Category: Uncategorized

  • Akari ku mutima w'abakorerabushake biyeguriye gufasha abaturage kugira ubuzima bwiza – #rwanda #RwOT

    U Rwanda rubarura abakorerabushake barenga miliyon 2,6, barimo Abanyabuzima, Abajyanama, Urubyiruko rw'abakorerabushake, Abakorerabushake b'amatora, Abafashamyumvire b'imibereho, Abunzi, Croix-Rouge n'Abafashamyumvire b'ubuhinzi.

    Hari kandi Abakuru b'amatsinda ya Twigire muhinzi, Inshuti z'Umuryango, Malayika murinzi, Imboni z'umutekano, Masenge Mba hafi, Abajyanama b'Uburezi, Aba-Guides, Aba-scout n'abandi.

    Ntakarutimana Didace imyaka 44, ni umujyanama w'ubuzima mu karere ka Kayonza, ubimazemo imyaka 23.

    Uyu mugabo watangiye gukorera ubushake afite imyaka 21 yabwiye IGIHE ko ubukorerabushake yasanze ari umuhamagaro kuko uko yagiye amara imyaka myinshi afasha abaturage gukira indwara ni ko yagiye arushaho kubikunda.

    Ati 'Ndengeje kimwe cya kabiri cy'imyaka mfite ndi umukorerabushake kubijyamo rero byaturutse ku muhamagaro,”

    'Numva ahubwo umuntu ambujije gukorera ubushake nababara kuko iyo mbikoze numva nunguka. Iyo umuntu aje nkamuvura mu gitondo akambwira ati dore wa mwana wavuye yakize numva mfite ishimwe, numva ari ibintu nishimiye, ikindi mbona ari nk'amahirwe igihugu kiba gihaye umuntu. Ayo ni yo mahirwe y'ingenzi yatumye mbijyamo. Ndavuga ngo bambwiye ngo nzaze mbe umujyanama w'ubuzima nkore ibikorwa n'abantu bize kandi njye notarize?'

    Ntakarutimana abyuka mu gitondo isaha ya mbere akayikoresha yita ku baturage bamugana bashaka kwivuza, akabona kujya gukora imirimo y'ubuhinzi akora mu buzima busanzwe.

    Ati 'Iyo wemeye gukorera ubushake uba umeze nk'uri gukorera Imana, na yo iraguhemba. Bya bintu ugiye ugakora muri wa mwanya muto wagabanyijemo abaturage ukabafasha nawe wawundi wasigaranye ukawifashisha Imana iguha umugisha, ibyo ukoze wawundi udakorera ubushake ntabwo asarura kukurusha.'

    Uyu mugabo avuga ko abaturage bamaze kumwizera kandi na we ishema ahorana ryo gushimirwa n'abayobozi batandukanye bitewe n'umurimo akora we na bagenzi be ni ryo rituma akomera ku murimo.

    Uwimana Yvette usanzwe ari umukorerabushake wa 'Call Africa' yabwiye IGIHE ko kuva ari umwana yakundaga ibikorwa byo gufasha abaturage cyane bituma akura ashaka uko aba umukorerabushake.

    Uyu mukobwa ukiri muto yigiriye inama yo gushinga umuryango witwa 'Youth Happy Ladies Forum' udaharanira inyungu batangira kujya kwigisha abaturage bo mu karere ka Rulindo ibyerekeye isuku, gahunda ziteza imbere imibereho myiza n'ibindi.

    Ati 'Nkorana na bo imirimo ya buri munsi, rero dufatanya mu iterambere muri rusange ariko nanabakangurira kugira ngo babigire ibyabo n'abana babo bakomerezeho barebereho ari ibikorwa dufatanya byo kubakirana uturima tw'igikoni n'ibindi.'

    'Icya mbere ni uko mbikunze, icya kabiri ni uko nubwo umuntu aba akeneye amafaranga nyabona mu buryo butandukanye aho dufatanya n'abaturage kwiteza imbere muri byabindi twakoze bikadufasha kugira icyo twinjiza'

    Ntakarutimana agira urubyiruko inama yo gukunda ubukorerabushake kuko bifasha guhura n'abandi mukungurana ibitekerezo byafasha kubyaza umusaruro amahirwe ahari.

    Ati 'Nibagabanye ibintu byo kumva ko ibintu byose bizaza uwo munsi cyangwa bikazanwa n'imbaraga bakoresheje uwo mwanya ahubwo bamenye ko ibintu biza kuko wabishatse kandi kubishaka ni uko ukorana n'abandi. Hari umugani baca ngo inkingi imwe ntigera inzu.”

    Yavuze ko urubyiruko rufite ikibazo cyo kuba ba nyamwigendaho kandi “gukorera ubushake ni ibintu bigusaba ko uhura n'abantu benshi, abo rero bataragera ku kigero cyo kuvuga ngo negere abandi dukorane nta kintu bageraho kindi.'

    Ntakarutimana Didace umaze imyaka 23 ari umujyanama w’ubuzima asaba urubyiruko kwirinda kuba ba nyamwigendaho

    Abakorerabushake barenga 1000 bari bateraniye i Kigali bizihiza umunsi wabo

    Bashimiwe uruhare bagira mu iterambere ry’igihugu

    Amafoto: Habyarimana Raoul


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/akari-ku-mutima-w-abakorerabushake-biyeguriye-gufasha-abaturage-kugira-ubuzima

  • Burera: Kudasobanukirwa n'ubuzima bw'imyororokere bituma bagwa mu bishuko – #rwanda #RwOT

    Ibi babigarutseho ku wa 3 Ukuboza 2024, ubwo Umuryango Imbuto Foundation n'Ubuyobozi bw'Akarere ka Burera bari mu gikorwa cy'ubukangurambaga ku bijyanye n'ubuzima bw'imyororokere, hagamijwe gushishikariza abaturage n'urubyiruko muri rusange kurwanya ihohoterwa iryo ariryo ryose.

