Category: Uncategorized

  • IBUKA France yamaganye gushyingura Zigiranyirazo mu Bufaransa #rwanda #RwOT

    Mu kwezi kwa Kanama 2025, nibwo Protais Zigiranyirazo, uzwi cyane ku izina rya 'Monsieur Z' cyangwa 'Zéro', yapfiriye mu rugo babarizwagamo i Niamey muri Niger, izina rye ryongera kwibutsa ibihe byijimye mu mateka y'u Rwanda.

    Kuri benshi mu Banyarwanda, Zigiranyirazo ntiyari gusa umunyapolitiki cyangwa muramu wa Perezida Juvénal Habyarimana. Yari umutima w'ubwenge bubi n'imiyoboro y'ibanga yateguye Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Zigiranyirazo yagize uruhare rukomeye mu gushyiraho no kuyobora 'Akazu' na 'Réseau Zéro', imiyoboro ibiri itandukanye ariko ikorera hamwe nk'ingingo z'umubiri umwe.

    Akazu kari agatsiko k'umuryango wa Habyarimana, gahuriye kuri Madame Agathe Kanziga, gafite imbaraga mu kwigarurira ubutegetsi no kurwanya impinduka zose. Ryari ishusho y'ubutegetsi bushingiye ku bwoko n'akarere. Réseau Zéro, iyobowe na Zigiranyirazo, ryari nka mafia y'iterabwoba. Yubatswe kuva mu 1975 ubwo yabaga Perefe wa Ruhengeri, ikwirakwira mu gisirikare, ishyaka MRND, inzego z'ubutasi ndetse no mu itangazamakuru. Yafashe ubutaka, irenganya Abatutsi cyane cyane abo mu bwoko bw'Abagogwe, yica abatavuga rumwe n'ubutegetsi, kandi ikoresha urwango mu gucengeza amatwara.

    Iyi mitwe yombi yakoresheje itangazamakuru ribi nka RTLM mu gucura no gukwirakwiza urwango, rugamije gukwirakwiza urwango mu Bahutu ibakangurira kwica abaturanyi babo b'abatutsi. Akazu kagaragazaga ubushake bwo gukomeza ubutegetsi bushingiye ku bashiru, Réseau Zéro ikabishyira mu mugambi ikoresheje: gutera ubwoba, gushinga interahamwe, no gukora ubwicanyi. Izo ntwaro ebyiri zari moteri yagejeje u Rwanda muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Nyuma ya Jenoside, Zigiranyirazo yatawe muri yombi, akatirwa n'Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda, mbere yo kurekurwa ku mpamvu za tekinike. Yarangirije ubuzima bwe mu kwibera mu nzu irinzwe i Niger. Ariko kumva ko uyu mugabo agiye gushyingurwa mu Bufaransa, mu mujyi wa Orléans, bitunguye kandi bikomeretsa abarokotse Jenoside. Ku barokotse, si igikorwa gisanzwe cyo gushyingura umuntu, ahubwo ni igikorwa gisuzugura urwibutso rw'abishwe.

    Ibuka France yamaganye cyane iki gikorwa, ivuga ko byateza impungenge ko imva ya Zigiranyirazo yahinduka ahantu ho guteranira abahakanyi n'abapfobya Jenoside, bityo ikaba intandaro yo gusuzugura imbaraga zakoreshejwe mu kubaka ukuri, ubutabera n'urwibutso. Ikindi kibabaje kurushaho ni uko si ubwa mbere u Bufaransa bwakira imirambo y'abagize uruhare muri Jenoside. Mbere bwakiriye imirambo ya Jean Bosco Barayagwiza na Colonel Anatole Nsengiyumva, abari barakatiwe n'Urukiko Mpuzamahanga. Ubu buryo busubirwamo bugaragara nko gusuzugura no guca intege abarokotse.

    Ku barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, gushyingura Zigiranyirazo mu Bufaransa ni inkovu nshya ku mutima, kuko byibutsa ko hari abacyemera guha icyubahiro abagize uruhare mu gushora igihugu mu mwijima. Ni igikorwa gishobora guteza impungenge z'uko amateka asubira inyuma, kandi kikaba igisonga ku rugamba rwo kurwanya ihakana n'ipfobya rya Jenoside.

