Category: Uncategorized

  • Gakenke: Imbamutima z'abubakiwe amashuri n'ikigo nderabuzima byashoweho miliyoni 700 Rwf – #rwanda #RwOT

    Ibigo by'amashuri bitandatu byubakiwe ibyumba by'amashuri bishya 40, hasanwa n'ibyari bishaje bitwara 357.988.000 Rwf.

    Ibi bikorwa remezo byatashywe ku mugaragaro ku wa 23 Mutarama 2025, mu Murenge wa Janja, mu Karere ka Gakenke.

    Iki kigo kiri mu bigo bitandatu muri aka karere byavuguruwe byongererwa ibyumba by'amashuri bishya bigera muri 40 byatwaye miliyoni 357,9 Frw.

    Ruzindana Laurent wigisha mu kigo cy'amashuri cya Karama, kiri no mu byubakiwe ibyumba bishya, yavuze ko bishimiye iki gikorwa kuko aho bigishirizaga mbere hari harashaje ku buryo ibibaho bitari bigifata ingwa nyuma yo kumara igihe kirekire bidasanwa.

    Ati 'Ibirahure byari byaravuyemo imvura itunyagira kubera amabati ashaje, sima yarashaje, umwanda ari wose, ariko ubu turi ahantu heza, imvura ntikitunyagira, turigishiriza ahantu hasa neza, ubu n'abana baratsinda neza.'

    Hanatashywe Ikigo Nderabuzima cya Rutake cyavuguruwe, cyongererwa ubushobozi ku buryo cyakira abaturage barenga ibihumbi 27, bagahabwa serivisi zirimo ububyaza, inkingo, ubujyanama mfashamirire n'ibindi. Cyatwaye miliyoni 339,8 Frw.

    Abaturage bagorwaga no kujya kwivuza kubera gukora ingendo ndende bajya gushaka serivisi bataboneraga aha, hongerewe n'izari zihari kubera ubuto bw'iki kigo bwari busanzwe aho kwakira ababyeyi benshi babyara byari ingorabahizi.

    Ambasaderi w'u Bufaransa mu Rwanda, Antoine Anfré, yavuze ko gahunda nk'iyi ifite intego yo kuzamura imibereho myiza y'abaturage bo mu cyaro mu bikorwa bitanga umusaruro.

    Ati 'Iyi gahunda yo gushyira mu bikorwa imishinga yihuta ifite impinduka, ni igitegererezo cyiza kandi amafaranga y'inkunga yakoreshejwe neza, mu kuzamura urwego rw'uburezi n'ubuzima, ndetse no guhindura imibereho y'abaturage mu buryo bwihuse kandi bugaragara.'

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu, Kayisire Marie Solange, yashimye uruhare rw'abafatanyabikorwa mu guteza imbere ibikorwa remezo by'umwihariko ibice by'ibyaro.

    Yagize ati 'Iyi gahunda iratanga umusaruro ukomeye mu kuzamura imibereho myiza y'abaturage bo mu byaro binyuze mu gutera inkunga ibikorwa bitandukanye nk'iby'uburezi, ubuzima, ubuhinzi, no kurengera ibidukikije.'

    Ibi bikorwa byatewe inkunga n'Ikigega 'The Basket Fund for Pro-Poor Development', gihuriweho na Leta y'u Rwanda n'abafatanyabikorwa barimo u Budage, u Bufaransa na Luxembourg.

    Kuva gitangiye, imishinga irenga 100 imaze gushyirwa mu bikora, kandi hanateganyijwe indi igera ku 150 izaterwa inkunga mu myaka itatu iri imbere.

    Ikigo cy’amashuri abanza cya Karama cyubakiwe ibyumba icyenda bishya

    Hatashywe kandi n'ikigo nderabuzima cya Rutake cyavuguruwe

    Ni ikigo nderabuzima kije gukemura ibibazo by’abaturage bahuraga na byo nko gukora urugendo rurerure bajya kwivuza

    Ambasaderi w'u Bufaransa mu Rwanda, Antoine Anfré, yavuze ko gahunda nk'iyi ifite intego yo kuzamura imibereho myiza y'abaturage

    Minisitiri Kayisire yashimye abafatanyabikorwa bateye inkunga ibikorwa biteza imbere abaturage

    Amafoto: Kasiro Claude


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gakenke-imbamutima-z-abubakiwe-amashuri-n-ikigo-nderabuzima-byashoweho-arenga

  • Hazajya harangiza uwagaragaje impinduka: Ibyo wamenya ku buryo bushya bw'igororamuco – #rwanda #RwOT

    NRS ifite ibigo by'Igororamuco bitatu birimo Gitagata, Iwawa na Nyamagabe ndetse itanga umurongo w'imikorere y'ibigo by'Igororamuco by'ibanze nubwo bicungwa n'uturere n'Umujyi wa Kigali.

    Ibyo bigo bifasha ababaswe n'imyitwarire ibangamira ituze rya rubanda nk'ubuzererezi, ibiyobyabwenge, ubujura n'indi myitwarire mibi, bakigishwa indangagaciro n'imyuga itandukanye.

