Category: Uncategorized

  • Kwimura Agakiriro ka Gisozi bizakorwa, ikitaramenyekana ni igihe – Umuvugizi w'Umujyi wa Kigali – #rwanda #RwOT

    Ku wa 3 Kamena 2025, IGIHE yasuye ako gakiriro by'umwahariko mu gice giherutse kwibasirwa n'inkongi y'umuriro cya Koperative Adarwa gikorerwamo ibijyanye n'ububaji.

    Nyuma y'iminsi ine icyo gice cyibasiwe bikomeye n'inkongi y'umuriro, kuri ubu ibyangiritse byinshi biracyakurwamo ndetse kongera kuhakorera biracyasaba akazi kenshi karimo no kubaka izindi nyubako.

    Abahakoreraga bavuga ko nta makuru baramenya y'ikigomba gukurikiraho, gusa abenshi muri bo nta bwishingizi bw'ibyo bakoreramo bafite uretse ubw'inyubako ya Adarwa bakodeshaga.

    Bamwe bavuga ko bumva amakuru ko n'igice kitafashwe n'inkongi y'umuriro na cyo cyizasenywa hagatangira kubakwa bundi bushya cyangwa Agakiriro kakimurwa.

    Umuvugizi w'Umujyi wa Kigali, Ntirenganya Emma Claudine, yabwiye IGIHE ko hari gahunda yo kwimura Agakiriro ko ku Gisozi ikitaramenyekana ari igihe gusa.

    Yagize ati 'Kwimura Agakiriro ko ku Gisozi ni ibintu bishoboka ikitaramenyekana ni igihe. Ibintu bizagenda bijyanishwa n'igihe mu Mujyi wa Kigali ni byinshi kandi ni urugendo rukorwa buhoro buhoro.'

    'Ubu ikintu cy'ingenzi turi gukora ku Gakiriro ko ku Gisozi n'ahandi hahurira abantu benshi ni ukureba ko bubahiriza amabwiriza. Harimo abo usanga barashyizemo ibifite ubushobozi bw'inyubako abandi barasatiriye imihanda kandi byose bigomba kuvaho. Turi kubafasha kubishyira mu bikorwa mu buryo bwihuse.'

    Agakiriro ko ku Gisozi kamaze kwibasirwa n'inkongi inshuro zirindwi kuva mu 2017, ndetse igitera ikizitera gikomeje kuba urujijo.

    Mu mpera za Gicurasi 2025 ubwo gaheruka gushya hahiye igice kinini cyane gitunganyirizwamo ibijyanye n'ububaji ndetse kugeza ubu haracyabarurwa agaciro k'ibyangirikiyemo.

    Agakiriro ko ku Gisozi gaherutse kwibasirwa n’inkongi y’umuriro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kwimura-agakiriro-ka-gisozi-bizakorwa-ikitaramenyekana-ni-igihe-umuvugizi-w

  • Kamonyi-Karama: Polisi yataye muri yombi umusore Ukekwaho kwirara mu nsina z'umuturage akararika #rwanda #RwOT

    Umugabo w'imyaka 32 y'amavuko wo mu karere ka Kamonyi, Umurenge wa Karama, Akagari ka Bunyonga, Umudugudu wa Nyenyeri ukekwaho kwirara mu murima w'umuturage agatema insina 36, ibitoki akabitema agashyira hasi bimwe akabyangiza biri ku nsina zihagaze yatawe muri yombi na Polisi y'u Rwanda ikorera mu Karere ka Kamonyi.

    Amakuru intyoza.com ikesha bamwe mu baturage b'aho uyu mugabo ukekwaho ubu bugome yabukoreye, babwiye umunyamakuru ko uyu ukekwa yafashwe kuri uyu wa Kabiri, nta masaha menshi aciyeho hagaragaye ibyabaye.

    Bavuga kandi ko uyu mugabo aturanye n'uwo akekwaho ko yakoreye ubu bugome bwo kujya mu murima akangiza urutoki rwe, aho hari n'insina zari zifite ibitoki birimo ibyari mu gihe cyo gusarurwa, ibyo atatemye ngo bigwe hasi atemye insina, yatemaguye ibitoki bikiri hejuru.

    Aba baturage babwiye kandi umunyamakuru ko uwatawe muri yombi yari umugabo wibana mu rugo wenyine kuko umugore n'abana be ngo bari baramuhunze bakagenda bahunze amahane n'ihohoterwa bakorerwaga kenshi mu rugo. Bivugwa kandi ko yakundaga kugirana amakimbirane y'imbibi n'uwo avugwaho gukorera ibikorwa akurikiranyweho.

