Muri uyu mugoroba, ku mbuga nkoranyambaga hagaragaye amashusho yerekana ingabo za FARDC hamwe na wazalendo ziri mu mujyi wa Walikale centre wari umaze igihe gito ugenzurwa n’ingabo za AFC/M23.
Category: Uncategorized
-
FARDC Ifatanyije na Wazalendo n’ingabo z’ububirigi bisubije umujyi wa walikale #RwoT #Rwanda
Amakuru aturuka ku ruhande rwa M23/AFC Yo avuga ko barekuye uwo mujyi kubushake kugirango bahe amahirwe ibiganiro by’amahoro bigiye kubera muri Qatar Doha.Hari n’amakuru kandi akomeje ko vugwa ko ingabo z’ubu birigi zigera kuri 400 zaba zafashije ingabo za congo kwigarurira uwo mujyi ahanini bakoresheje Drones z’intambara mu kurasa kuri M23Author : Jean Dubois WaMushubi -
Abagore bakora ubucuruzi buto n'ubuciriritse basabwe gutinyuka no kwigirira icyizere mu byo bakora – #rwanda #RwOT
Ibi byagurutsweho mu gikorwa cyahuje abagore bakora ubucuruzi, abashoramari, n'abafatanyabikorwa batandukanye, baganira ku buryo bwo kwagura ibikorwa byabo, bagaragaza imbogamizi zihari ndetse n'amahirwe bafite bagomba kubyaza umusaruro.
Ni igikorwa gitegurwa mu rwego rwo guteza imbere uburinganire no kuzamura abagore mu by'ubukungu, binyuze mu kwagura ubucuruzi bwabo, gufasha abagore kugera kuri serivisi z'imari mu buryo bworoshye, kubafasha guteza imbere imiyoborere no kubongerera ubumenyi n'ibindi.
Bifasha abagore kongera amahirwe mu bucuruzi, kubona ubumenyi mu micungire y'imari, no guhura n'abafatanyabikorwa babafasha mu kwagura ibyo bakora, bikanatanga urubuga rwo kumurika ubucuruzi bwabo n'udushya baba bafite.
Umuyobozi uhagarariye Umuryango Mpuzamahanga w'Abanya-Canada utari uwa Leta (CECI) mu Rwanda, Olive Zimulinda yavuze ko impamvu y'aya mahugurwa ari ukugira ngo bakomeze kureba ko umugore yakomeza kugira uruhare rufatika mu iterambere ry'igihugu.
Yagize ati 'Igihugu cyacu by'umwihariko hari aho kigeze mu bijyanye no gufasha umugore n'umukobwa kugira ngo abashe gutera imbere mu bukungu, agire uruhare mu mibereho myiza y'umuryango we n'iterambere ry'igihugu muri rusange.'
Yavuze ko hari ingorane zihari mu kwihangira imirimo zirimo kugira ubumenyi buke, kutabona igishoro byoroshye, kugorwa no kubona inguzanyo kubera kubura ingwate n'ubusumbane cyane cyane nko mu rugo iyo umugabo atabyumva, hari abagize umuryango batumva ko umugore afite uruhare mu iterambere ryawo binyuze muri bwa bucuruzi bwe.
Gusa n'ubwo hari imbogamibizi zigaragazwa ariko abasaba kwitinyuka bagashyira umuhate mu kwiga uko bikorwa, bakigirira icyizere, bashake amakuru bamenye kugirana ubufatanye n'abandi bagore bafite aho bageze kugira ngo na bo babigireho.
Umukozi muri Banki ya Kigali, mu ishami rifasha abakora ubucuruzi buto n'ubuciriritse by'umwihariko ku bagore bikorera, Gacinya Michelle yavuze ko gufasha abagore atari ibintu byoroshye, babishyiramo imbaraga mu kumenya imbogamizi bahura na zo bakabafasha kuzikemura.
Ati 'Twasanze abatugana umubare munini ari abagabo, ariko wajya hanze mu bacuruzi akabonamo abagore benshi ariko badakoresha serivisi za banki, twibaza impamvu yabyo, nibwo twabegereye turabumva, dusanga abenshi ntibasobanukiwe neza iby'imari, twarabahuguye, tunabashyiriraho uburyo bwo gusaba inguzanyo nta ngwate ku mucuruzi umaze umwaka akora.'
Umuyobozi wa kampani ikora ibikorwa byo gusukura inyubako no gutunganya ubusitani (ZLD), Brenda Marebe yavuze ko imbogamizi bahura nazo ari ukutabona igishobora gihagije no kutagirirwa icyizere ku isoko ariko aya mahugurwa yayungukiyemo byinshi bigeye kumufasha.
Yavuze ko kuba bahujwe gutya bibafasha gutinyurana, kuko iyo umugore umwe wageze ku iterambere abaganirije akababwira urugendo yanyuzemo bibafasha kugarura icyizere bakumva ko na bo bazagera ku iterambere bifuza mu gihe batinyutse bagakora cyane, bakanigirira icyizere.
Umuyobozi wungirije wa UoK ushinzwe imiyoborere n'abakozi, Prof. Ogechi Adeola yavuze ko iyo wigishije cyangwa uhuguye umugore uba ufashashije umuryango, igihugu n'Isi yose, kuko umubyeyi iyo afashwe neza ahindura byinshi.
