Category: Uncategorized

  • Nyaruguru: Hari urubyiruko rutaka kudahabwa impamyabushobozi z'imyuga rwize n'ibikoresho rwemerewe – #rwanda #RwOT

    Uru rubyiruko ruvuga ko rwatoranyijwe ngo rwigishwe imyuga itandukanye, rwabwirwaga ko ruzahabwa ibyemezo by'uko rwize ndetse n'ibikoresho ruzakoresha rubishyira mu bikorwa.

    Nyuma ngo batunguwe n'uko bamaze kwiga bagategereza ibyo byombi bagaheba, ubu imyaka ikaba ishize ari itanu.

    Umwe muri bo witwa Yandereye Délphine yagize ati 'Bari batubwiye ngo bazaduha ibikoresho kuva twarangiza kwiga mu 2020. Twarize, dukora n'imenyerezwa, yewe dukora ibizamini n'amanota arasohoka. Ariko kuva icyo gihe kugeza uyu munsi nta kintu twabonye.''

    Nyiraminani Clarisse na we ati 'Twarirutse hose tubaza ariko birananirana, nkanjye wize kuboha, bambwiye ko batampa imashini iboha igura ibihumbi 300 Frw, kandi hari undi ukeneye iyo kudoda itarenge ibihumbi 100 Frw.''

    Aba basore n'inkumi bahuriza ku gusaba ko byibura baba bahawe impamyabushobozi bakoreye, bakaba bagiye kuzisabisha akazi ahandi, mu gihe ibyo bikoresho byo bitaraboneka, kugira ngo badasigara inyuma mu iterambere.

    Ntibavuga rumwe n'ubuyobozi bw'akarere

    Umukozi ushinzwe Guteza Imbere Umurimo mu Karere ka Nyaruguru, Kigabo Théo Blaise, yavuze ko uru rubyiruko rwafashe ibintu uko bitari, ahubwo ibyabaye byakomotse ku masomo rwize yakemanzwe n'Urwego rushinzwe Amashuri y'Imyuga n'Ubumenyingiro.

    Yabwiye IGIHE ko bagisozaga amasomo yabo, Ikigo cyitwaga WDA (cyaje kwitwa RTB) cyanenze ubuziranenge bwayo, kibasaba ko bongera gukora ibindi bizamini kugira ngo babone guhabwa impamyabushobozi zizewe.

    Ngo icyo gihe ubuyobozi bwatumijeho abo bireba, maze bamwe barabura kuko bari baragiye za Kigali n'ahandi, ibyatumye hakora bamwe, bituma babura impapuro z'ibyo bize ari na bo bari gusaba kuzihabwa ubu ku bw'amakuru make.

    Ati ''Abatarakoze icyo kizamini, nta bundi buryo babonamo impamyabumenyi uretse kujya kwigira ku murimo bagahabwa ikindi kizamini, cyangwa bakajya mu ishuri ribyigisha, bakahiga bushya bakazihabwa.''

    Ku kijyanye no guhabwa ibikoresho, Kigabo yavuze ko aba basore n'inkumi bajya gutangira kwiga nta gahunda yo guhabwa ibikoresho yabagaho, ngo byaje mu 2023, gusa kuko ngo byagaragaye ko ari gahunda nziza iteza imbere ababihawe, n'aba na bo batekerejweho, bakazajya babihabwa uko ubushobozi buzajya buboneka.

    Ati ''Gahunda yo kubaha ibikoresho irakomeje, no mu kwezi gutaha kwa Kamena hari abo tuzaha barimo n'abo ku Munini, barimo abize gutunganya imisatsi no gukora inkweto, abasigaye bakazategereza umwaka utaha.''

    Uru rubyiruko rurimo abize ubwubatsi, ububoshyi, ubudozi no gutunganya imisatsi. Babyize babyitezeho kuzamura imibereho yabo, aho abafite ibi bibazo babarizwa mu mirenge ya Munini na Busanze.

    Bamwe mu rubyiruko rwo ku Munini muri Nyaruguru rwize imyuga itandukanye mu kigo cy’urubyiruko, ruvuga ko ntacyo byabamariye kuko batabonye impamyabushobozi

    Umukozi ushinzwe Guteza Imbere Umurimo mu Karere ka Nyaruguru, Kigabo Théoblaise, yavuze ko uru rubyiruko ruzakomeza gutekerezwaho uko ubushobozi buzajya buboneka

    Akarere ka Nyaruguru kavuga ko kamaze gutanga inkunga y’ibikoresho ku rubyiruko rusaga 1000 mu gihe cy’imyaka itatu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyaruguru-hari-urubyiruko-rutaka-kudahabwa-impamyabushobozi-z-imyuga-rwize-n

  • Ibikorwaremezo, Guteza imbere umukino n'impano, ishoramari ryagutse ku gihugu – inyungu ku Rwanda mu kwakira BAL #rwanda #RwOT

    Guhera tariki ya 17 Gicurasi kugeza kuya 25 Gicurasi 2025, mu Rwanda by'umwihariko muri BK Arena harimo kubera irushanwa rya Basketball Africa League (BAL) mu gace ka Nile Conference.