    Umuvugizi wa Polisi y'u Rwanda mu Ntara y'Amajyepfo, SP Emmanuel Habiyaremye yabwiye intyoza.com ko ukekwa muri ibi bikorwa bibi yatawe muri yombi na Polisi, akaba yahise ashyikirizwa Sitasiyo ya Polisi na RIB I Kayenzi ari nabo bashinzwe Umurenge wa Karama.

    SP Emmanuel Habiyaremye, avuga ko Polisi iburira n'undi wese watekereza gukora ibikorwa bibi nk'ibyo uyu yakoze cyangwa se agakora ibindi bigize icyaha ko Polisi itazamwihanganira, ko n'uwagerageza kwihisha azahigwa kugeza afashwe agashyikirizwa amategeko, agahanirwa ibyo yakoze.

    Uyu ukekwa ari kuri Sitasiyo ya Polisi na RIB ya Kayenzi. Amakuru agera ku intyoza.com ni uko afatwa bamusanganye umuhoro ukiriho amakakama.

    Munyaneza Théogène

    Source : https://www.intyoza.com/2025/06/04/kamonyi-karama-polisi-yataye-muri-yombi-umusore-ukekwaho-kwirara-mu-nsina-zumuturage-akararika/

  • Yiyahuriye kuri etage yo 'Kwa Makuza', asiga yanditse ibaruwa inenga ababyeyi be – #rwanda #RwOT

    Ahagana Saa Kumi zo kuri uyu wa Gatatu, nibwo uyu musore bitaramenyekana akarere akomokamo, yahanutse mu igorofa yo Kwa Makuza. Amakuru avuga ko yinjiye muri iyo nyubako, akajya muri restaurant iri mu igorofa rya 13, akicara wenyine.

    Mu gihe bari bataramwakira, nibwo yasimbutse akagwa hasi mu Imbuga City Walk, akitaba Imana.

    Umuvugizi wa Polisi mu Mujyi wa Kigali, ACP Boniface Rutikanga, yabwiye IGIHE ko iperereza rigiye gukorwa kugira ngo hamenyekane icyaba cyatumye yiyahura. Ntabwo haramenyekana aho yakomokaga.

    Ati 'Amakuru dufite ni uko yagiye muri restaurant iri mu igorofa ya 13 yicaramo ari wenyine hanyuma arasimbuka, agwa hasi ku mbuga imbere y'inyubako ahita yitaba Imana, ubutabazi bwahageze busanga yashizemo umwuka.'

    Ubwo IGIHE yahageraga, yasanze abantu benshi bashungereye n'inzego z'umutekano zahageze, zihita zitwara umurambo. Mu byo yari afite, harimo telefoni n'urupapuro.

    Urwo rupapuro yari yararwanditse ku wa 20 Gicurasi avuga ko arambiwe ubuzima abayemo, asaba imbabazi abo yahemukiye, ashimira abamubaye hafi, agaya ababyeyi be ko batamwitayeho ndetse anabasaba ko bakwita kuri murumuna we.

    Umwe mu baturage twasanze aho byabereye yagize ati 'Twebwe rero twagiye kumva ikintu kiraturitse, turebye dusanga ni umuntu wikubise hasi […] Yari yambaye umupira n'inkweto, ipantalo ariko twabonye ari n'umwana ntabwo twamenya ngo yiyahuye azira iki.'

    Undi yagize ati 'Umuntu wari uri aho yanyuze yambwiye ko bagiye kubona babona umuntu abanyuzeho yihuta ahita asimbuka.'

    Aho uyu musore yiyahuriye hari abantu benshi

    Uyu musore yiyahuye aturutse mu nyubako yo Kwa Makuza

    Abashinzwe umutekano bahise bagera aho uyu musore yiyahuriye mu gihe gito cyane

    Abantu benshi bahise bahurira hafi y’aho uyu musore yaguye

    Imodoka ya RIB yahise igera aho uyu musore yiyahuriye mu gihe gito cyane


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/yiyahuriye-kuri-etage-yo-kwa-makuza-asiga-yanditse-ibaruwa-inenga-ababyeyi-be

  • Izo kode zanyu ziteye iseseme-Senateri Uwizeyimana ku mvugo za 'Gogwe' na 'Goyi' zihishe ivanguramoko – #rwanda #RwOT

    Ibi yabigarutseho mu kiganiro itsinda ry'abasenateri bagize Komisiyo y'Ububanyi n'Amahanga, Ubutwererane n'Umutekano ryagiranye n'inzego zitandukanye muri aka Karere zifite mu nshingano kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside no guteza imbere ubumwe n'ubudaheranwa bw'Abanyarwanda.