    Urwibutso rw'abishwe ntirukwiye gusuzugurwa. Ukuri kw'amateka ntikwiye gukorerwaho politiki y'ibihe. Gushyingura abajenosideri nk'abagabo b'icyubahiro ni ukubabaza abarokotse no kwongera kubatera ububabare bw'ibihe byashize.

    The post IBUKA France yamaganye gushyingura Zigiranyirazo mu Bufaransa appeared first on RUSHYASHYA.

    Source : https://rushyashya.net/ibuka-france-yamaganye-gushyingura-zigiranyirazo-mu-bufaransa/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=ibuka-france-yamaganye-gushyingura-zigiranyirazo-mu-bufaransa

  • Amavubi yahamagawe! Inkingi za mwamba zasigaye, gutungurana gukomeye, amasura mashya #rwanda #RwOT

    Tariki ya 6 Nzeri 2025 u Rwanda ruzakina na Nigeria muri Nigeria ni mu gihe tariki ya 9 Nzeri 2025 ruzakina na Zimbabwe iwayo.

    Umutoza w’Amavubi akaba yahamagaye abakinnyi azifashisha muri iyi mikino aho habayemo gutungurana gukomeye hari abakinnyi basigaye nka Samuel Gueulette wa Raal La Louviere mu Bubiligi na Hakim Sahabo wa Standard de Liege mu Bubiligi.

    Abantu batunguwe no kubura kw’aba bakinnyi bitewe n’uko barimo bakina mu makipe ya bo mu cyiciro cya mbere mu Bubiligi, gusa amakuru avuga ko bazize kuba bataritabiriye ubutumire bw’Amavubi muri Kamena 2025 ubwo Amavubi yajayga gukina na Algeria imikino ya gicuti.

    Abandi bakinnyi batagaragaye ni Ruboneka Bosco na Niyigena Clement ba APR FC ni nyuma y’uko bari basanzwe bahamagarwa.

    Amasura mashya yagaragaye ni nka Nkulikiyimana Darryl Nganji wa Standard de Liege, Nduwayo Alexis wa APR FC, Mukudju Christian wa Elite Football Club, Ishimwe Djabilu wa Etincelles na Niyo David wa Kiyovu Sports.

    Gusa abantu benshi batunguwe no kubona hari abakinnyi bari bamaze iminsi bitwara neza nka Byiringiro Lague na Ishimwe Christian ba Police FC bakaba batahamagawe.

    Ubu mu itsinda C mu gushaka itike y’Igikombe cy’Isi, Amavubi ari ku mwanya wa 2 n’amanota 8 anganya na Benin ya 8, Nigeria ya kane ifite 7, Lesotho ikagira 6, Zimbabwe 4 ni mu gihe Afurika y’Epfo ya mbere ifite 13.

    Abakinnyi bahamagawe

    Samuel Gueulette kudahamagarwa byatunguye benshi

    Hakim Sahabo umwe mu bakinnyi bakunzwe n’abanyarwanda ntabwo bumva impamvu atahamagawe

