Category: Uncategorized

  • Impungenge z'u Rwanda kuri 80% by'imyanda ikomoka ku bikoresho by'ikoranabuhanga itari ahabugenewe – #rwanda #RwOT

    Ni ingingo yagarutsweho mu bukangurambaga bwatangijwe na Enviroserve Rwanda bwiswe 'Kusanya E-Waste' buhuriweho n'inzego zinyuranye zirimo Minisiteri y'Ibidukikije, Minisiteri y'Ikoranabuhanga na Inovasiyo, GIZ Rwanda n'abandi batandukanye.

    Ubu bukangurambaga bwatangirijwe i Kigali ku wa 28 Gucurasi 2025 bugamije gushishikariza Abaturage kurushaho kuvangura imyanda y'ikoranabuhanga n'iy'ibikoresha amashanyarazi n'indi isanzwe, kuko yo igomba kujyanwa ahabugenewe.

    Umuyobozi Mukuru wa Enviroserve Rwanda, Mbera Olivier yavuze ko mu Rwanda bafite amakusanyirizo mu turere 24, aho ibikoresho by'ikoranabuhanga n'ibikoresha amashanyarazi bikurwa, bikajyanwa mu Bugesera ahari uruganda rubitunganya.

    Yavuze ko ibihagejejwe bivangurwa bimwe bikanagurwamo ibindi bikoresho, ibindi bigatwikwa mu buryo burengera ibidukikije ariko ko umubare w'abaturage babyitabira ukuri muto.

    Ati 'Turabizi ko abaturage baba bafite ibikoresho bitagikora mu ngo zabo nk'amapasi, amafirigo, amatelefone n'ibindi bishobora kubateza indwara, bigahumanya abana babikinisha cyangwa bigahumanya ibidukikikije. Ntabwo dushaka ko mubizana kuko bishobora kubateza ibyago ahubwo bigomba kugera ahabugenewe bikanagurwa.'

    Mbera yongeyeho ko buri mwaka Enviroserve ibasha kunagura no gutunganya toni ziri hagati ya 1000 na 2000 ku mwaka kandi ko bingana na 80% by'imyanda yose ikomoka ku bikoresho by'ikorabahanga n'ibikoresha amashanyarazi iri mu Rwanda.

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Iradukunda Yves yavuze ko u Rwanda nk'Igihugu kiri gukataza mu ikoranabuhanga ari ngombwa cyane kwita ku micungire y'imyanda irikomokaho.

    Ati 'Mu gihe dukomeje gutera imbere mu ikoranabuhanga tugomba no gufata inshingano zo kumenya kubungabunga ibidukikije rishobora kwangiza. Gukusanya ni intambwe y'ingenzi mu iterambere ry'ikoranabuhanga itwibutsa ko mu gihe turikoresheje neza tuba tubungabunga ubuzima bwacu, ibidukikije ndetse n'ejo hazaza.'

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ibidukijije, Dr Cyiza Béatrice yavuze ko ubwo bukangurambaga bwo kwita ku myanda y'ikoranabuhanga n'ibikoresha amashanyarazi bumaze igihe ariko ko imibare igaragaza ko abaturage bagisabwa kuzamura imyumvire mu kubyitaho.

    Ati 'Kuva mu 2016 twasohoye politiki yo gukusanya neza imyanda ikomoka ku bikoresho by'ikoranabuhanga ndetse mu 2018 hajyaho Enviroserve ndetse hagenda hajyaho n'andi mabwiriza. […]. Turi kugenda twitabira ikoranabuhanga ni byiza ariko se nyuma yaho dukora iki?. Ni ikintu tugomba guhera ubu tukamenya icyo gukora kuko ikoranabuhanga rikomeje kugenda ritera imbere.'

    Dr. Cyiza yongeyeho ko muri Afurika hinjira amatoni menshi y'ibikoresho by'ikoranabuhanga harimo n'ibyakoze bidacungwa neza ku buryo abantu bakwiye gutekereza kabiri mu gucunga imyanda ibikomokaho kuko ihinduka uburozi mu gihe runaka kandi ishobora gukurwamo ibindi bikoresho ahubwo.

    Hagaragajwe akamaro ko gukusanya imyanda ikomoka ku bikoresho by’ikoranabuhanga

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ibidukijije, Dr Cyiza Béatrice, yavuze ko imibare igaragaza ko abaturage bataritabira ku rugero rwiza gukusanya imyanda y’ibikoresho by’ikoranabuhanga

    Umuyobozi Mukuru wa Enviroserve Rwanda, Mbera Olivier yavuze ko abaturage batarumva neza ibijyanye no gukusanya iyi myanda

    Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y'Ikoranabuhanga na Inovasiyo, Iradukunda Yves yavuze ko u Rwanda nk'Igihugu kiri gukataza mu ikoranabuhanga ari ngombwa cyane kwita ku micungire y'imyanda irikomokaho


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/impungenge-z-u-rwanda-kuri-80-by-imyanda-ikomoka-ku-bikoresho-by-ikoranabuhanga

  • Rubavu: I&M Bank Rwanda PLC yatanze Miliyoni 23 Frw zizafasha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi – #rwanda #RwOT

    Muri iyi miliyoni 23 Frw harimo Miliyoni 18 Frw zizakoreshwa mu gutera ingabo mu bitugu abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi 16 no mu gutunganya ubusitani bwo ku Rwibutso rwa Komine Rouge, mu gihe izindi Miliyoni 5 Frw zizakoreshwa mu micungire y'imyanda rusange no gushyigikira gahunda y'isuku mu mujyi wa Rubavu.

    Perezida wa Ibuka mu Karere ka Rubavu, Mbarushimana Gerard yavuze ko inkunga y'amafaranga bagenewe na I&M Bank Rwanda PLC izabafasha mu rugendo rwo kwiyubaka no kubungabunga amateka ya Jenoside.

    Ati 'Inkunga duhawe na I&M Bank Rwanda PLC ni urugero rwiza rwo kwiyubaka no guteza imbere abarokotse Jenoside mu rugendo barimo rwo kwiyubaka kandi izadufasha kubungabunga amateka yo ku Rwibutso rwa Komine Rouge.'

    Umuyobozi Mukuru wa I&M Bank Rwanda PLC, Mutimura Benjamin, yavuze ko kwifatanya n'abarokotse Jenoside kwibuka ari inshingano no guharanira amahoro kugira ngo Jenoside ntizongere kubaho ukundi.