    Ni agace gahuje amakipe ane yo mu bihugu bitandukanye aribyo u Rwanda rwakiriye ruhagarariwe na APR BBC, Kenya ihagarariwe na Nairobi City Thunder, Libya ifite Al Ahli Tripoli ndetse na Based Basketball yo muri Afurika y'Epfo.

    Ni imikino yatangiye guhera ku wa gatandatu aho kugeza ubu hamaze gukinwa imikino ine kuri buri kipe yitabiriye iri rushanwa, kugeza ubu ikipe ya Al Ahli niyo iyoboye urutonde ndetse yanamaze kubona itike yo kuzakina imikino ya nyuma izabera muri Afurika y'Epfo.

    Ku mwanya wa Kabiri hari ikipe ya APR BBC imaze gutsinda imikino ibiri inganya na MBB yo muri Afurika y'Epfo hagasoza Nairobi City thunder yo yamaze gutisnda umukino umwe.

    Muri iyi nkuru yacu, tugiye kurebera hamwe akamaro ko kwakira iri rushanwa rya BAL ririmo gukinwa ku nshuro yaryo ya Gatanu, aho mu nshuro enye ziheruka u Rwanda rwakiraga imikino ya nyuma, ubu hakaba hari gukinirwa Nile Conference.

    Kwakira irushanwa rya BAL bituma abakinnyi, abafana, abanyamakuru n'abandi baturuka mu bihugu bitandukanye baza mu Rwanda, bikongera abasura amahoteli, ibinyabiziga, resitora n'ahandi hahoze abantu benshi ikiruta byose ni uko abobose bafasha kumenyekanisha igihugu ndetse isura yacyo ikagera kure.

    Gutanga Imirimo:

    Muri iki gihe cy'imikino ya BAL, uretse kwirabira imikino haba hari imirimo y'igihe gito n'igihe kirekire mu bijyanye no gutegura ibirori, umutekano, kwakira abantu, kwamamaza n'ibindi bifasha abantu kwiteza imbere.

    Amahirwe y'Ubucuruzi:

    Abacuruzi b'imbere mu gihugu barimo abacuruza ibyo kurya, ibikoresho, imyambaro n'abandi babona isoko rinini n'amahirwe yo kumenyekana.

    Kwamamaza Igihugu ku Rwego Mpuzamahanga:

    Uku kwamamaza igihugu ku rwego rw'iyi mikino bituma isura y'Igihugu izamuka cyane ko ibitangazamakuru ndetse n'ababa baje gusura igihugu bakimenyekanisha mubyo bashyira ku mbuga nkoranyambaga.
    Ibi nibyo bituma isura y'u Rwanda igaragazwa nk'igihugu gitekanye, cyateye imbere kandi gishoboye kwakira ibirori mpuzamahanga ku buryo n'abandi bashoramari biborohera kuba bashora imari yabo mu gihugu cyiza nk'iki.

    Kugaragara mu Itangazamakuru:

    Iyi mikino ya BAL yerekanwa ku mateleviziyo mpuzamahanga azwi kandi akomeye cyane, aha twavuga nka ESPN y'abanyamerika, hari Canal Plus y'Abafaransa na NBA TV nk'umufatnyabikorwa mukuru, ndetse ibi bikaba bifasha kongera isura nziza ya Rwanda.

    Ububanyi n'Amahanga binyuze muri Siporo:
    Byongera umubano mwiza n'ibindi bihugu binyuze ku kuba u Rwanda rwarakiriyeiyi mikino, bityo abayobozi ndetse n'abandi baturage bavamu bihugu bitandukanye bamenya u Rwanda nk'igihugu gifite ijambo mu guteza imbere siporo muri Afurika.

    Kunoza Imijyi:

    Kwakira imikino n'ibirori nka BAL bituma inzego z'ibikorwaremezo birimo imihanda, itumanaho n'isuku bisubirwamo kandi bigatunganywa neza kurusha uko byari bisanzwe mbere y'uko irushanwa nyirizina ritangira.

    Ibikorwaremezo:
    Mu bikorwa bitandukanye bikorwa na BAL na NBA Africa, ku bufatanye n'abandi baterankunga na Guverinoma y'u Rwanda hubakwa ibibugabitandukanye bizafasha kuzamura siporo n'impano z'abakiri bato.

    Aha twavuga nk'ibibuga bimaze kubakwa harimo icya Kimisagara, icya Club Rafiki, Kimironko, Rubavu, Bugesera ndetse no mu karere ka Bugesera, ibi bikaba biri muri gahunda yo guteza imbere siporo.
    BAL na NBA Africa bafite bafite gahunda yo kubaka ibibuga igihumbi mu gihe cy'imyaka 10 iri imbere, aha kandi mu bihugu bizubakwamo ibyo bibuga harimo n'u Rwanda.

    Iterambere ry'Urubyiruko na Siporo:

    Urubyiruko rubona abakinnyi bakomeye b'intangarugero, bikabatera imbaraga zo gukunda siporo cyane cyane ab'umukino wa Basketball, aha twavuga nka Luol Dong ukomoka muri Sudani y'Epfo uri mu Rwanda, uyu akaba yarabaye icyamamare muri NBA.

