Author: webrwanda

  • Harimo umugore umwe! Abanyabwenge 10 ba mbere… – #rwanda #RwOT

    Hari abantu 10 bagaragaje ubuhanga budasanzwe kurusha abandi ku Isi ku buryo ari bo bashyizwe ku rutonde rw’abantu b’abanyabwenge hagendewe ku bipimo by’ubwenge (Intelligence Quotient, IQ) bariho nk’uko tubikesha ibinyamakuru nka People na Wonderslists.

    Igipimo cy’ubwenge IQ ni amanota yose akomoka mu bizamini bisanzwe cyangwa andi magerageza byagenewe gusuzuma ubwenge bw’abantu. Wonderlists ivuga ko benshi muri bo bakorewe iri suzuma mu myaka yashize gusa ngo kugeza magingo aya nta bandi bantu barabarusha. Umuntu yitwa umunyabwenge iyo afite IQ ya 90 kuzamura.

    Dore urutonde rw’abantu 10 bafatwa nk’abanyabwenge kurusha abandi ku Isi harimo n’umugore umwe rukumbi:

    1. Terence Tao: IQ ya 230.

    N’impano ye ya IQ itangaje ya 230, Terence Tao niwe uza ku mwanya wa mbere kuri uru rutonde rw’abantu bafite ubwenge bwinshi ku Isi. Ni Umushinwa wavukiye muri Australia ufite ubwenegihugu bwa Amerika.

    Ku myaka 8 gusa, Tao yatsindiye amanota 760 mu bizamini bihabwa abantu mbere yo kwemererwa kwinjira mu mashuri makuru, ahabwa impamyabumenyi y'ikirenga na Princeton afite imyaka 20 maze afite imyaka 24 aba umwarimu muto ukiri muto wuzuye muri Kaminuza ya California (UCLA).

    Yabonye ibihembo byinshi bitandukanye nk'igihembo cy'ubushakashatsi bw'ibumba cyo mu 2003, igihembo cy'Urwibutso rwa B’cher (B’cher Memorial Prize) mu 2002 n’igihembo cya Salem Prize mu 2000.

    2. Christopher Hirata: IQ ya 225

    Christopher Hirata yari umuhanga kuva mu bwana bwe. Afite imyaka 13 gusa, yabonye umudari wa zahabu mu mikino mpuzamahanga ya fiziki. Afite imyaka 16, yakoranye na NASA mu nshingano zayo zo kwigarurira umubumbe wa Mars.

    Afite imyaka 22, yabonye impamyabumenyi y'ikirenga ya kaminuza muri Kaminuza ya Princeton. Hirata ni umunyabwenge wemewe. Ni umunyamerika w’umuhanga mu by’ikirere n’inyenyeri. Kuri ubu, yigisha Astrophysics mu kigo cya OSU gishinzwe isanzure ry'ikirere na AstroParticle Physics (CCAPP).

    3. Kim Ung-Yong: IQ ya 210

    Hamwe na IQ yemejwe ya 210, injeniyeri mu by’ubwubatsi ukomoka muri Koreya, Ung Yong ubwenge bwe budasanzwe bwagaragaye akiri umwana muto. Afite amezi 6 yashoboye kuvuga no kumva Ikinyakoreya n’izindi ndimi.

    Afite imyaka 3, yashoboraga gusoma indimi nyinshi, harimo; Igikoreya, Ikiyapani, Ikidage n'Icyongereza, kimwe no gusubiza ibibazo bigoye by’imibare. Yashyizwe mu gitabo cya Guinness World Records mu bantu bafite IQ iri hejuru.

    4. Dr. Evangelos Katsioulis: IQ ya 198

    Dr. Evangelos Katsioulis yamenyekanyeho kugira amanota menshi mu bizamini byo gupima ubwenge. Ni Umugereki ukora akazi k’ubuganga bw’indwara zo mu mutwe. Yabonye impamyabumenyi muri filozofiya, ikoranabuhanga mu bushakashatsi mu by'ubuvuzi na psychopharmacology.

    Niwe washinze World Intelligence Network (WIN); Umuryango mpuzamahanga w’imiryango ihuza abantu bafite IQ yo hejuru. Yashinze kandi umuryango AAAA.GR, itsinda ry’abakorerabushake bashinzwe gutahura no gushyigikira abantu bafite impano mu Bugereki.

    5. Christopher Michael Langan: IQ ya 195

    Michael ni umuntu wiyigishije (Autodidact) w’Umunyamerika bivugwa ko afite IQ iri hagati ya 195 na 210. Yavuzweho kuba “umuntu ufite ubwenge kurusha abandi muri Amerika”.

    Yatangiye kuvuga afite amezi atandatu y’amavuko. Byongeye kandi, yiyigishije gusoma afite imyaka 3 gusa. Michael yashyizeho “inyigisho yerekana isano iri hagati y’ubwenge n’ukuri” yise “Cognitive-Theoretic Model of the Universe” (CTMU).

    6. Rick Rosner: IQ ya 192

    Wonderslists ivuga ko urebye Rick Rosner utatekereza ko ari umwe mu bantu ba mbere bafite ubwenge bwinshi ku Isi. Afite imyitwarire n’imibereho idasanzwe nk’aho yamaze imyaka itari micye ari bouncer mu kabari. 

