Author: webrwanda

  • Impinduka ku mikino ya shampiyona y’icyiciro cya mbere mu Rwanda #rwanda #RwOT

    Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru mu Rwanda, FERWAFA, ryamaze gukora impinduka ku mikino y’umunsi wa 29 wa shampiyona, aho imikino y’amakipe arwana no kutamanuka mu cyiciro cya kabiri myinshi yashyizwe umunsi umwe.

    Mu ibaruwa FERWAFA yandikiye amakipe, yayamenyesheje ko bitewe n’ingengabihe ya FERWAFA, Komisiyo ishinzwe amarushanwa ya FERWAFA yanzuye ko amakipe amwe n’amawe ahatanira kutamanuka mu cyiciro cya kabiri yakinira umunshi umwe n’isaha imwe, hagendewe kandi ku ngengabihe y’Igikombe cy’Amahoro aho amakipe amwe n’amwe azakinira umukino wa nyuma tariki ya 1 Gicurasi 2024 ndetse n’uko Irushanwa ry’Umurenge Kagame Cup rizasozwa tariki ya 4 na 5 Gicurasi 2024 ku rwego rw’Igihugu i Rubavu, hakozwe impinduka ku mikino y’umunsi wa 29.

    Kuri Gahunda byari biteganyijwe ko umunsi wa 29 uzakinwa guhera tariki ya 2 kugeza tariki ya 5 Gicurasi 2024.

    Imwe mu mikino yabayemo impinduka ni umukino Police FC yagombaga kuzakiramo Etoile del’Est (irwana no kutamanuka) tariki ya 3 Gicurasi, wimuriwe tariki ya 4 Gicurasi.

    Umukino Marines FC yagombaga kuzakiramo Musanze tariki ya 4 Gicurasi, wazanywe tariki ya 2 Gicurasi. Umukino APR FC yagombaga kuzakiramo Gorilla FC tariki ya 4 Gicurasi, washyizwe tariki ya 3 Gicurasi ni mu gihe umukino wa Etincelles na Kiyovu Sports wari tariki ya 5 Gicurasi washyizwe tariki ya 3 Gicurasi.

    APR FC yamaze kwegukana igikombe, ubu urugamba rusigaye mu makipe arwana no kutamanuka mu cyiciro cya kabiri, Gasogi United ifite 33, Gorilla FC, Muhazi United, Etincelles FC na Marines FC zifite 32, Sunrise FC 29, Bugesera FC na Etoile del’Est zikagira 28.

    Gahunda y’umunsi wa 29

    Ku wa Kane tariki ya 2 Gicurasi 2024

    Marines FC vs Musanze FC

    Ku wa Gatanu tariki ya 3 Gicurasi 2024

    Etincelles FC vs Kiyovu Sports
    APR FC vs Gorilla FC

    Ku wa Gatandatu tariki ya 4 Mata 2024

    Police FC vs Etoile del’Est
    Bugesera FC vs Muhazi United
    Amagaju FC vs Sunrise FC

    Ku Cyumweru tariki ya 5 Gicurasi 2024

    Rayon Sports vs AS Kigali
    Mukura VS vs Gasogi United

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/impinduka-ku-mikino-ya-shampiyona-y-icyiciro-cya-mbere-mu-rwanda

  • Bisi eshanu zikoresha amashanyarazi zigiye gushyirwa muri gahunda yo gutwara abantu muri Kigali – #rwanda #RwOT

    Izi bisi zizahabwa ibigo bisanzwe bikora imirimo yo gutwarana abantu mu buryo bwa rusange muri Kigali birimo na KBS. Ibi bizaba bisa n'igerageza rizaganisha ku kongera umubare w'izi bisi zikoreshwa muri Kigali.

    Umuyobozi Mukuru wa IZI, Alex Wilson yavuze ko 'batewe ishema no gutanga umusanzu wabo muri gahunda ya Guverinoma y'u Rwanda yo guteza imbere ikoreshwa ry'ibinyabiziga bikoresha amashanyarazi mu bwikorezi rusange ku buryo bigera kuri 20%.'

    Alex Wilson yavuze ko kugeza ubu basabwe kugeza mu Rwanda bisi zikoresha amashanyarazi zirenga 200 muri uyu mwaka wa 2024.

    Umuyobozi wa KBS yagaragaje ko biteze impinduka mu ikoreshwa rya bisi za Izi.

    Ati 'Twizeye ko serivisi za Izi zizana impinduka mu bijyanye n'inyungu tubona ndetse zikazaba umusemburo wo kwaguka kw'ibikorwa byacu.'

    Mu rwego rwo kunoza ishyirwa mu bikorwa ry'uyu mushinga, IZI yamaze gushyira station y'amashanyarazi izajya ikoreshwa n'izi modoka muri Century Park i Nyarutarama.

    IZI Electric ni ikigo gikomoka mu Bwongereza gisanzwe kizobereye mu bijyanye no gukodesha imodoka zikoresha amashanyarazi. Mu Bushinwa gifite ikoranabuhanga rigenzura imodoka 9000 zikoresha amashanyarazi.

    Iri koranabuhanga rifasha mu kumenya imikorere ya bateri, aho izi modoka zifite ibibazo n'ibindi.

    Biteganyijwe ko mu Rwanda kizubaka ikigo gitanga serivisi zo gusuzuma ubuzima bwa bateri, kuzisana n'ibindi.

    Mu rwego rwo gukomeza guhangana n'ikibazo cy'imyuka ihumanya ikirere u Rwanda rugenda rushyiraho ingamba na politike zitandukanye.

    Bumwe mu buryo buri kwifashishwa ni ukwimakaza ikoreshwa ry'imodoka zikoresha amashanyarazi.

    U Rwanda kandi rugeze kure runoza politike yo gutwara abantu n'ibintu mu buryo burengera ibidukikije. Biteganyijwe ko iyi politike izashimangira ubufatanye bw'abikorera n'inzego za Leta mu korohereza ishoramari ryimakaza ikoreshwa ry'ibinyabiziga bikoresha amashanyarazi.