    Guteza imbere abahanzi:

    Muri iki gihe cy'iri rushanwa, BAL iteugura ko mu gihe cy'imikino abahanzi batandukanye basusurutsa ababa bitabiriye iyi mikino, aha twavuga ko hari abahanzi b'imbere mu gihugu ndetse no hanze yahoo kuko aba bose banakuramo Amafaranga.

    Amahugurwa:

    Basketball Africa League na NBA bafatanya n'ishyirahamwe ry'umukino w'intoki wa Basketball mu Rwanda (FERWABA) mu gutegura amahugurwa ku rubyiruko n'abatoza kugirango bibafashe kongera ubumenyi mu kazi kabo ka buri munsi.

    Gutanga amahirwe:

    Abakinnyi bo mu Rwanda babona amahirwe yo kugaragara ku rwego mpuzamahanga no gutoranywa n'amakipe akomeye iyo barimo gukina muri iri rushanwa riba ngarukamwaka.

    Guhuza Afurika:
    Kwakira imikino ya BAL bituma u Rwanda rugaragaza ko rushyigikiye ubumwe bwa Afurik no gukorana mu iterambere.

    Guhuriza hamwe Imico Itandukanye:

    Buri gihugu kizanye umuco wacyo, bikazamura gusabana n'umuco hagati y'abanyafurika.

    Gushora Ishoramari ry'Igihe Kirekire:

    Kwizera Igihugu nk'Icyashorwamo Imari hakaba harimo cyane cyane no kwakira neza ibikorwa mpuzamahanga byongera icyizere cy'Abashoramari ku Rwanda.

    Ubufatanye na NBA n'Ibigo Mpuzamahanga:

    Umubano hagati ya Rwanda n'ibigo bikomeye nka NBA, Nike, na Pepsi urushaho gukomera kuko baba bageze mu Rwanda bagategura uburyo burambye bwo kuzamamaza mu Rwanda no mubindi bikorwa bitandukanye.

    Mu gusoza, kuba u Rwanda rwemera kwakira iri rushanwa ryaBAL ni kimwe mu bikorwa bifasha igihugu kugera ku ntego yo kuba igicumbi cya siporo n'ubukerarugendo bushingiye ku bikorwa n'inama mpuzamahanga n'ibindi birori bitandukanye.

    The post Ibikorwaremezo, Guteza imbere umukino n'impano, ishoramari ryagutse ku gihugu — inyungu ku Rwanda mu kwakira BAL appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/ibikorwaremezo-guteza-imbere-umukino-nimpano-ishoramari-ryagutse-ku-gihugu-inyungu-ku-rwanda-mu-kwakira-bal/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ibikorwaremezo-guteza-imbere-umukino-nimpano-ishoramari-ryagutse-ku-gihugu-inyungu-ku-rwanda-mu-kwakira-bal

  • U Bwongereza: Abahamijwe ihohotera bagiye kujya bahabwa imiti igabanya ubushake bw'imibonano mpuzabitsina – #rwanda #RwOT

    Minisitiri w'Ubutabera, Shabana Mahmood, ubwo yagezaga ku Nteko Ishinga Amategeko ibyavuye mu isesengura ry'imikoreshereze y'ibihano, yavuze ko ibyo bizakorerwa muri magereza 20 mu gihugu.

    Imiti izifashishwa mu kwirinda ko uwahamwe n'ibyaha yarekurwa akongera kubyijandikamo.

    Iyo miti ikoreshwa mu buryo bwo kugabanya ubushake bwo gukora imibonano mpuzabitsina, igafasha kugabanya ibyaha bigendanye n'ihohotera rishingiye ku gitsina bikunze kugaragara muri iki gihugu.

    Minisitiri Mahmood yavuze ko ubushakashatsi bwerekanye ko iyi miti igabanya ibi byaha ku kigero kigera kuri 60%.

    Yagize ati: 'Nubwo hari abakoze ibyaha babiterwa no kugaragaza ko bakomeye no kugenzura abandi aho kuba irari, iyo miti iracyafite umumaro. Tuzifashisha n'uburyo bwo kwita ku mitekerereze turwanya icyo kibazo cy'abashaka kugenzura abandi.'

    Ubu buryo busanzwe bukoreshwa mu Budage no muri Denmark ku bushake, no muri Pologne mu buryo bw'itegeko.

    Nubwo iyo miti igabanya umusemburo wa 'testosterone' ugira uruhare mu kugabanya ubushake bwo gukora imibonano mpuzabitsina, iyo uhagaritswe gukoreshwa ubushake buragaruka

    Minisitiri w’Ubutabera mu Bwongereza, Shabana Mahmood, yatangaje ko hagiye gukoreshwa imiti igabanya ubushake bw’imibonano ku bafungiye ihohotera


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-bwongereza-abahamijwe-ihohotera-bagiye-kujya-bahabwa-imiti-igabanya-ubushake

  • Tete Loeper yashyize hanze igitabo kivuga ku nzira y'inzitane yanyuzemo muri Jenoside – #rwanda #RwOT

    Tete Loeper ukomoka mu Ntara y'Amajyepfo y'u Rwanda, Akarere ka Huye, mu Murenge wa Rukira avuga ko byamufashe byibuze imyaka ine, kugira ngo abe arangije kwandika icyo gitabo no kugishyira hanze.