    Ni umu producer kuri televiziyo wamenyekanye cyane ku bw’ikiganiro yise CHIPs. Uyu yaje no kubasha gushinga televiziyo ngendanwa ikoresha satellite afatanyije na DirectTV.

    7. Mislav Predavec: IQ ya 192

    Ni umwarimu w’imibare ukomoka muri Croatia uza ku mwanya wa 7 ku rutonde rw’abantu 10 b’abahanga kurusha abandi ku Isi. Yashinze umuryango GenerlQ Society abereye n’umuyobozi uhuriyemo n’abantu ba mbere bafite ubwenge budasanzwe ku Isi .

    8. Marilyn vos Savant: IQ ya 190

    Mu 1985, ni bwo Guinness Book of World Records yemeje ko Vos Savant afite IQ ya 190. Nk’uko byemezwa n’urubuga rwe, marilynvossavant.com; yemejwe nk’umugore wa mbere w’umuhanga ku isi inshuro eshanu (imyaka 5) yikurikiranya, aho yagiye atsinda mu bizamini bitandukanye bya IQ. 

    Uyu kandi ni umwanditsi uzwi cyane wa Parade Magazine. Afite page yise “ASK Marilyn” abasomyi be boherezaho ibibazo bikomeye ku ngingo zitandukanye bamubaza akabisubza.

    9. Philip Emeagwali: IQ ya 190

    Philip Emeagwali ni injeniyeri wavukiye muri Nigeriya, akaba umunyamibare, umuhanga wa mudasobwa n’umuhanga mu by’imiterere y’Isi (Geologisty). Ni umwe mu bantu babiri batsindiye igihembo cya Gordon Bell Prize cyo mu 1989, igihembo cyatanzwe na The Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE), kubera gukoresha imashini idasanzwe ihuza za mudasobwa mu kumenya imirima ya peteroli.

    10. Garry Kasparov: IQ ya 190

    Kasparov yatunguye Isi ubwo yakinaga umukino wa Chess na mudasobwa ishobora kubara imyanya miriyoni eshatu ku masegonda mu mwaka wa 2003. Ni umwarimu mukuru (grandmaster) w’umukino wa Chess ukomoka mu Burusiya. Ku myaka 22 yabaye umukinnyi wa mbere ku isi ukiri muto muri uyu mukino nyuma yo gutsinda uwari uwa mbere, Anatoly Karpov.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/142213/harimo-umugore-umwe-abanyabwenge-10-ba-mbere-ku-isi-baciye-uduhigo-142213.html

  • Rayon Sports yagaruye abakinnyi, umutoza agira icyo asaba abafana (AMAFOTO) #rwanda #RwOT

    Umufaransa utoza Rayon Sports, Julien Mette yasabye abakunzi b’iyi kipe kuza kuyishyigikira ari benshi mu mukino wo kwishyura w’igikombe cy’Amahoro bafitanye na Bugesera FC uyu munsi.

    Ni umukino wo kwishyura wa 1/2 cy’Igikombe cy’Amahoro wo Bugesrra FC iri bwakiremo Rayon Sports kuri Stade ya Bugesera.

    Uyu ukaba ari umukino ukomeye ku ikipe ya Rayon Sports kuko isabwa kuwutsinda kugira ngo igere ku mukino wa nyuma w’iki gikombe, ni nyuma y’uko umukino ubanza Bugesera FC yayitsinze 1-0.

    Umutoza wa Rayon Sports, Julein Mette yavuze ko kuva yaza yatsinze imikino 5 yose yatoreje hanze ya Kigali, asaba abakunzi b’iyi kipe kuza kubashyigikira uyu munsi kuko babakeneye.

    Ati 'Kuva nagera aha natoje imikino 5 hanze ya Kigali kandi nayitsinze yose. Ndifuza kujyana iyi kipe ku mukino wa nyuma kandi nkegukana igikombe kuko gukora ayo mateka mu ikipe y’abafana ni ingenzi kuri njye. Turabakeneye. Nibaze kuko dufite inshingano zo kubaha ibyishimo.'

    Rayon Sports igiye gukina uyu mukino yagaruye abakinnyi babiri itari ifite mu mikino ibiri iheruka kubera imvune, Bugingo Hakim ndetse na Mitima Isaac.

    Myugariro Mitima Isaac ntabwo yakinnye imikino iheruka ariko yagarutse

    Myugariro Bugingo Hakim yagarutse na we arahari kuri uyu mukino

    Ngendahimana Eric umwe mu bakinnyi bitezwe

    Youssef Rharb

    Rutahizamu Charles Baale ariteguye cyane

    Umutoza Julien Mette (uri hagati) yasabye abafana kuza ari benshi

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/rayon-sports-yagaruye-abakinnyi-umutoza-agira-icyo-asaba-abafana-amafoto

  • Ni ibyigiciro kinini – Umuhire Eliane avuga… – #rwanda #RwOT

    Yabitangarije InyaRwanda, kuri uyu wa Mbere tariki 22 Mata 2024, ni nyuma y'uko Komite ishinzwe gutegura iri serukiramuco itangaje ko ari ku rutonde rw'akanama nkemurampaka k'iri serukiramuco rigiye kuba ku nshuro ya 77, aho rizabera mu Bufaransa.