    Ati 'I&M Bank Rwanda PLC n'ikigo cy'imari ariko dufite inshingano ngari zo kwifatanya n'abanya-Rubavu barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu Kwibuka no gushima ubutwari bw'abayihagaritse, aho twaje kubafasha mu rugendo barimo rwo kwiyubaka tubabwira ngo bakomere kandi bakomeze gutwaza.'

    Yakomeje avuga ko I&M Bank Rwanda PLC ishimira ubutwari bw'Abarokotse, ndetse aboneraho kubasaba gukoresha neza inkunga bahawe kugira ngo izabafashe kuva ku rwego rumwe bajya ku rundi.

    Umuyobozi w'Inama y'Ubutegetsi ya I&M Bank Rwanda PLC, Nikhil Rustam Hira, yavuze ko inkunga batanze ari iyo gutera ingabo mu bitugu, ndetse anabizeza ko ubufatanye bwa I& Bank Rwanda Plc n'Akarere ka Rubavu butazarangira.

    Ati 'Ubufatanye bwa I& Bank Rwanda PLC n'Akarere ka Rubavu ntibuzarangira, niyo mpamvu twaje kubatera ingabo mu bitugu, tunaboneraho gushimangira uruhare rwacu kugira ngo Igihugu kibemo ubumwe.'

    Umuyobozi w'Akarere ka Rubavu, Mulindwa Prosper yashimye uruhare rwa I&M Bank Rwanda PLC mu gufasha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ati 'Twishimiye uruhare rwa I&M Bank Rwanda PLC rufatika, ibi byose bisobanuye ubumwe kuko iyi nkunga iradufasha gukomeza kongerera agaciro Urwibutso rwa Komine Rouge no gufasha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi gukomeza kwiyubaka, turayirebera kandi mu gusubiza agaciro abari barakambuwe.'

    Abakozi ba I&M Bank Rwanda PLC basobanuriwe amateka y’Urwibutso rwa Komine Rouge

    Abayobozi b’iyi banki kandi bashyize indabo ku mva

    Umuyobozi Mukuru wa I&M Bank Rwanda PLC, Mutimura Benjamin yavuze ko kwifatanya n'abarokotse Jenoside kwibuka ari inshingano no guharanira amahoro kugira ngo Jenoside ntizongere kubaho ukundi

    I&M Bank Rwanda PLC yageneye Akarere ka Rubavu Miliyoni 23 Frw zo gufasha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi

    I&M Bank Rwanda PLC yageneye Akarere ka Rubavu Miliyoni 10 Frw zo gutunganya ubusitani ku rwibutso rwa Komine Rouge


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rubavu-i-m-bank-rwanda-plc-yatanze-miliyoni-23-frw-zizafasha-abarokotse

  • Inzira izafasha u Rwanda kurema abahanga miliyoni mu bya 'coding' – #rwanda #RwOT

    Ni mu gihe abandi ibihumbi 500 bazahabwa amahugurwa ahanitse ku ikoranabuhanga.

    Hazibandwa ku rubyiruko kuko ruri kuzamuka ku muvuduko uri hejuru, aho imibare y'ibyavuye mu ibarura rusange rya 2022 yerekana ko umubare w'urubyiruko rufite munsi y'imyaka 30 ugera kuri 65,3%.

    Bijyanye n'uko ahazaza h'iterambere ry'Isi hashingiye ku iterambere ry'ikoranabuhanga. Nk'agaciro k'isoko ryo gukora porogaramu za mudasobwa kazagera kuri miliyari 1.000$ bitarenze 2028.

    Banki y'Isi igaragaza ko urwego rw'ikoranabuhanga mu 2022 rwari rwihariye 15,5% by'umusaruro mbumbe w'Isi.

    Bivuze ko niba umusaruro mbumbe w'Isi mu 2022 wari miliyari ibihumbi 105$, urwo rwego rwari rwihariye miliyari ibihumbi 16$.

    Imibare igaragaza kandi ko gushyira imirimo ku ikoranabuhanga imwe ikajya yikora (automation) bigizwemo uruhare n'abahanga muri coding bishobora kuzamura umusaruro kugera kuri 40%.

    U Rwanda rwabibonye kare maze rushyiraho gahunda izwi nka '1 Million Rwandan Coders (1MRC)'.

    1MRC ikurikiranwa n'Inama igamije ikoranabuhanga ridaheza (Digital Inclusion Council: DIC) ku bufatanye na Minisiteri y'Ikoranabuhanga.

    Uyu muhigo uzafasha mu kuziba icyuho kijyanye n'ubumenyi mu by'ikoranabuhanga, guhanga imirimo n'indi mishinga iri mu cyerekezo 2050, aho u Rwanda ruzaba rubarizwa mu bihugu bikize.

    Intego ni ukubakira Abanyarwanda ubushobozi mu bumenyi bukenewe mu by'ikoranabuhanga, cyane muri iyi Si ikataje mu ikoranabuhanga no kugira u Rwanda igicumbi cy'impano mu by'ikoranabuhanga.

    Uretse kurema abaganga, bizafasha no mu kwimakaza udushya mu mirimo itandukanye, no guteza imbere ubukungu bw'u Rwanda bushingiye ku ikoranabuhanga.

    Ni gahunda ya leta kandi izafasha mu guhanga imirimo byibuze itari munsi y'ibihumbi 250 buri mwaka. Byose bizagerwaho iryo koranabuhanga ribigizemo uruhare rufatika.

    Ifite icyo ivuze ndetse ikenewe mu Rwanda kuko nk'ubu ubushomeri mu rubyiruko rugeze kuri 18,8% bigatizwa umurindi n'uko rwinshi muri rwo nta bumenyi bwifuzwa ku isoko ry'umurimo rufite.

    Ikindi ni uko u Rwanda rwiyemeje guha abaturage barwo bari mu gihe cyo gukora bagera kuri miliyoni 8,3, ubumenyi bukenewe ku ku isoko.

    Aha ruzaba ruri mu bya mbere byahanze imirimo myinshi, himakazwa imirimo ishingiye ku dushya dutanga ibisubizo ku bibazo abaturage baba bafite ariko hanazamurwa ibijyanye no kwihangira imirimo.

    Nubwo ari gahunda idaheza ariko igenewe cyane abari hagati y'imyaka 18 na 35, ibigo mpuzamahanga by'ikoranabuhanga n'abashoye imari mu rwego rw'ikoranabuhanga mu Rwanda.