    Yabwiye IGIHE ko umwihariko w'igitabo cye mu kubara inkuru, ari uko yagerageje bishoboka kucyandika akoresheje ijwi ry'umwana muto.

    Ati 'Uko imyaka ishira, dore ubu ibaye 30, ngenda nkura nsobanukirwa neza ibyabaye n'uko byagenze. Nyamara mu gihe Jenoside yakorewe Abatutsi yatangiraga nari umwana ntasobanukiwe impamvu twihisha. Ni na bwo bwa mbere natangiye kubona umuntu apfa.'

    Muri icyo gitabo anavugamo uko yasubiye iwabo aho akomoka gushakisha uwaba yarasahuye iwabo, ngo arebe byibuze ko hari amafoto bafite yamwereka uko abavandimwe be yabuze basaga.

    Inkuru yo muriki gitabo cyitwa 'Shut up and Hide' igaragaza uko uyu mwanditsi ndetse n'abana b'inshuti ze bakinaga, batuje, Jenoside yakorewe Abatutsi ikabagira imfubyi.

    Yavuze ko impamvu yahisemo kwita icyo gitabo uko, ari amagambo amugaruka mu mutwe buri gihe, iyo yibutse inzira y'inzitane yanyuranyemo na nyina.

    Ati 'Nari umwana ubaza cyane ku buryo nasobanuzaga Mama buri kantu kose kandi nyamara nta mwanya wo kunsobanurira wari uhari. Yakomeje ansubiriramo ko niba ntashaka ko Interahamwe zingira nk'abandi twabonye, icyo nkwiye gukora ari ukuziba ubundi nkihisha gusa. Ntiyambwiye guceceka, ndabyibuka neza, yambwiye kuziba. Nshobora kuba nari namutesheje umutwe.'

    Iki gitabo cy'uyu mwanditsi utuye bu Budage, gikurikira ikindi yanditse mu myaka ibiri ishize cyitwa 'Barefoot in Germany'. Muri icyo gitabo yavugaga inkuru z'impunzi n'abimukira bajya mu Burayi gushaka imibereho.

    Si ibyo gusa kandi kuko anaherutse kwandika filime mbarankuru yise 'The Face of Resilience' yakoranye na Mutiganda wa Nkunda na Eliane Umuhire. Muri iyo filime bagaragaza ubudaheranwa bw'Abanyarwandakazi nyuma y'imyaka 30 ishize Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye.

    Iki gitabo cye gishya kiboneka muri Akitabu no muri Librairie Ikirezi mu Mujyi wa Kigali.

    Tete Loeper yashyize hanze igitabo kigaruka ku nzira y’inzitane yanyuzemo muri Jenoside

    Shut Up And Hide ni igitabo cya kabiri cya Tete Loeper

    Tete Loeper warokotse Jenoside yakorewe Abatutsi atuye mu Budage


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/tete-loeper-yashyize-hanze-igitabo-kivuga-ku-nzira-y-inzitane-yanyuzemo-muri

  • Uburezi iyo bubaye bubi buhinduka uburozi – Meya Mulindwa ku rubyiruko rwa ULK Rubavu – #rwanda #RwOT

    Ibi yabigarutseho mu gikorwa cyo Kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ku nshuro ya 31, cyabereye muri iri shuri, kuri uyu wa gatanu tariki 23 Gicurasi 2025.

    Yagize ati 'Turi ku ishuri rihurirwamo n'abantu b'urubyiruko, rihuza abanyabwenge hakabaye hava ibisubizo kuruta uko hava ibibazo, kuko uburezi ari inzira yo gutera imbere no guteza imbere Igihugu, iyo bubaye bubi dukwiriye kubwita uburozi, by'umwihariko hari benshi bagakumiriye Jenoside yakorewe Abatutsi bari barize ahubwo bayijanditsemo kubera uburezi bubi bari barahawe.'

    Meya Mulindwa yakomeje avuga ko ibyiyongeraga kuri siyansi abanyeshuri bigaga birmo kuyigoreka ari byo byahindutse uburozi bigera ubwo umuntu afata umuhoro akayobora igitero ntatekereze ko umuntu ari nk'undi.

    Yibukije uru rubyiruko ko ishuri rikwiye kubabera umwanya mwiza wo gukorera igihugu no kurinda abanyarwanda, ntiribabere inzira y'amacakubiri, bakita ku byiza bakirinda ikigare.

    Perezida wa Ibuka mu Karere ka Rubavu, Mbarushimana Gerard, mu butumwa yahaye uru rubyiruko rw'abanyeshuri yarwibukije guhangana n'abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside.

    Ati 'Abapfobya bakanahakana Jenoside yakorewe Abatutsi barabeshya ndetse baranashinyagura, kuko harimo abitwaza ihanuka ry'indege kandi mu Gihugu cy'u Rwanda si ho honyine indege yaguye, n'ahandi ziragwa, birababaje kubona uruhinja rwicwa ngo ni uko indege yaguye kandi rutazi iby'ihanurwa ry'indege ya Habyarimana, nimwibaze umurwayi uri mu bitaro udafite imbaraga kwicwa ngo ni uko indege yaguye, rubyiruko rero ntimugashukwe, ahubwo muhangane n'abagifite ingengabitekerezo ya Jenoside.'