    Eliane Umuhire wamenyekanye muri filime zinyuranye, yavuze ko ari ibyishimo bikomeye kuri we, ariko kandi byabaye amata abyaye amavuta, kuko asanzwe ari umukunzi ukomeye w'ibikorwa bibera n'ibiherekeza iri serukiramuco mu gihe rimara riba.

    Ati 'Ni ibyishimo kuba mu Kanama Nkemurampaka ka 'Festival de Canes' cyane ko ari iserukiramuco nkunda, kandi ngomba icyubahiro. Iyo ngiye mu Mujyi wa Cannes n'iryo serukiramuco rya mbere njya kurebamo filime. Mbanzi ko filime mbonamo ari filime ziri ku rwego rwiza.'

    Yavuze ko asanzwe anitabira ibikorwa by'amaserukiramuco y'andi akomeye ku Isi arimo nka 'Quinzaine des réalisateurs' ndetse na 'Un Certain Regard.'

    Ati 'Ni amajonjora ahitamo filime za mbere cyangwa se filime za kabiri z'abazitunganyije. Ni ikintu gifasha mu kugaragaza abatunganya filime bashya ndetse na filime nshya zikamenyekana.'

    Akomeza ati 'Hariho abantu baba bazanye filime zikoze mu bwoko butandukanye  kandi nicyo gituma Sinema yacu ikomeza gutera imbere, kuko tudakomeza kubona filime zikorwa n'abantu bamwe, ahubwo hagenda haza amaraso mashya y'abakora filime. Rero kugira uruhare mu Kanama nkemurampaka kuri izi ngingo zose ni iby'igiciro gikomeye.'   

    Umuhire yashyizwe mu kanama nkemurampaka kazibanda cyane ku gice kizwi nka 'Critics' Week (Semaine de la critique)'' cy'iri serukiramuco. 

    Abagize akanama muri iki gice bita cyane ku kuvumbura impano nshya, kandi bagahitamo filime ndende zirindwi zihatana mu iserukiramuco ndetse n'izindi 10 ngufi, ihize izindi igahembwa.

    Umuhire azatangira akazi tariki 15 kugeza ku wa 23 Gicurasi 2024. Ni mu gihe iserukiramuco nyirizina rizaba guhera tariki 14 Gicurasi kugeza ku wa 25 Gicurasi 2024.

    Mu busanzwe mu gice cya 'Semaine de la Critique' nta kanama nkemurampaka kifashishwaga, ahubwo komite itegura iri serukiramuco yahitagamo abanyamakuru ndetse n'abantu bitabiriye akaba aribo bahitamo filime ndende n'ingufi yahize izindi.

    Mu Kanama Nkemurampaka, Umuhire azaba ari kumwe n’Umufaransakazi Sylvie Pialat usanzwe ari umwanditsi wa filime, Umubiligi Virginie Surdej, Umunya-Espagne uyobora filime, Umunyamakuru w'umusesenguzi w'Umunya-Canada ndetse na Rodrigo Sorogoyen del Amo uzaba uhagarariye Akanama Nkemurampaka.

    Umuhire yatangiye kwamamara guhera mu 2017. Kugeza ubu amaze kugaragara muri filime nyinshi zagiye zituma yegukanye ibihembo mu maserukiramuco atandukanye akomeye mpuzamahanga.

    Muri filime yagaragayemo harimo ''Birds are singing In Kigali'', ''Trees of Peace'' y'Umunyamerika Alanna Brown iyi iri kuri Netflix, ''Bazigaga'' yanamuhesheje igihembo kuri ubu n'izindi nyinshi.

    Mu 2023, yegukanye igihembo cy'umukinnyi wa filime mu Iserukiramuco ribera mu Bufaransa, abikesha filime yitwa 'Bazigaga' yakomowe ku nkuru ya Zula Karuhimbi warokoye abarenga 100 muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Iserukiramuco rya Clermont-Ferrand International Short Film Festival iyi filime yari ihatanyemo, ryatangiye ku wa 27 Mutarama 2023 rigomba gusozwa kugeza ku wa 4 Gashyantare.

    Iki gihembo Umuhiwe yahawe gitangwa na FranceTV (France 2, France 3 na France 5); hamwe na Unifrance.

    Umuhire Eliane yashyizwe mu bazaba bagize akanama nkemurampaka ka Festival de Cannes
     

    Iri serukiramuco rigiye kuba ku nshuro ya 77 rizabera mu gihugu cy'u Bufaransa


    Umuhire Eliane yabwiye InyaRwanda, ko ari ibyishimo bikomeye kuri we kuba yashyizwe mu Kanama Nkemurampaka 


    Kuva mu 2017, Umuhire akomeje kwamamara ku rwego mpuzamahanga binyuze mu kwiyegurira Cinema


    Umuhire Eliane aherutse gukina muri filime ‘De Grace”

     

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/142208/ni-ibyigiciro-kinini-umuhire-eliane-avuga-ku-kuba-yashyizwe-mu-kanama-ka-festival-de-canne-142208.html

  • Twatewe imbaraga na Perezida Kagame- Imbamutima z'abanyeshuri bahesheje ishema u Rwanda muri Amerika – #rwanda #RwOT

    Ni amarushanwa aba agamije guteza imbere uburezi by'umwihariko amasomo ya Siyansi, Ikoranabuhanga n'Imibare [STEM], hifashishijwe ikoreshwa rya Robots n'ubwenge buremano.