    Abasenateri bari mu bikorwa byo Kugenzura uko ingamba zo kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside zishyirwa mu bikorwa, imikorere n'uruhare by'amahuriro y'ubumwe n'ubudaheranwa mu guteza imbere ubumwe n'ubudaheranwa bw'Abanyarwanda no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, no kugenzura uko abarangiza ibihano ku byaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi bafashwa gusubira mu Muryango Nyarwanda, kumenya imbogamizi ziri mu kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside n'iziri mu guteza imbere ubumwe n'ubudaheranwa n'ingamba ziteganyijwe zo kuzikuraho.

    Senateri Uwizeyimana Evode uri muri iyi Komisiyo yagize ati 'Hari ibintu twari twarakomeje kumva byari byarakomeje kuvugwa muri aka Karere bya (Gogwe na Goyi)[…], abantu badusobanuriye ko ari ibintu by'amatiku n'ibintu by'inyungu, aho byari byarakomeje guhwihwiswa, ni byinshi twagiye twumva aho umuntu wabaga ashaka gutikura cyangwa ufite ibyo ashaka kwikubira, agatangira kuvuga ko hari ikibazo cy'abagogwe n'abagoyi. Izo kode zanyu ziteye iseseme, kandi twarabisobanukiwe tugenda twabyumvise.'

    Senateri Uwizeyimana Evode akomeza avuga ko bari barakomeje kumujijisha bamubyinisha muzunga ariko nyuma bamusobanurira ko uvuze abagogwe aba avuze Abatutsi, uvuze abagoyi akaba avuze Abahutu.

    Yanaboneyeho gusaba abatuye aka Karere gukorera hamwe, bagasenyera ubugozi umwe kugira ngo babashe kubaka Igihugu gitera imbere.

    Umurinzi w'Igihango, Mudenge Boniface yunga murya Senateri Evode Uwizeyimana na we yahamije ko uburyo buhishe bwo kuvuga ngo Gogwe na Goyi bavuga iby'amoko y'Abahutu n'Abatutsi byakoreshwaga n'abagambiriye inyungu zabo.

    Ati 'Dushimye ko ibintu bya Gogwe na Goyi mwabimenye, byaturyaga kandi mwabibonye neza munamenya n'imvano yabyo, byari byararemwe n'ababikoreshaga mu nyugu zabo bwite. Ibi twari twarabitwererewe.'

    Senari Evode Uwizeyimana yavuze ko imvugo zizimije z’amoko ziteye iseseme

    Abagize Inama Njyanama, inzego zishinzwe umutekano n’abandi bayobozi bitabiriye ibi biganiro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/izo-kode-zanyu-ziteye-iseseme-senateri-uwizeyimana-ku-mvugo-za-gogwe-na-goyi

  • BNR yahagurukiye kuziba icyuho hagati y'abagore n'abagabo mu kwitabira serivisi z'imari hifashishijwe telefoni – #rwanda #RwOT

    Ni ubukangurambaga bwateguwe mu rwego rwo kuzamura imibare y'abagore bakoresha serivisi z'imari hifashishijwe telefoni 'mobile money' no kuzamura imibereho myiza y'abaturage muri rusange.

    Igerageza ry'iyi gahunda ryatangiriye mu turere twa Nyaruguru, Nyamasheke, Rulindo na Ngoma aho uyu munsi hamaze guhugurwa 35.000.

    Biteganyijwe ko muri buri karere nibura hazahugurwa abagore 7500 muri mu turere 17 twiganjemo utwo mu bice by'icyaro ariko bukazagera ku bagore 127000.

    Imibare ya BNR igaragaza ko abagore bakiri hasi mu gukoresha serivisi z'imari zikoreshejwe telefoni kuko bari kuri 72% mu gihe abagabo bari kuri 81%.

    BNR kandi igaragaza ko hari abagore barenga miliyoni badakoresha izo serivisi bityo ubwo bukangurambaga bugamije kugabanya icyo cyuho kikigaragara.

    Guverineri wungirije wa Banki Nkuru y'u Rwanda, Dr. Justin Nsengiyumva, waganirije abaturage bo mu Karere ka Gakenke, yagaragaje ko ubwo bukangurambaga bugamije kugabanya icyuho kikirimo hagati y'abagore n'abagabo mu gukoresha serivisi z'imari.

    Ati 'Twasanze nubwo Abanyarwanda basigaye bakoresha uburyo bwa telefoni mu kwishyurana, twasanze ku bagore hakiri ikibazo, ubushakashatsi bwagaragaje ko abagore ari bake mu gukoresha ubu buryo.'