    Yibukije kandi uru rubyiruko ko Jenoside yateguwe n'abarimo abarimu ba Kaminuza bishe bagenzi babo n'abanyeshuri bica bagenzi babo.

    Ati 'Birababaje ko abahakana Jenoside bakanapfobya Jenoside harimo abize Kaminuza, bisa nk'aho Jenoside yakorewe Abatutsi nta somo yabasigiye. Ni ipfunwe rikomeye kubona intiti zize zirimo abagize uruhare muri Jenoside, muharanire gukumira ikibi cyose kiganisha ku ivangura n'ipforya rya Jenoside yakorewe Abatutsi.'

    Yasabye uru rubyiruko guhangana n'abifuza gusubiza u Rwanda mu icuraburindi rya Jenoside bakiri mu mashyamba ya Congo, abasaba kunga ubumwe kugira Jenoside yakorewe abatutsi ntizasubire ukundi.

    Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu, Mulindwa Prosper avuga ko iyo Uburezi bubaye bubi buhinduka uburozi

    Umuyobozi wa kaminuza ya Kigali ishami rya Gisenyi wungirije ushinzwe amasomo, Hagumimana Frank, muri iki gikorwa cyo Kwibuka

    Abanyeshuri bo muri ULK Ishami rya Gisenyi bitabiriye igikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 31

    Abarimu ni abakozi muri iyi Kaminuza bitabiriye igikorwa cyo Kwibuka ku nshuro ya 31

    Abayobozi batandukanye bitabiriye Kwibuka 31 muri ULK Ishami rya Gisenyi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uburezi-iyo-bubaye-bubi-buhinduka-uburozi-meya-mulindwa-ku-rubyiruko-rwa-ulk

  • Abanyarwanda batuye muri Botswana bibutse ku nshuro 31 Jenoside yakorewe Abatutsi – #rwanda #RwOT

    Ni igikorwa cyabereye mu Murwa Mukuru, Gaborone, cyitabirwa n'Abanyarwanda batuye muri icyo gihugu n'inshuti zabo zo mu bihugu bitandukanye birimo u Burundi, Zambia, Malawi na Tanzania, n'abaturege bo muri Botswana.

    Witabiriwe n'abayobozi mu ngabo bo muri Kenya, Botswana, na Zambia bari mu mahugurwa ya gisirikare muri Botswana.

    Ni umunsi waranzwe n'ibiganiro biganisha ku mateka yaranze u Rwanda ndetse hagaragazwa intambwe nziza igihugu cyateye, hashyirwa imbere na gahunda y'ubumwe n'ubudaheranwa cyane ko ari wo musingi w'iterambere.

    Umuyobozi Mukuru w'Umuryango w'Abanyarwanda batuye muri Botswana, Sheikh Hassan Hategekimana yashimiye abitabiriye, atanga ubutumwa bujyanye no kwibuka, agaragaza amateka u Rwanda rwanyuzemo, ariko yerekana n'uburyo rumaze kuba intangarugero mu iterambere.

    Maj Fred Ngabo uri mu butumwa bw'akazi akaba ari no kwiga muri Kaminuza ya Botswana yatanze ubutumwa burambuye ku mutekano w'u Rwanda ndetse anasaba buri wese gutanga umusanzu wo kurwanya abapfobya Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ati 'Intambara y'amasasu yararangiye, Abanyarwanda bari ku rugamba rwo guhashya abaharabika igihugu kuko ni bo kibazo. Urugendo ruracyari rurerure nta mpanvu yo kwirara ahubwo imbaraga nyinshi zikenewe ubu kuko hari byinshi byo gukora ngo duteze imbere igihugu n'abagituye.'

    Maj Ngabo yagaragaje uruhare u Rwanda rudahwema kugira mu kubungabunga umutekano mu Karere, Afurika ndetse n'ahandi ku Isi, ibiragaragaza ubuyobozi bwiza bw'igihugu.

    Umwe mu bategura igikorwa cyo kwibuka, Dr Phocas Twagirayezu, yavuze ko kwibuka byomora ibikomere ndetse bikanafasha gutanga ubutumwa bubabarira, butanga icyizere cyo kwiyubaka, bigashimangira n'ubudaheranwa.

    Ati 'Ntabwo twibuka kugira ngo Abanyamahanga batugirire impuhwe kubera ibyo twaciyemo ahubwo tuba dushaka kumenyekanisha ukuri ku byabaye kandi dutanga ubutumwa bw'uko kwibuka abacu ari inshingano zihoraho ndetse indahiro ari imwe y'uko ibyabaye bitazongera ukundi.'

    Mugenzi we witwa Chantal Yadukijije na we uri mu bategura iki gikorwa, yashimiye abafabafashe mu mugongo mu bakifatanya mu kwibuka abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994.