    Imibare ya Minisiteri y'Ibikorwaremezo igaragaza ko ibinyabiziga byinjira mu Rwanda buri mwaka byiyongera ku kigero cya 12%, ibyinshi muri ibi bikoresha lisansi na mazutu, ibinyabutabire bigira uruhare runini mu kwanduza ikirere.

    Iyi niyo mpamvu muri iyi politike nshya u Rwanda rwihaye intego y'uko bizagera mu 2030, 20% by'imodoka zitwara abagenzi (buses) zikoresha amashanyarazi.

    Bitewe na gahunda zitandukanye u Rwanda rwagiye rushyiraho, buri mwaka mu gihugu hinjira abashoramari bashya bifuza gushyira amafaranga mu bijyanye no gushyiraho uburyo bw'ubwikorezi no gutwara abantu butangiza ikirere.

    Mu bigo biri muri iri shoramari mu Rwanda harimo VW Mobility Solutions, BasiGo, Victoria Autofast Rwanda, Ampersand, Rwanda Electric Motorcycle Ltd na Safi/Gura Ride.

    Minisiteri y'Ibidukikije igaragaza ko gahunda Leta y'u Rwanda yihaye yo gutangira gukoresha imodoka z'amashanyarazi izarusaba nibura gushora agera kuri miliyoni 900$ (Miliyari 900 Frw).


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bisi-eshanu-zikoresha-amashanyarazi-zigiye-gushyirwa-muri-gahunda-yo-gutwara

  • Abayobozi b'Ikigega cyo gusana imihanda bariye iminwa imbere ya PAC – #rwanda #RwOT

    Iki kigo cyatangiye gitera inkunga isanwa ry'imihanda ireshya na kilometero ibihumbi bibiri, mu 2022 babongerera ibindi ibihumbi bibiri biba ibihumbi bine.

    Muri Raporo y'Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta ya 2022/2023 hagaragaramo ko iki kigo cyishyuye amafaranga arenga miliyari 1 Frw ku mihanda yasanwe nyamara nta mukozi wacyo wayisuye.

    Umuyobozi Mukuru wa RMF, Thomas Sibomana yagaragarije Abadepite bagize Komisiyo ishinzwe gukurikirana ikoreshwa ry'imari n'umutungo, PAC, ko impamvu batagiye basura myinshi mu mihanda bagiye bishyura ari uko babaga babonye raporo ya RTDA yemeza ko ibikorwa byakozwe.

    Ati 'Twakoraga uburyo bwo gufata impagararizi ubundi tugasaba abafatanyabikorwa bacu nka RTDA tuti muturebere niba ibikorwa byabo byose muri raporo zabo z'umugenzuzi w'umushinga no kuba izo nyemezabuguzi zemeJwe kurwego rwa RTDA tukavuga tuti ibi twashobora kubishingiraho kugira ngo rwiyemezamirimo yishyurwe.'

    Depite Bakundufite Christine yavuze ko uwasinye ngo ayo mafaranga asohoke byari bikwiye kumutera ubwoba.

    Ati 'Nta kuntu nshobora gufata amafaranga nkayishyura nk'ikigo ngo kanaka yandebereye. Iyi mihanda mwishyuye ibaye iri muri yayindi umugenzuzi avuga gusenya urebwa bwa mbere ni wawundi wishyuye amafaranga.'

    Mu byagaragajwe harimo imihanda Kigali-Muhanga-Akanyaru, Muhanga-Ngororero-Mukamira-Meru, n'ikiraro cya Nyabarongo kiriho ibinogo byinshi kandi cyaragiyeho miliyari 1.4 Frw.

    RMF igaragaza ko umuhanga Kigali-Muhanga-Akanyaru nta buzima ugisigaranye ndetse n'imirimo yo gusana ihakorerwa ngo ari ukugira ngo udafungwa burundu.

    Perezida wa Komisiyo ya PAC, Depite Muhakwa Valens ati 'Njye numvise ari igisubizo kidasanzwe, ni ukuvuga ngo namwe murumva ari nko kuyajugunya. Ariko se koko ni ko byakagombye kugenda?'

    Depite Mutesi Anitha amaze kubona gusubiza ibibazo byose byananiranye yahise abaza ati 'Umuyobozi Mukuru atubwire imwe imihanda iyo mwaba mwarasuye mukayishyura nibura mwahageze.'

    Depite Muhakwa ati 'Muduhe urugero rw'imihanda mwasuye mbere yo kwishyura'

    Sibomana yavuze ko umuhanda bashobora kuwusura nka kabiri mu byiciro bine bishyuye, bituma abadepite bavuga ko ibintu byose bumva bisubiye irudubi.

    Depite Uwimanimpaye Jeanne d'Arc ati 'Wakwicara mu biro ukavuga ngo ngiye kwishyura gusa, ahubwo ndumva mudusubije inyuma.'

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ibikorwa Remezo, Fidele Abimana yagaragaje ko ubusanzwe RTDA itanga amasoko yo gusana imihanda, RMF ikazishyura imirimo yakozwe.

    Ati 'Twari twatangiye inzira yo gutegura uburyo bushya bwo gusana imihanda harimo no kureba uruhare rwa RMF ariko ni inyandiko tukinonza, mubitwemereye twafata iyo nshingano yo kugira ngo duhuze neza izo nshingano ziri muri RMF no muri RTDA hanyuma turebe igikwiye harimo no kureba niba ari inshingano zajya mu rwego rumwe.'

    Abimana yanavuze ko gusana imihanda biza nyuma yo kubaka imihanda, bityo ko hari kubakwa uburyo bwatuma imihanda isanwa kandi neza.

    Ubuyobozi bwa RMF bwananiwe gusobanura uko bishyura imihanda batarayisuye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/muduhe-urugero-rw-umuhanda-mwasuye-abayobozi-b-ikigega-cyo-gusana-imihanda

  • Bamwe batangiye gusabwa kwitsindisha! Biravu… – #rwanda #RwOT

    Intambara ni yose ku makipe arwana no kutamanuka muri shampiyona y’icyiciro cya Kabiri aho kugeza ubu habura imikino 2 gusa ariko akaba atari yamenyekana.