Yagize ati 'Iyo abagore baganira, barahugurana, bagashyigikirana kandi bose bakunguka. Iyo batejwe imbere n'umuryango mugari ubigiriramo inyungu, rero tugomba kubafasha gukuraho imbogamizi zibabuza kugera ku bushobozi bwisumbuyeho mu muryango nyarwanda.'
Yabibukije ko kugira ngo bagera ku nzozi zabo bagomba gukora cyane, bagakoresha imbaraga zikubye kabiri ku zo abagabo bakoresha, kandi ko ubufatanye buzatuma bagera kuri byinshi bifuza.
Aba bagore kandi basabwe kugira ubafatanye bwa hafi n'abagabo babo mu kabaka sosiyete ihamye bagamije kwimakaza uburinganire kuko ari yo soko y'iterambere rirambye.
Umuyobozi wungirije wa UoK ushinzwe imiyoborere n'abakozi, Prof. Ogechi Adeola yavuze ko iyo wigishije cyangwa uhuguye umugore uba ufashashije umuryango, igihugu n'Isi yose
Ubwo ibikorwa by’abagore bakora ubucuruzi byasurwaga
Ni igikorwa cyitabiriwe n’abagore benshi bakora ubucuruzi
Olive Zimulinda na Michelle Gacinya bari mu batanze inama zo kwagura ibikorwa
Mukankurunziza Lucie ucuruza ibikorerwa mu Rwanda, mu isoko rya Kimironko avuga ko guhura nk’abagore b’abacuruzi bibafasha kumenyekanisha ibyo bakora
Brenda Marebe afite kampani ikora amasuku no gutugunganya ubusitani
Impuguke zitandukanye mu by’ubucuruzi basangije abakizamuka ubunararibonye n’inama z’uko bakwitwara ngo nabo bazatera imbere
Bagize umwanya wo kujya mu matsinda kungurana ibitekerezo
Abayobozi n’abakozi ba UoK na CECI bari bahari
Abayobozi bo mu nzego zitandukanye ziganjemo iz’abagore baganiriye ku iterambere ry’ubukungu
Abacuruzi b’abagore berekanye ibyo bakoraAmafoto: Nzayisingiza Fidele
-
Hazaba ikiganiro kimwe mu Cyumweru cy'Icyunamo – Minisitiri Dr. Bizimana – #rwanda #RwOT
Yabigarutseho mu kiganiro n'abanyamakuru cyabaye kuri uyu wa 3 Mata 2025, kigaruka ku myiteguro y'igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi n'ibikorwa biteganyijwe.
Yagize ati 'Mu Cyumweru cy'Icyunamo nta bindi bikorwa bidasanzwe, hajyaga habaho ibiganiro byinshi, hafi buri munsi, ariko ubu urebye twashyizemo ikiganiro kimwe gusa kizaba ku wa 7 Mata 2025 mu gitondo. Icyo ni ikiganiro cyuzuye, ubutumwa burimo burahagije ku buryo abaturage nibagikurikira bazavanamo isomo ry'ubumenyi.'
Yashishikarije abaturage bose kwitabira icyo kiganiro mu midugudu yabo kandi bakakigiramo uruhare mu buryo bwo gutanga ibitekerezo ndetse bakanegera abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bakabakomeza kandi bigakorwa neza.
Yagaragaje ko mu gihe cy'Icyumweru cy'Icyunamo kandi ibikorwa by'imyidagaduro bigomba guhagarara ndetse yihaniza abantu bakunze gufungura utubari mu gitondo cyo ku wa 7 Mata 2025.
Ati 'Twagiye tubona rimwe na rimwe ibibazo by'abantu bafungura utubari mu gitondo cyo ku wa 7 Mata. Utubari ntabwo twemewe mu gitondo ku itariki 7 Mata kuzageza igihe igikorwa kizaba kiri kubera ku rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali ku Gisozi kizaba kirangiye. Nyuma ya Saa Sita abantu bashobora gukora imirimo yabo yose.'
Yakomeje agaragaza ko ibikorwa byo kwishimisha bikorwa mu buryo bwa rusange bihagarikwa birimo nk'imikino, ubukwe, n'ibindi muri icyo gihe cy'iminsi irindwi.
Yavuze ko imyitozo ngororamubiri yo yemewe gukorwa ku muntu ku giti cye.
Yagaragaje kandi ko mu Cyumweru cy'Icyunamo harimo ibikorwa byo kuzashyingura imibiri yagiye iboneka, ariko bigakorwa ku matariki basanzwe bibukaho aho abantu biciwe kugeza ku wa 3 Nyakanga.
MINUBUMWE yibukije kandi ko imvugo n'ibikorwa biganisha ku cyaha cya Jenoside n'ingengabitekerezo yayo bihanirwa.
Ati 'Bibujijwe igihe cyose kuko biri mu itegeko ariko by'umwihariko mu gihe cyo Kwibuka usanga hari igihe bizamuka, bagomba kubyirinda bakumva ko kubaka ubumwe bw'Abanyarwanda ari cyo cyerekezo, ni yo mahitamo y'u Rwanda.”
Imibare y'Urwego rw'Ubugenzacyaha, RIB igaragaza ko kuva mu 2019 kugeza mu 2024 abantu 3.179 bakurikiranyweho ibyaha by'ingengabitekerezo ya Jenoside. RIB ihamya ko muri Mata ari bwo ibyaha byiyongera ugereranyije n'andi mezi, kuko amadosiye 941 angana na 41,6% yose yakuriranywe muri uko kwezi.