    Abanyarwanda baba muri Botswana bibutse ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi

    [email protected]


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyarwanda-batuye-muri-botswana-bibutse-ku-nshuro-31-jenoside-yakorewe

  • U Rwanda rugiye kwakira Inama Mpuzamahanga y'Abagenzuzi b'Imari muri Afurika – #rwanda #RwOT

    Ni ku nshuro ya 11 iyi nama igiye kuba ariko bukazaba ari ubwa mbere ibereye mu Rwanda, ikazaba kuva ku wa 26 kugeza 30 Gicurasi 2025, aho izahuza abarenga 1000 baturutse mu bihugu 24 byo muri Afurika n'ahandi.

    Inama ya African Federation of Institutes of Internal Auditors (AFIIA) ifite insanganyamatsiko igira iti “Kubaka ubufatanye, bugamije impinduka” igamije gutanga amahugurwa yihariye mu bya tekiniki no gusangira ubunararibonye n'abandi bazobereye mu mwuga w'ubugenzuzi bw'imari mu bigo.

    Byose kandi bigamije gushimangira imiyoborere myiza, kugenzura no kubahiriza amategeko ndetse no gutanga icyizere mu mikorere ya kinyamwuga ku mugabane wose wa Afurika.

    Perezida w'Ikigo cy'Abagenzuzi b'Imari mu Bigo byo mu Rwanda, Fred Twagirayezu, yavuze ko u Rwanda rwishimiye kwakira iyi nama by'umwihariko, kuko IIA Rwanda imaze imyaka 10 ishinzwe, ibi bikagaraza iterambere muri uyu mwuga mu Rwanda.

    Ati 'Indangagaciro zacu nk'igihugu ni ugucunga neza umutungo, gukorera mu mucyo no kugira ubunyangamugayo ni na zo zigenga umwuga w'igenzura ry'imbere mu bigo. Kwakira AFIIA 2025 bizaha bagenzi bacu baturutse hirya no hino ku mugabane amahirwe yo kubona n'amaso yabo ibimaze kugerwaho mu Rwanda.'

    Umugenzuzi Mukuru w'Imari w'Imbere, Jules Cesar Hategekimana, yagaragaje ko iyi nama izafasha kongera ubumenyi no gusangira ubunararibonye ku bijyanye n'amahame mashya mpuzamahanga y'igenzura ry'imari mu bigo.

    Ati 'Ibi bizatuma dushyira mu bikorwa gahunda y'igihugu yo guteza imbere ubukerarugendo bushingiye ku nama (MICE), tubona abashyitsi baturutse mu mahanga, ndetse tugashimangira ubufatanye bukenewe kugira ngo urwego rw'igenzura ry'imari n'imiyoborere rurusheho gukomera.'

    Perezida wa AFIIA, Ruth Doreen Mutebe, yavuze ko iyi nama ari amahirwe akomeye ku banyamwuga kuko bizafasha mu kwitegura guhangana n'ibibazo by'ejo hazaza ari na ko izafasha mu rugendo rwo kubaka Afurika yifuzwa.

    Kuri ubu, ibigo byose bya Leta bifite abagenzuzi b'imari. Ibi bikagaragaza ko uyu mwuga w'igenzura ry'imari wimakajwe. No mu bindi bigo uyu mwuga watangiye gushyirwa mu bikorwa nk'igikoresho gikomeye mu gufata ibyemezo biganisha ku iterambere.

    Ku nshuro ya mbere Inama Mpuzamahanga y'Abagenzuzi b'Imari mu Bigo byo muri Afurika igiye kubera mu Rwanda, muri Gicurasi 2025


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rugiye-kwakira-inama-mpuzamahanga-y-abagenzuzi-b-imari-muri-afurika

  • Karongi: Mu mezi abiri abibasiwe n'ibiza bazaba bahawe inzu nshya zirenga 390 – #rwanda #RwOT

    Ni ibiza byabaye mu ijoro ryo ku wa 2 rishyira ku wa 3 Gicurasi 2023 byibasira intara z'Amajyaruguru, Uburengerazuba n'Amajyepfo, bihitana abarenga 135, inzu zirenga 2100 zangirika igice na ho izindi 2.763 zisenyuka burundu.

    Mu Karere ka Karongi ibiza byasenye burundu inzu 133, izindi 346 zangirika igice mu gihe izigera kuri 236 zahise zijya mu gice cy'amanegeka nk'uko raporo ya MINEMA ibivuga.

    Umuyobozi w'Akarere ka Karongi, Muzungu Gerald, yabwiye IGIHE ko barimbanyije mu mirimo yo gufasha abahuye n'ibyo biza, aho bamaze kubakira imiryango 370, ndetse bagiye kubakira indi 399.

    Ati 'Dufite inzu 370 twamaze kubaka ndetse zaratanzwe. Tugiye kubaka izindi nzu 399 z'abahuye n'ibiza guhera muri Gicurasi 2025. Tuzabikora mu mezi abiri, ibibanza byayo byarabonetse.'

    Akomeza avuga ko kubakira abahuye n'ibiza ari ikibazo kibaraje inshinga ku buryo n'abandi bazasigara batubakiwe, bazubakirwa mu mwaka w'ingengo y'imari y'umwaka utaha.