    Amakipe bishoboka ko yamanuka mu mibare ni amakipe 9 akaba ariyo Gasogi United ya 9 n’amanota 33, Gorilla FC ya 10 n’amanota 32, Etincelles ya 11 n’amanota 32 ,Muhazi United ya 12 n’amanota 32,Marine FC ya 13 n’amanota 32, Sunrise FC ya 14 n’amanota 29 , Bugesera FC ya 15 n’amanota 28 ndetse na Etoile de l’Est ya nyuma n’amanota 28.

    Umwihariko uri muri aya makipe arwana no kutamanuka ni uko harimo amakipe 4 yo mu Ntara y’Iburasirazuba. Kuri ubu amakuru ari kuvugwa InyaRwanda yamenye ni uko iyi Ntara ariyo ishaka kugena amakipe amanuka aho kuba iby’ukuri byavuye mu kibuga bibegena.

    Amakuru avuga ko amakipe agomba kuguma mu cyiciro cya mbere ari Bugesera FC iri mu karere kari gutera imbere ndetse ikaba ifite na sitade na Sunrise FC naho Etoile de l’Est na Muhazi United itagira sitade ikiniraho zikaba arizo zimanuka mu cyiciro cya Kabiri.

    Uwatanze aya makuru yakomeje avuga ko bishoboka ko abayobozi ba Bugesera FC na Sunrise FC aribo bagiye kubisaba Intara y’Iburasirazuba kugira ngo abe aribo binyuraho ubundi bategeke aya makipe yandi kwitsindisha imikino 2 isigaye ubundi abe ariyo amanuka.

    Ubwo bivuze ko Etoile de l’Est iramutse itsinzwe imikino isigaye nk’uko n’abamwe mu bakinnyi bayo batangiye kubisabwa n’abamwe mu bayobozi,yakomeza kuba ku mwanya wa nyuma.

    Muhazi United nayo iramutse itsinzwe imikino isigaye yakomeza kugira amanota 32 naho Bugesera FC na Sunrise FC zo zatsinda imikino 2 zisigaranye zigahita ziyicaho kubera ko imwe yaba ifite amanota 35 naho indi ifite amanota 34 

    Imikino 2 y’ikipe y’akarere ka Bugesera isigaranye ni uwo  izakiramo Muhazi United ndetse n’uwo izasuramo Etoile de l’Est. Ubwo bivuze ko mu byifuzo by’Intara y’Iburasirazuba iyi yayitsinda nta nkomyi kuko izaba ikina n’amakipe byifuzwa ko ariyo yamanuka.

    Mu mikino 2 Sunrise FC yo isigaranye ni uw’Amagaju FC na Marine FC naho Etoile de l’Est yo isigaranye uwa Police FC na Bugesera FC naho Muhazi United isigaje gucakirana na Bugesera FC ndetse na AS Kigali.

    Nubwo bimeze gutya ariko ntabwo abo mu mikipe y’Intara y’Iburasirazuba yifuzwa ko ariyo yamanuka abyumva ndetse nta n’ubwo abikozwa kubera ko ku mukino uheruka Etoile de l’Est yatsindagamo Marine FC bamwe mu bakinnyi bari basabwe kwitsindisha ariko birangira batsinze Marine FC igitego 1-0.

    Ubwo twageragezaga kuvugisha abayobozi b’Intara y’Iburasirazuba ku murongo wa Telefone kugira ngo bagire icyo bavuga kuri aya makuru ntabwo byadukundiye.

    Ikipe ya Bugesera FC iri gukoresha imbaraga nyinshi zo kurwana no kutamanuka mu cyiciro cya kabiri kubera ko hari amakuru avuga ko ku mukino wa Etoile de l’Est na Marine FC bari batanze agahimbazamushyi kuru iyi kipe ibarizwa mu karere ka Rubavu kugira ngo babatsindire iyi kipe yo mu karere ka Ngoma bari kumwe mu rugamba rwo kutamanuka.

    Ibi ntabwo ari ubwa mbere bibaye kubera ko no mu mwaka ushize ubwo iyi kipe yo mu karere ka Bugesera yarwanaga no kutamanuka mu cyiciro cya 2 yakoresheje amafaranga agera kuri Miliyoni 50 z’amafaranga y’u Rwanda mu kugira ngo itamunuka aho yanatangaga agahimbazamusyi ku makipe yandi kugira ngo abatsindire ayo bari ku mwe mu rugamba rwo kumanuka mu cyiciro cya kabiri.

    Muri rusange umusaruro wa Mata werekana ko Sunrise FC 3 yakinnyemo ,yatsinzemo 1 igatsindwa 2, Etoile de l’Est yakinnyemo imikino 3 itsindamo 2,itsindwamo 2 naho Bugesera FC yo yakinnyemo 3,itsindamo 1 ,inganya 1 ndetse itsindwamo 1.

    Umusaruro wa Bugesera FC mu kwezi kwa Mata

    Umusaruro wa Etoile de l’Est mu kwezi kwa Mata

    Umusaruro wa Sunrise FC mu kwezi kwa Mata

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/142482/bamwe-batangiye-gusabwa-kwitsindisha-biravugwa-ko-intara-yiburasirazuba-ariyo-ishaka-kugen-142482.html

  • Abakinnyi 12 ntakuka APR igomba kwifashisha i Dakar #rwanda #RwOT

    Ikipe ya APR Basketball Club, yatangaje abakinnyi 12 igomba kwifashisha mu mikino yo gushaka itike ya nyuma y’imikino ya BAL izabera i Kigali.

    Iyi kipe ikaba yaraye ihagurutse mu Rwanda yerekeza muri Senegal aho itsinda irimo rya ‘Sahara Conference’ rizakinira, imikino izabera muri Dakar Arena.

    Ni imikino izaba kuva tariki ya 4-12 Gicurasi 2024, APR BBC ikaba yamaze gutangaza urutonde ntakuka rw’abakinnyi izifashisha.

    Abo bakinnyi ni Adonis Filer Jovon, Dario Hunt, Ntore Habimana, William Robeynd, Nshobozwabyosenumukiza Jean Jacques Wilson, Axel Mpoyo, Obadiah Norl, Abdullah Ahmed Mohamed, Dan Kimasa, Christophe Ruta, Larson Shema Niyibizi na Bush Wamukota

    APR izatangira imikino ya yo tariki ya 4 ikina US Monastir yo muri Tunisia, tariki ya 5 Gicurasi izakina na Rivers Hoopers yo muri Nigeria, tariki 7 icakirane na AS Douanes yo muri Senegal.