Abagaragayeho ibi byaha biganje mu rubyiruko cyane kuko abafite imyaka 14-16 bagize 16,4% mu gihe abafite imyaka 31-40 ari 26,6%. Abafite imyaka 41-50 bangana na 22% na ho abafite imyaka 51-60 bagera kuri 17,6%; abafite imyaka 60 kuzamura bo bagize 17,4%.
Minisitiri Bizimana ati 'Abafite ipfobya rya Jenoside yakorewe Abatutsi, abakora n'ibindi bikorwa by'ingengabitekerezo ya Jenoside bose bazakurikiranwa n'inzego zibishinzwe. Icyiza rero ni ukubireka.'
Mu bikorwa byo kwibuka kandi MINUBUMWE yibukije ababitegura ko mu gihe cyo gukoresha ibyapa bimanikwa ahantu biranga igikorwa cyo kwibuka [banner] bagomba kwibanda ku zitangiza ibidukikije kandi zigafatwa neza ku buryo nyuma y'Icyumweru cy'Icyunamo zimanurwa aho zari zaramanitswe.
Yongeye kwibutsa kandi ko ibikorwa byo kwibuka bitagomba kurenza amasaha atatu aho bishoboka.
Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, yagaragaje ko mu cyumweru cy’icyunamo hazatangwa ikiganiro kimwe gusa -
Gasabo: Inkongi y'umuriro yahitanye nyiri Ibizza Resort n'abana be babiri – #rwanda #RwOT
Byabereye mu Murenge wa Gisozi mu Kagari ka Ruhango mu Mudugudu wa Murambi mu rukerera rwo ku wa 03 Mata 2025. Iyi nzu bikekwa ko yatwitswe na Sebatware Emmanuel wari nyir'urugo.
Ababibonye bigitangira babwiye IGIHE ko inzu yahiye, ariko ubutabazi bwagera ku bana babiri bari bayirimo bagasanga bashizemo umwuka.
Nzabonimpa Eric wari umurinzi muri uru rugo yavuze ko yagerageje gutabara abandi bantu bari bari imbere mu nzu.
Yagize ati 'Nka Saa Kumi za mu gitondo nagiye kumva numva ikintu kiraturitse. Nahise nshaka uburyo bwo kwica inzugi kuko hose hari hafunze noneho ngezemo imbere nsanga umuriro watangiye kwaka uhereye mu cyumba cy'umukoresha wanjye.'
Nzabonimpa yavuze ko inzugi zose zijya mu byumba Sebatware yari yazifunze nta n'imfunguzo zazo zihari kandi yazanye lisansi mu nzu.
Uyu muzamu yahamije ko mbere y'uko inzu ishya, Sebatware yari yasabye abana kurarana na we bidasanzwe bibaho, ndetse asaba abahabaga bose kuryama kare kandi bakuyeho telefoni, ubundi we asigara mu ruganiriro areba televiziyo.
Nkundimana Yvonne wabaga muri urwo rugo, akaba yari yararanye n'umwana muto wabashije kurokoka, na we yavuze bagerageje gutabara abandi bana bikaba iby'ubusa.
Yagize ati 'Uyu mwana ni we bucura bwa hano. Nyir'urugo yari yasabye ko bose bararana na we ariko mubwira ko we yaza kumurushya arandeka turararana. Umuriro utangira kwaka umuzamu yaje yica inzugi atugeraho ariko tugeze ku cyumba cya nyir'urugo cyari cyarayemo abana, dusanga bahiye bagerageza gusohoka.'
Ngiruwonsanga Alex wari uturanye n'urwo rugo we yavuze ko yari azindutse mu masaha ya Saa Kumi n'Igice agiye kohereza umugore we kwivuza, yumva abantu bavuza induru batabaza, bavuga ko abana bahiriye mu nzu ahita atabara ariko ahageze asanga abana bamaze gushya.
Ubwo iyo nzu yashyaga, nyina w'abo bana bivugwa ko yari yaraye i Musanze muri gahunda z'akazi kuko yahageze mu masaha ya mu gitondo.
Umuvugizi wa Polisi mu Mujyi wa Kigali, CIP Gahonzire Wellars ati 'Hahiriyemo abana babiri bari baryamye mu cyumba cy'ababyeyi ndetse nyuma na se twasanze yahiriye mu bwogero. Harokotse undi mwana umwe w'imyaka itatu wari wararanye na nyina wabo n'umukozi wo mu rugo.'
CIP Gahonzire kandi yihanganishije uwo muryango ku byago wagize ndetse avuga ko hagikomeje iperereza ngo hamenyekane icyaba cyateye iyi nkongi.
Abana bahiriye muri iyo nzu ni Mugisha Blaise wari ufite imyaka 12 y'amavuko na mushiki we witwa Unejeje Blessing wari ufite imyaka itandatu.
Iyo nzu yakongotse nta bwishingizi yari ifite ndetse haracyabarurwa agaciro k'ibyangirikiyemo.
Sebatware Emmanuel yari asanzwe akora ibijyanye no kuyobora filime ndetse yari nyiri hoteli yitwa Ibizza Resort ikorera mu Karere ka Musanze.
Iyi nzu yahiye ni iyo mu Murenge wa Gisozi mu Kagari ka Ruhango mu Mudugudu wa Murambi
Imodoka ya polisi ishinzwe kuzimya inkongi yatabaye ariko isanga abana na se bahiriyemo
Bivugwa ko Sebatware ari we witwikiye inzu -
Impapuro zose za Gacaca zamaze gushyirwa mu ikoranabuhanga – #rwanda #RwOT
Yashimangiye ko kuri ubu ikiri gukorwa ari ugushyira dosiye ya buri muntu mu buryo bw'ikoranabuhanga, aho bigeze ku kigero cya 40% kandi ko mu mwaka umwe bizaba byarangiye.
