Category: Uncategorized

  • Ibihano bikakaye ku mupolisi watorotse akazi: Ibikubiye mu itegeko rishya ryatowe na Sena – #rwanda #RwOT

    Ni ukuvuga ko nyuma yo kuri uyu wa 16 Gashyantare 2023, iri tegeko rizashyikirizwa Guverinoma ikaryemeza rikazasohoka mu igazeti ya Leta ari na bwo rizahita ritangira gukurikizwa.

    Polisi y'u Rwanda isanzwe igengwa n'Itegeko no 46/2010 ryo kuwa 14/12/2010 rigena ububasha, inshingano, imitunganyirize n'imikorere ya Polisi y'u Rwanda nk'uko ryahinduwe muri 2017.

    Perezida wa Komisiyo y'Ububanyi n'Amahanga, Ubutwererane n'Umutekano, Murangwa Hadija Ndangiza yabwiye Inteko Rusange ko uyu mushinga w'itegeko wari washyikirijwe Sena wari ufite ingingo 73, ariko imwe ivanwamo, aho hasigaye 72 ari nazo zizaba zigize iri tegeko.

    Muri rusange ni itegeko rizazana impinduka eshatu z'ingenzi zirimo guteganya mu itegeko rya Polisi, ibyaha n'ibihano byerekeye gutoroka Polisi.

    Harimo kandi guha Polisi y'u Rwanda, ububasha bwo gufata umuntu ukekwaho icyaha, ushakishwa, uwacitse inzego z'umutekano cyangwa iz'ubutabera ibyibwirije cyangwa ibisabwe n'urwego rubifitiye ububasha ikamushyikiriza Ubugenzacyaha.

    Hari kandi guha Polisi ububasha bwuzuye bw'ubugenzacyaha ku byaha by'impanuka zo mu muhanda.

    Impamvu y'itegeko

    Minisitiri w'Umutekano mu Gihugu wari uhagarariye Guverinoma ku wa 25 Mutarama 2023, yasobanuriye Komisiyo y'Ububanyi n'Amahanga, Ubutwererane n'Umutekano ishingiro ry'uyu mushinga.

    Yasobanuye ko impamvu zatumye hategurwa uyu mushinga w'itegeko ari uguha Polisi ububasha bushingiye ku mategeko bwo gukora ibikorwa by'ibanze byerekeye iperereza.

    Hari kandi kunoza imiterere n'imikoranire y'inzego bigamije kongera imbaraga mu nzego z'ubuyobozi bwa Polisi y'Igihugu.

    Minisitiri Gasana yavuze ko uyu mushinga w'itegeko rigamije gukemura bimwe mu bibazo n'imbogamizi Polisi y'Igihugu yahuraga na byo ndetse n'Abanyarwanda muri rusange.

    Iya mbere ni ukutagira ububasha bwo gusaka ahakekwako habereye icyaha, byari mu bubasha bwa RIB.

    Ku bijyanye na polisi ishinzwe umutekano wo mu muhanda, Minisitiri Gasana yavuze ko kutagira ububasha byatumaga icyaha gitinda gukurikiranwa mu gihe RIB yabaga yatinze kuhagera.

    Ati 'Bikaba byagiraga ingaruka kuko byinshi mu bimenyetso byarigiswaga, RIB ikahagera byamaze kurigiswa. Iri tegeko rizaza rije gukemura icyo kibazo kandi muri rusange haba uwakorewe icyaha, abagenzacyaha, cyari ikibazo bafite.'

    Minisitiri Gasana kandi yavuze ko itegeko ryari risanzweho ritateganyaga inshingano z'abayobozi bungurije ba Polisi. Ibi na byo bikaba ari ibizakemurwa n'itegeko rishya.

    Igihe umupolisi ashobora gufata icyemezo cyo kurasa umuntu

    Imwe mu ngingo zakuruye impaka ubwo Minisitiri Gasana yagezaga ku Basenateri umushinga w'iri tegeko, ni ivuga igihe umupolisi ashobora gukoresha imbaraga zishobora gutera ibura ry'ubuzima.