    Iri tsinda ryashimiwe kumurika umushinga mwiza wo kwifashisha ikoranabuhanga rya 'Virtual Reality' mu mwuga w'ububwubatsi mu 'gufasha aba-architects n'aba injenyeri kuba bakora ibishushanyo by'inyubako mu buryo bwa 3D biboroheye', n'ibindi.

    Bahawe igihembo kandi cy'itsinda ryabanye neza n'abandi mu gihe bamaranye mu marushanwa.

    Kuri uyu wa Mbere ahagana Saa 20:35 ku masaha y'i Kigali nibwo iri tsinda ryasesekaye ku Kibuga cy'Indege Mpuzamahanga cya Kigali rikubutse muri Leta ya Texas muri Amerika aho aya marushanwa yari amaze iminsi ari kubera.

    Shema Almel wiga mu mwaka wa kane muri College Christ Roi de Nyanza, mu Ubugenge, Ubutabire na Siyansi yiga ku binyabuzima [PCB], yavuze ko iyi myitwarire myiza bayikesha Perezida Paul Kagame, wari uherutse kugaragaza ko ashyigikiye uburezi by'umwihariko iterambere ry'ikoranabuhanga.

    Ati 'Kuba ubushize Perezida yaraje [mu marushanwa ya First Lego League yo mu gihugu] byari ibintu byiza kuko byagaragaje ko adushyigikiye kandi ahora adukangurira gushyiramo imbaraga kugira ngo duteze imbere igihugu.'

    'Amasomo tuzanye yo ni menshi kuko twahuye n'ibihugu bimaze igihe muri ibi bintu tubigiraho byinshi bizadufasha.'

    Muri Werurwe uyu mwaka nibwo iri shuri ryegukanye irushanwa nk'iri ku rwego rw'igihugu rihita ribona itike yo kuzahagararira u Rwanda ku rwego mpuzamahanga.

    Icyo gihe ryashyikirijwe igihembo n'Umukuru w'Igihugu, aho yanahaye mudasobwa buri munyeshuri wageze mu cyiciro cya nyuma cy'aya marushanwa yari yitabiriwe n'ibigo by'amashuri byaturutse mu bihugu bine byo ku mugabane wa Afurika.

    Uwase Sonia wiga mu mwaka wa gatatu w'amashuri yisumbuye wari ugize iri tsinda, yavuze ko uretse ubumenyi busanzwe yanigiyeyo ibijyanye n'imibanire n'abandi.

    Ati 'Twigiyemo byinshi cyane. Nyuma y'aha turateganya gukora cyane ku buryo ubutaha tuzazana ibikombe byinshi cyane.'

    Haracyari urugendo

    Umuyobozi w'ishami ry'ikoranabuhanga mu rwego rw'igihugu rushinzwe uburezi bw'ibanze, REB, Sengati Diane, wari waserukanye n'iri tsinda; yavuze ko mu myaka ibiri ishize aribwo hatangiye kugezwa gahunda y'amasomo y'ikoranabuhanga ajyanye na za robot mu mashuri, bityo abanyeshuri aho bari ubu hashimishije ariko hakiri byinshi bikenewe.

    Ati 'Urugendo tumazemo iminsi rwatweretse aho tugomba gushyira imbaraga. Ibyiza ni uko abana batangirana nabyo bagatangira kwiga aya masomo mu mashuri abanza, ubibahaye bakabyiga kuko baba bakiri bato bagira ubumenyi kuko barashoboye.'

    Ku ya 15 Werurwe 2024, Minisiteri y'Uburezi n'iy'Ikoranabuhanga na Inovasiyo [MINICT] hamwe n'ibindi bigo, batangije gahunda ya 'National Robotics Program' igamije kwimakaza imikoreshereze ya robot mu mashuri uhereye mu ay'abanza.

    Binyuze muri iyi gahunda, abarimu bazajya bifashisha robots zubakanye ikoranabuhanga, mu kwigisha abanyeshuri amasomo basanzwe bakurikirana.

    Sengati yavuze ko iyi gahunda izatanga umusanzu mu guteza imbere uru rwego. Ku ikubitiro iyi gahunda izatangirizwa mu mashuri 20 mu rwego rw'igerageza, bitewe n'umusaruro yatanze hakarebwa uko yagezwa no mu yandi mu gihugu.

    Kuri uyu wa Mbere ahagana Saa 20:35 ku masaha y'i Kigali nibwo iri tsinda ryasesekaye ku Kibuga cy'Indege Mpuzamahanga cya Kigali rikubutse muri Leta ya Texas muri Amerika

    Umuyobozi w'Ishami ry'Ikoranabuhanga mu Rwego rw'Igihugu rushinzwe Uburezi bw'Ibanze, REB, Sengati Diane, yagaragaje ko kwigisha amasomo ya Robotics kuva mu ay’abanza byateza imbere uru rwego

    Abanyeshuri bo ku Kigo cya College Christ Roi de Nyanza begukanye igihembo cy’umushinga mwiza

    Aba banyeshuri batangaje ko amasomo bakuye muri aya marushanwa azatuma batahana ibihembo byinshi mu yandi azakurikira