Ati 'Impapuro zose, imanza n'inyandiko n'amajwi byose byifashishijwe byamaze gushyirwa mu ikoranabuhanga ku buryo ubu nta gishobora kwangirika, impapuro zirahari. Inyandiko ziri mu buryo bw'ikoranabuhanga, ikiri gukorwa nacyo twizeye ko mu mwaka umwe kizaba kirangiye ubu tugeze kuri 40% ni ugushyira mu ikoranabuhanga dosiye ya buri muntu.'
Yongeyeho ati 'Niba ushaka dosiye y'umuntu runaka, wo mu Karere ka Kirehe, umurenge uyu n'uyu, akagari n'umudugudu runaka waciriwe urubanza n'urukiko uru n'uru. Ukajyamo ibyo byose ukabibona mu buryo bw'ikoranabuhanga aho waba uri hose, utiriwe uza hano kubishaka kuri MINUBUMWE.'
Yagaragaje ko bizafasha inzego z'ubutabera cyane ko zifashisha ayo makuru mu ngeri zitandukanye.
Ati 'Ibyo bizadufasha ko inzego z'ubutabera, nka RIB, Ubushinjacyaha n'inkiko kuko bizifashisha cyane izo nyandiko mu kazi kabo.'
Yavuze ko ako kazi kakabaye kararangiye ariko habayeho gukomwa mu nkokora n'icyorezo cya Covid-19, yemeza ko mu gihe cy'umwaka umwe bizaba byarangiye.
Ubusanzwe izi nyandiko zinyura mu byiciro byinshi ngo zibikwe mu buryo bw'ikoranabuhanga, birimo kubanza kuzitandukanya ku buryo iza buri karere zijya ukwazo, umurenge bikaba uko, zigahabwa ibimenyetso bizitandukanya; ziranagororwa zigafotorwa.
Uretse impapuro, hari n'amakaye manini yandikwagamo gahunda n'ibindi bikorwa by'Inyangamugayo zaburanishaga imanza za Gacaca, nayo agomba kubikwa.
Ayo makayi abarirwa mu bihumbi 52. Hari kandi 'Cassettes' 8000 zafatiweho amashusho mu gihe cy'Inkiko Gacaca zigomba kubikwa neza.
Aya makuru abitswe mu buryo bw'ikoranabuhanga ngo ashobora kumara nibura imyaka 500.
Nk'abashaka gusubirishamo imanza z'imitungo bisaba ko begera iyi minisiteri ikabaha kopi y'izo bifuza.
Inkiko Gacaca zaciye imanza zigera kuri milioni ebyiri mu gihe cy'imyaka 10 zamazeho, zikoresha ingengo y'imari igera kuri milioni 52 z'amadolari ya Amerika.
Minisitiri w'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Jean Damascène, yatangaje ko impapuro zose z'imanza za Gacaca n'ibindi byifashishijwe byamaze gushyirwa mu buryo bw'ikoranabuhangaSource : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impapuro-zose-za-gacaca-zamaze-gushyirwa-mu-ikoranabuhanga
-
Rubavu: Imirimo yo kubaka Isoko rya Gisenyi igeze kuri 82% – #rwanda #RwOT
Imyaka irenga 13 irihiritse hatangijwe imirimo yo kubaka Isoko rya Gisenyi rizaba rigeretse inshuro enye, aho buri gice kizaba gifite ubuso bungana na metero kare 2.500 hatabariwemo igesenge n'igorofa ryo hasi.
Umwe mu bakurikirana imirimo yo kubaka iri soko, Dukuze Richard, avuga ko imirimo iri hafi kugera ku musozo.
Ati 'Twatangiye gukora imirimo ya nyuma y'amasuku, inzugi n'amadirishya birimo imbere n'inyuma biri kwihutishwa. Turahita dukurikizaho gushyiramo amakaro. Twavuga ko imirimo igeze ku kigero cya 82%.'
Dukuze akomeza avuga ko bahaye akazi abakozi 96 basiga amarangi, abafundi 37 bari kurangiza imirimo ya nyuma, abakozi 10 barimo gukora ibijyanye n'amazi n'abakozi batanu bari gukora amashanyarazi.
Avuga kandi ko iri soko rya Gisenyi niryuzura, rizaba rifite agaciro ka miliyari 6 Frw, kandi ko ibibazo by'amikoro byari byaratumye ridindira byakemutse.
Umuyobozi wungirije wa Sosiyete y'Abikorera mu Karere ka Rubavu (Rubavu Investment Company), yahawe inshingano zo kurangiza iyi nyubako, Habarurema Antoine, avuga ko imirimo yo kuryubaka igeze heza.
Ati 'Aho imirimo igeze ni aho kwishimira, ryarakosowe inkingi zirakomezwa kandi byararangiye. Ubu riri mu mirimo ya nyuma, kandi mu masezerano twagiranye na rwiyemezamirimo tugomba kuritaha bitarenze tariki 04 Nyakanga 2025. Turashishikariza abifuza kuza kurikoreramo ko vuba aha turabatangariza uko batangira gufata ibibanza byo gukoreramo.'