    Source : http://isimbi.rw/spip.php?article11712

  • Juno Kizigenza yinjiye muri Sinema #rwanda #RwOT

    {{Umuhanzi Nyarwanda, Juno Kizigenza yamaze kwinjira no muri Sinema aho yahereye kuri filime ya Muzika izajya inyura kuri Zacu TV.}} Ibi byatangajwe na Zacu TV inyuraho filime Nyarwanda ikaba igaragara kuri CANAL+, hari mu gikorwa cyo kumurika imishinga ya 2025. Ni ibirori byabaye tariki 27 Nzeri bikitabirwa n’abantu b’ingenzi zinyuranye, harimo abakinnyi ba filime nyarwanda, abayobozi ba CANAL+ na ZACU TV, ndetse n’abafatanyabikorwa banyuranye. Cédric Pierre-Louis, umuyobozi ushinzwe gahunda n’ibiganiro bya ZACU TV, yagaragaje ko muri 2025, ZACU TV ifite gahunda zo gukora imishinga izaba igizwe ahanini n’inkuru z’urubyiruko, ndetse ku nshuro ya mbere mu Rwanda, bakaba bagiye gukora filime na seri ziganjemo inkuru z’umuziki ari na yo umuhanzi Juno Kizigenza azagaragaramo Ati 'Mu gihe ZACU TV yitegura kwizihiza imyaka ibiri ishize ibayeho, twishimiye ko imishinga inyuranye twamurikiye Abanyarwanda bayikunze. Mu gihe tumurika imishinga y’umwaka mushya, twishimiye ko ku nshuro ya mbere, abakurikira ZACU TV, bazaryoherwa na filime zivuga ku nkuru z’urubyiruko, ndetse na muzika.' Si ibyo gusa kandi kuko Cédric Pierre-Louis yatangaje ko ZACU TV iherutse gusinyana amasezerano na NBC Universal, imwe muri sitidiyo zikomeye i Hollywood, aho ku nshuro ya mbere, Abanyarwanda bagiye gukurikira zimwe muri filime zabiciye bigacika hirya no hino ku Isi, 100% ziri mu Kinyarwanda. Umuyobozi mukuru wa ZACU Entertainment, sitidiyo ya CANAL+ GROUP itunganya filime nyarwanda zinyuranye, Wilson Misago, yatangaje ko ashimishijwe no kuba seri ya Seburikoko igiye kugaruka by’umwihariko mu ishusho nshya kuri ZACU TV. Ati 'Inshuro nyinshi nagiye mbisabwa n’abantu banyuranye, bambaza niba ntateganya kongera gukora seri ya Seburikoko. Ubu nishimiye ko abakunzi b’iyi seri bagiye kongera kuyibona mu isura nshya kuri ZACU TV, ndetse ikaba izaba iherekejwe n’indi mishinga inyuranye ZACU Entertainment isanzwe itunganya.' Sophie Tchatchoua, umuyobozi wa CANAL+ RWANDA yavuze ko atewe ishema n’intambwe shene ya ZACU TV imaze kugeraho, atangaza ko abakiliya b’iki kigo gicuruza amashusho bakunda kureba cyane ZACU TV, ndetse ko iyi shene yashyizweho kugira ngo irusheho guteza imbere inkuru zakorewe mu Rwanda. Sophie yakomeje ashimangira ko abantu badakwiye kugira impungenge zo gucikwa na gahunda ZACU TV, asoza yibutsa abakunzi ba sinema nyarwanda ko imishinga yose ZACU TV imurika, bashobora kuyireba igihe cyose bifashishije APPLICATION CANAL+. ZACU TV ni shene ubusanzwe iboneka ku miyoboro ya 3, 38 ndetse na 390 kuri dekoderi za CANAL+, kuva ku ifatabuguzi ry’ibihumbi 5,000 RWF rizwi nka 'IKAZE.’

    Juno Kizigenza yinjiye muri Sinema

    Umuyobozi wa Zacu Entertainment, Wilson Misago yagaragaje ko Seburikoko igiye kugaruka mu isura nshya

    Cédric Pierre-Louis, umuyobozi ushinzwe gahunda n’ibiganiro bya ZACU TV, yagaragaje imishinga ya 2025 harimo na filime izkinwamo na Juno Kizigenza

    Sophie Tchatchoua, umuyobozi wa CANAL+ RWANDA, yatangaje ko atewe ishema n’intambwe shene ya ZACU TV imaze kugeraho