    Yakomeje 'Twatekereje uko twafasha abagore rero mu gihugu ngo bazamuke, ibintu twbonye harimo ko abagore batabona amafaranga buri gihe, konti zabo zidakora zigasnzira, cyangwa abagabo akaba ari bo biharira telefoni kuko umuryango uyitunze ari imwe. Izo ni zimwe mu ngorane.'

    Yavuze ko abagore bazanahugurwa kuri serivisi z'imari ndetse n'uburyo bwo gukora imishinga ibyara inyungu ishobora gutuma bakorana bya hafi n'ibigo by'imari kandi bakoroherwa kugera ku mari.

    Yakomeje ati 'Burya iyo uteje umugore imbere biroroshye ngo igihugu gitere imbere.'
    Muri iyi gahunda, BNR ikorana n'ibindi bigo by'imari bitandukanye bigamije kwegereza Abaturarwanda serivisi zabyo.

    Meya w'Akarere ka Gakenke, Mukandayisenga Vestine, yashimye ubu bukangurambaga bugamije guteza imbere abagore mu gukoresha servisi z'imari, yerekana ko buzatanga umusaruro kandi buzafasha abagore mu kuzamura ubukungu.

    Ati 'Turabona ko uyu mushinga uzatugirira akamaro kanini.'

    Akarere ka Gakenke gatuwe n'abaturage barenga ibihumbi 389 muri bo 50,5% ni igitsina gore.

    Biteganyijwe ko ubu bukangurambaga buzaba bwageze mu turere twose duteganyijwe mu gihe cy'umwaka umwe kandi bwitezweho kuzamura imyumvire kuri serivisi z'imari.

    Guverineri wungirije wa Banki Nkuru y'u Rwanda, Dr. Justin Nsengiyumva, yagaragaje ko ubu bukangurambaga bwitezweho umusaruro

    Meya w'Akarere ka Gakenke, Mukandayisenga Vestine, yashimye ubu bukangurambaga bugamije guteza imbere abagore mu gukoresha servisi z'imari

    BNR yaganirije abagore bo muri Gakenke ku gukoresha serivisi z’imari

    Umukozi muri Equity Bank Rwanda Plc ishami rishinzwe guteza imbere imibereho myiza y’abaturage, yagaragaje ko abagore bahawe ikaze muri iyi banki

    Abagore bari bishimiye ubu bukangurambaga

    Inzego z’umutekano zari zihagarariwe

    Abagore basobanuriwe impamvu bakwiye kwitabira serivisi z’imari

    Amafoto: Kwizera Herve


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/bnr-mu-bukagurambaga-bugamije-gukangurira-abagore-gukoresha-serivisi-z-imari

  • Ubutaka bwimuweho abo mu manegeka i Kigali buzaba ubwa nde? – #rwanda #RwOT

    Umwaka wa 2023 warangiye imiryango irenga 6000 mu bihumbi 10 yagombaga kwimurwa mu manegeka ivanyweyo ijya gukodesherezwa hanashakwa imidugudu abafite amikoro make bashobora gutuzwamo.

    Abimuwe mu bice bitandukanye bya Kigali harimo abavuye mu Murenge wa Gisozi nk'ahazwi nko mu Budurira no munsi ya Dove Hotel, mu Gatsata n'ahandi.

    Bamwe mu bari bahatuye baganiriye na IGIHE bavuze ko bafite ibyangombwa by'ubwo butaka ariko batazi niba bukiri mu maboko yabo ku buryo babukoreraho ibindi bikorwa cyangwa ngo babugurishe.

    Twagiramungu Joseph wari utuye mu Mudugudu wa Rukeri ku Gisozi ahafite inzu ebyiri yavuze ko nta kindi kintu ashobora kuhakorera.

    Ati 'Nta kintu dushobora kuhakorera kuko n'ababigerageje ubuyobozi bw'inzego z'ibanze bwagiye bubamaganira kure bubabwira ko bitemewe. Ntiwahororera nk'amatungo cyangwa ngo ube wahagurisha kuko hari n'umushoramari witwa Marshal wagerageje kuhatugurira ariko na byo ntibyakunze.'

    Yakomeje agaragaza ko ubuyobozi bw'Umurenge wa Gisozi bwabijeje ko hari ingurane bazahabwa ku buryo bizeye ko Leta izabashakira ubundi buryo baturamo.

    Nyirahirwa Brigitte na we wari utuye mu Mudugudu wa Rukeri wimuwe yari afite umugabo ariko bakaza gutandukana yavuze ko aho bari butuye ubu hari ibibanza bibiri yakabaye yikenuza kuko ubuzima butamworoheye.