Umuyobozi w'Akarere ka Rubavu wungirije ushinzwe Iterambere ry'Ubukungu, Nzabonimpa Deogratias, mu kiganiro yagiranye na IGIHE, yasabye abacuruzi gufatamo ibibanza.
Ati 'Abikorera nimuze mutangire mufate imyanya yo gukoreramo kuko ryuzuye, imirimo ya nyuma ni yo iri gukorwa. Abagifite inzu z'ubucuruzi zitajyanye n'igishushanyo mbonera nimutangire mukore inyigo, muze tubahe ibyangombwa byo kubaka inzu zijyanye n'igihe.'
Isoko rya Gisenyi rifite ubushobozi bwo kwakira abantu 1000 baricururizamo kandi buri umwe yisanzuye.
Ni isoko rizuzura ritwaye miliyari 6 frw kuko hiyongereyeho amafaranga yo gukomeza inkingi no gutunganya igisenge cyabyazwa umusaruro. Ubundi ryari ryarateganyirijwe ingengo y'imari ya miliyari 4 Frw.
Inzugi n’amadirishya by’imbere mu isoko byamaze gushyirwamo
Mu bubiko huzuyemo ibikoresho byifashishwa mu gukora imirimo ya nyuma ku nyubako
Imirimo yo kubaka isoko rya kijyambere rya Gisenyi igeze kuri 82%
Imirimo ya nyuma yo kubaka Isoko rya Gisenyi yahaye benshi imirimo
Imirimo ya nyuma yo gusukura isoko irarimbanije
Amadirishya n’imiryango byamaze gushyirwamo
Ibikoresho bitandukanye biri mu bubiko ku bwinshi -
Bamwe babyita amarozi cyangwa amadayimoni: Mineduc igiye gushyiraho amashuri afasha abafite Autism – #rwanda #RwOT
Ibi byagarutsweho mu nama y'Igihugu yiga ku kibazo cy'abana bafite ikibazo cya Autism ku wa 2 Mata 2025, hagamijwe guteza imbere uburezi budaheza, inahuzwa n'umunsi mpuzamahanga wo kumenyekanisha autism mu Isi.
Umuyobozi w'Ishami rishinzwe Politiki y'Uburezi muri MINEDUC, Dr. Baguma Rose, yavuze ko igihugu kiri gukora ibishoboka ngo abana bafite autism babone uburezi bitabagoye.
Yavuze ko ku bufatanye n'abafatanyabikorwa batandukanye abana bafite autism bice by'icyaro hazashakwa abarimu bahuguriwe kubitaho hakanongerwa amashuri aborohereza kwiga.
Ati 'Turi guteganya ko mu 2030 muri buri Ntara hazaba hari ishuri ryagenewe kwita ku bana bafite ubumuga cyane abafite ubwa Autism ndetse dufite n'umubare w'abarimu bafite ubumenyi buhagije bwo kubitaho.'
Dr. Baguma yavuze ko n'ubwo Autism idakira, abana bayifite bafite ubushobozi bwo kwiga bagakora imwe mu mirimo ijyanye n'ibyo bize kuko na bo bagira impano nk'abandi.
Umubyeyi w'i Karongi, w'umwana ufite autisme yakebuye abayitiranya n'uburozi
Herve Debarego wo mu murenge wa Rubengera afite umwana w'imyaka itandatu uvuga iyo abishatse, atari uko uwo mwana atazi amagambo ahubwo kuko gusa yumva adashaka kuvuga.
Uyu mubyeyi avuga ko umwana we akunda gusoma cyane, ndetse ko n'iyo umuhaye icupa ririmo icyo kunywa abanza gusoma ibyanditseho mbere yo kunywa ikirimo.
Ati 'Ntabwo turamenya impano ye, ariko dukomeza kumuba hafi kugira ngo tuzamufashe kwimenya no gutahura impano afite hakiri kare.'
Debarego ntahakana ko uburozi bubaho, ariko asaba ababyeyi ko igihe babonye umwana ufite imyitwarire itandukanye n'iy'abandi bangana ikintu bakwiye gutekereza mbere y'ibindi ari ukumujyana kwa muganga.
Ati 'Mu myumvire yanjye no mu byo nabashije kuganira n'abantu batandukanye, autisme ntabwo ari uburozi, ahubwo ni uburyo kamere irema abantu bakaza batandukanye nk'uko twese tudafite impano zimeze kimwe.
Igenekereza rikorwa rigaragara ko mu Rwanda hari abantu ibihumbi 50 bafite autisme barimo abana ibihumbi 19. Ibi bishyira u Rwanda ku mwanya wa 77 ku Isi mu bihugu bifite abantu benshi bafite autisme.
'Autisme' ni ihinduka ridindiza imikurire n'imikorere y'ubwonko n'imyakura bya muntu bikamuviramo ubumuga bwo mu mutwe, ku buryo uyifite bimugiraho ingaruka zirimo kugira imyitwarire idasanzwe ndetse agakora ibinyuranye n'iby'abandi kuko aba atumva impamvu yabyo.
Uyifite akenshi arangwa n'ibirimo kurobanura cyane ibyo arya, kugorwa no kugenzura amarangamutima ye, kunanirwa kumenya uko yitwara mu bandi akaba yanaceceka nk'aho atari kumva, n'ibindi.