    Bamwe mu bakinnyi ba filime zitambuka kuri ZACU TV bari bahari

    Source : http://isimbi.rw/spip.php?article11701

  • Kapiteni wa Etincelles ntiyemeranywa n’umutoza wa APR FC #rwanda #RwOT

    {{Ntabwo kapiteni wa Etincelles, Nshimiyimana Abdul yemeranywa n’umutoza wa APR FC Thierry Hitimana wavuze ko iyi kipe yatangiye umukino iwutinza kugeza ku munota wa nyuma.}} Hari mu mukino w’umunsi wa 5 wa shampiyona y’icyiciro cya mbere umwaka w’imikino wa 2024-25 wo Etincelles FC yaraye inganyirije na APR FC kuri Stade Umuganda 0-0. Umutoza wungirije wa APR FC, Thierry Hitimana yavuze ko Etincelles yaje gukina yugararira ndetse biranayihira ari na yo mpamvu batashye bishimye ariko ku ruhande rwa APR FC bakaba babifashe nko gutsindwa. Yavuze ko uyu mukino wabasigiye byinshi birimo n’uburyo Etincelles yahereye ku munota wa mbere itinza umukino bityo ko mu mikino itaha bazajya binjira mu mikino bize uburyo bahangana na byo. Ati “tugomba kwiga no kwemera ko hari ibintu bidutegereje imbere nk’urugero nk’ukuntu abakinnyi batangira kuryama guhera ku munota wa mbere kugera ku munota wa nyuma, tugomba kubyigaho kugira ngo tubifatire ingamba mu minsi iri imbere.” Kapiteni wa Etincelles, Nshimiyimana Abdul yateye utwatsi ibi avuga ko abakinnyi atari amarobo ‘robots’ mu gihe habayeho ikosa bagomba kwitonda bakarihana. Ati “dutinza umukino guhera ku munota wa mbere gute se, niba umukinnyi akorewe ikosa ntabwo duhita dukina twebwe ntabwo turi ama-robots, ibyo byo kuvuga ngo ikipe itinza umukino, ni impamvu ze ku giti cye.” Ni umukino APR FC itishimiye imigendekere ya wo kuko nko guhera ku munota wa 75 abana batoragura imipira (ball boys) bahise babura ku kibuga umupira warenga bigasaba ko abakinnyi bajya kuwizanira.

    Thierry Hitimana avuga ko Etincelles FC yaryamye guhera ku munota wa mbere kugeza ku wa nyuma

    Kapiteni wa Etincelles FC ntabwo ibyo Thierry avuga ari ko abibona

    Source : http://isimbi.rw/spip.php?article11702

  • Igikombe cy'Inkera y'Abahizi cyegukanywe na Police FC ku itsinze y'ibitego byinshi #rwanda #RwOT

    Mu mpera z'icyumweru gishize, kuri Stade ya Kigali i Nyamirambo habereye imikino ya nyuma y'irushanwa ryiswe 'Inkera y'Abahizi Tournament 2025', ryari ryitabiriwe n'amakipe akomeye yo mu karere. Irushanwa ryitabiriwe na Police FC yo mu Rwanda, AS Kigali ndetse na Azam FC yo muri Tanzania.

    Nyuma yo gukina imikino yose yari iteganyijwe, amakipe yose atatu yarangije anganya amanota ndetse n'imikino yose yari amaze gukina. Ariko nk'uko amategeko y'iri rushanwa abiteganya, habazwe uburyo amakipe yatsinze n'uburyo yinjije ibitego, maze bigaragazwa ko Police FC ariyo yihariye umwanya wa mbere kuko yatsinze ibitego byinshi kurusha andi makipe.

    Police FC yatsindiye iri rushanwa nyuma yo kwitwara neza mu mukino wa nyuma yakinnyemo na Azam FC, aho yatsinze igitego kimwe cyatsinzwe na rutahizamu wayo ukomeye ku munota wa 76.

    Uyu mukino wabereye imbere y'abafana benshi bari baje gushyigikira amakipe yabo, by'umwihariko abafana ba AS Kigali bari buzuye Stade nubwo ikipe yabo itigeze igera ku ntsinzi.

    Umutoza wa Police FC, yavuze ko iri rushanwa ryabafashije kumenya aho ikipe igeze ndetse rikaba ryarabereye abakinnyi be uburyo bwo kurushaho kumenyana no kongera icyizere mbere y'itangira rya shampiyona.