    Ati 'Njya mpingamo ibishyimbo ariko muri iyi minsi ubuyobozi bwohereje abantu baza guteramo ibiti by'imigano. Ntabwo bigeze batubaza rero tukumva ubwo butaka butakiri mu maboko yacu.'

    Ndagijimana Jean Baptiste wari utuye mu Kagari ka Nyamabuye mu Murenge wa Gatsata na we avuga ko yari ahafite inzu yo guturamo n'indi y'ubucuruzi. Yavuze ko mu Ugushyingo 2024 ubuyobozi bwahateye ibiti by'ubusitani, muri Mata 2025 bagaruka kubibagara ku buryo bakeka ko hafitiwe indi gahunda na Leta.

    Ati 'Niba hazakorerwa izo gahunda zindi twifuza ko baza bakaduha amafaranga y'ibyo bibanza byacu tugashaka ukuntu twabona ubundi buryo dutura.'

    Umuvugizi w'Umujyi wa Kigali, Ntirenganya Emma Claudine, yabwiye IGIHE ko kuba abo baturage barimuwe ku butaka bari batuyeho bitavuze ko butakiri mu maboko yabo.

    Ati 'Ubutaka bukoreshwa icyo bwagenewe hagendewe ku gishushanyo mbonera ariko kandi ba bantu bimuwe kuko aho bari bari atari aho guturwa haba hari ikindi bwagenewe ariko ntibivuze ko butakiri ubwabo. Ubutaka bwakomeje kuba ubwabo ariko bukoreweho icyo bwagenewe gukoreshwa.'

    Yavuze ko ahatewe ibiti batahabambuye ahubwo ari umuganda babahaye wo kubafasha kuhabungabunga.

    Ati 'Mu Gatsata twahakoze umuganda wo gutera ibiti twanasabye abari bahatuye ko baza tugafatanya. Ibyo biti n'ubundi ni ibyabo kuko iyo bitewe mu butaka bwawe biba ari ibyawe wemerewe no kubisarura niyo byaba ari umuganda wabihateye.'

    Ku kijyanye n'abashaka kugurisha ubutaka bwabo yagize ati 'Buri wese akoresheje icyangombwa cye yegera Umujyi wa Kigali tukareba ushaka kubugura icyo azabukoresha niba cyemewe tukabyemeza cyangwa tukabitambamira. Habonetse umushoramari munini ubushaka na we abanza kutwegera tugasuzuma umushinga ashaka kuhakorera.'

    Yongeyeho ati 'Ntabwo umuntu ukuwe ahashyira ubuzima bwe mu kaga ahabwa ingurane. Haramutse hagiye gukorerwa igikorwa icyo ari cyo cyose ni bwo bahabwa ingurane.'

    Ntirenganya yavuze ko ikindi gishobora gukoreshwa ubwo butaka ku bafite ubushobozi ari ukubaka inzu zikomeye zijyanye n'ubuhaname hafite kuko hamwe bahimuwe ku bw'inzu zubatse nabi ariko bidakuyeho ko hari izindi zishobora kuhubakwa.

    Umujyi wa Kigali ugaragaza kugeza mu ntangiriro za Mutarama 2025 ingo 5.671 zari zimaze kwimurwa mu manegeka mu turere dutatu tuwugize mu gihe izagombaga kwimurwa ari 7.232.

    Abari batuye ahahanamye barimuwe ariko ubu bibaza iherezo ry’ubutaka bwabo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/ubutaka-bwimuweho-abo-mu-manegeka-i-kigali-buzaba-ubwa-nde

  • Nyamagabe: Hagiye gukoreshwa asaga miliyari 87 Frw mu gukemura ikibazo cy'amazi adahagije – #rwanda #RwOT

    Ni umushinga watangirijwe mu Murenge wa Kibirizi, ku wa 3 Kamena 2025, herekanwa imiyoboro migari y'amazi azubakwa muri aka karere.

    Umuyobozi w'Akarere ka Nyamagabe, Niyomwungeri Hildebrand, yagaragaje ko uyu mushinga uje ukenewe kuko mu ngo ibihumbi 92 zituye i Nyamagabe zigizwe n'abaturage ibihumbi 374 , 51% ni bo bafite amazi hafi yabo gusa, mu gihe abaterenga 5% ari bo bayafite mu ngo.

    Uretse kuvoma kure, yanavuze ko hari abaturage batari bake bakivoma amazi mabi, ariko uyu mushinga ukazasiga bishyizweho iherezo.

    Ati 'Dufite ingo zingana na 18% zikivoma amazi yo ku masoko atari meza, tukizera ko hamwe n'uyu mushinga, iki kibazo tuzagisezerera.'