    Mutesi Denyse ni umwe mu rubyiruko rwitabiriye ibi biganiro, yagize ati “Ababyeyi ntabwo bakicara ngo baganirize abana, bigatuma benshi bagwa mu bishuko nanjye nabyaye ntarageza imyaka y'ubukure kubera kudasobanukirwa, ariko abenshi bakururwa n'iraha ryo gushakisha imyenda na telefone bityo bakagwa mu mutego wo guterwa inda.”

    Mutesi yakomeje agira ati “Ubutumwa baduhaye hano bugiye kudufasha kwigisha bagenzi bacu ku kijyanye n'ubuzima bw'imyororokere, buri mubyeyi akwiye kujya yicarana n'umwana akamuganiriza ku buzima.”

    Murekatete Alice na we yagize ati “Ababyeyi ntabwo bari bajijuka ku bijyanye n'ubuzima bw'imyororokere ku buryo umwana ari we usigaye ujya kwishakira amakuru rimwe na rimwe bakamubeshya, gusa hari n'abitwaza ubukene bakishora mu ngeso mbi. Njye nabyaye imburagihe ubu nabonye isomo.”

    Umukozi wa Imbuto Foundation ukora mu ishami ry'ubuzima, Eric Kayiranga, yavuze ko bakoze ubu bukangurambaga kubera ko abana bari hafi kujya mu biruhuko kugira ngo bagende bafite ubutumwa ku buzima bw'imyororokere.

    Yagize ati “Ubu bukangurambaga bwari bwateguwe n'umuyobozi bw'Akarere bufatanyije n'Ibitaro bya Butaro natwe nka Imbuto Foundation turafatanya kugira ngo tubitegure neza abana bagiye kujya mu biruhuko bagende bafite ubutumwa bujyanye n'ubuzima bw'imyororokere.”

    Yakomeje agira ati “Kimwe mu bibazo urubyiruko rufite ni ukutagira amakuru ahagije ku buzima bw'imyororokere, ariko hari uburyo bwinshi basigaye babona amakuru kandi ntabwo ari hano gusa muri Burera ahubwo ni ikibazo kiri rusange hose. Ubutumwa dutanga ni uko bakomeza kwirinda ibyabashora mu mibonano mpuzabitsina ari naho ziriya nda zitateganyijwe bakunda gutwara zituruka.”

    Ababyeyi bakomeza gushishikarizwa kudatererana abana bagize ibyago byo gutwara inda imburagihe ahubwo ko bakwiye kujya babitaho bakababa hafi kugira ngo ubuzima bukomeze batameneshejwe.

    Umuyobozi w'Akarere ka Burera, Mukamana Soline, na we yashishikarije ababyeyi kujya begera abana babo bakabaganiriza ku buzima bw'imyororokere.

    Ati “Uyu munsi turi hano mu bukangurambaga kugira ngo abana bacu basobanukirwe n'ubuzima bw'imyororokere. Icyo nsaba ababyeyi ni uko bashyira imbaraga mu kwigisha abana bakabereka ibishuko bishobora kubashora mu mibonano mpuzabitsina,”

    “Nk'ababyeyi dufite uruhare mu gukumira inda ziterwa abangavu, ntabwo twashyira umuturage ku isonga tugize abana batwita imburagihe. Tugomba gukumira tukigisha abana bacu ibyerekeranye n'imihindagurukire y'ubuzima bwabo.”

    Meya Mukamana yanaburiye ababyeyi ko bagomba kurinda n'abana b'abahungu kuko na bo bahohoterwa.

    Ati “Tuvuga cyane abangavu ariko n'abana b'abahungu barahohoterwa, ntawe ukwiye kubihishira. Umuntu wahohoteye umwana wawe ukanga kubivuga ngo utiteranya, iyo myumvire igomba guhinduka, ibintu byo guhishirana ngo nibamufunga akazabyara umwana bizagenda bite dukwiye kujya tubivuga nibyo mbasaba.”

    Imibare y'Urwego rw'Igihugu rw'Ubugenzacyaha (RIB), igaragaza ko dosiye 5,563 zifite aho zihuriye n'ihohoterwa rikorerwa abana n'irishingiye ku gitsina, zashyikirijwe Ubushinjacyaha muri 2019.

    Umukozi wa Imbuto Foundation ukora mu ishami ry’ubuzima, Eric Kayiranga, avuga ko bakoze ubu bukangurambaga kubera ko abana bari hafi kujya mu biruhuko.

    Meya Mukamana Soline yasabye ababyeyi kwigisha abana babo ku buzima bw’imyororokere

    Abaturage bari babukereye mu bukangurambaga bwo kurwanya ihohoterwa rikorerwa abana

    Abanyeshuri biyemeje gusangiza bagenzi babo ubutumwa bwo kwirinda no gukumira ihohotera

    Ubu bukangurambaga bwitabiriwe n’abanyeshuri batandukanye biga muri Burera


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/burera-kudasobanukirwa-n-ubuzima-bw-imyororokere-bituma-bagwa-mu-bishuko

  • Ukuri kutigeze kuvugwa muri Kongo: Umukuru w'Inteko Nshingamategeko ashinje Perezida Tshisekedi gusahura umutungo kamere w'igihugu #rwanda #RwOT

    Amagambo akarishye Perezida w'Inteko Nshingamategeko ya Kongo, Vital Kamerhe yavugiye mu nteko rusange y'abadepite, aje kuvuguruza ibirego ubutegetsi bw'icyo gihugu bwakomeje kugereka ku Rwanda, burushinja gucuruza amabuye y'agaciro rucukura rwihishwa muri Kongo.