    1MRC izashyirwa mu bikorwa mu buryo butandukane binyuze mu gufasha abantu kubona aho bakura ubumenyi mu by'ikoranabuhanga hatangwa amahugurwa atandukanye, gutanga amasomo atangirwa impamyabushobozi, imenyerezamwuga n'amahirwe y'imirimo ijyanye n'ikoranabuhanga hifashishijwe abafatanyabikorwa batandukanye.

    Umwe mu bafatanyabikorwa bari gufasha kugira ngo hahunda ya 1MRC igerweho ni TeKnowledge, ikigo cyibanda ku guteza imbere serivisi z'ikoranabuhanga by'umwihariko iry'ubwenge buhangano, umutekano mu bijyanye n'ikoranabuhanga n'ibindi.

    Ubwo yavugaga kuri iyi gahunda, umuyobozi muri iki kigo gifite amashami 19 mu Isi, Yvankester Amaife, yavuze ko mu Rwanda yahabonye ubushake mu bijyanye no kwimakaza ikoranabuhanga uhereye ku nzego zo hasi.

    Ati 'Muri TeKnowledge tuzi neza uburyo gushora imari mu kubakira abantu ubushobozi mu bumenyi bw'ikoranabuhanga byafasha mu kugera ku musaruro uhambaye. Ni yo mpamvu 1MRC yanyemeje, ni uguha ibihumbi by'ababyiruka uburyo bwo kubyaza umusaruro amahirwe ahari. Izingiro ry'ahazaza mu bijyanye n'impano mu by'ikoranabuhanga riri mu Rwanda. Dutewe ishema no kuba turi hano.'

    Umuyobozi ushinzwe imishinga mu Muryango Mpuzamahanga wita ku Murimo, Fatima Elsanousi, yavuze ko impinduramatwara mu bijyanye n'ikoranabuhanga igamije guteza imbere abaturage, hitabwa ku bushobozi no gutegura uko ahazaza h'umurimo hazaba hameze.

    Ati 'Ni inkingi mwikorezi mu kubakira urubyiruko ubushobozi, rugahabwa ubumenyi bukenewe kugira ngo rugire uruhare mu guteza imbere ubukungu bushingiye ku ikorwanabunga.'

    Elsanousi yagaragaje ko ILO izirikana akamaro ko guteza imbere ikoranabuhanga mu kwimakaza umurimo unoze, udaheza ndetse unahesha agaciro abawukora.

    Ati 'U Rwanda rukomeje kugarahaza ko ruyoboye muri ibi bintu bigizwemo uruhare na gahunda ya 1MRC ifasha abantu kubona ubumenyi bujyanye n'ikoranabuhanga.'

    Mu myaka itanu iri imbere u Rwanda ruzaba rufite abahanga mu bya coding barenga miliyoni


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/inzira-izafasha-u-rwanda-kurema-abahanga-miliyoni-mu-bya-coding

  • Nta 'piece' y'umutwe ibaho iyo umenetse- CSP Habintwari aburira abamotari – #rwanda #RwOT

    Babibwiwe kuri uyu wa Gatatu tariki ya 28 Gicurasi 2025, mu bukangurambaga bwa Gerayo Amahoro bwahujwe n'ubwo gukoresha 'casques' zujuje ubuziranenge.

    Ni igikorwa cyabereye kuri Sitade ya Nyagatare, ahahurijwe abamotari barenga 1000 berekwa ibibi byo gukoresha 'casques' zitujuje ubuziranenge.

    Ubu bukangurambaga buri gukorwa na Minisiteri y'Ibikorwaremezo na Polisi y'u Rwanda, aho bari kuzenguruka igihugu bereka abamotari 'casques' zujuje ubuziranenge bakwiriye gukoresha.

    Umuyobozi wa Polisi y'u Rwanda wungirije mu ishami rishinzwe umutekano wo mu muhanda, CSP Habintwari Vincent, yavuze ko abamotari bafatiye runini Abanyarwanda benshi ari nayo mpamvu Leta ibitaho umunsi ku munsi.

    Yabasabye gukoresha 'Casques' zujuje ubuziranenge kuko igice cy'umutwe kidashobora gusimbuzwa iyo kigize ikibazo.

    Ati 'Umutwe ntugira 'piece' iwusimbura iyo umenetse biba birangiye. Niyo mpamvu tubasaba kwambara ingofero zujuje ubuziranenge, kuko nizo zishobora kurinda ubwonko bwanyu mu gihe cy'impanuka. Hari abambara 'casques' gusa ngo bagire uko basa cyangwa baboneke neza imbere y'ababagenzura, nyamara iyo 'casques' ari mbi nta cyo imumarira igihe ugeze mu kaga.''

    CSP Habintwari yasabye abamotari b'i Nyagatare kutambara 'Casques' zidafite ubushobozi bwo kurinda umutwe, izishaje cyangwa se izacitse kuko ngo ntacyo zabamarira mu gihe bakoze impanuka.

    Niyomukunzi Gad uri mu bamotari bitabiriye iyi nama, yasabye Polisi kubafasha kurwanya abiyitirira umwuga w'ubumotari kuko ari bamwe mu babasebya baba bambaye 'casques' zitujuje ubuziranenge, hakaba n'abagenda mu muhanda batazambaye.

    Ndizeye Emmanuel we yagize ati 'Nari nsanzwe nambara 'casques' ariko sinarinzi akamaro kayo, ubu nsobanukiwe ko ariyo yonyine yatuma nsigara ndi muzima igihe impanuka yabaye. Niyemeje kujya nambara 'casques' kandi ikomeye.''

    Akarere ka Nyagatare kabarizwamo abamotari barenga 1500 bakorera mu mirenge itandukanye cyane cyane mu Mujyi wa Nyagatare. Kuri ubu u Rwanda rukeneye miliyari 5 Frw zo kuvana ku isoko 'casques' zitujuje ubuziranenge.

    CSP Habintwari yabwiye abamotari ko nta ‘piece’ y'umutwe ibaho, abibutsa ko bakwiriye kuwurinda

    Abamotari bagize umwanya wo gutanga ibitekerezo no kubaza ibibazo

    Aba bamotari beretswe ‘Casque’ yujuje ubuziranenge


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nta-piece-y-umutwe-ibaho-iyo-umenetse-csp-habintwari-aburira-abamotari

  • Intambara yo mu burasirazuba bwa RDC nta ngaruka yagize ku ishoramari mu Rwanda- RDB – #rwanda #RwOT

    Ni ingingo yagarutsweho n'Umuyobozi Mukuru wa RDB, Jean Guy Afrika, mu kiganiro yagiranye na Jeune Afrique.