    Izagaruka mu kibuga tariki ya 9 Gicurasi yongera gukina na US Monastir, tariki ya 11 ikine na Rivers Hoopers ni mu gihe izasoreza kuri AS Douanes tariki ya 12 Gicurasi 2024.

    APR BBC yahagurutse yerekeza Senegal

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/abakinnyi-12-apr-ntakuka-igomba-kwifashisha-i-dakar

  • Amategeko avuga iki? Ibya Bruce Melodie na Di… – #rwanda #RwOT

    Nifashishije uru rugero nshingiye ku nkuru imaze iminsi ivugwa cyane mu bitangazamakuru, ku mbuga nkoranyambaga na mpuzabantu, aho Agasaro Diane yisunze umunyamategeko we Turahirwa Théogène, yandikiye umuhanzi Bruce Melodie na Label abarizwamo ya 1:55 AM, amusaba kubahiriza ibyo bavuganye agatanga indezo.

    Mu gusoza ibaruwa yanditswe ku wa 22 Mata 2024, Umunyamategeko Turahirwa yabwiye Bruce Melodie ko igihe cyose yaba atubahirije ibiteganyijwe mu gutanga indezo, hazitabazwa inzira z’inkiko, kugira ngo ikibazo afitanye na Agasaro Diane gishakirwe umuti urambye.

    Bati 'Tukaba rero tugusaba kubahiriza inshingano zawe mu bwumvikane ku buryo bwihuse bitaba ibyo tukiyambaza inzira y'ubutabera kandi mukaba muzirengera ikiguzi cyose bizatwara kugirango ubutabera butangwe.'

    Isoko z’amakuru zivuga ko mu minsi ishize Bruce Melodie yagiye muri Uganda ari kumwe n'ababarizwa muri 1:55 AM, bahura kandi bagirana ibiganiro na Agasaro Diane, bijyanye no kwita kuri uyu mwana babyaranye.

    Ni ibiganiro bivugwa ko byasize Bruce Melodie yemeye kuzaha Agasaro Diane amafaranga angana na Miliyoni 10 Frw. Ngo kuva ubwo, Agasaro ntiyongeye kuvugana na Bruce Melodie, byanatumye yifashisha uruhande rw'amategeko kugirango umwana we abone indezo.

    Agasaro Diane abarizwa muri Uganda, ariko umwana avuga ko yabyaranye na Bruce Melodie abarizwa mu Rwanda, ndetse yatangiye amashuri ye.

    Bruce Melodie ntiyemera uyu mwana!

    Ubwo yari mu kiganiro na Isibo TV, tariki 8 Nyakanga 2020, Bruce Melodie yabajijwe uko ikibazo cye na Agasaro Diane cyarangiye, kuko cyatangiye kujya mu itangazamakuru kuva mu mwaka wa 2016, asubiza ko atemera umwana.

     

    Yavuze ati 'Urakoze kumbaza icyo kibazo. Ni ikibazo gikomeye cyane ariko icyo navuga, ni uko na n'ubu ntaremera uriya mwana kuko nyine ntakwemera umwana utari uwanjye.'

    Uyu mwana asigaye arerwa n'abagiraneza, kuko nya Nyina atikimurera. Bruce Melodie yavuze ko ari umubyeyi, kandi abana be barazwi.

    Akomeza ati 'Ndi umubyeyi kandi sindi umubyeyi gito ku buryo nakwanga kurera umwana. Ikibazo ni uko uwashakaga ko murera yabivugaga amwita uwanjye kandi abana banjye barazwi sinakwihakana umwana kandi ndi umubyeyi nyine.'

    Uyu muhanzi ugezweho muri iki gihe mu ndirimbo 'When she's around' yakoranye na Shaggy wo muri Jamaica, yavuze ko yasabye Agasaro Diane gupimisha ADN ariko arabyanga.

    Ati 'Ubwanjye naramubwiye ngo aze tujye gupima ibizamini bya ADN kugira ngo impaka zishire, ariko yarabyanze.'

    Agasaro Diane yigeze kuvuga ko Bruce Melodie yamusabye ko bakoresha ADN, umunsi ugeza umunyamategeko we agira ibyago.

    Ati 'Nahamagawe na Polisi bambaza imyirondoro yanjye ariko ibyo gupima umwana ntabyo bambwiye, ariko hari igihe Melody we ubwe yari yavuze ko tuzajya gupimisha ari ku wa mbere, hageze avuga ko umunyamategeko we yagize ibyago.'

    Yaba Bruce Melodie ndetse na Agasaro Diane nta n'umwe ugifite uruhare rurini kuri uyu mwana, kuko ubu arerwa n'umugiraneza ‘w'umunyamakuru’ wamwiyanditseho. Ni nyuma y'uko Agasaro asinye inyandiko ivuga ko atagishoboye kurera uyu mwana.


    Ibaruwa yo ku wa 22 Mata 2024, Bruce Melodie yandikiwe asabwa indezo

    ………………………………………………………………………………………

    Mu itegeko rigenga abantu n’umuryango Nº 32/2016 ryo ku wa 28/08/2016, risobanura ko iyo abantu babiri bashyingiranwe, itegeko ritegeka ko umwe agomba guha undi ibimutunga mu buryo abikeneyemo.

    Urugero niba umugabo yarakoze ubukwe n’umugore, noneho umugore akaba adafite akazi cyangwa se adafite ibyo akora bimwinjiriza amafaranga, umugabo ategetswe guha umugore ibimutunga- Ibi ni nako bimeze ku ruhande rw’umugore, igihe umugabo adafite akazi cyangwa se adafite uburyo bwo kwibeshaho.

    Uretse ibyo, umugabo agomba gutanga n’ibitunga abana babyaranye- Ni nako bigenda ku mugore.

    Amategeko avuga ko iyo umugabo yabyaranye n’umugore ariko ntibasezerane, nta nshingano aba afite zo guha umugore indezo. Ariko wa mwana babyaranye, umugabo ategetswe kumuha indezo. Ndetse, na wawundi urera umwana nawe agomba kumuha ibimurera.