Umuyobozi mukuru wa Autisme Rwanda, Rosine Duquesne Kamagaju avuga ko mu bihugu byakangukiye gusuzumisha abana autisme hakiri kare, usanga abana babiri muri 68 bafite autisme mu gihe mu bihugu bitarashyira imbaraga mu kuyisuzuma igaragara ku mwana 1 mu bana 100.
Ati 'Ababyeyi bafite uwo mwana baba bakwiye kugana abaganga kugira ngo basumishe autisme.'
Umuganga uvura indwara z'abana, wita ku bibazo bijyanye n'imikurire n'imyitwarire yabo, Dr. Jean Paul Rukabyarwema, yavuze ko abantu bakwiye kwakira kubana n'abana bafite ikibazo cya Autism kuko ni indwara idakira kandi utabona n'uko uyirinda kuko ikiyitera kitazwi neza.
Ati ' Ni ikibazo umwana avukana ariko ntabwo gihita kigaragara ahubwo bigenda bigaragara uko igihe kigenda gishira ni bwo utangira kubona ko umwana ari kwitwara mu buryo butandukanye gusa ntabwo bibuza ko abayifite bagira impano nk'abandi kuko hari nibyo bakora abatayifite batabasha gukora rero bisaba ngo umwiteho umwereke urukundo mube incuti.'
Umwana ufite ikibazo cya Autism yacurangiye abari bitabiriye ibirori
Ababyeyi bafite abana bavukanye Autism basabye Abanyarwanda kutabaheza
Dr. Rose Baguma uhagarariye ishami ry’uburezi muri MINEDUC yavuze ko bari gushyiraho ingamba zorohereza abafite ikibazo cya Autism mu mashuri
Umuyobozi w’Umuryango Autsime Rwanda asaba ko hakongerwa imbaraga mu gusuzuma abafite ibimenyetso bya autsime
-
Elon Musk Arasezera ku Mwanya we muri leta(DOGE)? #rwanda #RwOT

Ku itariki ya 2 Mata 2025, inkuru yasakaye ivuga ko Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yabwiye abagize guverinoma ye ko Elon Musk azava ku mwanya we wa leta mu mezi ari imbere. Uyu mwanzuro waje nyuma y'uko Musk yari amaze igihe ayobora Departema y'Imikorere Inoze ya Leta (DOGE), yashinzwe mu rwego
Mu kwezi kwa Munani 2024, Donald Trump, wari umukandida ku mwanya wa perezida, yatangaje ko yifuza gushyiraho departema igamije kunoza imikorere ya leta, maze yifuza ko Elon Musk ayiyobora. Ku itariki ya 12 Ugushyingo 2024, nyuma yo gutsinda amatora, Trump yashyizeho Departema y'Imikorere Inoze ya Leta (DOGE), ayishyira mu maboko ya Elon Musk na Vivek Ramaswamy. Iyi departema yari ifite intego yo kugabanya imyanda y'ingengo y'imari ya leta no kunoza imikorere yayo, ikaba yari iteganyijwe kurangiza inshingano zayo bitarenze ku itariki ya 4 Nyakanga 2026, ku munsi wizihizwaho isabukuru y'imyaka 250 Leta Zunze Ubumwe za Amerika zibonye ubwigenge.
Nubwo Perezida Trump yashimye uruhare rwa Musk muri DOGE, hari amakuru avuga ko bamwe mu bayobozi ba leta batishimiye imikorere ye, bavuga ko adafatika kandi agira imyanzuro yihuse. Ibi byatumye haba impaka ku bijyanye n'uko DOGE iyobowe ndetse n'icyo yagezeho mu kugabanya imyanda y'ingengo y'imari ya leta. Amakuru aturuka muri Politico avuga ko Trump yamenyesheje abo mu nzego za leta ko Musk azegura ku mwanya we mu byumweru biri imbere.
Ku ruhande rwe, Elon Musk yanyomoje aya makuru, ayita 'amakuru y'ibinyoma' cyangwa 'fake news'. Yatangaje ko nta mugambi afite wo kuva kuri uwo mwanya muri leta mu gihe cya vuba. Ibi byagaragaye mu kiganiro yagiranye n'abanyamakuru, aho yavuze ko akomeje inshingano ze muri DOGE kandi ko azakomeza gukorana na leta mu rwego rwo kunoza imikorere yayo.
Perezida Trump, nubwo yanyuzwe n'ibikorwa bya Musk, yavuze ko igihe kigeze ngo asubire mu bikorwa bye byigenga. Ibi bishobora kugira ingaruka ku mikorere ya DOGE ndetse no ku mishinga yari iteganyijwe gukorwa n'iyo departema. Hari impungenge ko uku kuva kwa Musk ku mwanya we muri leta bishobora gutuma bimwe mu bikorwa byo kunoza imikorere ya leta bidindira cyangwa bikagorana gushyirwa mu bikorwa.
Abasesenguzi batandukanye bagaragaje ibitekerezo bitandukanye kuri iyi nkuru. Bamwe bavuga ko uku kuva kwa Musk muri leta bishobora kuba ari igihombo gikomeye, kubera ubunararibonye bwe mu bijyanye n'ikoranabuhanga no guhanga udushya. Abandi bavuga ko bishobora kuba ari amahirwe yo gutanga umwanya ku bandi bayobozi bashya bafite ibitekerezo bishya byo kunoza imikorere ya leta.
Abaturage na bo bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru. Bamwe bagaragaje impungenge zabo ku bijyanye n'uko imishinga ya DOGE izakomeza gukorwa neza nyuma y'uko Musk avuyeho. Abandi bagaragaje icyizere ko leta izashaka undi muyobozi ushoboye gukomeza iyo mishinga no kugera ku ntego zayo.