    Imya irenga 30 irashize u Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bwarayogojwe n'ikibazo cy'umutekano muke giterwa ahanini n'imitwe yitwaje intwaro ikorera muri iki gice irimo na FDLR yiganjemo abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Iki kibazo cy'umutekano muke cyatumye Abanye-Congo babarirwa mu bihumbi biganjemo abavuga Ikinyarwanda bahungira mu bihugu by'abaturanyi birimo n'u Rwanda.

    Iki kibazo cy'ubuhunzi ndetse n'ubushake buke bwa Leta ya RDC mu kugishakira igisubizo nibyo byatumye havuka Umutwe wa M23, uvuga ko uharanira uburenganzira bw'Abanye-Congo bavuga Ikinyarwanda bagiye birengagizwa kenshi n'ubuyobozi bw'igihugu cyabo.

    Kuva mu mpera za 2021 uyu mutwe wubuye imirwano iwuhunganishije n'ihuriro ry'Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC).

    Mu kiganiro yagiranye na Jeune Afrique, Umuyobozi Mukuru wa RDB, Jean Guy Afrika, yabajijwe niba hari ingaruka iyi ntambara yagize ku ishoramari ry'u Rwanda cyane ko ruhana imbibi n'uburasirazuba bwa RDC.

    Mu gusubiza, Jean Guy Afrika yavuze ko nta ngaruka zigaragara mu rwego rw'ishoramari mu Rwanda kubera iki kibazo.

    Ati 'Ndatekereza ko byaba byiza nkoresheje imibare, mu 2024 mu makuru aheruka, twazamutseho 32% mu bijyanye n'ishoramari ryanditswe, tugera kuri hafi miliyari 3,2$, tuvuye kuri miliyari 2,5$. Navuga ko ibiri kuba mu Burasirazuba bwa RDC nta buryo na bumwe byagize ingaruka ku ishoramari ryinjira mu Rwanda kandi uko ni ukuri, twabaha imibare bibaye ngombwa.'

    Yakomeje avuga ko kimwe mu byafashije u Rwanda kutegerwaho n'ingaruka n'iyi ntambara ari ingamba z'ubwirinzi zashyizweho.

    Yavuze ko izi ngamba z'ubwirinzi zatumye abashoramari babona ko u Rwanda ari igihugu gitekanye.

    Ati 'Byagiye bivugwa kenshi mu matangazo yashyizwe hanze na Guverinoma, twafashe ingamba z'ubwirinzi, kugira ngo intambara itarenga imbibi ikagera ku butaka bwacu, ibyo byatanze icyizere mu bijyanye n'ishoramari n'umutekano. Umutekano ukomeje kugaragara mu Rwanda watumye abashoramari babona ko u Rwanda rutekanye, hejuru y'ibyaba biri kuba mu Burasirazuba bwa RDC.'

    Yakomeje avuga ko kugeza ubu hari icyizere ko ibintu bizasubira mu buryo bitewe n'ibiganiro biri kugirwamo uruhare n'impande zitandukanye birimo n'ubuhuza bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

    Ati 'Ubu inzira y'aho ibintu bigana yarushijeho gusobanuka, ubwo bwoba bushobora kuba bwari buhari mbere ni ubwo mu bihe byashize.'

    RDB yerekanye ko mu 2024 handitswe ishoramari rishya ringana na miliyari 3,2 $, ni ukuvuga arenga miliyari 4528 Frw avuye kuri miliyari 2,4 $ mu 2023.

    Muri iri shoramari irijyanye n'inganda, imari n'ubwishingizi ndetse n'ibijyanye n'imitungo itimukanwa ryihariye 77,9%.

    Ibyo byatumye Umujyi wa Kigali wiharira 75,4% by'ishoramari rishya ryanditswe mu mwaka ushize, ni ukuvuga ko arenga miliyari 2,47$ (arenga miliyari 3493 Frw) yashowe mu mishinga izakorera mu Mujyi wa Kigali.

    Nyuma y'Umujyi wa Kigali hakurikiraho Intara y'Iburengerazuba yashowemo miliyoni 496,2$ yashyizwe mu mishinga itandukanye.

    Mu Burasirazuba hagiyeyo ishoramari rishya ringana na miliyoni 155,4$.

    Ku ruhande rw'Intara y'Amajyaruguru naho hari ishoramari rifite agaciro ka miliyoni 109,8$, mu gihe Intara y'Amajyepfo yashowemo miliyoni 37,8$ ikaba ari nayo yabonye ishoramari rito mu mwaka ushize.

    Ugereranyije n'umwaka ushize ibikorwa by'ishoramari byanditswe byiyongereyeho 23,8%.

    Umuyobozi Mukuru wa RDB, Jean Guy Afrika yavuze ko intambara yo mu burasirazuba bwa RDC nta ngaruka yagize ku ishoramari mu Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/intambara-yo-mu-burasirazuba-bwa-rdc-nta-ngaruka-yagize-ku-ishoramari-mu-rwanda

  • U Rwanda rwasinye amasezerano yo kohereza amabuye ya beryllium muri Kazakhstan – #rwanda #RwOT

    Byatangajwe kuri uyu wa 28 Gicurasi 2025 nyuma y'uruzinduko Perezida Perezida Kagame yagiriye muri Kazakhstan.

    Ni amasezerano yasinywe hagati y'Ikigo cy'u Rwanda Gishinzwe Mine, Peteroli na Gaz (Rwanda Mining Board- RMB) n'Ikigo cy'Ubwiteganyirize cya Kazakhstan kizwi nka Samruk Kazyna.

    Umuyobozi Mukuru wa Samruk Kazyna,Nurlan Zhakupov, yavuze ko impamvu y'aya masezerano ari uguteza imbere ubufatanye mu mishinga y'amabuye y'agaciro.

    Ati 'Ni amasezerano atanga amahirwe mashya mu kohereza beryllium, iri mu y'ingenzi cyane akoreshwa mu itumanaho, igisirikare, ibijyanye n'isanzure no mu nganda zikora bimwe mu bikoresho bitandukanye.'

    Yashimangiye ko ayo masezerano azafasha mu guteza imbere ubufatanye bw'u Rwanda na Kazakhstan haba mu by'ubukungu na politiki.

    Uyu muyobozi yavuze ko amabuye azajya atumizwa mu Rwanda bigizwemo uruhare n'ikigo cya Kazakhstan gitunganya ingufu za nucléaire, n'ibindi byuma biboneka hake kizwi nka Ulba Metallurgical Plant.

    Ulba Metallurgical Plant itunganya beryllium ni ishami ry'ikigo cya Kazatomprom kizwiho gutunganya ingufu za nucléaire.

