tv Show       

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141819/kwibuka30-sekuru-yishwe-nuwo-yagabiye-inka-ubuhamya-buteye-agahinda-bwa-ingabire-claudine-141819.html

  • Ni ukubaho kwa Rugamba Cyprien mu mitima yacu… – #rwanda #RwOT

    Abamuzi bamusobanura nk'intore, umusizi, umukinnyi w'ikinamico, umwanditsi w'ibitabo, umutoza w'Intore, umuririmbyi w'ubutumwa budasaza n'umunyabuntu.

    Yatashye Yeruzalemu nshya! Rugamba yishwe mu gitondo cyo ku wa 07 Mata 1994 ari kumwe n'umugore n'abana batandatu. Harokotse abana be bane bakotanira gusigasira umurage we yasigiye Abanyarwanda.

    Ababanye na Rugamba bahuriza ku kuvuga ko yari umuntu mugari urangwa n'urukundo, uca bugufi, wita ku batishoboye, saa kumi n'ebyiri z'umugoroba ikaba isaha yo kwita ku muryango we cyane cyane umugore wakundaga 'ibijumba'.

    Yasize urwibutso rudasibangana mu mitima ya benshi hashingiwe ku bihangano byinshi yashyize hanze mu bihe bitandukanye bamwe batabasha kumva neza ibyo yaririmbaga cyane ko byuzuye ikinyarwanda cyumutse.

    Indirimbo ye yise 'Murumve twana twanjye' yasubiwemo na Mani Martin, Ruti Joel, Kenny Mirasano, Bukuru Christian na Nel Ngabo ndetse na Alyn Sano mu muhango wabereye muri BK Arena, tariki 7 Mata 2024 mu gutangiza icyumweru cy'icyunamo n'Iminsi 100 yo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Uyu muhango witabiriwe n'abantu barenga ibihumbi bitanu barimo Abakuru b'Ibihugu na za Guverinoma, abahoze ari Abakuru b'Ibihugu, abayobozi bahagarariye ibihugu n'imiryango mpuzamahanga n'abandi.

    Iyi ndirimbo yahimbwe na Rugamba Cyprien iririmbwa n'Itorero Amasimbi n'Amakombe.

    Mani Martin uri mu baririmbye basubiramo iyi ndirimbo, yabwiye InyaRwanda ko batekereje kuyisubiramo mu rwego rwo kumuha icyubahiro no kugaragaza ko Rugamba Cyprien yabaye umunyamuziki udasanzwe mu mitima ya benshi, kandi byumvikanisha kongera kubaho kwe.

    Ati 'Bisobanuye ikintu gikomeye, ni ukubaho kwa Rugamba Cyprien mu mitima ya benshi muri twe binyuze mu nganzo ye y'ibisigo bitagira uko bisa byabyaye indirimbo zitabarika mu njyana y'amasimbi n'amakombe'.

    Mani Martin wamamaye mu ndirimbo zinyuranye, ashimangira ko ari iby'agaciro gakomeye kuri we 'ku bwo gutoranywa nk'umwe mu baririmbye indirimbo “Murumve Twana Twanjye, imwe mu ndirimbo zitigera zisaza'.

    Yavuze ko kuri we ari umwihariko, kuko kuva mu bwana bwe yumvaga akunze kuririmba kuruta ibindi byose abana bakunda gukora.

    Byari ibintu bitoroshye kuko 'mu cyaro navukiyemo Ntura ya giheke ho mu Burengerazuba bw'u Rwanda ntihabaga abahanzi ngo byibura numve ko ndi gushaka kuzamera nkabo'.

    Asobanura ko benshi mu bahanzi yabumvaga kuri Radio icyo gihe babaga batakiriho cyangwa baba mu mahanga.

    Akomeza ati 'Nk'umwana muto hari ukuntu numvaga ahari nzaririmba indirimbo nyinshi namara kuzigeza kuri Radio nkajya gutura mu mahanga cyangwa nkava muri ubu buzima abandi bakazakura bazumva.'

    Ibyo bitekerezo byagumye muri we kugeza igihe agiriye umugisha udasanzwe ahura n'umwe mu bahanzi yakundaga cyane, Cecile Kayirebwa wamuganirije amubwira uko imbaga y'Abanyarwanda irimo n'abahanzi yisanze mu mahanga hirya no hino ku Isi 'batarabihisemo'.