    Amasomo bahabwaga yamaraga umwaka umwe, ariko ubu hari impinduka mu buryo bigishwa nk'uko Umuyobozi Mukuru w'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Igororamuco (NRS), Mufulukye Fred, yabitangarije Abadepite.

    Yagize ati 'Abantu bari bamenyereye ko bagororwa nyuma y'umwaka bagataha, ariko mu rwego rwo gushaka uburyo tunoza igororamuco, ubwo buryo twarabuhinduye. Twaravuze ngo reka tujye twita cyane ku bantu, tureke kwita ku gihe, aho kuvuga ngo ni umwaka umwe ahubwo twibande cyane ku cyo umuntu twamuhaye, twamusuzumye dute kandi bigaragare ko yahindutse.'

    Yavuze ko ubusanzwe mu bikorwa by'igororamuco bakora harimo gufasha abantu mu birebana n'imitekerereze ya muntu, kwigisha indangagaciro kugira ngo umuntu nasubira iwabo ashobore kuba afite za ndangagaciro ziranga Umunyarwanda muzima no kwigishwa ibirebana n'imyuga n'ubumenyi ngiro.

    Mufulukye yagaragaje ko usanga benshi mu bajyanwa muri ibyo bigo, ari urubyiruko kandi umubare munini ari bantu batize n'amashuri abanza, bityo ko baba bakeneye gukomeza kwigishwa ngo bahindure imyumvire.

    Yemeje ko hashyizweho gahunda zitandukanye zirimo gufasha bamwe kwiga gusoma no kwandika n'izindi gahunda zirimo na 'I Lead' igamije gufasha abagororwa guhinduka mu buryo bwuzuye.

    Ati 'Iyo ibyo byose ubishyize hamwe utangira kureba ngo ese gufata gahunda ihoraho y'umwaka, wa muntu tuba twamuhaye ibintu bikwiye cyangwa tuba twibanze cyane ku kurangiza amasomo. Twarabihinduye tuva cyo kuvuga ngo ni ukurangiza amasomo ahubwo tureba kuri uriya muntu kugira ngo ashobore guhinduka, agire ikindi ahakura n'ubumenyi bubasha kumufasha mu buzima busanzwe.'

    Yavuze ko hari hakunze no kugaragara abagororewe muri ibyo bigo usanga nyuma y'amezi make bongeye kubyisangamo kubera ko bataba bafashijwe guhinduka mu myumvire no mu mitekerereze byuzuye.

    Yashimangiye kandi ko hari gushyirwaho uburyo bugamije kumenya neza ugororerwa muri ibyo bigo no kumenya ibibazo umuryango we ufite mu rwego rwo kumenya uko ashobora gufashwa bijyanye n'ibibazo yari afite.

    Ati 'Ntabwo nababwira ngo 100% ni igisubizo ariko natwe ikiduhangayikishije kandi kidushishikaje ni ukubona dufasha umuntu yasubira iwabo ukabona ntiyongeye gusubira muri bya bikorwa.'

    Hazashyirwaho kandi gahunda yo gukurikirana abagororewe muri ibyo bigo hagamijwe kumenya imibereho yabo, impinduka bagize n'uko bashyira mu bikorwa ibyo batojwe.

    Bitagenyijwe ko uwajyanwe muri ibyo bigo ashobora kumarayo guhera ku mezi atandatu kuzamura ariko bizajya biterwa n'uko buri wese agaragaza impinduka.

    Raporo ya Komisiyo y'Uburenganzira bwa Muntu igaragaza ko mu 2023/2024 mu Kigo cya Iwawa harimo abantu 5.038, i Gitagata harimo 679, mu gihe mu Kigo cya Nyamagabe harimo 1.468.

    Abo biyongera ku bandi barenga 7.632 basanzwe mu bigo by'igororamuco by'ibanze bizwi nka transit centers.

    Abagororerwa mu bigo by’Igororamuco bagiye kujya bataha ari uko bagaragaje impinduka zifatika

    Umuyobozi Mukuru wa NRS, Mufulukye Fred, yagaragaje ko izo mpinduka zitezweho igisubizo bitandukanye n’uko byakorwaga mbere


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hazajya-harangiza-uwagaragaje-impinduka-ibyo-wamenya-ku-buryo-bushya-bw

  • RDC: Imirwano ikomeje gukaza umurego i Kibumba #rwanda #RwOT

    Umutwe wa M23 n'ihuriro ry'ingabo za RDC, FARDC, n'imitwe bafatanyije, birwanye mu buryo bukaze mu gace ka Kibumba, Teritwari ya Nyiragongo, kuva mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatanu.

    Iyi mirwano yabereye mu duce twa Kilimanyoka na Kanyamahoro, aho ingabo za FARDC zifatanyije n'umutwe w'iterabwoba wa FDLR n'abarwanyi ba Wazalendo bashyize ibirindiro.

    Perezida wa sosiyete sivili ikorera muri Nyiragongo, Jean-Claude Mambo Kawaya, yavuze ko M23 iri kurasa ibirindiro byinshi by'ingabo za Leta n'imitwe yifatanyije nazo, ikoresheje imbunda ziremereye.