    Mu kiganiro yatambukije kuri Youtube, Umunyamategeko Maurice Munyentwali ati “Hari igihe abantu babyibeshyaho bakumva ko niba umuntu mwarabyaranye nk’umwana cyangwa se abana ko hari umwe ugomba gutanga indezo undi akaba ari aho gusa nta kintu akora, mwese izo nshingano cyane cyane ku batarashyingiranwe, mwese izo nshingano zirabareba.” Aha ni igihe ariko umugore ariwe urera uwo mwana yabyaranye n’umugabo.

    Ku bantu bashyingiranwe, itegeko ry’umuryango rivuga ko Se w’umwana ‘ni umugabo wa Nyina’. Iri tegeko kandi rinagaragaza ibyiciro bine by’abana bemerewe guhabwa indezo n’uwababyaye, atayitanga hakifashishwa inkiko.

    Hari umwana wavutse ku babyeyi bashyingiranwe, umwana wavutse ku babyeyi batashyingiranwe ariko Se akamwemera ndetse n’umwana wavutse ku babyeyi batashyingiranwe Se nta mwemere ariko umwana agatanga ikirego cyo gushaka umubeyi akagitsindira ndetse n’umwana warezwe na Se ariko ataramubyaye.

    Umunyamategeko Maurice akomeza ati “Ntabwo ushobora kubyuka ngo ujye kuregera indezo mu rukiko cyangwa se ngo ujye kuregera indezo urega uvuga uti uyu mugabo twarabyaranye ariko nta tanga indezo mu gihe utabasha kugaragaza ko uwo mwana usabira indezo koko ari umwana amategeko yemera ko ari uw’uwo mugabo. Biriya byiciro uko ari bine, umwana agomba kuba abigaragaramo kugirango byumvikane neza.”

    Indezo itangwa gute?

    Indezo itangwa hashingiwe ku bushobozi bw’uyitanga, hagashingirwa cyangwa ku bikenewe n’uyihabwa. Ku bashyingiwe, bavuga ko uyisaba (indezo) ashaka ko ahabwa ibitunga urugo kuko ni ishingano ituruka ku gushyingirwa.

    Hari abasaba indezo, bakagaragaza ko uwo babyaranye yinjiza amafaranga menshi, ariko ngo siko bigenda, kuko harebwa ibindi bikorwa bye atangaho amafaranga, kwita ku bana bandi asanzwe afite n’ibindi.

    Indezo ishobora gutangwa ku bushake! Ariko se amategeko ateganya iti?

    Iyo ugomba gutanga indezo yanze kuyitanga, habaho kumurega kugirango inkiko cyangwa se inteko z’abunzi ngo zimutegeke gutanga ya ndezo. Maurice ati “Ikintu cya mbere urega agomba kuba yiteguye kugaragariza urukiko, ni ukwerekana ko koko uwo mwana mbere na mbere koko ari umwana w’usabwa indezo. Kuko icyo ni cyo kintu cy’ibanze kibanza.”

    Ibi bikorwa bitewe nuko hari abantu basaba ko bahabwa indezo, nyamara uwo mwana bavuga atari uw’uwo mugabo. Itegeko rigena ko indezo idatangwa mu mafaranga gusa, kuko ishobora no gutangwa mu bintu.

    Iyo urukiko rutegetse ko uzajya utanga indezo, ariko ugakomeza kwinangira, habaho kurangiza urubanza ku gahato, aho hashobora gufatirwa imitungo yawe cyangwa se umushahara wawe ukajya ukurwaho amafaranga buri kwezi akajya kuri wa muntu urera umwana, kandi indezo ntitangwa gusa n’umugabo.

    Itegeko rivuga ko indezo itangwa kugeza ku myaka 21 y’amavuko. Ntabwo itangwa ubuziraherezo.

    Umugore ashobora kubyarana n'umugabo, hanyuma umwana akarerwa n'abagiraneza

    Ingingo ya 42 y'itegeko ry'umwana rigaragaza impamvu zishobora gutuma umwishingiza (urera umwana) ahagarikwa.

    Izo mpamvu iri tegeko rigaragaza ko zirimo: Imyifatire mibi; ubushobozi buke, cyangwa imicungire mibi y'umutungo w'umwana; kuba atacyujuje ibyashingiweho agirwa umwishingizi; agaragaweho na kimwe mu bivugwa mu ngingo ya 132;

    Inama y'ubwishingire ni yo yambura ubwishingire kandi igahita igena umwishingizi mushya. Uko guhagarika umwishingizi gushyirwa ku mpande y'inyandiko y'ubwishingire. Gushyiraho umwishingizi mushya bikorerwa inyandiko nshya y'ubwishingire.

    Iyi ngingo inavuga ko iyo umwishingizi yashyizweho n'umubyeyi ukiriho, uwo mubyeyi ni we umuhagarika binyuze mu nzira zakoreshejwe amushyiraho.

    Kandi ko Umwishingizi utishimiye icyemezo cyamufatiwe, ashobora kukiregera urukiko rubifitiye ububasha.

    Ingingo ya 143 yo isobanura neza kurangira k'ubwishingire bw'umwana.  Ivuga ko Ubwishingire burangira iyo: Iyo umwana agize imyaka y'ubukure cyangwa yemerewe ubukure; umwana apfuye; umwe mu babyeyi be wari warabuze cyangwa yarazimiye abonetse, umwe mu babyeyi yemeye umwana, umubyeyi wambuwe ububasha bwa kibyeyi abusubiranye; n'igihe umwana agizwe umwana n’utaramubyaye.

    Iyi ngingo inavuga ko mu gihe kitarenze amezi abiri (2), ubwishingire bw'umwana burangiye umwishingizi agomba kumuha umutungo we kandi akamuha inyandiko yuzuye igaragaza uko yawucunze imbere y'Inama y'ubwishingire.

    Ni ryari umugabo yihakana umwana?