    Yungamo ati 'Turiho mu mwanya wacu no mu mwanya w'ababayeho mbere yacu ndetse no muri wa mwanya twumvagamo icyuho ku bwo kutababona ubu turahari, ku bwacu, ku bwabo no ku bw'abazaza muri uyu murimo nyuma yacu.'

    Igihe kimwe, Mani Martin yaje kumenya amateka y'abandi bahanzi nabo bishwe mu mbaga y'inzirakarengane zazize Jenoside yakorewe Abatutsi muri Mata 1994, harimo na Rugamba Cyprien.

    Mani Martin asobanura ko abahanzi bishwe muri Jenoside ari bo 'bahanze inganzo yashibutsemo iyacu'. Arakomeza ati 'Bamwe muri twe ntitwababonye imbonankubone, gusa batuye mu mitima yacu. Tuvoma ku isoko y'inganzo idakama yabaranze n'uko tukabibyaza inganzo tubatura iteka iyo tubunamira.'

    N'ubwo bimeze gutya ariko, hari abandi bahanzi bacengewe n'intekerezo zahembereye urwango n'amacakubiri babikwiza mu muryango mugari w'Abanyarwanda babinyujije mu mpano bahawe y'ubuhanzi, ubusanzwe igomba kuba ihuza abantu kurusha uko yabatanya.

    Martin avuga ko by'umwihariko kuri we, kuririmba asubiramo indirimbo ya Rugamba Cyprien, kuyiga no kuguma ayisubiramo bimutera kumutekerezaho byihariye nk'umuntu warwanye intambara ikomeye yo gutsimbarara ku nganzo yimakaza urukundo n'amahoro mu bihe bitoroshye.

    Muri ibyo bihe bitari byoroshye, hari hariho abandi bahanzi bakunzwe cyane banashyigikiwe n'abatari bacye bari barabaswe n'ivangura. Ati 'Urugendo rwe nabwiwe rwanyigishije imbaraga zidasanzwe ziba mu mahitamo yacu.'

    Kuri Mani Martin, wahitamo urukundo, wahitamo amahoro n'ubworoherane n'ubwo byaba bitari ibigezweho mu bandi benshi, wahitamo kandi kuba wowe no mu gihe abandi bavuga banakora ibinyuranyije n'abo kubera inyungu bwite.

    Uyu muhanzi yavuze ko u Rwanda ‘rutugendamo nirwo rurema ishusho y'u Rwanda rundi tugendamo ndetse n'urwo tugendana aho tujya hose ku isi'. Yungamo ati 'U Rwanda wiyubatsemo muri wowe, ni rwo ruvamo imbaraga zubaka urwo ugendamo n'urwo ugendana'.


    Indirimbo Rugamba Sipiriyani yanditse biragoye kumenya umubare wazo

    Rugamba Olivier, imfura ya Rugamba Sipiriyani yigeze kubwira InyaRwanda ko bitoroshye kumenya umubare nyakuri w'indirimbo za Rugamba Sipiriyani ashingiye ku kuba yarishwe hari indirimbo yari yamaze kwandika, izindi yazifatiye amajwi ariko ngo ntizigeze zisohoka kugeza n'ubu.

    Ati 'Yishwe nawe atunguwe. Hari ku itariki 07 Mata ahagana saa tatu za mu gitondo. Yaratunguwe, hari izo yari yamaze gutegura zanditse Nk'iyo wumvise zimwe mu ndirimbo abaririmbyi baririmbaga ntizirasohoka ariko turateganya kuzisohora nitumara kwandika ibitero byose.'

    Avuga ko zimwe mu ndirimbo zizwi za Rugamba Sipiriyani zigera kuri 300. Indirimbo zitigeze zisohoka zimwe bazihaye Korali Rugamba ndetse ngo mu minsi ishize baniyambaje Korali Christus Regnat iririmba indirimbo yitwa 'Igipimo cy'urukundo'.

    Amateka avunaguye ya Rugamba Sipiriyani

    Rugamba Sipiriyani yavukiye mu yahoze ari Komine Karama, ubu ni mu Karere ka Nyamagabe, avuka mu mwaka w'1935. Yize amashuri ye mu Rwanda, mu Burundi ndetse no mu Bubiligi, aho yakuye impamyabumenyi y'ikirenga mu by'amateka.

    Yize amashuri abanza muri Paruwasi ya Cyanika, ayisumbuye ayiga muri Seminari nto ya Kabgayi, akomereza muri Seminari Nkuru ya Nyakibanda.