    Yagize ati: 'Twishimiye cyane kwegukana iri rushanwa. Si uko twari dukenewe gutsinda gusa, ahubwo no kubaka ubumwe mu ikipe. Kuba twabashije gutsinda ibitego byinshi kurusha abandi byaduhaye imbaraga zo gutekereza ku byiza biri imbere.'

    Ku ruhande rwa AS Kigali, nubwo nayo yasoje ifite amanota angana na Police FC na Azam FC, ariko yabuze amahirwe yo kwegukana igikombe kubera kutabasha gutsinda ibitego byinshi. Umutoza wayo yavuze ko bagiye gukosora intege nke zagaragaye kugira ngo bazitware neza mu mikino itaha.

    Abakunzi b'umupira w'amaguru bavuga ko iri rushanwa ryerekanye uburyo amakipe yo mu Rwanda akomeje kuzamura urwego ndetse akaba yiteguye guhangana ku rwego mpuzamahanga. By'umwihariko, Police FC yashimangiye ko ifite intego yo guhatana muri shampiyona y'u Rwanda no guhagararira igihugu neza mu marushanwa yo hanze.

    Police FC yatsindiye iri rushanwa nyuma yo kwitwara neza mu mukino wa nyuma yakinnyemo na Azam FC

    Source : https://kasukumedia.com/igikombe-cyinkera-yabahizi-cyegukanywe-na-police-fc-ku-itsinze-yibitego-byinshi/

  • Hagiye gukoreshwa aba-agronomes bigenga mu kuzamura ubuhinzi – #rwanda #RwOT

    Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y'Ubuhinzi n'Ubworozi, Dr. Telesphore Ndabamenye, yabwiye RBA ko abo ba-agronomes bigenga bari gutekerezwaho ngo batangire kwifashishwa.

    Ati 'Turabikora mu bworozi, tubikore no mu buhinzi, kugira ngo bajye begera ba bahinzi bo mu byanya binini bibyare umusaruro. Iyamamazabuhinzi tuzi ko iyo dushyizemo ubumenyi n'ubushobozi bijyanye n'amafaranga, ni kimwe mu bidufasha kuzamura umusaruro.'

    Yagaragaje ko bizafasha mu guhangana n'izamuka ry'ibiciro n'abahinzi babashe kwihaza mu biribwa.

    Umushoramari mu buhinzi, Rushirabwoba Aimable, yagaragaje ko aba-agronomes ba Leta usanga batabageraho uko bikwiye kubera inshingano nyinshi bagira.

    Ati 'Ntibatugeraho mu buryo bukwiye, kuko usanga agronome wo mu murenge yibereye mu bwubatsi, isuku na ho iby'ubuhinzi akabizamo ari nk'inama igiye kuba cyangwa umunsi mukuru ugiye kuba.'

    Abahinzi bagaragaza ko hari ubumenyi baba badafite kandi hari ababyize bityo ko kubegera byabafasha, bikanabungura ubumenyi bakabasha kongera umusaruro.

    Gukoresha aba-agronomes bigenga mu gufasha abahinzi byitezweho kongera umusaruro


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hagiye-gukoresha-aba-agronomes-bigenga-mu-gufasha-abahinzi

  • Umwiherero abayobozi bo muri Nigeria bakoreye i Kigali warikoroje iwabo – #rwanda #RwOT

    Ibyatangajwe n'iyi sosiyete bije nyuma y'uko ibinyamakuru byo muri Nigeria bigaragaje ko muri Kamena 2025, abayobozi ba NNPC bakoreye umwiherero i Kigali wagaragayemo gukoresha nabi amafaranga ya Leta.

    Amakuru avuga ko muri uyu mwiherero abagize Inama y'Ubutegetsi ya NNPC bakodesheje indege bwite (private jets) eshanu, kugira ngo zibageze i Kigali.

    Nyuma yo kugera mu Rwanda ngo bakodesheje Kigali Marriott Hotel iri muri hoteli zihagazeho muri Afurika y'Iburasirazuba, yose.

    Itangazamakuru ryo muri Nigeria rivuga ko uko ari ugukoresha nabi amafaranga y'igihugu kuko nibura kurara ijoro rimwe muri Kigali Marriott Hotel biri hagati ya $173 na $3,800.