    Denise Nyakeru umugore wa Perezida TshisekediChristian Tshisekedi, murumuna wa Perezida Tshisekedi naho Anthony Tshisekedi, umuhungu wa Perezida Tshisekedi

    Ibyo birego benshi mu Bakongomani babimize bunguri, ndetse na bimwe mu bihugu byemera bidasesenguye ko koko ubukungu bw'u Rwanda buzamuka kubera ibisahurano byo muri Kongo.

    Ni bake cyane bibajije impamvu abo Bakongomani bo batagira n'urwara rwo kwishima, kandi bavuga ko Imana yabahundagajeho umutungo kamere abandi batagira!

    Burya rero ikinyoma kirihuta, ariko ukuri kuratinda nyamara amaherezo kugatsinda. Biba ari ikibazo cy'igihe gusa.

    Isaha y'ukuri rero yageze, maze Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko atanga mu ruhame ibimenetso byerekana ko ibilombe by'amabuye y'agaciro bitabarika, mu bice binyuranye bya Kongo, bicukurwa na Perezida Félix Tshisekedi, n'ikimenyimenyi bikaba bicungirwa umutekano n'ingabo zishinzwe kurinda Umukuru w'Igihugu.

    Vital Kamerhe yatanze ingero, aho agira ati:' Iyo ufashe umuhanda Bunia-Kisangani ugenda ubona ibilombe byitirirwa Abashinwa n' abanya Somalia, nyamara ni ukujijisha kuko birindwa n'abashinzwe umutekano wa Perezida wa Repubulika. Iyo urebye ibibera muri Haut Katanga na Lualaba byo ukubitwa n'inkuba…kugeza n'ubwo abajenerali [ inkoramitima za Tshisekedi] batanga impushya zo gucukura amabuye y'agaciro'.

    Ibivugwa na Vital Kamerhe birashimangira ubuhamya bwasohotse mu kinyamakuru' La Libre Belgique' cyo kuwa 08/11/2024, aho amashyirahamwe atatu ashinja umugore wa Tshisekedi, Madamu Nyakeru Denise, kwigarurira ibilombe byahoze ari ibya sosiyete 'GECAMINES' muri Katanga na Lualaba, afatanyije na sosiyete ya baringa y'Abashinwa. Ibyo bilombe ngo bifite agaciro k' amamiliyoni atabarika y'amadolari.

    Umutaripfana akaba n'umunyamakuru uzwiho ubucukumbuzi bwibitse kuri politiki ya Kongo, Claude Pero Luwara, abinyujije ku murongo we wa YouTube, CPL TV, na we yahishuye ko umuhungu wa Perezida Tshisekedi witwa Anthony Tshisekedi, ndetse n'umuvandimwe wa Perezida, Christian Tshisekedi, ubu aribo bacukura ibilombe hafi ya byose byo mu ntara ya Katanga na Lualaba.

    Ubwo buhamya kandi buvuga ko umuryango wa Tshisekedi ariwo wari warabohoje ibilombe bya Lubaya bikungahaye kuri zahabu na coltan, ubwo ubutegetsi bwari bumaze kubyambura umushoramari Edouard Mwangacucu, bumubeshyera ko akorana n'umutwe wa M23. Mu mezi make ashize uwo mutwe waje kwirukana Tshisekedi aho i Lubaya, ubu ukaba ari wo ugenzura ibilombe byaho.

    Abakurikiranira hafi ibya Kongo rero barahamya ko ukuri Kamerhe ahishuye kugiye kwatsa undi muriro hagati ye na Tshiseke, n'ubundi basanzwe babana bacengana. Murabyibuka, ubwo Tshisekedi yagirwaga Perezida wa Kongo muw'2018, yari yasezeranyije Kamerhe ko azamureka nawe akaba Perezida wa Repubulika muri manda ya 2. Aho kubahiriza isezerano, Tshisekedi yihutiye gufunga Kamerhe, amurega kunyereza amamiliyari ya Leta yari agenewe imishinga yihutirwa, yo mu minsi 100 ya mbere y'ubutegetsi bwa Tshisekedi.

    Nubwo Vital Kamerhe yaje kugirwa umwere, inzika ntiyashize. Abamuba hafi bemeza ko, mu rwego rwo kwihimura, nawe ibyo azi byose byakwerekana ubujura bwa Tshisekedi atabihisha.

    Icyiza ni uko uko kuri kuzatuma Abakongomani bahumuka, bakamenya umwanzi nyawe w'igihugu cyabo, aho guhora bashakisha uko begereka ibibazo byabo bwite ku Rwanda.

    The post Ukuri kutigeze kuvugwa muri Kongo: Umukuru w'Inteko Nshingamategeko ashinje Perezida Tshisekedi gusahura umutungo kamere w'igihugu appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/ukuri-kutigeze-kuvugwa-muri-kongo-umukuru-winteko-nshingamategeko-ashinje-perezida-tshisekedi-gusahura-umutungo-kamere-wigihugu/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ukuri-kutigeze-kuvugwa-muri-kongo-umukuru-winteko-nshingamategeko-ashinje-perezida-tshisekedi-gusahura-umutungo-kamere-wigihugu

  • Ubukwe bw'umusore w'imyaka 22 bwavugishije benshi, washakanye n'umukecuru w'imyaka 87 #rwanda #RwOT

    Mu gihugu cya Repubulika iharanira Demokarasi ya Kongo, hari inkuru yatangarije abantu ku Isi yose nyuma y'ubukwe bw'umusore w'imyaka 22 n'umukecuru w'imyaka 87.