    Muri Teritwari ya Masisi, mu duce twa Sake na Mubambiro, na ho habyukiye imirwano yo ku wa 24 Mutarama, nyuma y'indi yabereye i Sake ku wa 23 Mutarama, aho umutwe wa M23 wafashe uyu mujyi ukomeye mu majyaruguru ya Goma.

    Iyi ikaba ari ntambara iteye ubwoba yatumye abaturage benshi bava mu byabo bagahungira mu mujyi wa Goma, uri mu ntera y'ibilometero 23 uvuye Kibumba na Sake.

    Abaturage bahungiye i Goma bavuga ko basize imitungo yabo, kuko urusaku rw'imbunda rwatumye benshi batinya kuguma mu ngo zabo. Umwe mu baturage wahungiye mu nkambi y'agateganyo i Ndosho yagize ati, 'Twabaye mu nzu ijoro ryose dukurikiza urusaku rw'imbunda, none tugeze hano dufite ubwoba n'inzara.'

    Nyuma yo gufata umujyi wa Sake, M23 yatangaje ko ifite umugambi wo kwerekeza i Goma kugira ngo ihagarike ngo 'akababaro abaturage batewe na Leta ya RDC n'imitwe bafatanyije.' Gusa, Leta ya RDC na yo ivuga ko ikomeje gukora ibishoboka byose ngo ikumire iki gitero, ishimangira ko icyemezo cyo kugirana ibiganiro n'uyu mutwe kizaterwa n'uko imirwano izagenda.

    Amakuru akomeje kuvugwa ni uko iyi mirwano irimo guteza ibibazo bikomeye ku baturage bo muri Nyiragongo na Masisi. Imiryango mpuzamahanga itanga ubufasha iratabaza ku buzima bw'abaturage, cyane ko abarenga ibihumbi bamaze guhungira i Goma no mu nkambi zo hafi y'uyu mujyi.

    Ibi bibazo by'umutekano muke bikomeje kugaragara mu burasirazuba bwa RDC birushaho kwerekana ko hakenewe igisubizo cya politiki n'imbaraga zihuriweho mu kugarura ituze mu gihugu. Mu gihe ibi bikorwa bigikomeje, abaturage baratakamba basaba ubufasha bwihuse ku ruhande rw'imiryango mpuzamahanga ndetse n'ubutumwa bw'amahoro bwa Loni bukorera muri iki gihugu.

    Source : https://kasukumedia.com/rdc-imirwano-ikomeje-gukaza-umurego-i-kibumba/

  • Polisi y'u Rwanda yatangaje ko umuhanda Nyamasheke-Huye-Kigali utakiri nyabagendwa kubw'impanuka yabereye mu ishyamba rya Nyungwe #rwanda #RwOT

    Polisi y'u Rwanda yatangaje ko umuhanda Nyamasheke-Huye-Kigali utakiri nyabagendwa nyuma y'impanuka ikomeye yabereye mu ishyamba rya Nyungwe, ahitwa Gisakura mu Kagari ka Buvungira. Iyi mpanuka yabaye kuri uyu wa Gatanu ahagana ku isaha y'isaa moya za mu gitondo, ikaba yahagaritse burundu urujya n'uruza rw'ibinyabiziga muri uyu muhanda.

    Amakuru atangazwa n'inzego z'umutekano avuga ko imodoka yikoreye ibicuruzwa yagize ikibazo cya tekinike mu gihe yari iri kugendera mu nzira igororotse, bigatuma igwa mu nzira igenda ya kaburimbo maze igahagarika abagenzi bose.

    Bivugwa ko iyi mpanuka yanatumye habaho gutinda gukuraho ibisigazwa by'imodoka, kuko ikinyabiziga cyangiritse cyane.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu ishami rishinzwe umutekano wo mu muhanda yavuze ko abaturage b'inyuma ya Nyungwe bakoresheje uburyo bwo gutanga amakuru ku gihe, bikaba byafashije mu gushaka uburyo bwo gukuraho imbogamizi zari zibangamiye abagenzi.

    Polisi irasaba abagenzi bose kwihangana mu gihe ibikorwa byo gutunganya umuhanda birimo gukorwa.

    Uyu muhanda wa Nyamasheke-Huye-Kigali ni umwe mu mihanda ikomeye ikoreshwa cyane n'abagenzi bava mu bice by'Uburengerazuba n'Amajyepfo bajya i Kigali cyangwa mu bindi bice by'igihugu.

    Polisi ikaba yibukije abatwara ibinyabiziga bose kwitwararika cyane mu gihe cyose bari muri uyu muhanda, cyane cyane ahantu hamanuka n'ahanyerera kubera imvura yaguye mu minsi yashize.

    Abantu bose barasabwa gukurikiza amabwiriza yatanzwe n'inzego zishinzwe umutekano, aho abagenzi bashobora gukoresha inzira zisimbura nyamukuru mu gihe umuhanda utari nyabagendwa. Inzego zishinzwe ibikorwaremezo n'abakora mu nzego za gisivile barimo gukorana na Polisi kugira ngo ibikorwaremezo bihungabanye bishobore gusanwa mu gihe gito bishoboka.

    Uyu muhanda unyura mu ishyamba rya Nyungwe ukunze kuvugwaho impanuka zikomoka ku mihanda yoroheje kandi igororotse, bikaba bisaba ko imodoka zigenda ku muvuduko muto no ku bwitwararike.