    Kazatomprom iri mu bigo bya mbere mu Isi bitunganya uranium nyinshi ku Isi, aho nko mu 2023 yatunganyije ingana na 20% by'iyo ku Isi yose.

    Ni ikigo cyashinzwe mu 1997, kikagira uruhare mu gutumiza no kohereza uranium nyinshi, ibyuma biboneka hake, n'ibindi binyabutabire byifashishwa mu gutunganya ingufu.

    Ulba Metallurgical Plan ifite ubushobozi bwo gutunganya byibuze toni 1500 za beryllium.

    Beryl ivanwamo beryllium ni ibuye rishashagirana cyane rijya kumera nk'isarabwayi risanzwe.

    Beryllium ivangwa n'ibindi mu gukora ibikoresho bikomeye ariko bitaremereye cyane. Ishonga bigoranye cyane kuko bisaba kugeza ku kigero cy'ubushyuhe cya 1287°C.

    Bisobanuye ko idapfa guhangarwa n'ubushyuhe bwinshi. Ni yo mpamvu gikoreshwa mu bikoresho byifashishwa mu isanzure nk'ibyogajuru, indege, bifasha kuguruka byihuta n'ibindi.

    Ikoreshwa kandi mu gukora intwaro, mudasobwa, telefoni n'ibindi bikoresho bisaba kwihanganira ubushyuhe bwinshi.

    Ni amabuye u Rwanda rukizeho cyane kuko aboneka mu bice hafi ya byose bicukurwamo andi mabuye y'agaciro bikaba akarushyo iyo bigeze mu turere twa Muhanga, Ngororero na Rutsiro, Nyanza, Rubavu, ndetse nk'i Nyanza habonetse ikirombe kinini cyane cya beryllium kitari gifite ba nyiracyo

    Ubusanzwe inganda zikora ibikoresho biva muri beryllium zajyaga kuyikura mu bice byo muri y'Amerika y'Epfo, ariko bikavugwa ko ayo mabuye ari kugenda ashira mu birombe byaho, ari yo mpamvu zerekeje mu bindi bice by'Isi cyane cyane ibyo u Rwanda ruherereyemo.

    Yari amabuye atitabwaho mu myaka yashize ariko nyuma yo mumenywa ko afite uwo mumaro ungana uko yasamiwe hejuru.

    Ubwo yasozaga uruzinduko rwe muri Kazakhstan, Perezida Kagame yavuze ko we na mugenzi we, Kassym-Jomart Tokayev, bagiranye ibiganiro byatanze umusaruro ushimishije, agaragaza ko ibihugu byombi bihujwe n'ubucuti bukomeye bufatwa nk'umusingi mu gukomeza ubufatanye.

    Ati 'Nyuma yo gusinya amasezerano, turajwe ishinga no kwagura amahirwe y'ubufatanye. Ibihugu byacu byiyemeje gusangira ubunararibonye mu nzego zitandukanye nk'ubucuruzi, ikoranabuhanga n'ubuhinzi.'

    Umukuru w'Igihugu yakomeje ashimira ubufatanye bwa Samruk-Kazyna na RMB, avuga ko u Rwanda ruzungukira cyane mu iterambere rya Kazakhstan, by'umwihariko mu mishinga ishingiye ku ihangwa ry'udushya y'icyo gihugu. Ati 'By'umwihariko mu nzego nk'ingufu, ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro no kuyatunganya.'

    Perezida wa Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev, yavuze ko igihugu cyabo n'u Rwanda byiyemeje guteza imbere ikoreshwa ry'ingufu zitangiza n'umutungo kamere.

    Yavuze ko ibihugu byombi zibafatanya mu mishinga itandukanye ariko ihuriweho mu bucuruzi ndetse n'ishoramari.

    Ati 'Twibanze kandi by'umwihariko ku bijyanye no guhangana n'ihindagurika ry'ibihe no kurengera ibidukikije.'

    U Rwanda rukomeje guteza imbere umusaruro w'amabuye y'agaciro, aho nko mu 2024 ayo rujyana ku isoko ryo hanze wiyongereye kuva kuri miliyoni 373$ mu 2017 ugera kuri miliyari 1,7$ mu 2024.

    Perezida wa Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev (iburyo) yakiriye mugenzi we w’u Rwanda Perezida Paul Kagame

    Perezida wa Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev (iburyo) na mugenzi we w’u Rwanda Paul Kagame baganiriye ku bufatanye mu nzego zitandukanye

    Perezida Kagame yasuye n’Ikigo cya Kazakhstan gishinzwe iby’isanzure

    U Rwanda na Kazakhstan byasinyanye amasezerano atandukanye arimo n’uko u Rwanda ruzohereza beryllium muri iki gihugu cyo muri Aziya


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/u-rwanda-rwasinye-amasezerano-yo-kohereza-amabuye-ya-beryllium-muri-kazakhstan

  • Ntabwo wayobora udatanga serivisi inoze- Depite Kazarwa ku nzego z'ibanze – #rwanda #RwOT

    Yabigarutseho mu kiganiro yagiranye n'abanyamakuru cyagarukaga ku gikorwa cyo gusura abaturage mu gihugu hose, Abadepite bateguye bagamije gukurikirana ibimaze kugerwaho mu mikorere y'inzego z'imitegekere zegerejwe abaturage mu gutanga serivisi nziza.

    Iki gikorwa cyatangiye kuri uyu wa 28 Gicurasi kugeza ku wa 04 Kamena 2025 mu ntara zose no ku wa 7-8 Kamena 2025 mu Mujyi wa Kigali.

    Perezida w'Umutwe w'Abadepite, Kazarwa Gertrude, yagaragaje ko umutungo wa mbere w'igihugu ari Umuturage, bityo ko akwiye guhabwa serivisi nziza.

    Ati 'Umutungo wacu wa mbere nk'igihugu ni umuturage. Umuturage niyumva anyuzwe kandi amerewe neza tuzaba dufite igihugu cyiza kandi n'ubu dufite igihugu cyiza kuko hari aho twabavanye n'aho bageze ndetse na serivisi zibagenewe zigatangwa neza.'

    Yavuze ko abayobozi b'inzego z'ibanze bakwiye gushyira imbere imitangire inoze ya serivisi kandi zigatangwa mu buryo bwihuse.

    Yakomeje ati 'Imitangire ya serivisi iri mu nkingi z'imiyoborere, ntabwo wayobora udatanga serivisi inoze kandi ku gihe. Iyo bigenze neza byose bigahura, umuturage arishima kandi akumva ashyizwe ku isonga.'