Uku kuva kwa Musk muri leta bishobora kugira ingaruka ku bikorwa bye bwite mu bikoresho by'ikoranabuhanga, nka Tesla na SpaceX. Bishoboka ko azongera gushyira imbaraga nyinshi muri ibyo bikorwa bye bwite, bikaba byatuma bigera ku rwego rwo hejuru kurushaho.
Abanyapolitiki batandukanye bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru. Bamwe bashimye uruhare rwa Musk muri leta, bavuga ko yakoze akazi keza mu kunoza imikorere ya leta. Abandi bagaragaje impungenge zabo ku bijyanye n'uko imishinga ya DOGE izakomeza gukorwa neza nyuma y'uko Musk avuyeho.
Abanyamakuru na bo bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru. Bamwe bagaragaje ko uku kuva kwa Musk muri leta bishobora kugira ingaruka ku mikorere ya DOGE ndetse no ku mishinga yari iteganyijwe gukorwa n'iyo departema. Abandi bagaragaje ko bishobora kuba ari amahirwe yo gutanga umwanya ku bandi bayobozi bashya bafite ibitekerezo bishya byo kunoza imikorere ya leta.
Abahanga mu bumenyi na bo bagize icyo bavuga kuri iyi nkuru.
Source : https://kasukumedia.com/elon-musk-arasezera-ku-mwanya-we-muri-letadoge/
-
Kamonyi: Mu mirenge ya Rukoma na Ngamba, Polisi yataye muri yombi 11 bazwi nk'Abahebyi #rwanda #RwOT
Mu gitondo cyo kuri uyu wa 03 Mata 2025, Abacukuzi b'Amabuye y'agaciro babikora mu buryo butemewe n'amategeko, abazwi nk'Abahebyi bazindukiye ku musozi uriho ishyamba mu butaka bwa Leta mu Mudugudu w'Urugwiro, Akagari ka Murehe, Umurenge wa Rukoma ahazwi nka Nyagahera(amakuru intyoza ikesha abaturage), bari bakurikiranye itini cyangwa se amabuye y'agaciro bamwe baraye bahacukuye bivugwa ko afite agaciro k'agera kuri Miliyoni ebyiri n'igice. Bagiranye amakimbirane, bamwe bazana imihoro, Amacumu, abandi imiheto bararwana Polisi iratabazwa, umwe wakomerekejwe cyane imutwara kwa muganga.
Ukutumvikana kw'aba bahebyi bari bahuriye ku mari(amabuye y'agaciro) itari iyabo bose, kwatumye bumvana imitsi bararwana, batema bikomeye umwe muri bagenzi babo. Ibi kandi bije bisanga undi watemwe bikomeye mu minsi 2 ishize( Ifoto ye dufite yatemwe ntabwo twayitangaza).
Umunyamakuru wa intyoza.com wageze aho ibi byabereye ndetse akagera kwa muganga aho bamwe mu bakomerekejwe bagiye kwivuriza, bamwe mu baturage bamubwiye ko ubundi iyi ntambara yo gushyamirana yatangiye kuri uyu wa Gatatu tariki ya 02 Mata 2025 ku mugoroba, ariko bikaza gukomera mu gitindo cyo kuri uyu wa Kane.

Bamwe mu batawe muri yombi na bimwe mu bikoresho bafatanywe. Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo, SP Emmanuel Habiyaremye yabwiye intyoza.com ko hari abantu 11 Police ikorera Rukoma na Ngamba yafashe bakora ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro budakurikije amategeko ndetse bagateza umutekano muke.
SP Emmanuel Habiyaremye, avuga ko abafashwe bafatanywe Ibitiyo, Umunzani n'Amapiki bakoreshaga muri ibyo bikorwa by'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro bitemewe n'amategeko. Avuga kandi ko abafashwe bafungiye kuri Sitasiyo ya Polisi ya Rukoma.

Uretse aba 11 bafashwe muri Rukoma na Ngamba, SP Emmanuel Habiyaremye avuga ko no mu Murenge wa Kayenzi Polisi yafashe umugabo ugura amabuye y'agaciro mu buryo butemewe, aho yahise ajyanwa gufungirwa kuri Sitasiyo ya Polisi Kayenzi.

Uwafatiwe Kayenzi. Amakuru yandi intyoza.com yahawe n'abaturage ndetse tugikusanya ni uko ibibazo bikomeje kugaragara ahacukurwa amabuye y'agaciro, bimwe babishyira ku kigo cy'Igihugu gifite ubucukuzi mu nshingano zacyo, RMC( Rwanda Mining Board), aho bayishinja kwanga gutanga ibyangombwa ku birombe bitagira bene byo nyamara ngo hari n'abanditse babisaba.
Aba baturage kandi, babwiye Umunyamakuru ko gufata aba bazwi nk'Abahebyi atari bibi, ariko ko bidashobora kuba igisubizo nyacyo gikangara ababikora kuko ababijyamo bafite abo bakorera ndetse baba bazwi. Bahamya ko abagiye mu birombe iyo bafashwe n'ubundi ababashoramo bashaka abandi.