    Meya Muzungu kandi yahamije ko mu mwaka w'ingengo y'imari wa 2025/2026 bazubaka izindi nzu 500, mu kurushaho kubungabunga ubuzima bw'abaturage.

    Ibiza byibasiriye u Rwanda muri Gicurasi 2023, mu Karere ka Karongi byambuye ubuzima abaturage 16, bikomerekeramo 12.

    Umuyobozi w'Akarere ka Karongi, Muzungu Gerald, yavuze ko bagiye kubakira imiryango 399 yasenyewe n'ibiza byo muri Gicurasi 2023


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/karongi-mu-mezi-abiri-abibasiwe-n-ibiza-bazaba-bahawe-inzu-nshya-zirenga-390

  • CMA na CISI yo mu Bwongereza mu bufatanye buzateza imbere Isoko ry'Imari n'Imigabane mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ni amasezerano yashyiriweho umukono i Londres mu Bwongereza ahari icyicaro gikuru cya CISI i Londres mu Bwongereza asinywa n'abayobozi bakuru b'ibyo bigo barimo Tracy Vegro Obe uyobora CISI na Thapelo Tsheole uyobora CMA.

    Aya masezerano agena uburyo bwo kongerera ubushobozi abakozi b'urwego rw'isoko ry'imari n'imigabane mu Rwanda.

    Bizajya bikorwa binyuze mu gutanga ibyangombwa bisabwa kugira ngo bemererwe gukora uwo mwuga, ndetse n'ubusabe bwo gukomeza kwihugura buri mwaka (CPD).

    Imwe mu nkingi z'ingenzi z'aya masezerano ni gahunda nshya igizwe n'ibice bitatu byo kubona uruhushya rw'umwuga ku bakozi b'Isoko ry'Imari n'Imigabane mu Rwanda.

    Birimo icyemezo mpuzamahanga cya CISI kizwi nka 'International Introduction to Securities & Investment', isuzuma rihuje n'amategeko y'u Rwanda (Rwanda Regulatory Assessment) ryavuguruwe, ndetse n'isuzuma rishingiye ku mwuga nyir'izina umukandida asaba. Ubwo buryo bujyanye n'ibihe ndetse n'amahame mpuzamahanga.

    Kongera CPD nk'icyangombwa cyo kongererwa uruhushya, bizafasha abakozi bo mu rwego rw'imari n'imigabane kugira ubumenyi n'ubushobozi bujyanye n'igihe. Bizafasha gukomeza gutanga serivisi zinoze kandi zizewe.

    Ni impinduka ziri mu murongo n'icyerekezo cya Leta y'u Rwanda cyo kugira Umujyi wa Kigali igicumbi mpuzamahanga cy'imari.

    Umuyobozi Mukuru wa CISI, Tracy Vegro Obe, yavuze ko biyemeje gukorana na CMA mu gushyiraho gahunda zitandukanye zo kongerera ubumenyi bwo ku rwego rwo hejuru abakora muri urwo rwego.

    Ati 'Kongera ireme, ubumenyi n'ubushobozi ni inkingi za mwamba mu kubaka urwego rw'imari rw'umwuga no kugirira icyizere abakiliya b'uru rwego.'

    Umuyobozi Mukuru wa CMA,Thapelo Tsheole, yavuze ko ayo masezerano ari intambwe ikomeye mu rugendo rwo guteza imbere ubunyamwuga n'indangagaciro z'urwego rw'imari n'imigabane mu Rwanda.

    Yavuze ko ubufatanye na CISI buzafasha gushyira mu bikorwa gahunda ishingiye ku byemezo n'ubushobozi bw'umwuga.

    Ati 'Iyi gahunda ijyanye n'icyerekezo cyacu cyo guteza imbere Umujyi wa Kigali nk'igicumbi Mpuzamahanga cy'Imari no gushyigikira ishyirwa mu bikorwa rya gahunda y'igihe kirekire y'iterambere ry'isoko ry'imari n'imigabane, nk'umusingi w'iterambere ry'ubukungu bw'igihe kirekire.'

    Ubufatanye bushya bwa CMA na CISI ni intambwe ikomeye mu guteza imbere Isoko ry'Imari n'Imigabane mu Rwanda, ndetse bunashimangira uruhare rwa CISI nk'umufatanyabikorwa w'ingenzi mu guteza imbere ubumenyi n'ubunyamwuga mu rwego rw'imari muri Afurika.

    Isoko ry'Imari n'Imigabane mu Rwanda (Rwanda Stock Exchange- RSE) ryakomeje gutera imbere uko imyaka yagiye isimburana.

    RSE yageze ku musaruro wihariye, by'umwihariko mu bikorwa byo gucuruza imigabane ndetse initabirwa n'abashoramari benshi.

    Umusaruro w'iryo soko wavuye kuri miliyari 100 Frw, ugera kuri miliyari 129 Frw, mu 2024, ibigaragaza ubwiyongere bwa 126% ugereranije n'umwaka wabanje.