    Ingingo ya 259 y'iri tegeko, igaragaza ko umugabo ashobora kwihakana umwana iyo: Agaragaje ko mu gihe kiri hagati y'iminsi magana atatu (300) n'iminsi ijana na mirongo inani (180) ibanziriza ivuka ry'umwana atabonanye na nyina w'uwo mwana kuko yari ahantu kure cyangwa se ko atabishoboye kubera ibyago byamugwiririye bikabimubuza;

    Iyo umwana yavutse hashize iminsi magana atatu (300) nyuma y'urubanza rwemeza kuba ahantu hatandukanye mu gihe cy'urubanza rw'ubutane cyangwa rwemeza gutana by'agateganyo;

    Igihe umwana yavutse mbere y'iminsi ijana na mirongo inani (180) uhereye igihe habereyeho urubanza rudasubirwaho rwanga ubutane cyangwa uhereye igihe abashyingiranywe babaga ahantu hatandukanye bongeye kubana; agaragaje ko umugore yakoze ubusambanyi;

    N'igihe atigeze yemera kororoka hifashishijwe ikoranabuhanga cyangwa iyo agaragaje ko atariho umwana yaturutse.

    Ingingo ya 260 ivuga ko Umugabo adashobora kwihakana umwana uvutse mbere y'umunsi w'ijana na mirongo inani (180) nyuma y'ishyingirwa ry'ababyeyi.

    Ingingo ya 263 igaragaza igihe cyo kwemera umwana n'aho bikorerwa. Iyi ngingo ivuga ko kwemera umwana ari igikorwa cy'ubushake, cy'umuntu ku giti cye kandi nta gihe ntarengwa kigira. Kandi ko kwemera umwana bikorerwa imbere y'umwanditsi w'irangamimerere, akabikorera inyandiko. 

    Inkuru bifitanye isano:Ibya Bruce Melodie na Agasaro Diane bishobora gufata indi ntera

    Bruce Melodie ntiyemera ko umwana ari uwe- Ushingiye ku itegeko nta ndezo asabwa gutanga

    Agasaro Diane yasabye Bruce Melodie gutanga indezo y'umwana, bitaba ibyo hakitabazwa inzira z'amategeko


    Agasaro Diane yasabye indezo, mu gihe Bruce Melodie ataremera cyangwa ahakane ko umwana ari uwe


    Kuva mu 2016, dosiye ya Bruce Melodie na Diane yabaye agatereranzamba


    Agasaro avuga ko yigeze kwemeranya na Bruce Melodie gukoresha ADN, ariko umunsi ugeze umunyamategeko w'uyu muhanzi yararwaye

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/142474/amategeko-avuga-iki-ibya-bruce-melodie-na-diane-umusaba-indezo-yuwo-atarera-byabaye-agater-142474.html

  • Ntuzihutire kumubwira ko ababyeyi batamushaka! Dore ibintu 4 wakora niba wowe n’umukunzi wawe ababyeyi banze ko mubana – YEGOB #rwanda #RwOT

    Mu rukundo abantu bahuriramo n'ibibazo byinshi bitandukanye byaba ibituruka hagati yabo ndetse no hanze nko mu miryango mu nshuti n'ahandi. Hari igihe havuka ikibazo ababyeyi bakabuza umwana wa bo gushyingiranwa n'uwo akunda kukbera impamvu zinyuranye.

    Ese mu gihe bikubayeho wabyifatamo ute ?

    1, Kora isesengura urebe ko ibyo bakubwira ku mukunzi wawe niba bifite ishingiro

    Hari ababyeyi bafite imyumvire mibi bakabuza abana babo gushyingiranwa nabo bakunda bitwaje ko hari abandi bashaka kubashyingira, ko badahuje amako n'ibindi. Gusa ku rundi ruhande hari ubwo ibyo bakubwira biba bifite ishingiro ugasanga udashaka kubyumva kandi nyuma bikazakugiraho ingaruka.

    2, Ese koko umukunzi wawe aragukunda by'ukuri ku buryo yagutandukanya n'ababyeyi ?

    Kumenya ko umukobwa cyangwa se umuhungu mukundana konatakuryarya biragoye ari nayo mpamvu mu minsi yo kurambagizanya muba mukwiye gufata igihe kitari gito mukiganaho.Ubwo Carine (izina duhinduye) yatangaje ko afite inshuti ye imaze imyaka ibiri yubatse urugo ariko iwabo bakaba baramubuzaga gushyingiranwa n'uwo musore akabatera utwatsi, bamaze kubana uwo mukobwa yaje gusanga wa muhungu atamukunda ahubwo yari akurikiye umutungo w'iwabo none ubu yatangiye kwicuza kuko yamaze gushwana n'iwabo kandi n'umugabo we bakaba batabanye neza.

    3, Geregeza gusobanurira ababyeyi ukuri kwawe

    Kwanga gushakana n'uwo ukunda ni ikibazo kitoroshye ku muntu ufite urukundo rw'ukuri, ariko na none gusiga witeranije n'umuryango nabyo n'ikindi kibazo. Niba koko ubona ko impamvu ababyeyi bawe baguha zikubuza gushyingiranwa n'uwo ukunda nta shingiro zifite, koresha uko ushoboye kose ubasobanurire nibanga kukumva ukomeze ubereke urukundo, na nyuma yo kubana n'uwo ukunda mukomeze kubaba hafi mutitaye kubyo babakoreye.

    4, Irinde guhita ubwira umukunzi wawe ko ababyeyi bawe badashaka ko mubana

    Mu gihe utarafata umwanzuro ukiri gusobanurira ababyeyi impamvu badakwiye kukubuza gushakana n'uwo ukunda, ntugahite wihutira kubibwira umukunzi wawe kuko ababyeyi bashobora kugeraho bakabyumva ariko wa mukunzi wawe agahorana ikibazo kubw'ibyo ababyeyi bawe bamuvuzeho.

    Source : https://yegob.rw/ntuzihutire-kumubwira-ko-ababyeyi-batamushaka-dore-ibintu-4-wakora-niba-wowe-numukunzi-wawe-ababyeyi-banze-ko-mubana/

  • Dr Usta Kaitesi yahumurije imiryango itari iya Leta yahahamuwe n'umushinga w'itegeko mushya – #rwanda #RwOT

    Ibi yabivugiye mu kiganiro yagiriye kuri televiziyo y'igihugu, ubwo yavugaga ku ngingo zirimo iya 13 y'umushinga w'itegeko rigenga imiryango itari iya Leta, irebana n'igenzura ry'ibikorwa n'imikoreshereze y'imari.