    Iyi nkuru yakomeje kugenda isakara cyane kubera ikinyuranyo cy'imyaka 65 hagati y'abashakanye, bikaba bitamenyerewe cyane mu mico.

    Ubwo bukwe bwavuzweho cyane ku mbuga nkoranyambaga, aho bamwe babufashe nk'ibidasanzwe, abandi bakabunenga cyane, abandi bakabugaragaza nk'urukundo rw'ukuri rudashingiye ku myaka.

    Uwo musore, wagaragaye anyuzwe kandi yishimiye umunsi w'ibirori, yatangaje ko urukundo rwe n'uyu mukecuru rudashingiye ku bintu byo gushaka inyungu, ahubwo ari ukuri.

    Yavuze ko yamukunze by'ukuri kubera imico n'ubugwaneza by'uyu mukecuru, kandi ko yishimira ko yamubonye nk'umufasha w'ubuzima bwe bwose.

    Ku rundi ruhande, umukecuru nawe yavuze ko ya ri amaze imyaka myinshi yifuza kongera gusobanukirwa ibyishimo byo kuba mu rukundo nyuma yo kumara igihe kinini ari wenyine.

    Uyu muhango wabaye imbere y'inshuti n'abavandimwe, byatumye benshi bemeza ko kuba bakundanye kandi bashakanye nta gihunga, ahubwo ari ikimenyetso cy'uko urukundo rwabo rushobora kuba rufite ishingiro.

    Nubwo bimeze bityo, benshi ku mbuga nkoranyambaga batanze ibitekerezo bitandukanye.

    Hari abibajije ku by'inyungu zishobora kuba zibyihishe inyuma, abandi bakemeza ko ari urukundo rw'ukuri rutareba imyaka cyangwa isura.

    Mu mico myinshi yo muri Afurika, ubukwe busanzwe bwubakira ku kumvikana hagati y'imiryango no ku myumvire y'ubwuzuzanye hagati y'abashakanye.

    Gusa iyi nkuru yatumye benshi batekereza ku migenzo gakondo, cyane cyane ku byerekeye imyaka y'abashakanye.

    Hari n'abavuze ko uyu musore ashobora kuba yarashakaga ubukire cyangwa inyungu zindi zituruka ku mukecuru, cyane cyane kubera ko akuze kandi byashoboka ko afite imitungo.

    Gusa mu myanzuro y'ababashyigikiye, havuzwe ko urukundo ari umwanzuro w'abantu babiri bagomba kwihitiramo, kandi ko nta mpamvu yo kubakoma.

    Ibi byerekana ko, nubwo abantu bashobora kudahuza ku rukundo rw'uyu musore n'umukecuru, bibaye by'ukuri nta yandi marenga abyihishe inyuma, urukundo rwabo rwaba urugero rw'uko nta mipaka iriho iyo umuntu afashe umwanzuro ku buzima bwe bwite.

    Iyi nkuru iracyaganirwaho mu buryo bunyuranye, by'umwihariko ku mpinduka z'imitekerereze ku rukundo, imyaka, n'icyo bigomba gushingiraho mu mibanire y'abantu.

    Source : https://kasukumedia.com/ubukwe-bwumusore-wimyaka-22-bwavugishije-abantu-washakanye-numukecuru-wimyaka-87/

  • Intore zo ku Rugerero zakoze ibikorwa bifite agaciro ka miliyari 6 Frw mu myaka itatu – #rwanda #RwOT

    Abarangije amashuri yisumbuye bose banyura mu itorero ry'igihugu no mu bikorwa by'urugerero rudaciye ingando bakigishwa indangagaciro nyarwanda na kirazira, nyuma bakajya gukora ibikorwa bibatoza umuco w'ubukorerabushake.

    Umuyobozi ushinzwe Itorero no guteza imbere umuco muri Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE), Uwacu Julienne, ubwo yari mu munsi mpuzamahanga w'ubukorerabushake kuri uyu wa 5 Ukuboza 2024 yatangaje ko ibikorwa by'intore ziri ku rugerero bigira uruhare mu iterambere ry'igihugu.

    Ati 'Mu myaka itatu ishize, guhera mu 2022 duteranyije ibikorwa byakozwe mu gihe cy'urugerero byitabirwa n'abana barangije amashuri yisumbuye bigera hafi kuri miliyari 6 Frw birimo kubakira abatishoboye, gukora uturima tw'igikoni, gukora imihanda, n'ibindi.'

    Yagaragaje ko kuva ku wa 26 Ukuboza 2025 hazatangira itorero ry'Inkomezamihigo icyiciro cya 12, muri Mutarama hakazahita hakorwa ibikorwa by'urugerero.

    Ati 'Urugerero na rwo ruzongera rube umwanya wo gufasha urubyiruko gusobanukirwa, aho kivuye n'uruhare rwabo mu kucyubaka.'

    Ibikorwa by'urugerero bizabanzirizwa n'itorero ry'igihugu ku basoje amashuri yisumbuye nyuma hazakurikireho ibikorwa bizakorerwa mu tugari two hirya no hino mu gihugu.

    Urugerero rukorwa iminsi itanu mu cyumweru, kuva ku wa Mbere kugeza ku wa Gatanu, urubyiruko rugakora ibikorwa bisanzwe iminsi ine, ku wa gatanu rugahabwa ibiganiro rukanatozwa akarasisi n'Intambwe y'Intore y'Ingabo Nziza n'iya Mutima w'urugo.

    Mu mwaka w'amashuri wa 2023/2024, ababonye amanota 50% ni bo byemezwa ko abarangije amashuri yisumbuye, ari na bo bazajya mu itorero ry'igihugu no ku rugerero. Imibare ya Minisiteri y'Uburezi yatangaje ko abanyeshuri batsinze ibizamini bya Leta ari 71.746.