    Yerekanye kandi ko bagiye kujya gusuzuma imitangire ya serivisi mu gushimangira ko umuturage ahora ku isonga kandi ko kigamije kugenzura no gushyigikira imiyoborere idaheza.

    Yagize ati 'Iki gikorwa kirashimangira inshingano y'Inteko Ishinga Amategeko ijyanye no kugenzura ibikorwa bya Guverinoma no gushyigikira imiyoborere idaheza kandi ishyira umuturage ku isonga, bigira uruhare mu kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry'intego za NST2 n'icyerekezo 2050.'

    Yasabye abayobozi b'inzego z'ibanze kurushaho kwegera abaturage no kubaha serivisi inoze ndetse n'abaturage basabwa kujya bagira umuco wo kunyurwa mu gihe ibibazo byabo byahawe ibisubizo.

    Muri izi ngendo, Abadepite bazasura ahatangirwa serivisi ku rwego rw'Umurenge, harimo serivisi z'ubutaka n'imyubakire, ibiro bishinzwe irangamimerere n'izitangirwa mu ikoranabuhanga rya Irembo basuzuma niba serivisi zitangwa ku buryo bunoze, uko zifasha abazikeneye n'uko byorohera abaturage kuzigeraho.

    Abadepite kandi bazagirana ibiganiro n'abaturage ku ngingo zijyanye n'ubumwe n'ubudaheranwa bw'Abanyarwanda, gukemura amakimbirane hatisunzwe inkiko, kurangiza imanza, imitangire ya serivisi ndetse n'inshingano mboneragihugu Abanyarwanda basangiye mu iterambere ry'igihugu.

    Nyuma y'izo ngendo hakorwa isesengura ryimbitse ku ngendo bakoze n'ibyo bakuyeyo, hagatangwa ibitekerezo by'icyakorwa mu kunoza imikorere ndetse hagatangwa n'imyanzuro igenerwa inzego bireba.

    Biteganyijwe ko bazasura imirenge irenga 200 hirya no hino mu gihugu, kandi ku wa 31 Gicurasi 2025, bazifatanya kandi n'abaturage mu bikorwa by'umuganda rusange mu turere twose mu ntara.

    Perezida w'Umutwe w'Abadepite, Kazarwa Gerturde, yagaragaje ko abayobozi b'inzego z'ibanze bakwiye gushyira imbere abaturage no gutanga serivisi zinoze

    Perezida w'Umutwe w'Abadepite, Kazarwa Gerturde, aganira n’abanyamakuru ku ngendo Abadepite bagiye kugira mu baturage

    Depite Kazarwa yagaragaje ko serivisi ari inkingi y’imiyoborere myiza bityo ko imitangire yayo ikwiye kwihutishwa

    Amafoto: Nzayisingiza Fidele


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ntabwo-wayobora-udatanga-serivisi-inoze-kandi-ku-gihe-depite-kazarwa

  • Rwanda Polytechnic igiye gushyira ku isoko ry'umurimo abarenga 4500 – #rwanda #RwOT

    Ibi yabitangaje ku wa 28 Gicurasi 2025, ubwo yari mu kiganiro n'abanyamakuru.

    Dr. Mucyo yavuze ko abagera kuri 4562 bazahabwa impamyabushobozi ari abarangije amasomo mu cyiciro cya mbere n'icya kabiri cya kaminuza mu mashami atandukanye y'Ishuri Rikuru ry'u Rwanda ry'Imyuga n'Ubumenyingiro.

    Yavuze ko 1489 bazahabwa impamyabushobozi y'icyiciro cya kabiri cya Kaminuza.

    Ati 'Dufite igikorwa cyo guha abanyeshuri barangije impamyabumenyi n'impamyabushobozi bangana na 4562. Muri abo abangana na 1489 bazahabwa impamyabushobozi y'icyiciro cya Kabiri cya Kaminuza.'

    Ni ku nshuro ya munani Ishuri Rikuru ry'Imyuga n'Ubumenyingiro rizaba ritanze impamyabumenyi.

    Mu mwaka wa 2024, abanyeshuri bahawe impamyabushobozi bari 3024, muri abo harimo abakobwa bangana na 29,2% mu gihe abahungu banganaga na 70,8%.

    Dr. Mucyo yavuze ko mu igenzura bakoze ku banyeshuri barangaje amasomo mu mu 2024, basanze 70% bafite icyo bakora. Muri aba harimo 59% bahise babona akazi, mu gihe 11% bakomeje amasomo mu byiciro byisumbuye cyangwa bakaba bari mu kwimenyereza umwuga.

    Muri aba kandi harimo 18% bihangiye imirimo ku buryo bashobora kwinjiza nibura ibihumbi 400 Frw ku kwezi.

    Kugeza ubu Ishuri Rikuru ry'Imyuga n'Ubumenyingiro rifite amashami umunani hirya no hino mu gihugu harimo; RP Gishari College, IPRC Huye, IPRC Karongi, IPRC Kigali, IPRC Tumba, IPRC Musanze ndetse na IPRC Ngoma.

    Abarangiza amasomo y’imyuga n’ubumenyingiro babona akazi barenga 70%


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/rwanda-polytechnic-igiye-gushyira-ku-isoko-ry-umurimo-abarenga-4500

  • Gufatanya mu bushakashatsi mu by'Isanzure, mu bikubiye mu masezerano y'u Rwanda na Kazakhstan – #rwanda #RwOT

    Nko mu bijyanye na politiki, Perezida wa Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokayev, yagaragaje ko ibihugu byombi byemeranyije gushyiraho ibiganiro mu bijyanye na politiki.

    Ati “Dufata u Rwanda nk'umufatanyabikorwa wo kwizerwa muri Afurika kandi dufite ubushake bwo kongera ubufatanye. Inama y'uyu munsi yari ifite igisobanuro gikomeye. Nk'abaganiriye ku buryo bwo kongera ubufatanye, twameranyije ku masezerano atandukanye arimo ajyanye no guteza imbere ibiganiro mu bya politiki. Mu minsi iri imbere, abaminisitiri b'ububanyi n'amahanga bazagirana ibiganiro byo ku rwego rwo hejuru.”

    Ibi kandi bizanajyana no gukuraho visa ku badipolomate. Impande zombi kandi zemeranyije gushyiraho amatsinda ahuriweho, azagira uruhare mu guteza imbere ibijyanye n'ubwikorezi hagati y'ibihugu byombi, uburyo bwo gutwara ibintu (logistics) ndetse n'ubucuruzi.