    Polisi ikomeje gukora iperereza ngo hamenyekane impamvu nyakuri y'iyi mpanuka ndetse no kwemeza niba nta handi hashobora kuba ibibazo bisa nk'ibi.

     

    Source : https://kasukumedia.com/polisi-yu-rwanda-yatangaje-ko-umuhanda-nyamasheke-huye-kigali-utakiri-nyabagendwa-kubwimpanuka-yabereye-mu-ishyamba-rya-nyungwe/

  • Uwahabwaga 50.000 Frw azajya ahabwa 92.710 Frw: Amafaranga ya pansiyo yongerewe – #rwanda #RwOT

    Itangazo rya RSSB ryasohotse kuri uyu wa 24 Mutarama 2025, ryerekanye impinduka ku mafaranga agenerwa abari mu kiruhuko cy'izabukuru n'ingoboka y'ibyago bikomoka ku kazi, guhera muri Mutarama 2025.

    Mu mpera za 2024, ni bwo RSSB yatangaje izamuka ry'umusanzu w'ubwiteganyirize ku mukozi no ku mukoresha, ukava kuri 3% umukozi yatangaga, akajya atanga 6%, umukoresha na we bikaba uko, yose hamwe akaba 12% avuye kuri 6%, guhera muri Mutarama 2025.

    Uretse ibyo kandi guhera muri Mutarama 2027, igipimo cy'umusanzu w'ubwiteganyirize kizajya cyiyongeraho 2% buri mwaka kugeza mu 2030 ubwo kizaba cyageze kuri 20%.

    Icyo gihe, RSSB yatangaje ko izo mpinduka zabaye hagamijwe kongera amafaranga abari mu kiruhuko cy'izabukuru bahabwa, kuko ayo bahabwa muri iki gihe ari make ugereranyije n'izamuka ry'ibiciro biri ku isoko.

    Itangazo ryasohowe na RSSB kuri uyu wa 24 Mutarama 2025, ryerekanye impinduka mu byagenerwaga abari mu kiruhuko cy'izabukuru ndetse n'ingoboka y'ibyago bikomoka ku kazi, ivuga ko zigamije kongerera ubushobozi abanyamuryango mu byiciro byose.

    Hashingiwe ku byiciro by'ibigenerwa abari mukiruhuko cy'izabukuru nk'uko biteganywa mu ngingo ya 4 y'Iteka rya Perezida, abagenerwabikorwa ba RSSB muri buri cyiciro bazahabwa inyongera ku byo bagenerwaga, hibandwa cyane ku bafata make kurusha abandi.

    RSSB yatangaje ko amafaranga fatizo ya pansiyo n'ay'ibyago bikomoka ku kazi yongerewe akava ku 13.000 Frw akagera ku 33.710 Frw. Ibi bivuze ko amafaranga atagibwa munsi mu gutanga pansiyo ari 33.710 Frw, mu gihe yari asanzwe ari 13.000 Frw.

    Ibyo bivuze ko abanyamuryango bakiraga 20.000 Frw, bazongerwa amafaranga, agere ku 47.710 Frw; abahabwaga 50.000 Frw, bazajya bahabwa 92.710 Frw; uwahabwaga 100.000 Frw, azajya ahabwa 155.210 Frw; uwahabwaga 500.000 Frw, azajya afata 580.000 Frw; ni mu gihe uwahabwaga byibura 1.000.000 Frw, azajya ahabwa 1.095.210 Frw.

    RSSB yasobanuye ko iri zamuka ry'ingano y'ibigenerwa Abanyamuryango y'abari mu kiruhuko cy' izabukuru n'abafata ingoboka y' ibyago bikomoka ku kazi rirareba gusa abari abagenerwabikorwa muri ayo mashami yombi mbere y'itangazwa ry'Iteka rya Perezida.

    Ubwo hatangazwaga icyemezo cyo kuzamura amafaranga ya pansiyo agenerwa abari mu kiruhuko cy'izabukuru, bamwe mu bahabwa ayo mafaranga bacyakiranye yombi kuko bavugaga ko ubuzima bwari bubagoye bitewe n'uko ibiciro bihagaze muri iki gihe.

    Nyiransengiyumva Immaculée wahoze ari umwarimukazi, yabwiye RBA ko 'Twabyakiriye neza cyane, twishimye, twashimiye cyane cyane umukuru w'igihugu […] umubyeyi ufite ubumuntu, ureba kure, watekereje ku bantu bageze mu zabukuru barakoreye igihugu, akabona ko batagomva gusaza bandavuye'.

    Uko pansiyo ibarwa

    RSSB ni rwo rwego rutanga pansiyo, ifatwa nk'insimburamushahara ku mukozi utagishoboye gukorera umushahara, uwamugaye atagishoboye kubeshwaho n'akazi ke cyangwa amafaranga agenewe gutunga abo umukozi yasize nyuma yo kwitaba Imana mu gihe yari yariteganyirije.