    CISI ni ikigo fikomeye mu bijyanye no kubakira ubushobozi abo mu rwego rw'imari n'imigabane. Yahawe ubuzima gatozi n'Ubwami bw'u Bwongereza mu 2009. Ikorera mu bihugu birenga 100 ikagira abanyamuryango barenga ibihumbi 50.

    Abakozi ba CMA n’aba CISI nyuma nyuma y’isinywa ry’amasezerano

    Urwego rw'u Rwanda Rugenzura Isoko ry'Imari n'Imigabane (CMA) na Chartered Institute for Securities & Investment basinyanye amasezerano y’ubufatanye


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/cma-na-cisi-yo-mu-bwongereza-mu-bufatanye-buzateza-imbere-isoko-ry-imari-n

  • Abanyeshuri ba UTB bakoze amarushanwa yo guteka – #rwanda #RwOT

    Ni amarushanwa yakozwe ku wa 22 Gicurasi 2025, agizwe n'impande ebyiri, harimo kugaragaza amafunguro agaburwa mu gihugu cya Turikiya nk'umufatanyabikorwa w'iyi kaminuza, n'amafunguro nyarwanda yateguwe n'abatetsi bafatanyije na bamwe mu banyeshuri biga ibijyanye n'amahoteli na restaurants muri iyi kaminuza.

    Ambasaderi wa Turikiya mu Rwanda, Aslan Alper Yüksel, yashimiye kaminuza ya UTB ku mubano utajegajega ifitanye Turikiya ashimangira ko uzanakomeza.

    Ati' Twishimiye umubano mwiza Ambasade ya Turikiya ifitanye na UTB kandi ndabizeza ko utazigera uhungabana, kuko uretse iyi gahunda ya 'Turkish Cuisine week' hari n'ibindi byinshi duteganya gukora.'

    Umuyobozi Mukuru wa Kaminuza ya UTB, Ntahemuka John, yashimiye ambasade ya Turikiya mu Rwanda kubera umubano mwiza bafitanye, avuga ko iki gikorwa uretse kuba ari amarushanwa afasha kaminuza, kinagaragaza umuco w'ibihugu byombi.

    Ati' Turashimira ambasade ya Turikiya kuba barahisemo kaminuza yacu kugirango hajye habera ibikorwa byabo bitandukanye, ntabwo bifasha abanyeshuri gusa ahubwo uyu ni n'umwanya mwiza wo kumenyekanisha kaminuza yacu ibyo ikora, inagaragaza ko ibyo ikora bitagarukira mu Rwanda ahubwo yagura bikanagera mu mahanga.'

    Ntahemuka yavuze ko mu gutanga amanota hagendewe ku bintu bibiri harimo kumva uko amafunguro ameze (ni ukuvuga kurya bakumva uburyohe bwayo) ndetse no kureba uburyo biteguye ku isahani.

    Umwe mu banyeshuri wabaye uwa mbere mu cyiciro cy'abarushanyijwe mu guteka amafunguro yo muri Turikiya, Ndashimye Joel, yashimiye kaminuza ya UTB yateguye iki gikorwa agaragaza ko mbere yumvaga ari ibintu bigoye ariko kubera kubikunda yabikoze neza agatsindira itike yo kujya mu gihugu cya Turikiya.

    Ati' Byari ibintu numvaga bizaba bigoye ariko kubera kubikunda no gukora cyane nkakurikirana ibyo nigishijwe, nahawe igihembo cyo kujya gusura muri Turikiya nkareba n'ibikoni byaho,…nkunda guteka ni na byo nize ariko iki gihembo nkikesha kaminuza ya UTB yadushyiriyeho aya mahirwe kandi iharanira kuduha ibyiza.'

    Karangwa Teta, watsinze mu cyiciro cy'abateguye amafunguro nyarwanda, na we yagaragaje ko uretse ibihembo bahawe, hari byinshi yungukiye mu marushanwa bizamufasha mu buzima busanzwe.

    Ati' Byanshimishije kuba nabaye uwa mbere, gusa ntabwo navuga ngo nzi guteka iki kintu neza kuko uhora ugira icyo wongeraho, aha tuba twungukiyemo ubundi bumenyi butandukanye tuzajya twifashisha no hanze.'

    Kaminuza ya UTB isanzwe ifitanye imikoranire na Ambasade ya Turikiya mu Rwanda harimo guha iyi kaminuza ibitabo, ndetse no kohereza abanyeshuri barangije muri iyi kaminuza kujya kwimenyereza umwuga muri icyo gihugu.

    Abatetsi babizobereye bafatanyije na bamwe mu banyeshuri

    Hateguwe amafunguro yo mu Rwanda na Turikiya

    Zulfat Mukarubega washinze Kaminuza ya UTB aganira na Ambasaderi wa Turikiya mu Rwanda Aslan Alper Yüksel

    Umuyobozi Mukuru wa UTB Ntahemuka John na Amabasaderi Aslan Alper Yüksel bategereje kureba igipimo cy’abanyeshuri babo

    Umuco Nyarwanda wigaragazaga mu byo bateguye

    Karangwa Teta hahize abo mu cyiciro cy'abateguye amafunguro nyarwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abanyeshuri-ba-utb-bakoze-amarushanwa-yo-guteka