    Agace ka mbere k'iyi ngingo kavuga ko RGB ishobora gutegeka umuryango gukoresha igenzura ry'ibikorwa by'umuryango n'iry'imikoreshereze y'imari mu gihe kitarenze iminsi 90, uhereye ku munsi uboneyeho urwandiko rubisaba.

    Igice cya kabiri kigira kiti 'Ikiguzi cya serivisi y'ubugenzuzi bw'ibikorwa byawo n'iry'imikoreshereze y'imari cyishyurwa n'umuryango wakorewe ubugenzuzi mu gihe iryo genzura ryakozwe n'ubugenzuzi buvuye hanze y'umuryango.'

    Indi ngingo igibwaho impaka ni iya 8 mu gace kawo ka 1, ivuga ko umuryango udakwiye kurenza 20% by'ingengo y'imari igenewe ibikorwa byawo bya buri munsi muri gahunda z'ibikorwa bidafitiye inyungu abo ugamije gufasha.

    Agace kayo ka 3 kavuga ko umuryango uteganya gukoresha amafaranga arenze 20% by'ingengo y'imari yawo igenewe ibi bikorwa bidafitiye inyungu abo ugamije gufasha, ugomba kubanza kubitangira impamvu mu nyandiko ishyikirizwa urwego.

    Umuhuzabikorwa w'umuryango CLADHO, Murwanashyaka Evariste yatangaje ko ingingo z'uyu mushinga zinyuranye n'Itegeko Nshinga kuko ngo ridaha imiryango ubwigenge yari isanganwe.

    Murwanashyaka, ashingiye ku gace ka 2 k'ingingo ya 13, yagize ati 'Twabonye rifite ibintu byinshi bitubangamiye. Mbere na mbere iyo urebye n'ibirimo, ubona binyuranyije n'Itegeko Nshinga rya Repubulika y'u Rwanda. Ntabwo rizaduha uburenganzira nk'imiryango itari iya Leta, ahubwo tuzaba tumeze nk'ibigo bya Leta.'

    Umuyobozi w'umuryango Never Again Rwanda, Dr Nkurunziza Ryarasa Joseph, yagaragaje ko ubwo uyu mushinga wategurwaga, RGB itabanje gutega amatwi imiryango itari iya Leta kugira ngo yumve ibitekerezo byabo.

    Ingingo ya 41 y'uyu mushinga ivuga ko 'umuryango unaniwe guhagarika by'agateganyo cyangwa gukuraho umwe mu bagize ubuyobozi bwawo uba ukoze ikosa, uba ukoze ikosa kandi urwego [RGB] ruhagarika by'agateganyo cyangwa rugakuraho umwe cyangwa benshi mu bagize ubuyobozi bwawo.'

    Dr Ryarasa yavuze ko hari uwayikoresha nabi, agira ati 'Ikibazo kiri muri iri tegeko ni uko, iyo ukora itegeko uba ureba ejo hazaza. Ubu dufite ubuyobozi bwiza ariko hari undi ushobora kuza, agakoresha rya tegeko, akarangiza sosiyete sivile mu gukora ubuvugizi, undi agakoresha iryo tegeko, akirukana uwo ari we wese yumva ko batabyumva kimwe. Ni ho ruzingiye.'

    Umuyobozi w'umuryango Legal Aid Forum w'abunganizi mu mategeko, Me Kananga Andrews yagaragaje ko afite impungenge y'uko uyu mushinga ubaye itegeko, ushobora gutuma hari imwe mu miryango itari iya Leta yahagarika ibikorwa byayo.

    Me Kananga yagize ati 'Imiryango myinshi izafunga. Hari ibishingirwaho bagiye bashyiraho by'ubugenzuzi. Nta muntu urwanya ubugenzuzi ariko byagora cyane cyane imiryango mito mito. Ibisabwa ubwabyo byikubye inshuro zingahe ibyari bisanzwe.'

    Dr Kaitesi yatangaje ko Leta y'u Rwanda itubakiye ku mahame yo kubuza uburenganzira imiryango itari iya Leta, asobanura ko ahubwo yubakiye ku mahame akomeye yo kubazanya inshingano, arimo ingingo yo gukemura amakimbirane muri iyi miryango.

    Yagize ati 'Kubazanya inshingano, ntabwo byakabaye bikwiye ko sosiyete sivile ari yo ibangamiwe n'amategeko yo kubazanya inshingano kuko bibaha uburenganzira bwo kuzitubaza natwe Leta ariko ntibazitubaza badafite umuco wo kwibaza inshingano ubwabo.'

    Biteganyijwe ko uyu mushinga uzasuzumwa na Komisiyo ibishinzwe mu Nteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda mbere yo kuwufataho umwanzuro. Imiryango itari iya Leta yatanze ibitekerezo ku ngingo yifuza ko zahinduka, cyane cyane izivugwa haruguru.

    Me Kananga yavuze ko hari imiryango izafunga imiryango mu gihe uyu mushinga waba itegeko

    Dr Kaitesi yagaragaje ko imiryango ibangamiwe n’uyu mushinga idashaka kubazwa inshingano


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ntibikwiye-ko-sosiyete-sivile-ibangamirwa-no-kubazanya-inshingano-dr-kaitesi

  • Huye: Inkuba yishe umugabo, abana be bararokoka – #rwanda #RwOT

    Ni impanuka yabaye ku wa 28 Mata 2024 ku mugoroba mu Mudugudu wa Rukeri, Akagari ka Kabuye, mu Murenge wa Maraba, Akarere ka Huye.

    Umugore wa nyakwigendera, yavuze ko ubwo inkuba yakubitaga we yari mu gikoni atetse, mu gihe abana n'umugabo we bari mu buriri baryamye basa n'abari gukina.

    Ubwo inkuba yakubitaga yahise agwa igihumure, maze azanzamutse yumva abana bari kurira, agiye kubareba asanga umugabo we yamaze gupfa.