Umunyamakuru wa intyoza.com aherutse gusaba amakuru mu kigo gifite mu nshingano zacyo ibijyanye n'ubucukuzi(RMB), akomoza ku bibazo biterwa n'ubu bucukuzi buteme, ariko abwirwa ko ntacyo iki kigo cyavuga kuri ibi birombe bitagira bene byo nyamara aricyo kigo gifite kubibazwa kuko gifite mu nshingano gukemura ibibazo, kigatanga ibyangombwa, ikirombe kikagira ukibazwa bityo bikarinda kuba hari ababijyamo bitemewe ari nabo bateza ibibazo by'umutekano muke utuma bamwe bahakomerekera, abandi bakahaburira Ubuzima.

Ku ruhande rwa Polisi y'u Rwanda ikorera mu karere ka Kamonyi, by'umwihariko mu Mirenge ya Rukoma na Ngamba, ishimwa cyane n'abaturage, Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo avuga ko nta na rimwe Polisi izihanganira aba bakora ibi bikorwa bitemewe. Asaba abaturage kuyibera Abafatanyabikorwa beza mu kuyiha amakuru neza kandi ku gihe kugira ngo abakora ibitemewe by'umwihariko ubu bucukuzi bukumirwe n'ababukora bafatwe bashyikirizwe amategeko abakanire urubakwiye.
Munyaneza Théogène -
Burera : Abahinzi berekanye inyungu bakuye mu gufata ubwishingizi banakebura abakibukerensa – #rwanda #RwOT
Ibi aba bahinzi barabivuga nyuma y'aho hegitari zigera kuri 80 bari barahinzeho ibirayi zitwawe n'ibiza ariko aho guhomba bakaba barishyuwe n'ikigo cy'ubwishingizi, bituma babona amafaranga yo kugura izindi mbuto barongera barahinga.
Umuyobozi wa Koperative COVMB, Ndacyayisenga Theobar, yavuze ko bagannye gahunda ya Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi mu 2022 nyuma y'aho ibiza byakundaga kubangiriza bagahomba.
Ati ''Twatangiranye ubuso bwa hegitari 200 ari bwo dushyira mu bwishingizi biza kugenda neza kuko twararumbije baratwishyura, ejo bundi mu 2024 ni bwo habaye ibiza biremereye hegitari 84 ziruma, ikigo cy'ubwishingizi cyaratugobotse kiduha miliyoni zigera kuri 18 Frw tuzigabanya abahinzi. Iyo tutaza kuba muri iyi gahunda y'ubwishingizi rero twari tugiye guhomba.''
Zirimwabagabo Faustin we yagize ati ''Iyo ibiza bitwaye ibirayi byacu hari abakozi babishinzwe mukorana ukajya kubona ukabona ikigo cy'ubwishingizi kirakwishyuye, wumva wishimye cyane kandi n'abana mu rugo barabimenya bitandukanye na wa muntu uhinga byatwarwa n'ibiza akihanagura burundu.''
Zirimwabagabo yakebuye abagitinya gushinganisha imyaka yabo avuga ko guhinga nta bwishingizi ari nko kugenda mu muhanda nta bwisungane mu kwivuza kuko iyo ugize ikibazo kwivuza biguhenda cyane.
Uwanyirigira Marie Jeanne utuye mu Murenge wa Rwerere, yavuze ko bishimiye cyane gahunda Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi kuko yatumye batongera guhinga ngo nibahomba batahire aho.
Ati 'Kera warahingaga haza imyuzure ugatahira aho, nta muntu n'umwe wabazaga ngo ko ibirayi byanjye byatwawe n'ibiza, ubu rero tubibaza ibigo by'ubwishingizi Leta yarakoze cyane, icyo nasaba ni uko bakongera nkunganire badutangira nibura ikagera kuri 60%.''
Umuyobozi wa Gahunda y'Ubwishingizi bw'ibihingwa n'amatungo muri TAB-SPIU, Joseph Ntezimana Museruka, yasabye abaturage bose gushyira ibihingwa n'amatungo byabo mu bwishingizi kuko ibiza biri kwiyongera kubera imihindagurikire y'ikirere kandi ko byajya bibafasha mu kudahomba mu gihe bahuye n'ibiza.
Koperative COVMB ihinga ibigori, ibirayi ndetse n'imboga bakaba bahinga kuri hegitari 347 ziri mu bishanga bya Nyirabirande na Ndongozi. Kuri ubu iyi koperative ibarizwamo abanyamuryango 2112 barimo abagore 731.
Gushinganisha ibihingwa n'amatungo ni gahunda yatangijwe mu 2019 aho izwi nka 'Tekana Urishingiwe Muhinzi Mworozi' igamije gufasha abahinzi n'aborozi kwirinda ibihombo bya hato na hato binyuze mu gushumbushwa ibyangiritse, gufashwa gukora kinyamwuga no kwizerwa n'ibigo by'imari.
Gahunda y'ubwishingizi ishyirwa mu bikorwa n'agashami gashinzwe gukurikirana imishinga mu Kigo cy'Igihugu gishinzwe guteza imbere Ubuhinzi n'Ubworozi (RAB-SPIU) ku bufatanye na MINAGRI. Kugeza ubu abahinzi n'aborozi bamaze gushumbushwa miliyari 6,4Frw.
Leta y'u Rwanda imaze gutanga arenga miliyari 5 Frw mu kuganira abahinzi n'aborozi kuko buri wese imutangira nkunganire ya 40%.
Akanyamuneza ni kose ku baturage ba Burera bashinganishije ibirayi bahinga
Ndacyayisenga uyobora COVMB yavuze ko bishimira ko basigaye bashinganisha ibyo bahinga