    Iki kibazo cyongeye gufata indi ntera mu mpera z'icyumweru gishize ubwo byavugwaga ko Umuyobozi Mukuru wa NNPC, Bayo Bashir Ojulari, yakodesheje indege bwite zizamujyana muri Brésil na bagenzi be.

    Mu itangazo NNPC yashyize hanze ku Cyumweru tariki 24 Kanama 2025, yahakanye aya makuru, ivuga ko ari ibihuha.

    Iti 'Amakuru avuga ko Umuyobozi Mukuru wa NNPC Limited, Bayo Bashir Ojulari yakodesheje indege bwite zo kujya muri Brésil ni ibinyoma, agamije ikibi kandi ari mu mugambi wateguwe wo gukomeza gutanga amakuru atari ukuri.'

    Iki kigo cyakomeje kivuga ko ibi bije bikurikira aya makuru y'umwiherero w'i Kigali, nayo arimo ibinyoma byinshi.

    Kiti 'Iki kinyoma giheruka sicyo cyonyine. Gisa neza n'ibihimbano biherutse gutangazwa ku mwiherero w'abagize Inama y'Ubutegetsi ya NNPC i Kigali, aho abafite imigambi yabo bagoretse ukuri ku mpamvu z'iyi nama, ndetse bagakabya ku bijyanye n'indege zakoreshejwe. Hejuru yo gushaka kuyobya abantu uyu mwiherero watanze umusaruro, urimo no gusesengura gahunda y'igihe kirekire y'ishyirwa mu bikorwa ry'imishinga ya NNPC.'

    NNPC yatangaje ko abakomeje gukwirakwiza aya makuru ari abantu b'imbere badashyigikiye ubuyobozi buriho, ndetse bashaka ko Bayo Bashir Ojulari atagera ku nshingano yahawe na Perezida wa Nigeria, Bola Ahmed Tinubu.

    Bayo Bashir Ojulari uyobora NNPC yashinjwe gukoresha nabi umutungo w'igihugu mu mwiherero baherukamo i Kigali


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/umwiherero-abayobozi-bo-muri-nigeria-baheruka-gukorera-i-kigali-warikoroje

  • Intambara hagati ya Kasuku na Chita ikomeje kubura gica #rwanda #RwOT

    Mu magambo y'uwitwa Kasuku ati: 'Nigeze kubona umugabo witwa Julias Chita umunyamakuru akomeza kunyibasira. Ariko uko igihe cyagiye gihita, umutima wanjye waje kumenya ko ibyo nabonaga byose byari ibishushanyo gusa, ko uwo nibwiraga ko ari urukuta rukomeye, ari nk'igitambambuga gihungabanywa n'umuyaga.

    Abantu bamwe batwiyenzaho, bakaduca intege, bakatwambura uburenganzira bwacu bw'ibanze. Kubera ko tuboneka nk'abatagira kivurira, nk'abantu badafite uburenganzira bwo kugira ijambo, bakadukandagira uko bishakiye, bakiyumvisha ko bashobora kudukoresha icyo bashaka bitwaje ko tugaragara nk'abatagira ikinyabupfura.

    Ariko ndababwiza ukuri: 'Sinzareka umuntu n'umwe ambuza umunezero wanjye. Sinzareka n'uwo ari we wese ngo akureho agaciro kanjye, kuko umuntu arakora, agashaka, akanezerwa, kandi akihitiramo ubuzima bwe'.

    Jay Squeezer umenyerewe ku izina rya Kasuku, Wampingo, n'andi menshi yakomeje  agira ati: Hari ababona umuntu aseka buri munsi, bagakeka ko ubuzima bwe bwose ari bwiza buhoramo ibyishimo gusa.

    Nyamara mu buzima busanzwe, hari aho umuntu agera akarira, agashengurwa. Nta muntu ukwiye gushuka mugenzi we ngo kubura guhora utwumvisha ibyishimo bihoraho ari intege nke. Umugabo nyakuri ni ugerageza, akihangana, akanahisha ibikomere, kuko kuba indakemwa ni byo bita UMUGABO.