    Pansiyo y'ubusaza itangwa ku myaka 60 iyo uwiteganyirije yakoze imyaka 15 atanga umusanzu agahabwa 30% by'umushahara ngereranyo w'ukwezi mu myaka itanu ya nyuma y'akazi ariko buri mwaka hakiyongeraho 2%.

    Uwiteganyirije kandi ashobora guhabwa pansiyo y'imburagihe atarageza ku myaka 60 mu gihe ubushobozi bw'umubiri we bwagabanutse bikemezwa na muganga. Hari na pansiyo y'ubumuga budafitanye isano n'akazi n'irebana n'abasizwe n'umunyamuryango mu bwiteganyirize.

    Kuri pansiyo y'ubupfakazi, umupfakazi afata 50% by'ayo uwiteganyirije yagombaga gufata. Umwana ugifite umubyeyi umwe afata 25% mu gihe umwana usigaye ari imfubyi kuri se na nyina afata 50%.

    Uwiteganyirije iyo apfuye nta we bashakanye asize cyangwa umwana, amafaranga ye ya pansiyo afatwa n'ababyeyi bagahabwa 25% by'ayo yagombaga guhabwa buri kwezi.

    Uwagize ingorane zo kudatanga imisanzu y'ubwiteganyirize kugeza ku myaka 15, nta mahirwe agira yo guhabwa pansiyo ya buri kwezi ahubwo agira amafaranga ahabwa ingunga imwe ku yo yari yariteganyirije ariko na yo ayahabwa ari uko agejeje ku myaka 60 y'amavuko.

    RSSB itangaza ko kuri ubu mu Rwanda, abantu barenga ibihumbi 60 ni bo bahabwa pansiyo buri kwezi.

    RSSB yatangaje uko izamuka ry’amafaranga ya pansiyo agenerwa abari mu kiruhuko cy’izabukuru guhera muri Mutarama 2025.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uwakiraga-50-000-frw-azajya-ahabwa-92-710-frw-uko-amafaranga-ya-pansiyo

  • Amajyepfo: Ibishanga bya hegitari zisaga 3500 bigiye gutunganywa – #rwanda #RwOT

    Gahunda ya Guverinoma y'imyaka itanu yo kwihutisha Iterambere (NST2) iteganyijwemo ibikorwa bitandukanye byo kongera umusaruro, hibandwa ku gutunganya ibishanga no gukora amaterasi y'indinganire mu bice bitandukanye by'igihugu.

    Intara y'Amajyepfo ibarizwamo ibishanga bihingwamo umuceri, ibigori , soya, imboga ariko ibyangiritse bituma umusaruro ubivamo uba muke.

    Guverineri w'Intara y'Amajyepfo, Kayitesi Alice, yabwiye IGIHE ko mu myaka itanu iri imbere bazatunganya ibishanga 26 mu turere dutandukanye bifite ubuso busaga hegitari 3.520.

    Ibi ngo bizaherekezwa no kongera ubuso bw'amaterasi y'indinganire, kuzamura umubare w'abakoresha imbuto nziza z'indobanure, kuzamura ikigero cyo gukora ifumbire no kurwanya isuri.

    Mu Ntara y'Amajyepfo habarurwa ibishanga bingana hegitari 14.439, ibitunganyije bikaba hegitari 7.389.

    Umuceri ni wo uhingwa cyane mu bishanga byo mu Majyepfo, aho wiganje mu Karere ka Gisagara, bitabujije ariko ko hari n'utundi turere dutanu tuwuhinga ari two Nyanza, Huye, Ruhango, Muhanga na Kamonyi.

    Guverineri Kayitesi kandi yavuze ko ubworozi na bwo buzibandwaho hongerwa inka zitanga umukamo, aho hari imishinga ibiri minini izabigiramo uruhare.

    Ati “Dufite imishinga ibiri minini ya RIPPLE EFFECT na RDDP II izadufasha kongera inka zitanga umukamo no kongera ubuso bw'ubwatsi bwiza bugaburirwa amatungo. Izaba yunganira umushinga wa RAB-Songa, izakomeza gukora nk'ikigo cy'icyitegererezo mu kuzamura icyororo kandi ikacyegereza aborozi.”

    Muri iyi gahunda hateganyijwemo ibikorwa byo kongera inganda n'amakusangirizo y'umukamo w'amata no kongera amabagiro y'ingurube, inkoko n'ihene.

    Ati “Ni na gahunda yari yatangiye hari aho twari twatangiye kubaka amabagiro, nka Nyamagabe rirahari, i Huye na Ruhango, ariko tuzakomeza no kugenda tuyubaka no mu tundi turere.'

    Hari ibishanga byuzura amazi, kubihinga mu mvura ntibibe bigishobotse, abaturage bagahora batakambira Leta ngo ibibatunganyirize.

    I Gisagara, akarere ka mbere gahinga umuceri mwinshi mu Ntara y’Amajyepfo, na ho hagaragara bimwe mu bishanga bikeneye gutunganywa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/amajyepfo-ibishanga-bisaga-hegitari-3500-bigiye-gutunganywa

  • Umujyi wa Kigali wiyemeje kwishyura ingurane ku baturiye ikimoteri cya Nduba bitarenze amezi atandatu – #rwanda #RwOT

    Mu 2023 ni bwo bamwe mu baturiye Ikimoteri cya Nduba bandikiye Perezida w'Umutwe w'Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko, bagaragaza ko ubuzima bwabo buri mu kaga ndetse babangamiwe no guturana na cyo kuko umunuko w'imyanda yacyo ubatera indwara n'ibindi bibazo.