    Uwacu Julienne yagaragaje ko ibikorwa by’urugerero byakozwe mu myaka itatu ishize bifite agaciro ka miliyari 6 Frw

    Umuhanzi Niyo Bosco yasoje kuririmba asaba kuramukanya n’abayobozi bari aho

    Amafoto: Habyarimana Raoul


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/intore-zo-ku-rugerero-zakoze-ibikorwa-bifite-agaciro-ka-miliyari-6-frw-mu-myaka

  • Icukumbura ku matsinda y'Abanyarwanda n'Abanye-Congo bashatse kwikubira isoko ryo ku mupaka – #rwanda #RwOT

    Raporo y'Ikigo cy'Igihugu cy'Ibarurishamibare, NISR, igaragaza ko muri Mutarama 2024, RDC yari ku mwanya wa kabiri mu bihugu byakira ibicuruzwa byinshi bikomoka ku Rwanda, aho ibifite agaciro ka miliyoni 17,42 z'Amadolari ya Amerika (miliyari 23,81 Frw) byoherejweyo.

    Bigirwamo urujya n'uruza rw'abacuruzi banyura ku mipaka itandukanye ihuza ibyo bihugu. Nk'uhuza u Rwanda na RDC i Rubavu, unyuraho abarenga ibihumbi 15 ku munsi, abarenga 90% bakora ubucuruzi bwambukiranya imipaka.

    Icyakora mu icukumbura IGIHE yakoze, yabonye ko hari itsinda ry'abacuruzi nka 20 bo mu Rwanda n'irindi ry'abo muri RDC by'umwihariko mu Mujyi wa Goma, bashatse kwikubira iryo soko, ibintu byari bitangiye kuzamura umwuka mubi hagati y'impande zombi.

    Mu gushaka kwikubira amasoko kuri abo Banyarwanda na bagenzi babo bo muri RDC, ku wa 09 Ugushyingo 2024, basinyanye amasezerano ubwabo, bemeza ko azatangira kubahirizwa ku wa 15 Ugushyingo 2024.

    Bashyizeho amabwiriza agaragaza ko ibicuruzwa bimwe na bimwe nk'inyanya, inkoko, imbuto nk'imyembe, bizajya bijyanwa muri RDC bitwawe mu makamyo gusa, ibitajyanywe uko bigakumirwa.

    Birumvikana ko wa muntu w'inkoko 10 yajyanaga muri RDC kwishakira amaramuko, wa muturage wajyanaga ibilo 50 by'inyanya atwaye ku igare cyangwa ku mutwe, uwari witwariye ibilo 100 by'imyembe kuri moto, yari akumiriwe.

    No muri RDC ni ko byagenze, abandi bantu bake nk'abo bo mu Rwanda, bakora itsinda rizajya ryakira bya bicuruzwa byaje mu modoka za ba bandi bashaka kwikubira isoko, abandi b'Abanye-Congo na bo babuzwa kujya guhahira i Rubavu nk'uko byari bisanzwe.

    Uwo ku ruhande yashaka kwinjira muri ubwo bucuruzi bakamwamaganira kure, na rya tsinda ryo hakurya ntirimwakire

    Iryo tsinda ryo muri RDC kandi ryahise rishyiraho imisoro itavugwaho rumwe, no mu gihe bemereye nka moto cyangwa igare bakarisoresha amafaranga adasoreshwa n'imodoka. Umufuka umwe w'imbuto ugasoreshwa 500 Frw.

    Byakomeje kuba bibi, aho nko mu minsi ishize moto enye zo mu Rwanda zaciwe ibihumbi 40 Frw, kugira ngo ibicuruzwa zari zitwaye byemererwe, ubundi moto bakazirukana kugira ngo hacuruze ba bandi b'imodoka gusa.

    Ikindi ni uko hari abandi Banyarwanda bagiye gutura muri RDC mu bihe bya Covid-19, bakora ubucuruzi bagakorana na rya tsinda ry'Abanye-Congo mu gukomeza ibyo bikorwa byo kwikubira, bakumva ko bagenzi babo na bo batahaha, bitangira kugira ingaruka ku bakora ubucuruzi buto ku mpande zombi,

    Ubuyobozi bumaze kubona icyo kibazo, Akarere ka Rubavu kemeje ko mu kugikemura, ibicuruzwa bigiye kwambutswa hakurya mu baturanyi bivuye mu Rwanda, bizajya bibanza kunyuzwa ku masoko yo mu Karere ka Rubavu.

    Ni amasoko arimo irya Mbugangari rizwiho gucuruza inyanya, irya Rugerero ricururizwamo imbuto, irya Karukogo ricuruza inkoko, n'iriri ku mupaka ryifashishwa n'Abanyarwanda n'Abanye-Congo.

    Byakozwe mu buryo bwo guca ibyo bikorwa kugira ngo abahahira muri ayo masoko bo mu Rwanda na RDC babone uko bahaha byoroshye, kuko bari basigaye babura ibicuruzwa kandi bitari uko byabuze ahubwo byikubiwe na bamwe.

    Ni ibintu ba nyiri za modoka batumvise neza, banga kunyura muri iyo nzira, batangira gukwirakwiza ibihuha ko u Rwanda rwafunze ibicuruzwa byoherezwa muri RDC, bizana urujijo mu bantu.

    N'abo muri RDC babaye ibamba batsimbarara ko ibicuruzwa bizanwa ku magare na moto bitagomba kwinjira, kugira ngo hinjire ibiri muri za modoka.

    Umwe mu bacuruzi bato bagizweho ingaruka n'ibyo byemezo by'abikubiye isoko ati”Abacuruzi bato ntabwo turi kwibona mu bucuruzi bukorwa hagati y'ibihugu byombi. Turasaba ko umucuruzi yakwigererayo buri wese mu bushobozi bwe.”