    Ati 'Itegeko ntabwo ryagaragazaga igihe umupolisi ashobora gukoresha imbaraga zashobora gutera ibura ry'ubuzima. Uburyo byakorwaga ntabwo wabisangaga mu itegeko mu buryo busobanuye neza.'

    Senateri Uwizeyimana yagaragaje impungenge ku buryo iyo ngingo isobanurwa n'abateguye umushinga w'itegeko, avuga ko igihe cyose hakoreshejwe imbaraga bidakwiye kugambirira ko hagira umuntu upfa.

    Ati ''Noneho uko iriya ngingo yanditse irasa n'ivuga ko intego, cyangwa ikigambiriwe mu gukoresha imbaraga ari uko hagira umuntu upfa, kuko ni byo byanditse, ushobora gusanga atari byo mushaka kuvuga ariko ni byo byanditse.''

    Yakomeje agira ati ''Gukoresha imbaraga igihe bibaye ngombwa uretse na polisi ku nzego z'umutekano yewe n'Urwego rw'Ubugenzacyaha, RIB,[mu itegeko ryarwo] hari aho biba ngombwa bakoresha imbaraga.''

    Senateri Uwizeyimana avuga ko hari Abapolisi baba bashobora gukoresha ububasha bahabwa n'amategeko mu nyungu zabo bwite ari na yo mpamvu hakwiriye no kujya habaho iperereza.

    Minisitiri w'Umutekano imbere mu Gihugu, Gasana Alfred yavuze ko itegeko risobanura neza ko iyo umupolisi uri mu kazi yakoresheje imbaraga zitera ibura ry'ubuzima bw'umuntu hakorwa iperereza ryemeza niba ari ko byagombaga gukorwa cyangwa se habayeho kunyuranya n'amategeko.

    Ibihano bikakaye ku bapolisi batoroka akazi

    Ikindi giteganywa n'iri tegeko ni ibijyanye n'ibyaha n'ibihano byerekeranye no gutoroka Polisi y'u Rwanda, cyangwa gutoroka akazi ku mpamvu runaka.

    Minisitiri Gasana avuga ko nk'umupolisi wari uri ku burinzi agata akazi, bifuza ko atazajya ahanwa gusa mu rwego rw'akazi ahubwo yajya anashyikirizwa ubutabera, agakurikiranwa mu rwego rw'amategeko ahana ibyaha.

    Ati 'Ubundi ni icyaha kitakagombye guhanwa gusa mu rwego rw'ubuyobozi cyangwa rw'akazi ariko turashaka ko twabaza bikaba byanamugiraho ingaruka mu rwego rw'ibyaha bihanwa n'amategeko.”

    Visi Perezida wa Komisiyo, Prof Dusingizemungu Jean Pierre yavuze ko iri tegeko ari ngombwa by'umwihariko ku ngingo ijyanye n'ibihano bifatirwa abapolisi bataye akazi.

    Ati ''Nk'umuntu waba ari umusenateri wasiba ibyumweru bibiri, cyaba ari ikintu gikomeye noneho nabishyira ku muntu uri mu rwego rw'umutekano numva icyo kintu yaba yakoze gifite uburemere, kubyita ikosa risanzwe ry'akazi numva atari byo.''

    Senateri Uwizeyimana Evode yavuze ko umupolisi uta akazi cyangwa utoroka adakwiye kwihanganirwa kuko ibijyanye n'umutekano w'igihugu ari ibintu biba bigomba kwitondera.

    Ati ''Icyo kintu rero kuvuga ngo ni ikintu gikwiye kuba cyihanganirwa […] ndatekereza ko dukwiye kuba twumva uburemere bwabyo kuko ikintu cyerekeye umutekano w'igihugu ni ukukitondera.''

    Minisitiri Gasana yavuze ko kuba umupolisi yasaba kuva mu kazi ka Polisi ari ibintu bisanzwe bikorwa binyuze mu nzira zemewe kandi ababisaba barabihabwa.