    Abayobozi batandukanye mu rwego rw’uburezi bari bagiye kwakira aba banyeshuri

    Ababyeyi bari bagiye kwakira abana babo

    Ubwo bageraga ku Kibuga cy’Indege Mpuzamahanga cya Kigali bakiriwe n’ababyeyi babo mu byishimo byinshi

    Uwase Sonia wiga mu mwaka wa gatatu w'amashuri yisumbuye yavuze ko uretse ubumenyi busanzwe yanize ibijyanye n'imibanire n'abandi

    Amafoto: Kwizera Remy Moses


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/twatewe-imbaraga-na-perezida-kagame-imbamutima-z-abanyeshuri-bahesheje-ishema-u

  • Polisi yinjiye mu kibazo cy’ibura ry’umunyamakuru w’imikino Olivier Ba #rwanda #RwOT

    Kuva mu mpera z’icyumweru gishize, umunyamakuru Ishimwe Olivier uzwi nka Ba nta hantu agaragara na hamwe byateye abo mu muryango we ndetse n’inshuti ze kwibaza icyo yaba yarabaye.

    Uyu munyamakuru usanzwe yandika inkuru z’imikino ku Kinyamakuru Inyarwanda.com yateye benshi kwibaza aho yaba aherereye, nyuma y’uko atari iwe ndetse akaba atanaboneka kuri telefoni.

    Ikinyamakuru ISIMBI, cyagerageje gushaka amakuru gisanga umuntu wa nyuma wavuganye na we baravuganye ku wa Gatanu w’icyumweru gishize tariki ya 19 Mata 2024.

    Gusa kuri WhatsApp bigaragara ko aherukaho ku wa Gatandatu tariki ya 20 Mata 2024 nubwo nta muntu yasubizaga, amakuru avuga ko ari uwo musore banana wayikoresheje kugira ngo arebe niba yamenya aho yagiye, yafunguye imashini ye (laptop) ngo areba niba nta WhatsApp yaba irimo, ayisangamo ayijyamo mu rwego rwo gushaka amakuru ariko arayabura.

    Ba ku wa Gatanu saa 15h00′ hari ikiganiro n’itangazamakuru cyagarukaga kuri shampiyona ya Afurika ya ‘Rhythmics Gymnastic’ igiye kubera mu Rwanda yagombaga kwitabira cyabereye Nyarutarama, gusa ntabwo yigeze ahakandagira nubwo amakuru avuga ko yavuye iwe ari cyo agiyemo.

    Ku Cyumweru tariki ya 21 Mata 2024 nabwo akaba yari afite irushanwa ry’amagare mu Bugesera nabwo baramushatse baramubura.

    Umusore banana usanzwe ukora kwa muganga yagerageje gushakisha ariko biranga, bahamaagara n’iwabo aho avuka muri Gatsibo bavuga ko atagezeyo ari na byo byatumye na mukuru we aza i Kigali kugira ngo akurikiranire bya hafi ikibazo cy’umuvandimwe we.

    Nyuma yo gushakisha akabura, ISIMBI yamenye amakuru ko bahise batanga ikirego kugira ngo inzego z’umutekano zibikurikirane mu maguru mashya.

    Polisi y’u Rwanda binyuze ku mbuga nkoranyambaga isubiza ubutumwa bwa Kemnique ku rukuta rwa Twitter, yavuze ko aya makuru bayamenye bikaba birimo gukurikiranwa n’inzego zibishinzwe.

    Yagize iti “ayo makuru twayamenye arimo gukurikiranwa n’inzego zibishinzwe.”

    Ishimwe Olivier Ba, yakoreye ibitangazamakuru bitandukanye birimo BTN TV, Inyarwanda akorera ndetse yanakoze ku Igihe.com

    Muraho,

    Aya makuru twayamenye, iki kibazo kirimo gukurikiranwa n’inzego zibishinzwe.

    Murakoze

    — Rwanda National Police (@Rwandapolice) April 22, 2024

    Ishimwe Olivier Ba yaburiwe irengero

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/polisi-yinjiye-mu-kibazo-cy-ibura-ry-umunyamakuru-w-imikino-olivier-ba

  • Kamonyi-Rukoma: Umwe muri Batatu bagwiriwe n'ikirombe araye akuwemo bagenzi be baraye mu nda y'Isi #rwanda #RwOT

    Ku mugoroba wo kuri uyu wa 22 Mata 2024 ahagana ku I saa kumi n'ebyiri nibwo uwitwa Bucyanayandi Evaliste, umwe mu bakozi batatu ba Koperative KOMIRWA ikora ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro mu kagari ka Gishyeshye, Umurenge wa Rukoma yakuwe mu kirombe cyari cyamugwiriye we na bagenzi be babiri, barayemo.

    Amakuru mpamo agera ku intyoza.com ava mu baturage by'umwihariko abakora ubucukuzi muri Rukoma batabaye, akanemezwa kandi n'ubuyobozi ni uko uyu muturage yakuwemo ari muzima ariko igice cye cyo hasi gisa n'icyabaye Pararize ariko hejuru ari nta kibazo ndetse aganira.

    Uyu wakuwe muri iki kirombe, akigera imusozi yabwiye abo asanze bike mu byabaye ariko kandi anavuga ko bagenzi be abasize yo, ko atazi niba bariho. Gusa kuko bwari bwije, igikorwa cyo gushakisha aba bandi babiri cyahagaritswe aho gisubukurwa kuri uyu wa Kabiri.