    Bamwe mu baturage bo muri Nyamagabe babwiye IGIHE ko bategerezanyije amatsiko menshi aya mazi kuko bumva azabaruhura imvune.

    Nyirahabimana Chantal, umubyeyi w'abana babiri, utuye mu Murenge wa Kibirizi, yavuze ko aho bavoma ubu bakora urugendo rurenga isaha hanaterera, bikanongeraho ko haba hari amazi make, ibituma bayarwanira.

    Ati 'Nk'ubu izuba ryatangiye kuva, amazi aba aza ari udutonyanga, kuhavoma bisaba gutanguranwa, ubundi hakavoma uw'ingufu. Si twe tuzabona bayatugejejeho, numwa nzakora ibishoboka byose nkayakurura mu rugo.''

    Umuyobozi Mukuru muri Minisiteri y'Ibikorwaremezo (MININFRA) ushinzwe amazi n'isukura, Maniraruta Gemma, yibukije ko mu ntego za Gahunda yo Kwihutisha Iterambere (NST2), harimo ko amazi azagera muri buri midugudu, ari na yo mpamvu uyu mushinga waje gutanga umusanzu muri Nyamagabe.

    Yakomeje asaba abaturage cyane cyane ababyeyi kuzifashisha aya mazi bazamura isuku, bakaniteza imbere.

    Ati 'Amazi ni iterambere kuko iyo yakwegereye wunguka igihe watakazaga uvoma. Niba wavomaga ijerikani mu isaha, atanu aboneka mu masaha atanu. Amazi nakwegera ukajya uvoma mu munota umwe, amajerikani atanu, uzayabona mu minota itanu, ikindi gihe ukoremo mirimo.'

    Iyi miyoboro izubakwa ku nkunga y'Umuryango Water for People, aho izatanga angana na 50% y'ingengo y'imari izakenerwa, andi atangwe na WASAC Group, Akarere ka Nyamagabe n'abandi bafatanyabikorwa.

    Mu bizakorwa muri uyu mushinga harimo kuvugurura Uruganda rw'Amazi rwa Gisuma rugeza amazi mu Mujyi wa Nyamagabe, hazatangwa ibigega bw'amazi bisaga 500 mu mashuri, hubakwe inganda z'amazi kuri Rukarara na Mberurume, hubakwe imiyoboro y'amazi y'uburebure bwa 1420,6 Km, hubakwe ubwiherero 1300, amashuri 100 n'ibigo by'ubuvuzi 24 nabyo biyahabwe, hatibagiranye amasoko n'abaturage bose.

    I Nyamagabe hatangijwe umushinga wa miliyari 87 Frw ugamije kugeza amazi meza ku baturage bose

    Meya w’Akarere ka Nyamagabe, Niyomwungeri Hildebrand, yavuze ko uyu mushinga bawitezeho iminduka zikomeye mu kwegereza abatuye i Nyamagabe amazi

    Umuyobozi Mukuru wa WASAC Group, Prof Munyaneza Omar, yavuze ko mu bizakorwa harimo kongerera ubushobozi uruganda rw’amazi rwa Gisuma ruha umujyi wa Nyamagabe

    Umuyobozi Mukuru wa Water for People ku Isi, Mark Duey, yavuze ko uyu muryango umaze gutanga asaga miliyoni 54 $ mu bikorwa by’amazi mu Rwanda

    Umuyobozi Mukuru muri MININFRA ushinzwe amazi n’isukura, Maniraruta Gemma yavuze ko intego y’igihugu muri NST2 ari ukugeza amazi meza ku baturarwanda bose


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/nyamagabe-hagiye-gukoreshwa-asaga-miliyari-87-frw-mu-gukemura-ikibazo-cy-amazi

  • Agathon Rwasa: 'Amatora ategerejwe mu Burundi si amatora, ni inkinamico ya CNDD-FDD' #rwanda #RwOT

    Umurundi w'umunyapolitiki utavuga rumwe n'ubutegetsi, Agathon Rwasa, yatangaje ko amatora ategerejwe mu Burundi atari amatora nyayo, ahubwo ari inkinamico iteguwe n'ishyaka riri ku butegetsi, CNDD-FDD. Ibi yabigarutseho mu kiganiro yagiranye n'itangazamakuru, aho yanasabye ko haterana inama yo ku rwego rw'igihugu kugira ngo hatangwe ubutumwa bukomeye buhamagarira ihagarikwa ry'ubutegetsi bwa Perezida Evariste Ndayishimiye abwita 'ubutegetsi bw'igitugu'.