    “Ibyo bintu by'amasezerano nibiseswe cyane ko babikoze bonyine nta wundi bahagarariye. Abakora ubucuruzi bunini nibacuruze n'abato ducuruze. Ikindi Abanyarwanda nitubyumba n'abo muri RDC bazabyumva.'

    Amakuru ni uko u Rwanda rwamenye iby'icyo kibazo n'ingaruka kiri guteza, ndetse kiri gukurikiranirwa hafi kugira ngo gikemurwe, abari muri ibyo bikorwa byo kwikubira baganirizwe, abakoze ibihanwa n'amategeko bahanwe.

    Ni ikibazo kigaragaza uburyo u Rwanda na RDC bigomba gufatanya kugira ngo himakazwe ubucuruzi budaheza ndetse bwungura ibihugu n'abaturage bose nta baririye abandi mu mibare.

    Buri gitondo urujya n’uruza rw’abaturage hagati y’u Rwanda na RDC baba bambuka umupaka ubahuza bajya mu bucuruzi no guhaha

    Abari kuri moto, abakoresha amagare, imodoka n’abanyamaguru bose basanzwe bahahirana hagati ya RDC n’u Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/icukumbura-ku-matsinda-y-abanyarwanda-n-abanye-congo-bashatse-kwikubira-isoko

  • Sena yemeje Mukantaganzwa nka Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga – #rwanda #RwOT

    Ku wa 3 Ukuboza 2024, nibwo Perezida Kagame yatanze inshingano kuri aba bayobozi. Mukantaganzwa yasimbuye Dr. Faustin Ntezilyayo.

    Kuri uyu wa Kane tariki 5 Ukuboza 2024 nibwo Inteko Rusange ya Sena yasuzumye raporo ya komisiyo ku isuzumwa rya dosiye z'abasabirwa kwemezwa ku myanya aba bayobozi bahawe.

    Itegeko Nshinga rya Repubulika y'u Rwanda, mu ngingo yaryo ya 154, riteganya ko Perezida na Visi Perezida b'Urukiko rw'Ikirenga bashyirwaho n'Iteka rya Perezida nyuma bakemezwa na Sena. Perezida wa Repubulika abanza kugisha inama Inama y'Abaminisitiri n'Inama Nkuru y'Ubucamanza.

    Mukantaganzwa wagizwe Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga asimbuye Dr. Ntezilyayo Faustin, yavutse ku ya 11 Ugushyingo 1964, avukira ku Kimihurura mu Mujyi wa Kigali. Yari asanzwe ari Perezida wa Komisiyo y'u Rwanda ishinzwe ivugururwa ry'amategeko kuva mu 2019.

    Afite impamyabumenyi y'icyiciro cya gatatu cya Kaminuza mu bijyanye n'amahoro n'ububanyi n'amahanga yakuye mu kigo cy'ubushakashatsi bw'amahoro n'ububanyi n'amahanga (Institute of Peace Studies and International Relations (HIPSIR) yakuye muri kaminuza ya Hekima muri Kenya.

    Yanakurikiranye isomo ry'amategeko mu kigo cy'amategeko n'iterambere (Institute of Legal Practice and Development (ILPD) ahabona impamyabumenyi y'amategeko by'umwuga.

    Hitiyaremye Alphonse wagizwe Visi Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga asimbuye Mukamulisa Marie-Thérèse, yari asanzwe ari Umucanza mu Rukiko rw'Ikirenga. Yakoze imirimo itandukanye muri Leta kuva mu 1996.

    Sena yemeje Domitilla Mukantaganzwa nka Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga

    Mukantaganzwa Domitilla wagizwe Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga asimbuye Dr. Ntezilyayo Faustin


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/sena-yemeje-domitilla-mukantaganzwa-nka-perezida-w-urukiko-rw-ikirenga

  • Hatangajwe amazina y'Abapolisi Bakuru bose bashyize mu kiruhuko cy'izabukuru mu 2023 – #rwanda #RwOT

    Ririho amazina y'abaherutse kujya mu kiruhuko cy'izabukuru barimo CG (Rtd) Emmanuel Gasana wigeze kuba Komiseri Mukuru wa Polisi y'u Rwanda (RNP) na Guverineri w'Intara y'Amajyepfo n'Uburasirazuba.

    Mu bandi bari kuri urwo rutonde, harimo abari bafite ipeti rya Commissioner of Police (CP) nka Emmanuel Butera, Vianney Nshimiyimana, Bruce Munyambo, ab'ipeti rya Assistant Commissioner of Police (ACP ) nka Damas Gatare na ACP Privat Gakwaya.

    Emmanuel Butera yahoze ari Umuyobozi ushinzwe guhuza ibikowa bya Polisi, yabaye kandi ushinzwe ibikorwa bya Polisi mu butumwa bw'amahoro bwa Loni muri Sudani y'Epfo (UNMISS).

    Uretse izi nshingano, uyu mugabo yabaye n'Umuyobozi w'Ikigo cya Polisi y'u Rwanda cyigisha ibyo kurwanya iterabwoba (Counterterrorism Training Centre) kiri i Mayange.

    Munyambo yabaye Umuyobozi wa Polisi (D2) yari mu butumwa bwo kubungabunga amahoro muri Sudani y'Epfo, UNMISS. Na we yabaye Umuyobozi w'Ishuri rya Polisi ry'i Gishari na Komiseri ushinzwe ibikorwa bya Polisi muri Polisi y'u Rwanda.

    Yanayoboye kandi ishami rishinzwe ibikoresho muri Polisi y'u Rwanda.