    Soma hano inkuru yabanje;Kamonyi-Rukoma: Batatu bagwiriwe n'ikirombe gicukurwamo amabuye y'agaciro

    Uyu Bucyanayandi Evaliste, yahise yihutanwa kwa muganga aho yerekejwe I Kigali ku bitaro bikuru bya Kaminuza y'u Rwanda bya Kigali-CHUK.

    intyoza

    Source : https://www.intyoza.com/2024/04/22/kamonyi-rukoma-umwe-muri-batatu-bagwiriwe-nikirombe-araye-akuwemo-bagenzi-be-baraye-mu-nda-yisi/

  • Nta gushidikanya ko tuzatsinda ingengabitekerezo ya Jenoside- Perezida wa Sena Kalinda – #rwanda #RwOT

    Ibi Perezida wa Sena Dr. Kalinda François-Xavier yabigarutseho ku wa 21 Mata 2024, mu gikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi mu yari Komini Runyinya n'inkengero zayo bari bahungiye ku biro bya Komini (ubu ni mu Murenge wa Karama mu karere ka Huye).

    Perezida wa Sena yagize ati 'Nta gushidikanya ko tuzatsinda burundu ingengabitekerezo ya Jenoside ikarandurwa burundu, kuko muri iyi myaka 30 ishize, ibimaze kugerwaho ni byinshi kandi byose ni umusaruro dukesha ubudaheranwa no gushyira hamwe.'
    Yashimiye ubuyobozi bwiza igihugu gifite kuri ubu, buha agaciro buri Munyarwanda ntawe usigaye inyuma, burinda Abanyarwanda bose, kandi bugaharanira ubumwe bw'Abanyarwanda, bitandukanye n'ubuyobozi bubi igihugu cyagize bukabiba urwango rwagejeje kuri Jenoside Yakorewe Abatutsi.

    Ati 'Ubugome n'urwango Jenoside yakorewe Abatutsi yateguranywe ndetse ikanashyirwa mu bikorwa, ntibyari gushoboka iyo igihugu cyacu kiza kuba gifite ubuyobozi bwiza bubakorera kandi bubarinda. Jenoside yaratekerejwe, irategurwa kandi ishyirwa mu bikorwa na Leta ni nayo mpamvu yashobotse.''

    Ku itariki ya 21 Mata 1994 hishwe Abatutsi muri Komini Runyinya bigizwemo uruhare na Hategekimana Déogratias wari Burugumesitiri wayo, ariko ubukana bwa jenoside bwiyongera kubera ko bamwe mu bategetsi bakuru muri guverinoma yiyise iy'abatabazi, muri ayo matariki bari barageze muri perefegitura ya Butare gutangiza Jenoside.

    Mu kiganiro cyatanzwe na Mugesera Antoine wigeze kuyobora Ibuka akanaba Senateri ndetse akaba avuka i Karama, yavuze ko hari ubushakashatsi bwagaragaje ko muri Jenoside Abatutsi mu Rwanda, bishwe mu buryo 50 butandukanye, ibi bikaba bigaragaza ubugome bw'indengakamera Jenoside yakoranywe.

    Mugesera yasabye ababyeyi guha abana babo umurage mwiza babarinda kwigishwa urwango, ahubwo bakigishwa ubumwe, gukora no guteza imbere igihugu aho kwigishwa amacakubiri.

    Perezida wa Ibuka, Dr. Gakwenzire Philbert, yagarutse ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi i Karama, avuga ko akwiye guhabwa umwihariko.

    Yagize ati 'Umwihariko wa mbere aha i Karama, ni uko ari ho hahungiye Abatutsi benshi mu 1994, hakicirwa Abatutsi benshi kandi hakaba ari naho bashyingurwa, ari nayo mpamvu dusaba ko hakwiye ku bungwabungwa mu buryo by'umwihariko.''
    I Karama mu Karere ka Huye, hiciwe Abatutsi bagera ku bihumbi 68 bari bahungiye kuri Komini ya Runyinya no mu nkengero zaho.

    Abaharokokeye n'umuryango Ibuka basaba ko kuba ari ho hahungiye Abatutsi benshi mu Rwanda bakanahicirwa, bikwiye gushingirwaho hakubakwa urwibutso rwa Jenoside rugashyirwa mu nzibutso zo ku Rwego rw'igihugu.

    Perezida wa Sena, Dr Kalinda François-Xavier, yasobanuye ko Jenoside yakorewe Abatutsi, yashobotse kubera ko igihugu cyari gifite ubuyobozi bubi.

    Abitabiriye iki gikorwa babanje gufata umunota wo kwibuka Abatutsi basaga ibihumbi 68 biciwe i Karama

    Bamwe mu bagize Inteko Ishinga Amategeko na bo bitabiriye iki gikorwa

    Hanashyinguwe mu cyubahiro imibiri itanu yabonetse.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nta-gushidikanya-ko-tuzatsinda-ingengabitekerezo-ya-jenoside-ikarandurwa

  • Kamonyi: Imibiri 495 y'abishwe muri Jenoside yashyinguwe mu cyubahiro – #rwanda #RwOT

    Ni igikorwa cyahuriranye no kwibuka ku nshuro ya 30, Abatutsi biciwe ku musozi wa Bibare. Uyu musozi uherereye mu yahoze ari segiteri Bitare, Komini kayenzi. Ubu ni mu Murenge wa Karama, Akarere ka Kamonyi.