    Abayobozi bombi kandi baganiriye ku bijyanye no kwihaza mu biribwa ndetse n'uburyo umusaruro w'ubuhinzi ukomoka muri Kazakhstan ushobora kugezwa ku isoko rya Afurika. Iki gihugu kiza mu 10 bya mbere ku Isi bifite umusaruro mwinshi w'ibinyampeke.

    Mu 2024, iki gihugu cyasaruye umusaruro w'ibinyampeke ungana na toni miliyoni 26,7, izamuka rya 11,4% ugereranyije n'uko byari byagenze mu mwaka wari wabanje. Iki gihugu cyohereza umusaruro wacyo mu bihugu birenga 80 ku Isi. Urebye nko ku ngano gusa, usanga iki gihugu cyohereza mu mahanga toni miliyoni umunani.

    Uyu musaruro urakenewe muri Afurika kuko uyu Mugabane utumiza nibura hejuru ya 50% by'ingano ukoresha ku mwaka.

    Perezida Tokayev yavuze ko iyi ngingo yaganiriweho, ati “Twasuzumye uburyo bwo kujyana umusaruro ukomoka ku buhinzi wa Kazakhstan ku Mugabane wa Afurika.”

    Hagiye gukorwa ubushakashatsi buhuriweho mu bijyanye n'Isanzure

    Abakuru b'Ibihugu bombi kandi banaganiriye ku bijyanye no guteza imbere ubushakashatsi mu by'Isanzure n'ikoranabuhanga.

    Perezida Tokayev ati “Ibihugu byacu bimaze kugira ubunararibonye mu nzego z'ikoranabuhanga, ubwenge bw'ubukorano ndetse n'Isanzure. Twemeranyije gushyiraho imishinga ihuriweho mu bijyanye n'ikoranabuhanga ndetse no kurwanya ibyaha bikorerwa kuri internet (cybersecurity). Hasinywe amasezerano ahuriweho yo gukora ubushakashatsi mu by'Isanzure.”

    U Rwanda na Kazakhstan kandi byemeranyije ku gushyiraho imishinga ihuriweho iri mu nzego zirimo ingufu zisubira ndetse no gukoresha neza umutungo kamere. Ibi byitezweho kuzazamura ingano y'ubucuruzi bukorwa hagati y'ibihugu byombi ndetse no guteza imbere ibijyanye n'ishoramari.

    Ku rundi ruhande, impande zombi zizakorana mu bijyanye n'imari, cyane cyane ko ibihugu byombi byifuza guhinduka ihuriro rya serivisi z'imari mu bice biherereyemo.

    Mu kugera kuri iyi ntego, hashyizweho uburyo bw'itumanaho hagati y'amahuriro y'imari ya Astana, Umurwa Mukuru wa Kazakhstan, na Kigali.

    Perezida Tokayev yavuze ko bitazagarukira aho kuko ibihugu byombi bifite gahunda yo kurushaho gufatanya mu bijyanye n'imari, ati “Turateganya kurushaho guha imbaraga ubufatanye [bwacu] ku masoko mpuzamahanga y'imari.”

    Hagati aho, ibihugu byombi byiyemeje gufatanya mu bijyanye no guhangana n'imihindagurikire y'ikirere ndetse no kurengera ibidukikije.

    Perezida Tokayev ati “Twashimangiye akamaro ko gusangira ubunararibonye [mu kurengera ibidukikije] ndetse tuganira ku buryo bwo guhuza imbaraga mu gukemura ibibazo bifitanye isano n'ibidukikije.”

    U Rwanda na Kazakhstan kandi bizarushaho gufatanya mu bijyanye no guteza imbere umuco, uburezi ndetse na siyansi. Mu bijyanye n'uburezi, hagaragajwe ko ari ingenzi mu guteza imbere ubufatanye mu bumenyi, gufatanya mu bushakashatsi ndetse no guhererekanya abanyeshuri.

    Ku bijyanye na politiki mpuzamahanga, Perezida Tokayev yavuze ko ibihugu byombi bishyigikiye ibiganiro mu gukemura ibibazo n'amakimbirane ari hirya no hino ku Isi, avuga ko ari ingenzi ko ibihugu byombi byatangira gushyira mu bikorwa amasezerano byashyizeho umukono.

    Perezida Kagame yasuye Ikigo gikora ibijyanye n'Isanzure cya Kazakhstan

    Perezida Kagame yasuye Ikigo gikora ibijyanye n'Isanzure muri Kazakhstan, National Space Center. Ni urugendo rwari rugamije kurebera hamwe uburyo ibihugu byombi byarushaho guteza imbere imikoranire muri uru rwego mu bijyanye n'ikoranabuhanga.

    Muri uru ruzinduko, yari kumwe n'abayobozi barimo Umuyobozi Mukuru w'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Isanzure, Rwanda Space Agency (RSA), Gaspard Twagirayezu.

    National Space Center ni ikigo giteye imbere mu bijyanye no gukora ubushakashatsi mu bya siyansi, gukora ibishushanyo mbonera, gukora amagerageza, guhuza ubushakashatsi, kugenzura raporo z'ibigo by'ubushakashatsi, gutanga inama ku Nama y'Igihugu ishinzwe iby'ikirere muri Kazakhstan n'ibindi.

    Iki kigo kandi gitanga ubufasha mu bya tekiniki n'ubumenyi ku bikorwaremezo byo ku butaka no mu Isanzure n'itumanaho mu bijyanye n'Isanzure. Kinafasha kandi mu gukora ibijyanye n'ibidukikije, ubuhinzi, ubutaka, ubutare, amazi n'ibindi bikorwa bishingiye ku butaka.

    Ubufatanye bwa National Space Center ndetse na Rwanda Space Agency bwarushaho gutuma u Rwanda rubona ubunararibonye bw'iki kigo cyo muri Kazakhstan, cyane ko kimaze kubaka ubumenyi muri iki cyiciro.

    Kazakhstan ni igihugu gifite ijambo rikomeye muri Aziya yo Hagati mu rwego rw'ubukungu na politiki. Ifite uruhare rwa 60% mu musaruro mbumbe w'Akarere, uturuka ahanini mu bucuruzi bwa peteroli, gaz n'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro.

    Perezida Kagame yagize ati 'Kazakhstan yateye intambwe zigaragara mu iterambere ry'igihugu, zigaragazwa n'uruhare rwiyongera kandi rwubaka igira ku rwego rw'Isi. Ibi byagizwemo uruhare n'ubuyobozi bwanyu ndetse n'umuhate w'abaturage ba Kazakhstan, Bwana Perezida.'