    Muri rusange abagomba kwimurwa bose hamwe ni 97, bagaragaza ko kuva mu 2021 basabye kwimurwa gusa ngo inzego zarabarangaranye.

    Ubwo yagiranaga ibiganiro n'Abadepite bagize Komisiyo y'Imiyoborere, Uburinganire n'Ubwuzuzanye bw'Abagore n'Abagobo, Meya w'Umujyi wa Kigali, Dusengiyumva Samuel, yagaragaje ko icyo kibazo kigiye gushakirwa igisubizo mu buryo bwihuse.

    Ubusanzwe kwimura abaturage byatangiye mu 2021, aho icyo gihe hakoreshejwe miliyoni 520 Frw, mu 2022/23 hishyuwe miliyoni 516 Frw zimuye abaturage 21.

    Meya Dusengiyumva yagaragaje ko hakenewe miliyari 1,8 Frw kugira ngo abaturage basigaye bimurwe kandi ko bizarangirana n'uyu mwaka w'ingengo y'imari.

    Ati 'Iki kibazo cy'abaturage batarishyurwa turakizi, twaragikurikiranye ndetse hari imiryango 97 ihari turabazi. Hari abo twishyuyemo mu myaka ibiri ishize kandi turimo turakusanya ingengo y'imari. Turi gukorana n'inzego zibishinzwe twifuza ko uyu mwaka w'ingengo y'imari cyaba cyakemutse kuko turakizi kandi kiratubangamiye.'

    Yongeyeho ati 'Nk'Umuyobozi w'Urwego rw'Ibanze iyo ufite abaturage batabonye uburenganzira bwabo biba bigoye ariko na none ku bushobozi dukeneye miliyari 1,8 Frw kugira ngo tubashe kubishyura bose. Ayo mafaranga turimo turayashaka kugira ngo tubikore kuko ni cyo gisigaye kuko indi mihango yose yarakozwe.'

    Meya Dusengiyumva yavuze ko hamaze guterwa intambwe nziza muri ibi bihe kuko nta mushinga ugikorwa hatabanje kwishyurwa ingurane z'abaturage.

    Ati 'Rwose icyo twagifasheho umwanzuro, tujya gutangira umushinga ari uko dufite ingengo y'imari. Ntabwo dushobora kuvuga ngo umuntu umurimo ikirarane waratwaye umutungo we. Rero iyo ni intambwe twishimira.'

    Kugeza ubu, ikimoteri cya Nduba gifite ubuso bungana na hegitare 70 ariko uyu munsi aho gikorera ni kuri hegitare 15 gusa.

    WASAC iteganya ko igomba kubaka ikindi kimoteri kigezweho kigamije gukoreshwa mu kubyaza umusaruro imyanda aho kuyitaba mu butaka gusa nk'uko bikorwa uyu munsi.

    Leta yari yakoze inyigo yerekana ko iki kimoteri cyagombaga kuba cyuzuye nibura mu 2024 gitwaye arenga miliyari 26 Frw.

    Abaturiye ikimoteri bakunze kugaragaza ko bashaka kuhimurwa

    Ikimoteri cya Nduba cyitabwaho umunsi ku wundi

    Ikimoteri cya Nduba ni cyo cyakira imyanda yose yo muri Kigali

    Umujyi wa Kigali wemeje ko ugiye kwishyura abaturage baturiye ikimoteri cya Nduba bagomba kwimurwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umujyi-wa-kigali-wiyemeje-kwishyura-ingurane-ku-baturiye-ikimoteri-cya-nduba

  • Perezida wa Turikiya Erdoğan ashimangira ko u Rwanda ari icyitegererezo ku mugabane wa Afurika #rwanda #RwOT

    Perezida wa Turikiya, Recep Tayyip Erdoğan, yashimangiye ko u Rwanda ari icyitegererezo ku mugabane wa Afurika kubera politiki ihamye n'iterambere ry'ubukungu rwagezeho. Ibi yabitangaje tariki 23 Mutarama 2025 mu kiganiro n'abanyamakuru yahuriyemo na Perezida Paul Kagame w'u Rwanda, wari wagiriye uruzinduko rw'akazi muri Turikiya.

    Muri uru ruzinduko, hasinywe amasezerano akomeye y'ubufatanye hagati y'ibi bihugu mu nzego zirimo itangazamakuru n'itumanaho, iperereza ku mpanuka n'ibibazo by'indege za gisivili, radiyo na televiziyo, ndetse n'ikoranabuhanga rikoreshwa mu gisirikare.

    Aya masezerano mashya yiyongereye ku yandi arenga 10 asanzwe ari hagati y'ibi bihugu, harimo ajyanye no guteza imbere ubucuruzi, uburezi, umuco, korohereza abinjira n'abasohoka, ikoranabuhanga, ndetse no guhanga udushya.