    Ku ruhande rwe yakomoje ku bikorwa 'menace' ihambaye akorerwa n'umunyamakuru witwa Julias Chita. Akamukandamiza ku buryo rimwe na rimwe yumva n'ingingo yo kwiyahura yaba ari inzira yoroshye yo guhunga aka kababaro.

    Ariko na none akibuka ko ubuzima buriya ari impano y'Imana, ko ubugabo nyabwo atari ukwigira ibigango ahubwo ari ugutsinda imiruho, ntaho wahera ngo wishinge urugendo rwo kwiyambura ubuzima.

    Yakomeje abwira abamukorera menace ko ikintu gikomeye kurusha byose ari ukwibuka ko umuntu wese afite uburenganzira ku munezero, ku bwisanzure no ku buzima bwe bwite. Iyo ibyo bintu byambuwe, umuntu ashobora kuba nk'igiti cyatemwe umuzi. Ariko nanone, yavuze ko ashaka kubwira uwumva ibi ko tugomba guhaguruka, tukavuga, tukamagana, ntiduhere mu kurira mu ibanga.

    Bavandimwe, mureke tuvuge ku mugaragaro ko umuntu ushaka kutubuza ubwisanzure aba aduca umutima, ariko atatubuza guharanira kuba abantu b'agaciro. N'iyo twakandamizwa, tuzakomeza tugire icyizere.

    Umunyamakuru Chita bivugwa ko akorera Menace uwitwa Wamipango
    'Ubugabo nyabwo si uguhisha amarangamutima, ahubwo ni uguhagarara wemye n'iyo Isi igukandamije'

     

    Source : https://kasukumedia.com/intambara-hagati-ya-kasuku-na-chita-ikomeje-kubura-gica/

  • Hari ibimenyetso bigaragaza uruhare rwa Kanziga muri Jenoside: Duclert yatengushywe n'ubutabera bw'u Bufaransa – #rwanda #RwOT

    Duclert yagaragaje ko atemeranya n'ubutabera bw'u Bufaransa buherutse kwirengagiza uruhare rw'uyu mugore wa Habyarimana muri Jenoside yakorewe Abatutsi, buhagarika ibyo kumukoraho iperereza.

    Mu 2008 ni bwo imiryango iharanira inyungu z'abaregera indishyi mu manza za Jenoside yatanze ikirego, isaba ko Kanziga akorwaho iperereza ku ruhare ku byaha bya Jenoside n'ibyibasiye inyokomuntu.

    Muri Gashyantare 2022 abacamanza bafashe icyemezo cyo gufunga iyi dosiye, bagaragaza ko nta bimenyetso bifatika bigaragaza ko yaba Agathe Habyarimana yaba yaragize uruhare muri Jenoside.

    Muri Nzeri 2024, ishami rishinzwe kurwanya iterabwoba mu Bushinjacyaha (PNAT) ryagaragaje ko iperereza kuri Kanziga ryakozwe ku bikorwa bike, ku gihe gito kandi humvwa abatangabuhamya bake.

    PNAT yasabye ko hakorwa iperereza ku bikorwa bya Kanziga byo kuva tariki ya 1 Werurwe kugeza ku ya 9 Mata 1994, imushinja n'ikindi cyaha cyo kugira uruhare mu mugambi wa Jenoside.

    Tariki ya 18 Gicurasi 2025, abacamanza banze ubusabe bwa PNAT, basobanura ko nta bimenyetso bigaragaza umugambi wa Jenoside umugore wa Habyarimana ashinjwa, PNAT yongera kujurira.
    Aba bacamanza bo mu rwego rw'iperereza, ku wa 20 Kanama 2025 bafashe icyemezo cyo guhagarika iperereza ku ruhare Kanziga wari umugore wa Habyarimana Juvénal ashinjwa muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

    Basobanuye ko Kanziga atagize uruhare muri Jenoside no mu itegurwa ryayo, ahubwo ko yagizweho ingaruka n'igitero indege yari itwaye umugabo we yagabweho tariki ya 6 Mata 1994.