    Yaje kujya muri Kaminuza ya Bujumbura aharangiriza icyiciro cya mbere cy'amashuri makuru, nyuma abona kujya mu Bubiligi muri Kaminuza ya Luve aho yaje gukura impamyabumenyi y'ikirenga mu by'amateka.

    Rugamba yashakanye na Mukansanga Daphrose (wavutse mu 1944), bashakana mu mwaka w'1965. Uyu mugore wa Rugamba Sipiriyani ubusanzwe yari umwarimukazi mu mashuri abanza, avuka mu gace kamwe na Rugamba Sipiriyani bose babarizwaga muri Paruwasi ya Cyanika.

    Uyu muhanzi kandi yanashinze itorero Amasimbi n'Amakombe riririmba indirimbo zisingiza Nyagasani ndetse zinigisha ku buzima busanzwe, kugeza n'ubu rikaba rigihimba indirimbo zifashishwa ahantu hanyuranye.

    Yakoze imirimo itandukanye muri Leta, ariko mu myaka ye ya nyuma yaje gukurwa mu kazi igihe kitageze, kubera ko atihanganiraga akarengane ako ariko kose, akabyamagana abicishije mu nganzo ye.

    Yaranzwe no gushishikariza Umunyarwanda kuba inyangamugayo no kugira indangagaciro nyazo zikwiriye u Rwanda. Ibi bigaragarira mu ndirimbo zirenga 400 yagiye ahimba zirimo 'Ntumpeho', 'Inda nini', 'Jya umenya gusaza utanduranyije cyane', 'Agaca' n'izindi nyinshi.

    Yapfuye azize Jenoside yakorewe abatutsi muri Mata 1994, akaba we na Mukansanga, umugore we, bari barabyaranye abana 10, muri Jenoside yakorewe abatutsi, bapfanye n'abana babo 6, ubu hasigaye abana bane. Ubu Rugamba yibukwa nk'umuntu wateje imbere ubuvanganzo nyarwanda ndetse akanafasha abakiri bato kumenya uko ururimi rwubakwa.

    Si ibyo gusa, kuko Kiliziya Gatolika n'abandi bakristu yabasigiye ibihangano by' indirimbo zisingiza Imana zirimo ubuhanga buhanitse. Indirimbo ze n'uyu munsi ntabwo zifatwa nk'indirimbo nziza gusa, ahubwo ubutumwa buzikubiyemo bufatwa nk'impanuro za none, ejo n'ahazaza ku bakuru n'abato.

    Abahanzi Mani Martin, Nel Ngabo, Alyn Sano, Kenny Mirasano na Bukuru Christine baririmbye indirimbo ‘Murumve twana twanjye’ ya Rugamba Cyprien mu rwego rwo kumwunamira no guhesha ikuzo ibihangano bye
    Uhereye ibumoso: Ruti Joel, Bukuru Christine, Nel Ngabo ndetse na Mani Martin ubwo baririmbaga basubiramo indirimbo ya Rugamba Cyprien

    Abacuranzi bahuje imbaraga mu gucuranga zimwe mu ndirimbo zaririmbwe n’abahanzi mu gutangiza ibikorwa byo Kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi


    Umunyamuziki Kenny Mirasano wize ku ishuri rya muzika rya Nyundo yaririmbye muri iyi ndirimbo ya Rugamba


    Umuhazikazi Alyn Sano ubwo yafatanyaga na bagenzi be kuririmba indirimbo y’umunyabigwi Rugamba 

    Umuhanzi Ruti Joel ari kumwe na Bukuru basubiramo indirimbo ya Rugamba

    Mani Martin yatangaje ko guhuza imbaraga na bagenzi bagasubiramo indirimbo ya Rugamba bisobanuye ko atuye mu mitima y’abo

    Umuhanzikazi Bukuru Christine ubwo yari muri BK Arena aririmbira abarenga ibihumbi bitanu bitabiriye #Kwibuka30 


    Umuhanzi Nel Ngabo wo muri Kina Music afatanya na bagenzi be








    KANDA HANO UREBE UKO ABAHANZI B’IKIRAGANO GISHYA BASUBIYEMO INDIRIMBO YA RUGAMBA
    “>

    KANDA HANO WUMVE INDIRIMBO ‘MURUMVE TWANA TWANJYE’

    “>

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/141817/ni-ukubaho-kwa-rugamba-cyprien-mu-mitima-yacu-ibyatumye-abahanzi-bikiragano-gishya-basubir-141817.html