    Perezida Erdoğan yasobanuye ko kuva u Rwanda rwafungura Ambasade i Ankara mu 2013, na Turikiya igafungura Ambasade yayo i Kigali mu 2014, umubano w'ibi bihugu wagiye urushaho gukomera. Yashimye cyane uruhare rwa Perezida Kagame mu guteza imbere iyi myanya y'ubufatanye.

    Yagize ati: 'Ibigo byacu byashoye imari hafi miliyoni 500 z'amadolari mu Rwanda, mu gihe ubucuruzi bwacu bwavuye kuri miliyoni imwe gusa y'amadolari mu ntangiriro z'imyaka ya 2000 bukagera ku rwego rushimishije.'

    Yongeyeho ko uru ruzinduko rwagaragaje ko intambwe nshya yo kwagura umubano w'ibi bihugu izatanga umusaruro ushimishije ku mpande zombi. 'Dufata uruzinduko rw'uyu munsi nk'intambwe nshya yo kongerera imbaraga ubufatanye bwacu. U Rwanda ni igihugu cya Afurika cy'icyitegererezo kubera politiki yarwo ihamye, amahoro rufite n'iterambere ry'ubukungu ry'intangarugero. Birumvikana, ubuyobozi bufite icyerekezo bw'inshuti yanjye Kagame bwagize uruhare rukomeye muri iri terambere,' yavuze Perezida Erdoğan.

    Perezida Kagame na we yashimangiye ko Turikiya ari umufatanyabikorwa ukomeye ku Rwanda, ashimira uburyo ibihugu byombi byubatse umubano ushingiye ku buhahirane n'inyungu rusange. Yanagaragaje ko amasezerano yashyizweho umukono azafasha mu guteza imbere ubuhahirane bw'ibihugu byombi no kuzamura imibereho y'abaturage babyo.

    Yagize ati: 'Turikiya yahaye agaciro gakomeye umubano ifitanye n'u Rwanda, ikawufata nk'umusingi w'ubuhahirane n'ubwumvikane hagati y'ibihugu byacu. Aya masezerano dushyizeho umukono uyu munsi azatuma dutera intambwe nshya mu rugendo rwo kwiyubaka no guteza imbere abaturage bacu.'

    U Rwanda na Turikiya bifitanye amateka y'ubufatanye bwagaragaje inyungu mu nzego zitandukanye, harimo n'uburezi, aho abanyeshuri b'Abanyarwanda benshi bamaze kurangiza amasomo muri za kaminuza zo muri Turikiya, kimwe no mu bikorwa remezo aho ibigo byo muri Turikiya bikomeje gushora imari mu gihugu.

    Perezida Erdoğan yasoje ashimangira icyerekezo cy'igihugu cye cyo kwagura umubano n'ibihugu bya Afurika binyuze mu bufatanye bwubaka, yongeraho ko Turikiya izakomeza gushyigikira iterambere ry'u Rwanda nk'igihugu cy'inshuti.

     

    Source : https://kasukumedia.com/perezida-wa-turikiya-erdogan-ashimangira-ko-u-rwanda-ari-icyitegererezo-ku-mugabane-wa-afurika/

  • Kayonza: Babiri bapfiriye mu mpanuka y'imodoka, abandi 16 barakomereka – #rwanda #RwOT

    Iyi mpanuka yabaye kuri uyu wa Kane ahagana saa Tanu z'amanywa, mu Karere ka Kayonza mu Murenge wa Rukara mu Kagari ka Karambo.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda, Ishami rishinzwe Umutekano wo mu Muhanda, SP Kayigi Emmanuel, yabwiye IGIHE ko iyi mpanuka yaguyemo abaturage babiri mu gihe abandi 16 bakomeretse harimo n'abakomeretse mu buryo bukomeye.

    Yagize ati 'Impanuka yabaye ni iy'imodoka ya minibus, Toyota Hiace yavaga mu cyerekezo cya Karubamba igana kuri kaburimbo. Yageze muri Rukara ahantu hamanuka kandi yihuta, gukata ikorosi rihari biramunanira imodoka igonga ibiti irakomeza igwa munsi y'umuhanda. Hapfuyemo abantu babiri, abandi 16 barakomereka barimo batanu bakomeretse cyane.'

    SP Kayigi yakomeje avuga ko abantu bose bakomeretse n'abaguye muri iyi mpanuka bajyanywe ku bitaro bya Gahini.

    Uyu Muvugizi yasabye abakoresha umuhanda kwirinda kwirara no kwitwararika mu gihe batwaye imodoka, kuko impanuka yabera ahantu aho ari ho hose.

    Ati 'Abatwara imodoka baributswa ko impanuka ishobora kubera mu mihanda y'igitaka cyangwa kaburimbo igihe utubahirije ibisabwa ngo ugende neza. Turabasaba kutirara, uburangare no kwirinda umuvuduko ni ingenzi mu gihe batwaye imodoka kandi n'abagenzi bakabigiramo uruhare.'

    Kugeza ubu abakomeretse bari kwitabwaho n'ibitaro bya Gahini mu gihe hari n'undi wahise ajyanwa ku bitaro bya Kanombe.