    Yakomeje avuga ko uretse kwica umugabo we, iyo nkuba yanangije ibikoresho by'amashanyarazi y'imirasire y'izuba bakoreshaga.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Maraba, Karangwa Jean Baptiste yavuze ko imvura yaguye ku mugoroba wo ku cyumweru cyo ku wa 28 Mata 2024, yaranzwe n'inkuba ari nayo yahitanye Habinshuti.

    Yaboneyeho gusaba abaturage ko mu gihe imvura iri kugwa bajya bagerageza gukora ibishoboka byose bakirinda ibyatuma inkuba ibona ibyuho byatuma igira ibyo yangiza birimo n'impfu z'abantu.

    Abaturanyi ba Nyakwigendera batabaye nyuma y’urupfu rutunguranye rwatewe n’inkuba


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/huye-inkuba-yishe-umugabo-abana-be-bararokoka

  • PAC ntiyumva uburyo RHA yishyuye ubukode bw'inzu amezi atanu zidakorerwamo – #rwanda #RwOT

    Ibibazo by'ubukode bw'inzu zikoreramo ibigo bya Leta bigaruka buri mwaka muri raporo y'Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta hamwe hishyuwe amafaranga y'umurengera, mu gihe hari n'abakodesherejwe ntibahite bimukira mu nzu bashakiwe.

    Muri raporo y'umwaka wa 2022/2023 hagaragaramo igihombo cy'arenga miliyari 1 Frw yatanzwe ku bukode bw'inzu yishyuwe amezi atanu nta kigo kiyikoreramo.

    Umuyobozi Mukuru wa RHA, Rukaburandekwe Alphonse ubwo yari yitabye Komisiyo ishinzwe Gukurikirana imikoreshereze y'imari n'umutungo bya Leta, PAC, kuri uyu wa 29 Mata 2024 yatangaje ko inzitizi ibagonga ari uko bajya gusinya amasezerano n'utunganya inzu nyuma yo gusinya ay'ubukode.

    Ati 'Ibijyanye no gukodeshereza inzego za Leta, ni byo koko Umugenzuzi w'Imari ya Leta yasanze uburyo tubikora harimo igihombo aha bigaterwa cyane cyane n'uburyo igihe cyo gukodeshereza cyangwa se igihe cyo kujya mu bukode giteye.'

    'Gucamo ibyumba akenshi tubikora ari uko twamaze kugira amasezerano y'ubukode, twamara kugira ayo masezerano tukabona kugira amasezerano y'uzacamo ibyumba tugakora n'imbata yayo kuko ntabwo tuba twemerewe kujya kubara inzu tutarabona uburenganzira bwo kuyikoreramo.'

    Perezida wa PAC, Depite Muhakwa Valens yavuze RHA ikwiye kureba uko yagirana amasezerano na ba rwiyemezamirimo bakodesha na bo inzu bakabaha igihe gito kitishyurwa ari na cyo cyakorwamo imirimo yo gutunganya inyubako.

    Ati 'Ariko na nyuma y'ibyo hari inzego mumara gukodeshereza ntimunazimenyeshe ngo zimuke.'

    Rukaburandekwe yagaragaje ko bari gushakira igisubizo mu kujya bihutisha imirimo yo gutuganya izi nzu abazijyamo bakajya mu gice cyarangiye.

    Ati 'Natwe tubona ko bidutera igihombo tukaba tugira ngo tujye ndukorana n'inzego zindi cyane cyane abo dukodeshereza tukareba ko nibura igihe tubonye amasezerano twajya dukora imbata ku buryo bwihuse ndetse no guca ibyumba bigakorwa mu byiciro, noneho uwimukira muri iyo nzu akaba yayimukiramo mu bice bimwe twamaze gutunganya ibindi akazabyimukiramo twamaze kubikora.'

    Yanavuze ko iki kibazo gisa n'icyabaye ingorabahizi kubera ko ari inzu z'abikorera baba barasabye inguzanyo muri banki.

    Ati 'Iki kibazo cyo gukodesha gisa n'ingorabahizi kuko ku ruhande rumwe hari ba rwiyemezamirimo baba barubatse amazu barafashe inguzanyo muri banki bari kudufasha kubonera inzego za Leta aho zikorera…twarabaze dusanga tuvuze ngo ucemo ibyuma mu nzu yawe tuzaze tujyamo ariko dusanga abenshi batabikunda.'

    Rukaburandekwe yagaragaje ko mu buryo burambye bari gutegura uko inzego za Leta zose zazabona aho zikorera hatari mu bukode.

    Depite Mukabalisa Germaine yateye utwatsi iki gisubizo avugako iki kibazo kitaba ingorabahizi ahubwo bituruka ku kutabishyiraho umutima.

    Ati 'Gukodesha ahantu ukishyura miliyari, ukamara amezi atanu utarajyamo ni ikintu kidashoboka ko izi miliyari twazikuramo? Ntabwo abamaze amezi menshi ari bo bafite ibiro byinshi ngo tuvuge ko kuhacamo ibyumba byatinze […] harimo n'ikibazo cyo kubyitaho no kubishyiraho umutima. Mu by'ukuri ubaye ukodesha inzu yawe ntabwo wamara amezi atanu wishyura aya mafaranga miliyoni 360 Frw ku kwezi utarajyamo.

    'Iki ni ikintu bagishyizeho umutima cyavamo cyangwa se hagasigaramo iminsi mike ishoboka ariko urareba amezi ukareba ubunini bw'ikigo ukabona imibare ntabwo isobanutse, ntabwo wakumva impamvu.'

    Umugenzuzi Mukuru w'Imari ya Leta Alexis Kamuhire yatangaje ko iki kibazo kidakwiye kuzongera kugaragara.

    Ati 'Ibisubizo barimo kubaha ndumva atari byo, nibihagarare ahubwo tuvuge tuti twatangiye guca ibyumba mu nzu ari byo duha umwanya. Uwadukerereje mu gihe cyo gucamo ibyuma kuko ngira ngo bikorwa na rwiyemezamirimo, tumuhane.'

    Depite Mukabalisa Germaine yagaragaje ko kuba RHA yishyura amafaranga ahantu hadakorerwa biterwa no kutabishyiraho umutima


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ubaye-ukodesha-inzu-yawe-ntiwamara-amezi-atanu-wishyura-miliyoni-360-frw-ku