    Rwasa yavuze ko amatora y'abadepite n'abayobozi ba za komine agiye kuba yazamuye umwuka mubi muri politiki y'igihugu kubera uburyo atateguwe mu mucyo. Yagaragaje ko muri politiki y'u Burundi harangwa ibikorwa byo guheza, ivangura, gucecekesha abatavuga rumwe n'ubutegetsi, ndetse no guhonyora uburenganzira bwo gutanga ibitekerezo mu bwisanzure.

    Yagize ati: 'Aya si amatora. Ni inkinamico yateguwe na CNDD-FDD. Kwiyamamaza kwabo nabyo n'inkimyidagaduro. Nta biganiro mpaka, nta guhangana. Byose bisa nk'ibyamaze gukorwa.'

    Uyu munyapolitiki yemeza ko ibikorwa byo kwiyamamaza bimaze iminsi bikorerwa mu mwuka w'ubwoba, aho abaturage babangamirwa n'Imbonerakure, urubyiruko rushyigikiye ishyaka riri ku butegetsi.

    Ngo ibi bikorwa bigamije gutera ubwoba no gukumira bamwe kugira ngo batitabira amatora cyangwa ngo bagire uruhare mu miyoborere y'igihugu.

    Rwasa kandi yashinje ishyaka rya CNDD-FDD gukoresha inzego zose zishinzwe amatora nk'intwaro zaryo, guhera ku rwego rwo hasi kugeza kuri Komisiyo y'Igihugu yigenga ishinzwe amatora (CENI). Avuga ko ibi bikuraho icyizere cy'amatora asesuye kandi atabogamye.

    Agathon Rwasa: 'Amatora ategerejwe mu Burundi si amatora, ni inkinamico ya CNDD-FDD'

    Yongeyeho ko hari ibikorwa byo gukumira abaturage bamwe, harimo no kubambura amakarita y'itora ku ngufu no kubatera ubwoba cyane cyane mu bice by'icyaro.

    Ibi byose Rwasa abifata nk'ibimenyetso simusiga byerekana ko ubutegetsi buri gukora ibishoboka byose ngo butegeke buhoro buhoro, bunyuze mu nzira zidakurikije amahame ya demokarasi.

    Yashoje asaba ko abanyarwanda, abarundi n'amahanga, batangira kugira ijambo ku byo abona nk'iyica rubozo rya politiki mu gihugu cye, asaba ko hakorwa inama rusange y'igihugu ishobora kuba inzira yo gusubiza ibintu ku murongo.

    Source : https://kasukumedia.com/agathon-rwasa-amatora-ategerejwe-mu-burundi-si-amatora-ni-inkinamico-ya-cndd-fdd/

  • Kwimura Agakiriro ko ku Gisozi birashoboka ariko ntibiri vuba aha – Umuvugizi w'Umujyi wa Kigali – #rwanda #RwOT

    Ku wa 3 Kamena 2025, IGIHE yasuye ako gakiriro by'umwahariko mu gice giherutse kwibasirwa n'inkongi y'umuriro cya Koperative Adarwa gikorerwamo ibijyanye n'ububaji.

    Nyuma y'iminsi ine icyo gice cyibasiwe bikomeye n'inkongi y'umuriro, kuri ubu ibyangiritse byinshi biracyakurwamo ndetse kongera kuhakorera biracyasaba akazi kenshi karimo no kubaka izindi nyubako.

    Abahakoreraga bavuga ko nta makuru baramenya y'ikigomba gukurikiraho, gusa abenshi muri bo nta bwishingizi bw'ibyo bakoreramo bafite uretse ubw'inyubako ya Adarwa bakodeshaga.

    Bamwe bavuga ko bumva amakuru ko n'igice kitafashwe n'inkongi y'umuriro na cyo cyizasenywa hagatangira kubakwa bundi bushya cyangwa Agakiriro kakimurwa.

    Umuvugizi w'Umujyi wa Kigali, Ntirenganya Emma Claudine, yabwiye IGIHE ko kuri ubu nta gahunda ya vuba yo kwimura ako gakiriro ihari.

    Yagize ati 'Kwimura Agakiriro ka Gisozi ni ibintu bishoboka ariko ntabwo biri vuba aha ngaha. Ibintu bizagenda bijyanishwa n'igihe mu Mujyi wa Kigali ni byinshi kandi ni urugendo rukorwa buhoro buhoro.'

    'Ubu ikintu cy'ingenzi turi gukora ku Gakiriro ko ku Gisozi n'ahandi hahurira abantu benshi ni ukureba ko bubahiriza amabwiriza. Harimo abo usanga barashyizemo ibifite ubushobozi bw'inyubako abandi barasatiriye imihanda kandi byose bigomba kuvaho. Turi kubafasha kubishyira mu bikorwa mu buryo bwihuse.'