    Tariki 18 Mata mu 1994, uyu musozi wahungiyeho Abatutsi barenga ibihumbi 10 bo muri komine Rutobwe, Nyabikenke, Marenga na Komine Musambira.

    Bukeye bwaho batangiye kugabwaho ibitero bagerageza kwirwanaho, uwitwa Muyumbu ajya gutabaza kuri Komine Kayenzi tariki 22 haza igitero gikomeye cyane cyari kirimo abasirikare n'abapolisi na Burugumesitiri wa Komine Kayenzi, Barubucyeye Jean, hiyongeraho ibindi bitero birimo icyaturutse Rutobwe, icya Nyabihunira n'icyaturutse mu i Raro.

    Abarokeye kuri uyu musozi bavuga ko uwo munsi wari nk'imperuka kuri bo kuko Interahamwe zaje zikabatema, abagore zibatera ibisongo mu myanya ndangagitsina, abandi zibatera ipasi ku mabere no mu gitsina.

    Dr Karangwa Desiré, watanze ikiganiro cy'amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, yavuze ko ari ikibazo gikomeye kuba imyaka ibaye 30, buri gikorwa cyo kwibuka kibonekamo amasanduku arimo imibiri iri bushyingurwe mu cyubahiro.

    Ati 'Twifuzako ababishe bashyira agatima impemberero batanga amakuru imibiri igashyingurwa mu cyubahiro, mu gihe cyo kwibuka tukajya tuza nta masanduku.'

    Guverineri w'Intara y'Iburengerazuba, Alice Kayitesi yashimiye ingabo zahoze ari iza RPA zahagaritse Jenoside yakorewe abatutsi, asaba abafite amakuru y'ahajugunywe Abatutsi bishwe muri Jenoside kuyatanga kugira ngo bashyingurwe mu cyubahiro.

    Ati 'Turanabyoroshya cyane, nimushaka mwandike agapapuro mukajugunye ahanyura abantu. Iyo muhaturangiye turagenda tukabashaka. Amahitamo yacu ni ukubaka u Rwanda rutekanye mureke n'iki gikorwa tugifatanyemo hanyuma tugisoze. Imibiri y'Abatutsi yaba icyandagaye hirya no hino tuyishyingure mu cyubahiro.'

    Mu mibiri 495 yashyinguwe mu cyubahiro mu Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Bunyonga harimo imibiri 11 yabonetse mu Murenge wa Karama, ibiri yabonetse mu Murenge wa Kayenzi n'imibiri 482 yimuwe mu Rwibutso rwa Rutobwe muri gahunda yo guhuza inzibutso, mu rwego rwo gusigasira ibimenyetso n'amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Mu Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi rwa Bunyonga hari hasanzwe hashyinguye imibiri 12 864, bivuze ko yose hamwe yabaye 13 359.

    Iki gikorwa cyitabiriwe n'abayobozi barimo Guverineri w'Intara y'Amajyepfo, Alice Kayitesi

    Imibiri 495 y'abishwe muri Jenoside yashyinguwe mu cyubahiro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kamonyi-imibiri-495-y-abishwe-muri-jenoside-yashyinguwe-mu-cyubahiro

  • Muhanga: Yafashwe atarenze umutaru nyuma yo kwiba ibifite agaciro k'asatira miliyoni 2Frw – #rwanda #RwOT

    Yafatiwe mu iduka riherereye mu Mudugudu wa Kamugina, Akagari ka Gahogo mu Murenge wa Nyamabuye, ahagana saa Tatu zo mu ijoro ryo ku Cyumweru tariki ya 21 Mata.

    Umuvugizi wa Polisi mu Ntara y'Amajyepfo, SP Emmanuel Habiyaremye, yavuze ko gufatwa kwe kwaturutse ku makuru yatanzwe n'abaturage.

    Yagize ati 'Mu gihe cya saa Tatu z'ijoro nibwo abaturage bari bari hafi ya ririya duka bahamagaye bavuga ko bagize amakenga bitewe no kubona amabati asakaye ririya duka anyeganyega, bagakeka ko ari abashaka kwiba. Abapolisi bihutiye kuhagera bamufatira mu cyuho arimo kuzamukira mu gisenge, aho yari yanyuze yinjira, afite ibyo yari amaze kwiba mu bikapu nabyo yari akuye muri iryo duka.'

    Yakomeje avuga ko 'Ibyo yafatanywe birimo; telefoni ntoya n'izigezweho (Smart phones), ibikapu bibiri, camera yo mu bwoko bwa Hikvision n'amafarangana y'u Rwanda 21,500 agizwe n'ibiceri.'

    Uyu mugabo usanzwe ukekwaho ubujura nk'uko bamwe mu baturage bavuga, akimara gufatwa yiyemereye ko ubwo yari amaze gusakambura amabati, yasimbukiye kuri matola zacururizwaga muri iryo duka kugira ngo abone uko atangira kwiba biriya bikoresho yafatanywe.