    ACP Damas Gatare we yabaye Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda n'Umuyobozi w'Ishami rya 'Community Policing.'

    CP Vianney Nshimiyimana uri mu bagiye mu kiruhuko cy'izabukuru, yabaye Umuyobozi w'Ishuri rya Polisi y'u Rwanda rya Gishari. Yabaye kandi Umuyobozi w'Abapolisi baturutse hirya no hino ku Isi bari mu butumwa bwo kubungabunga amahoro muri Côte d'Ivoire (UNOCI).

    Ni mu gihe ACP Gakwaya yabaye Umuyobozi wungirije ushinzwe amasomo mu Ishuri Rikuru rya Polisi riherereye i Musanze. Yayoboye kandi Ishami rya Polisi rishinzwe Ikoranabuhanga.

    Mu bandi bashyizwe mu kiruhuko cy'izabukuru harimo abari bafite ipeti rya Senior Superintendent of Police (SSP) nka SSP Muvunyi Kayinamura na SSP Ntacyo Burahinda; batatu bafite ipeti rya Superintendent of Police (SP) barimo SP Fidele Kayitana, SP Ruboneza Nkorerimana na Samuel Nkundibiza.

    Harimo kandi abapolisi 25 bafite ipeti rya Chief Inspector of Police (CIP) nka CP Jean-Claude Kaburabuza, CIP Jacques Munana, CIP Modeste Ntibaziyaremye, CIP Eraste Niyibizi, CIP Florien Uwambajimana, CIP Joseph Nzabihimana, CIP Faustin Hagenimana, CIP Vedaste Ruzigana, CIP Jean-Claude Semigabo, CIP Gahigi Harerimana, CIP Rukundo Mucyo na CIP Rafiki Ahorukomeye.

    Uru rutonde rw'abagiye mu kiruhuko cy'izabukuru ruriho na CIP Leopold Musonera, CIP Fidele Ngabo, CIP Innocent Hajabashi, CIP Alphonse Nshimiyimana, CIP Jerome Sebahire, CIP Viateur Hategekimana, CIP Samson Maniriho, CIP Ernest Hategeka, CIP Innocent Nshimiyimana, CIP Immaculée Mukamusonera, CIP Felicien Twagirayezu, CIP Emmanuel Uwingabire na CIP Alexandre Hategekimana.

    Abahawe ikiruhuko cy'izabukuru harimo batatu bafite ipeti rya Inspector of Police (IP) nka Kaberuka Mpumuro, IP Marie-Claire Nisingizwe na IP Joséphine Kayitesi.

    CP Emmanuel Butera yabaye Umuyobozi ushinzwe guhuza ibikorwa bya Polisi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hatangajwe-amazina-y-abapolisi-bakuru-bose-bashyize-mu-kiruhuko-cy-izabukuru-mu

  • U Rwanda ruri mu biganiro byo kubaka hoteli y'inyenyeri esheshatu – #rwanda #RwOT

    Iri shoramari ryagarutsweho n'Umuyobozi Mukuru wa RSSB, Regis Rugemanshuro, mu kiganiro yagiranye na Televiziyo Rwanda.

    Cyari kiri mu murongo wo gusobanura icyemezo Leta y'u Rwanda iherutse gufata cyo kuzamura ingano y'amafaranga ya pansiyo abakozi bakatwa ku mushahara.

    Kimwe mu byo Rugemanshuro yabajijwe ni ikijyanye n'ishoramari RSSB ikora, by'umwihariko iryo yakoze mu mirimo yo kubaka no kwagura ikibuga cya Golf giherereye i Nyarutarama.

    Mu gusubiza, yavuze ko uyu ari umushinga wunguka kandi ugakurura n'irindi shoramari, ashimangira ko kuri ubu hatangiye ibiganiro byo kubaka hoteli y'inyenyeri esheshatu mu nkengero z'ikibuga cya golf.

    Ati 'Ikibuga cya golf ni umushinga wunguka, icya kabiri ni uko gikurura n'irindi shoramari, aho tuvugira ubu twishimiye gutangaza ko turi mu biganiro bya nyuma n'umushoramari w'umunyamahanga ushaka kubaka hoteli y'inyenyeri esheshatu mu nkengero z'ikibuga cya golf.'

    Yakomeje avuga ko 'Ibyo bintu ntabwo byashoboka udashoye imari mu bikorwaremezo, aho ufite kilometero 47 z'ibikorwaremezo, inzu nziza y'inyenyeri eshanu yakira abakinnyi, kugira ngo wumvishe umushoramari azane amafaranga ye aba yavunikiye ngo yubake hoteli y'inyenyeri esheshatu.'

    Mu gihe iyi hoteli yaba yubatswe ni yo ya mbere yo ku rwego rw'inyenyeri esheshatu igihugu cyaba kibonye, kuko izihasanzwe ziri ku rwego rwo hejuru zifite inyenyeri eshanu.

    Hashize igihe gito u Rwanda rutangiye kwimakaza ibijyanye n'ubukerarugendo bushingiye kuri Golf, ibizwi nka 'Golf Tourism'.

    Iki cyerekezo cyatumye hafatwa umwanzuro wo kuvugurura no kwagura Ikibuga cya Golf cya Kigali (Kigali Golf Resort & Villas) giherereye mu Karere ka Gasabo, mu Murenge wa Kacyiru.

    Iki kibuga cyaraguwe mu buryo bugaragarira amaso kuko cyavuye ku myobo icyenda cyari gifite kigera kuri 18. Cyavuye kandi ku buso bwa hegitari 18 cyari gifite mbere, bugera kuri hegitari 52.