    Duclert yaratengushywe

    Nubwo aba bacamanza bafashe icyemezo cyo guhagarika iri perereza, Umunyamateka Duclert yagaragaje ko hagikenewe ubushakashatsi bwisumbuye kuri Jenoside yakorewe Abatutsi ndetse ko hari ibimenyetso bari gukusanya.

    Uyu mugabo yavuze ko nk'uko byari bimeze kuri musaza we Protais Zigiranyirazo, n'uyu mugore wa Habyarimana yari umwe mu bayobozi b'Akazu cyangwa “Réseau Zéro”, itsinda ry'ibanga ryari rigizwe n'abacurabwenge b'umugambi wa Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Mu kiganiro na France Inter, yagize ati 'Inyandiko turi gukusanya zitwereka uruhare rukomeye rwa Agathe Habyarimana muri Jenoside yakorewe Abatutsi, binyuze ku kuba we na musaza we (Protais Zigiranyirazo) bari abacurabwenge ba 'Réseau Zéro'. Bivuze itsinda ry'ibanga ryari rigamije kurimbura Abatutsi.'

    Duclert yongeye kwibutsa ko inyandiko na raporo zitandukanye zagaragaje ko n'iraswa ry'indege ya Habyarimana byagizwemo rukomeye n'iryo tsinda.

    Ati 'Iki gitero cyabaye mu ijoro ryo ku wa 6 Mata, ako kanya cyabaye imbarutso ya Jenoside, ari na yo na none Agathe Habyarimana yagizemo uruhare.'

    Uyu muhanga mu by'amateka cyane cyane ay'u Rwanda yavuze ko ku wa 9 Mata 1994 Agathe Habyarimana yajyanywe mu Bufaransa ku itegeko rya François Mitterrand, uyu mugore yakomeje kugira uruhare muri Jenoside yakorerwaga mu Rwanda.

    Ati 'Inyandiko zerekana ko ubwo yari mu Bufaransa yakomeje gutera ingabo mu bitugu binyuze mu bukangurambaga yakoraga ari mu buhungiro, agakorana bya hafi n'abakoraga Jenoside mu Rwanda. Ese abo bacamanza bazi aya makuru? Ntabwo mbihamya. Ariko biragaragara ko hakenewe iperereza ryisumbuye.'

    Agathe Habyarimana ukomeje gukingirwa ikibaba n'u Bufaransa, umugabo we yari inshuti y'akadasohoka ya François Mitterrand ndetse mu rugamba rwo kubohora igihugu, uyu Mufaransa yafashije inshuti ye mu kurwanya ingabo zari iza RPA ariko bose batindwa uruhenu.

    Nubwo u Bufaransa bwafashe icyemezo cyo guhagarika iperereza kuri Agathe Habyarimana, ku wa 22 Kanama 2025 Umunyamategeko wunganira imiryango iharanira inyungu z'abaregera indishyi mu manza z'ababuranishwa ibyaha bya Jenoside, Me Richard Gisagara yavuze ko iby'iyi dosiye bitararangira.

    Yagize ati 'Ntimucibwe intege n'ibinezaneza byo ku ruhande rw'abajenosideri, abahakanyi, abamunzwe n'urwango n'ababashyigikiye. Iyi ni intambwe imwe gusa muri iyi dosiye. Haracyari intambwe y'ubujurire no gusesa urubanza. Ntabwo iyi dosiye yapfundikirwa itaragera muri ibi byiciro byose.'

    Kuva Kanziga w'imyaka 82 y'amavuko yagera mu Bufaransa, nta kazi kazwi yakoze, ahubwo yatunzwe na Leta y'u Bufaransa.

    Agathe Kanziga amaze imyaka irenga 30 akingiwe ikibaba n’u Bufaransa ku ruhare rwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi

    Umuhanga mu mateka Vincent Duclert yagaragaje ko hari ibimenyetso bigaragaza uruhare rwa Agathe Kanziga Habyarimana muri Jenoside yakorewe Abatutsi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hari-ibimenyetso-bigaragaza-uruhare-rwa-kanziga-muri-jenoside-duclert