    SP Habiyaremye yashimiye abaturage bihutiye gutanga amakuru bigatuma ukekwa afatwa ataragera kure, ashishikariza buri wese gukomeza umuco wo kuba ijisho rya mugenzi we no gutangira amakuru ku gihe mu rwego rwo gukumira ibyaha bitaraba.

    Yihanangirije abakomeje kwishora mu ngeso z'ubujura guhinduka kuko bazakomeza gufatwa ku bufatanye n'izindi nzego n'abaturage bagashyikirizwa ubutabera.

    Uwafashwe yahise ashyikirizwa Urwego rw'Ubugenzacyaha (RIB) kuri sitasiyo ya Nyamabuye kugira ngo hakomeze iperereza, ibyo yafatanywe bisubizwa nyirabyo.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/muhanga-yafashwe-atarenze-umutaru-nyuma-yo-kwiba-ibifite-agaciro-k-asatira

  • Mininfra igiye kwamburwa bumwe mu bubasha yari ifite mu by'indege za gisivile – #rwanda #RwOT

    Uyu mushinga w'itegeko bisobanurwa ko wateguwe kugira ngo urwego rw'iperereza mu by'indege za gisivili rwigenge nk'uko byasabwe n'Umuryango mpuzamahanga w'iby'indege za gisivili (ICAO).

    Ku ikubitiro uyu mushinga uvana ibyerekeye iperereza ryerekeye impanuka n'inkomyi by'indege mu nshingano za Minisitiri w'Ibikorwaremezo, ahubwo hongewemo ingingo ya kane, ivuga ko 'Hashyizweho Komite yo ku rwego rwo hejuru ishinzwe politiki y'ubufatanye mu by'indege za gisivili n'iza gisirikare.'

    Hiyongereyemo kandi ingingo ya 10 ivuga ko amabwiriza yo kumenya ibyangiritse by'indege ashyirwaho n'Urwego rushinzwe iperereza ku mpanuka n'inkomyi by'indege.

    Ingingo ya 54 iteganya ko Ubuyobozi Bukuru bushinzwe iperereza ku mpanuka no ku nkomyi z'indege buri muri Minisiteri bwigenga mu kuzuza inshingano zabwo ku buryo abayobozi mu by'indege za gisivile mu Gihugu bativanga mu mikorere n'intego by'iperereza. Mu itegeko rya mbere izi nshingano zari iza Minisitiri.

    Mu gihe u Rwanda ruri gukora iperereza ku mpanuka cyangwa inkomyi z'indege ibihugu birimo icyo iyo ndege yakorewemo, icyo yanditsemo, icya nyirayo cyangwa uyitwaye n'ikindi u Rwanda rwakwitabaza baba bemerewe gutanga intumwa igihagararira yabiherewe ububasha hamwe n'umujyanama umwe cyangwa benshi kugira ngo bafashe intumwa yemewe mu iperereza.

    Mu gihe kandi impanuka yabereye mu mahanga, ingingo ya 71 igaragaza ko Ushinzwe iperereza ashyiraho intumwa ihagararira yabiherewe ububasha hamwe n'umujyanama umwe cyangwa benshi, kugira ngo bafatanye n'abandi mu gukora iperereza ku mpanuka cyangwa ku nkomyi y'indege byabereye mu kindi gihugu bifitanye amasezerano iyo indege yanditse mu Rwanda cyangwa u Rwanda ari Igihugu cy'uyikoresha.

    Ahandi iyi ntumwa yoherezwa ni mu gihe u Rwanda rubisabwe n'igihugu gifitanye na rwo amasezerano kirimo gukora iperereza, rwatanze amakuru, ibikoresho cyangwa inzobere byo gufasha icyo gihugu.

    Impinduka iri muri iyi ngingo iri mu gika cya nyuma kivuga ko 'Minisitiri ashyiraho inzobere kugira ngo igire uruhare mu gukora iperereza ku mpanuka cyangwa ku nkomyi y'indege byabereye mu kindi gihugu gifitanye n'u Rwanda amasezerano iyo u Rwanda ruyifitemo inyungu yihariye bitewe n'abaturage b'u Rwanda bapfiriyemo cyangwa bakomerekeyemo.'

    Ingingi ya 10 havanywemo igika kivuga ko Minisitiri ashyira mu bikorwa icyemezo cya Yamoussoukro cyerekeranye no gufungura amasoko mu byerekeranye n'ubwikorezi bwo mu kirere muri Afurika.

    Iri tegeko niritorwa ushinzwe iperereza afite ububasha bwo gukora cyangwa gukoresha, binyuze mu buryo bw'amasezerano cyangwa mu bundi buryo, iperereza ku mpanuka no ku nkomyi z'indege zabereye mu Rwanda n'izo indege z'u Rwanda zigiriye ahantu hatagira igihugu kihategeka kugira ngo hamenyekane uburyo zabaye n'impamvu zabyo.

    Azaba ashobora kandi gufungurira inzira z'ibanga uyuboye iperereza n'abandi barikora kugira ngo bagire ububasha n'ibindi ubusanzwe byari mu bubasha bwa Minisitiri w'Ibikorwaremezo.

    Hitezwe impinduka mu itegeko rigena amabwiriza y’indege za gisivili mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impinduka-zirakomanga-mu-mikorere-y-indege-za-gisivile-mu-rwanda