    Imodoka yerekezaga ku muhanda wa kaburimbo ibura uko ikata ikorosi ihita igonga ibiti


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kayonza-babiri-bapfiriye-mu-mpanuka-y-imodoka-abandi-16-barakomereka

  • NIRDA yatanze amabagiro y'inyama z'ingurube agezweho – #rwanda #RwOT

    Rimwe muri ayo mabagiro ryahawe uruganda rw'Ikigo gitunganya ibikomoka ku matungo rwitwa Kime Ltd, ruherereye mu Karere ka Rusizi kuri uyu wa 23 Mutarama 2024. Rifite ubushobozi bwo kubaga ingurube 200 ku munsi ndetse ni irya mbere rinini mu Rwanda.

    Irindi bagiro ryatanzwe ku wa 16 Mutarama ryahawe uruganda rwa Ntarama Pig Farming on Large Scale Ltd ruherereye mu Karere ka Bugesera, rufite ubushobozi bwo kubaga ingurube 50 ku munsi.

    Izo nganda zahawe ayo mabagiro zishyuriwe 50% by'ikiguzi cyayo atanzwe na NIRDA ifatanyije n'Ikigo cy'Ababiligi gishinzwe Iterambere, Enabel. Andi 50% azishyurwa n'abahawe ayo mabagiro nyuma kandi nta nyungu iziyongeraho.

    Ayo mabagiro agezweho (Modern Pig Slaughtering Machines) yatanzwe binyuze muri gahunda ya NIRDA y'ipiganwa yitwa 'NIRDA Open Calls Program' igamije kongera ubwiza n'ubwinshi bw'ibikomoka ku matungo.

    Yitezweho gukemura ikibazo cy'ibura ry'ahatunganyirizwa inyama z'ingurube mu gihugu no gufasha abacuruzi n'aborozi kubona aho batunganyiriza inyama mu buryo bworoshye.

    Azafasha kandi abakunda inyama z'ingurube zizwi nk'akabenzi batinyaga kuzirya kubera impungenge z'uko zateguwe.

    Umuyobozi Mukuru wa NIRDA, Dr. Sekomo Birame Christian yabwiye IGIHE ko ayo mabagiro azongerera agaciro inyama z'ingurube kuko zizaba zitunganyijwe mu buryo bwujuje ubuziranenge.

    Yagize ati 'Gutunganya umusaruro w'ingurube wujujie ubuziranenge byari ikibazo kuko nta mabagiro agezweho yari mu gihugu mu gihe bigaragara ko ubworozi bwazo buteye imbere ndetse n'inyama zazo zikunzwe cyane. Aya mabagiro rero aje gufasha abatunganya izo nyama kubikora mu buryo bwujuje ubuziranenge kandi azafasha n'abazirya kutishisha isuku n'ubuziranenge bwazo.'

    Dr. Sekomo kandi yasabye izo nganda kwagura ibikorwa, ayo mabagiro agafasha n'abandi badafite amabagiro agezweho.

    Ati 'Icyo dusaba izi nganda ni ugukora neza kandi zigatanga umusaruro mwiza tuzitezeho zinafasha abandi bikorera kubona serivisi nziza. Abanyarwanda bagomba kubona inyama z'ingurube zitunganyije neza ndetse tubashe no kohereza mu mahanga inyama kuko zujuje ubuziranenge.'

    Umuyobozi Mukuru wa Kime Ltd, Mugambira Jean Baptiste yashimiye NIRDA yabafashije kubona aho batunganyiriza inyama z'ingurube zujuje ubuziranenge.

    Yagize ati 'NIRDA yadufashije kubona imashini zifite ikoranabuhanga rigezweho. Izi mashini zibaga ingurube ni umwihariko tugiye kugira kurusha abandi bose. Hari icyo bizahindura ku bakiliya duha inyama zacu kandi n'abacuruzi bazabyungukiramo.'

    Mugambira yongeyeho ko n'aborozi b'ingurube n'abacuruza inyama bazabyungukiramo.

    Uruganda rwa Kime Ltd ruzajya rutanga inyama i Rusizi no mu tundi turere byegeranye, no muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo binyuze ku mupaka wa Bukavu.

    Uretse ayo mabagiro yatashywe, NIRDA ibinyujije muri iyi gahunda ya Open Calls Program yafashije n'izindi nganda ziri mu rwego rw'ubworozi harimo izongerera agaciro ibikomoka ku nkoko n'izikora ibiryo by'amatungo.

    Uruganda rwo mu Bugesera ruzajya rutunganyirizwamo ingurube 50 ku munsi

    Umuyobozi Mukuru wa Kime Ltd, Mugambira Jean Baptiste yashimye NIRDA yabafashije kubona aho batunganyiriza inyama z'ingurube zujuje ubuziranenge

    Umuyobozi Mukuru wa NIRDA Dr. Sekomo Birame Christian yavuze ko ayo mabagiro azongerera agaciro inyama z'ingurube kuko zizaba zujuje ubuziranenge

    Iri bagiro ryahawe uruganda rwa Kime Ltd rifite ubushobozi bwo gutunganya ingurube 200 ku munsi

    Ingurube itunganywa mu buryo bw’ikoranabuhanga


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nirda-yatanze-amabagiro-y-inyama-z-ingurube-agezweho