    Umukuru w'Igihugu yamenyesheje Tokayev ko u Rwanda rwishimira kuba umufatanyabikorwa n'inshuti ya Kazakhstan, cyane ko ruzi ko iterambere ryubakira ku miyoborere myiza no gukorana n'abafatanyabikorwa beza.

    Ubucuruzi hagati y'ibihugu byombi bwari bufite agaciro ka 381,700$ mu 2024, mu gihe bwari bufite agaciro ka miliyoni 6,7$ mu 2023. Hagati ya Mutarama na Werurwe uyu mwaka, agaciro k'ubu bucuruzi kageze ku 104,700$, inyongera ya 14.4% ugereranyije n'igihembwe cya mbere cya 2024.

    Perezida Kagame yaherukaga muri Kazakhstan mu 2015.

    Perezida Kagame yasuye Ikigo gikora ibijyanye n'Isanzure muri Kazakhstan, National Space Center

    Perezida Kagame yasobanuriwe bimwe mu bikoresho biri mu Kigo gikora ibijyanye n'Isanzure muri Kazakhstan, National Space Center

    Perezida Kagame yeretswe ibice bigize National Space Center

    Perezida Kagame yakiriwe mu cyubahiro gikwiriye Umukuru w’Igihugu


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gufatanya-mu-bushakashatsi-mu-by-isanzure-mu-bikubiye-mu-masezerano-y-u-rwanda

  • Ibihugu bya Afurika byasabwe guha agaciro no gushyigikira umwuga w'ubugenzuzi bwite – #rwanda #RwOT

    Ibi yabigarutseho kuri uyu wa 28 Gicurasi 2025, ubwo yatangizaga ku mugaragaro Inama Mpuzamahanga y'Abagenzuzi Bwite mu bigo byo muri Afrika 'AFIIA 2025', ibaye ku nshuro ya 11, u Rwanda rukaba rwarayakiriye bwa mbere.

    Inama ya African Federation of Institutes of Internal Auditors (AFIIA) yahurije hamwe Abayobozi mu nzego zitandukanye, Abikorera, ndetse n'Abagenzuzi bwite baturutse mu bihugu bitandunye birimo 24 byo muri Afurika n'ahandi, baganira ku ruhare rwabo mu guteza imbere ibihugu byabo na Afurika muri rusange.

    Kabera yavuze ko abagenzuzi bwite ari inkingi ya mwamba mu miyoborere isobanutse kandi ishyira imbere gukorera mu mucyo, kunoza imikorere no kubaka ibirambye.

    Yagaragaje ko abagenzuzi bwite bafasha igihugu kumenya ibitagenda neza, kwirinda imicungire mibi no gukoresha umutungo neza kandi ku buryo bufitiye abaturage n'igihugu akamaro.

    Yagize ati 'Iterambere ry'u Rwanda kuva mu mateka mabi ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 kugera aho rugeze uyu munsi, ntiryabaye impanuka, rishingiye ku myitwarire myiza, gukorera mu mucyo no gukunda gutanga umusaruro. Ndashima uruhare rukomeye abagenzuzi bwite bagize muri uru rugendo.'

    Yakomeje ati 'Turifuza ko ibihugu byose bya Afurika byumva agaciro ko gushyigikira umwuga w'ubugenzuzi bwite nk'uko tubikora mu Rwanda. Bayobozi, mubahe amahirwe, mubatege amatwi, mubongerere ubushobozi, mubemerere kuvugisha ukuri. Dufatanyije, twubake umugabane urimo imiyoborere myiza, aho abaturage bizera inzego zibayobora.

    Umuyobozi w'Inama y'Ubutegetsi mu Bagenzuzi Bwite ku rwego rw'Isi, Terry Grafenstine, yavuze ko muri Afurika n'Isi yose hari ikibazo cya ruswa mu bigo bitadukanye bityo abagenzuzi bwite ari bo bafite uruhare rukomeye mu kuyikumira.

    Ati 'Afurika ishobora kwishyira hamwe nk'umugabane, ikanashishikariza urubyiruko kugira uruhare mu miyoborere, ubugenzuzi, gucunga no guteza imbere imikorere myiza, kugira ngo bagire uruhare mu iterambere ry'ibigo byabo no mu muryango mugari, kuko ari byo tugamije mu mwuga wacu.'

    Diakite Mousa witabiriye iyi nama ya AFIIA 2025 aturutse muri Benin, yavuze ko uyu ari umwanya wo gusangira ubunararibonye, gukora ubushakashatsi, no gutanga umusanzu mu guteza imbere imiyoborere myiza, kunoza uburyo bw'igenzura ry'imikorere mu bigo bya Leta n'ibyigenga mu buryo buganisha ku iterambere rirambye.

    Muri iyi nama ya AFIIA 2025 habereyemo isinywa ry'amasezerano y'ubufutanye hagati y'Umuyobozi w'abagenzuzi bwite ku rwego rw'Isi n'uwo ku rwego rwa Afurika agamije gushyira hamwe mu kurushaho guteza imbere uyu mwuga muri Afurika no ku rwego Mpuzamahanga.

    Inama ya AFIIA 2025 yahurije hamwe Abayobozi bo nzego za Leta, iza’abikorera n’abagenzuzi bwite baturutse mu bihugu bitandukanye

    Inama ya AFIIA yitabiriwe n’abantu batandukanye baturutse mu bihugu 24 byo muri Afurika n’ahandi

    Bamwe mu bayobozi bitabiriye inama ya AFIIA 2025 barimo n’Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi, ushinzwe Imari ya Leta, Kabera Godfrey

    Inama ya AFIIA yitabiriwe n’abarenga 1000 baturutse mu bihugu bitandukanye

    Muri iyi nama hasinywe amasezerano y’ubufatanye hagati y’Umuyobozi w'Inama y'Ubutegetsi mu Bagenzuzi Bwite ku rwego rw'Isi, Terry Grafenstine n’Umuyobozi Mukuru wa AFIIA, Ruth Doreen Mutebe

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Imari n'Igenamigambi, Kabera Godfrey, yavuze ko abagenzuzi bwite bagira uruhare rukomeye mu iterambere bityo bakwiye kwitabwaho

    Umuyobozi Mukuru wa AFIIA, Ruth Doreen Mutebe ari gushyira umukono ku masezerano

    Amafoto: Nzayisingiza Fidele


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kabera-yasabye-ibihugu-bya-afurika-guha-agaciro-no-gushyigikira-umwuga-w