    Mu cyiciro cya mbere cy'uyu mushinga, Leta y'u Rwanda yashoye miliyari 17,7 Frw, zikubiyemo kubaka ikibuga ubwacyo, kugura imashini zo kucyitaho, kubaka inzu zizakenerwa ku kibuga (shelter houses) n'ibindi bikorwa byo gutunganya iruhande rwacyo, kugira ngo ikibuga kijye ku rwego mpuzamahanga.

    Kuri ubu hamaze no kuzura inzu igezweho y'inyenyeri eshanu iri mu za mbere muri Afurika zubakwa ku bibuga bya Golf 'Club House', izajya ifasha abakina kuruhuka, gufata amafunguro, gukoresha 'Gym', kuganira, kwakira inama nto, n'ibindi.

    Kuvugururwa kw'iki kibuga byatumye u Rwanda ruba mu bihugu bifite ibibuga bigezweho muri Afurika kandi bishobora kwakira amarushanwa akomeye arimo n'ayo ku rwego rw'Isi.

    Iyi hoteli izubakwa mu nkengero z'ikibuga cya Golf i Nyarutarama


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-ruri-mu-biganiro-byo-kubaka-hoteli-y-inyenyeri-esheshatu

  • Inenge ziri mu buryo bwo gushaka abakozi mu nzego za leta mu mboni za Senateri Evode Uwizeyimana – #rwanda #RwOT

    Kuva hatangizwa uburyo bwo gusaba akazi no gupiganira imyanya mu bigo bya Leta hakoreshejwe ikoranabuhanga, ibigo byinshi byasabwe kwifashishwa ubu buryo.

    Umukandida ugize igiteranyo cy'amanota 70% kuzamura mu kizamini cyanditse n'icyo kuvuga aba yatsinze, haba hari abamurushije agashyirwa ku rutonde rw'abategereje.

    Ibigo bya Leta bigirwa inama yo kubanza kureba kuri urwo rutonde mbere yo gukoresha ibizamini kuko bihenda ariko bikanemererwa gusaba kwikoreshereza ibizamini mu gihe hakenewe abakozi bafite ubumenyi bwihariye.

    Ubwo Abasenateri bagize Komisiyo y'Imibereho y'Abaturage n'Uburenganzira bwa Muntu bagezaga ku Nteko Rusange ya Sena raporo ku isuzuma ry'ibikorwa bya Komisiyo y'Abakozi ba Leta, hagaragajwe ko hari abantu barenga ibihumbi bine bari ku rutonde rw'abatsinze ibizamini by'akazi muri Leta bategereje ahazaboneka umwanya.

    Senateri Clotilde Mukakarangwa yavuze ko gushyira abatsinze ibizamini ku rutonde rw'abategereje ari byiza ariko ikibazo ari uko usanga hariho abagize amanota make kandi inzego zikeneye abafite ubumenyi bwo hejuru.

    Ati 'Icyo nshima ni uko byajya bikorwa bakajya kuri urwo rutonde ariko wenda urundi rwego na rwo rushaka umukozi na rwo rushaka wa wundi uzagira 85% […] nashimye ko komisiyo yihaye iyo nshingano kugira ngo izasesengure imiterere y'icyo kibazo.'

    Senateri Evode Uwizeyimana yagaragaje bidakwiye guhatira ibigo byose gushaka abakozi kuri urwo rutonde kuko hari n'abo wahakura ntibagira icyo bafasha aho bagiye kuko atari byo bize.

    Ati 'Urwego nka RDB, rurafata umunyamategeko ku rutonde [waiting list] utarize amategeko ajyanye n'ubucuruzi, utarize amategeko ajyanye n'ishoramari muzi inshingano zarwo, umuntu wagiye gukora ikizamini ashaka kuba umujyanama mu by'amategeko mu kigo cy'ubutaka kuko buriya abanyamategeko iyo umuntu arangije icyiciro cya kabiri cya kaminuza aba ameze nk'umuganga wize ubuvuzi rusange.'

    Yahamije ko 'Muganga wize ubuvuzi rusange akunda kwibwira ko ibintu byose abizi, ntabwo ari umuganga w'abana, umuganga uvura indwara z'abagore, habaho ubumenyi bwihariye ushobora rero gusanga urwego runaka rushaka umuntu by'umwihariko wize amategeko ajyanye n'ubucuruzi cyangwa gukora amasezerano […] ndagira ngo mvuge kuri iki kintu cyo kuvuga ngo abantu bazajya bajya muri rusange ku rutonde rw'abatsinze ibizamini guteruramo abantu batazagira ikintu bamara.'

    Senateri Uwizeyimana yashimangiye ko mu gihe hari urwego rukeneye umuntu ufite ubunararibonye mu bintu runaka, hakorwa ikizamini kugira ngo aboneke.'

    Mu mwaka wa 2023/2024, inzego za Leta 70 zakuye abakozi 620 ku rutonde rw'abategereje gushyirwa mu myanya mu gihe abarenga ibihumbi bine bakiruriho.

    Inzego zishinzwe umurimo zigaragaza ko hari n'abari mu myanya y'imirimo ya Leta usanga barakoze ibizamini mu bindi bigo cyangwa abapiganira imyanya itandukanye ahantu henshi bituma imibare y'abakeneye akazi biyongera cyane.

    Imibare igaragaza ko abarenga ibihumbi 577 bashatse gupiganira imyanya y'akazi 2970 yashyizwe ku isoko mu 2023/2024, abujuje ibisabwa baba ibihumbi 382, bangana na 62%. Abagera ku 91.820 bitabiriye ibizamini, hatsinda 5781.

    Abasenateri bagaragaje ko hakwiye gukemurwa ibibazo bigaragara mu micungire y’abakozi ba Leta


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/senateri-evode-uwizeyimana-ntiyumva-impamvu-inzego-zose-zashakira-abakozi-kuri