    Agakiriro ko ku Gisozi kamaze kwibasirwa n'inkongi inshuro zirindwi kuva mu 2017, ndetse igitera ikizitera gikomeje kuba urujijo.

    Mu mpera za Gicurasi 2025 ubwo gaheruka gushya hahiye igice kinini cyane gitunganyirizwamo ibijyanye n'ububaji ndetse kugeza ubu haracyabarurwa agaciro k'ibyangirikiyemo.

    Agakiriro ko ku Gisozi gaherutse kwibasirwa n’inkongi y’umuriro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/kwimura-agakiriro-ko-ku-gisozi-birashoboka-ariko-ntibiri-vuba-aha-umuvugizi-w

  • Uko Abanyarwanda bazungukira ku isoko rya carbone rihanzwe amaso – #rwanda #RwOT

    Binyuze mu isoko rya carbone, ibihugu bikiri mu nzira y'amajyambere ari na byo bigira uruhare ruto mu kohereza mu kirere imyuka igihumanya, bigirana amasezerano n'ibikize bikishyura ikiguzi ku bikorwa bigamije kugabanya imyuka ihumanya bityo uwishyuye ntabe akibarwa nk'uhumanya ikirere ku rugero rw'ibyo yaguze.

    Aha hakubiyemo imishinga yo gutera amashyamba, kuyabungabunga ntatemwe cyangwa kubungabunga urusobe rw'ibinyabuzima bishobora gukurura umwuka wa C02 woherezwaga mu kirere. Harimo kandi ibikorwa byose bibungabunga ibidukikije nko gukoresha ingufu zisubira.

    Munyazikwiye yasobanuye uko iki gikorwa kigenda, ati 'Dufate urugero nk'umuntu ukoresha amashyiga atatu, ugashyiramo inkwi ugacana, wabara imyotsi yose yasohotse ukoresheje izo nkwi ushobora gusanga usohora nka gigatonnes 100 za carbone ukavuga ngo uzanye rondereza igabanya ibicanwa ariko ishobora no kugabanya imyotsi yoherezwa mu kirere ikaba yasohora gigatonnes 10. Icyo kinyuranyo cya 90 watumye zitajya mu kirere ni zo ushobora kuba wagurisha.'

    Senateri Mugisha Alexis yabajije icyo abaturage bashobora kungukira muri iryo soko rya carbone u Rwanda rugaragaza ko rihanzwe amaso.

    Yakomeje ati 'Icyo umuntu asigara yibaza, ibiva muri iryo soko rya carbone byunganira bite umuturage w'Umunyarwanda kuba yabasha kugera ku bicanwa mu buryo bumworoheye kurusha ubwo yashoboraga gukoresha mbere y'uko riboneka? Ku buryo byanamutiza umurindi akirinda kuba yakwangiza ibidukikije.'

    Munyazikwiye yasobanuye ko mu Rwanda hari imishinga 19 iri ku isoko rya carbone, 12 muri yo iri mu rwego rw'ingufu, indi ikaba mu bijyanye no gutera amashyamba no kuyavugurura n'ijyanye no kuyungurura amazi.

    Yavuze ko abaturage bunguka byinshi binyuze muri iyo mishinga iba iri ku isoko rya carbone.

    Ati 'Nk'urugero rw'umuntu uje gutanga imbabura za rondereza, tuba twizeye ko agiye gutanga izujuje ubuziranenge, akazitangira ku giciro gito cyangwa ubuntu kuko azagaruza amafaranga yashoye binyuze mu isoko rya carbone.'

    Yavuze ko amarembo afunguye ku bikorera kandi na Leta ishobora gukora imishinga yajyanwa ku isoko rya carbone.

    Ku isoko rya carbone aho uza kugura ari we uba yabishatse, Carbon Credit imwe [toni imwe ya CO2 ihinduye] ifite agaciro k'ari hagati ya 40$ na 80$, ariko hari n'igihe ibiciro bishobora kurengaho mu gihe ibihugu ubwabyo byakwiyumvikanira bitewe n'ubwoko bw'imishinga igiye gukorwa.

    Isoko rya carbone ni kimwe mu bisubizo bizana amafaranga mu rwego rw'ibidukikije, bizafasha u Rwanda kugera ku ntego zo kugabanya iyoherezwa ry'imyuka ihumanya ikirere ku rugero rwa 38% bitarenze 2030.

    Hagaragajwe uko Abanyarwanda bazungukira ku isoko rya carbon rihanzwe amaso


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uko-abanyarwanda-bazungukira-ku-isoko-rya-carbon-rihanzwe-amaso