    Ati 'Ubundi gutoroka kubifata gusa mu buryo bw'imyitwarire mibi ngira ngo ntabwo byaba ari byo, urebye ingaruka zibiturukaho […] bifite byinshi byabishamikiraho birimo no kuba umutekano w'igihugu ushobora guhungabana.'

    'Ubona utishimiye kuba muri Polisi hari uburyo buteganywa bwo kubisaba kandi hari ababisaba bakabihabwa. Ariko gutoroka byo ni icyaha bigomba kuba bifite n'impamvu byateguwe.'

    Iri tegeko riteganya ko igihe Ofisiye umaze iminsi irenga 15 ikurikiranye ataboneka mu mutwe abarizwamo nta mpamvu yumvikana, aba akoze icyaha.

    Iyo abihamijwe n'urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi y'umwaka umwe ariko kitarenze imyaka ibiri.

    Ni mu gihe utari ofisiye umaze iminsi irenga 15 ikurikiranye atari mu mutwe abarizwamo nta mpamvu yumvikana, aba akoze icyaha.

    Iyo abihamijwe n'urukiko, ahanishwa igifungo kitari munsi y'amezi atandatu ariko kitarenze umwaka umwe.

    Mu bijyanye n'impamvu nkomezacyaha, iyo Ofisiye cyangwa utari Ofisiye wahamijwe n'urukiko gukora icyaha cyo gutoroka yarenze imipaka y'u Rwanda cyangwa yatorokanye imbunda cyangwa ibindi bikoresho bya polisi; ahanishwa igifungo kitari munsi y'imyaka itatu ariko kitarenze imyaka itanu.

    Muri iri tegeko rigenga Polisi y'igihugu harimo ingingo ivuga ko 'Polisi ishobora kugota no gusaka ahantu kugira ngo ishobore kubungabunga umutekano rusange, iyo ibona ari ngombwa'.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/igihe-umupolisi-yemerewe-kurasa-umuntu-ibiri-mu-itegeko-rishya-ryatowe-na-sena

  • Uruhisho rwa Cogebanque muri Tour du Rwanda 2023 – #rwanda #RwOT

    Tour du Rwanda igiye kwitabirwa n'abakinnyi 100 bibumbiye mu makipe 20 arimo abiri y'u Rwanda; Team Rwanda na May Stars. Iteganyijwe ku wa 19-26 Gashyantare 2023.

    Mu bazaherekeza Tour du Rwanda ku isonga hari Banki y'Ubucuruzi ya Cogebanque, imaze igihe ishyigikira iri rushanwa riri ku ruhembe rwo kumenyekanisha ibyiza by'u Rwanda.

    Usibye kuba umuterankunga w'imena, Cogebanque ni yo ihemba umukinnyi mwiza uzamuka kurusha abandi kuri buri étape ya Tour du Rwanda.

    Iyamuremye Antoine Ushinzwe Iyamamazabikorwa muri Cogebanque yabwiye IGIHE ko muri Tour du Rwanda iyi banki izarushaho kwegera abakiliya bayo, ibizeza gutekana, kwaguka no gutera imbere.

    Yagize ati 'Muri buri mujyi aho Tour du Rwanda izajya, ahasorezwa buri gace tuzegereza abaturarwanda uburyo bubafasha gufungura konti, kuzigama no gukoresha ikoranabuhanga bagatsindira ibihembo bitandukanye.'

    Muri iki gihe cy'irushanwa rizamara iminsi umunani, hazanakomezwa Ubukangurambaga 'Tugendane' bwatangijwe mu ntangiriro za Gashyantare 2023 mu gufasha abaturarwanda kugera kuri serivisi z'imari nk'inzira igana ku bukungu buhamye.

    Iyamuremye yavuze ko muri ubu bukangurambaga bashyizemo ibihembo by'amagare mu guteza imbere siporo.

    Yakomeje ati 'Mu bihembo harimo amagare ya siporo meza. Icyo twifuriza abakiliya bacu ni ukugira ubuzima bwiza, kuko utakorana na bo batabufite. Impamvu tujya muri Tour du Rwanda ni uguteza imbere siporo tunifuriza abafatanyabikorwa bacu ubuzima bwiza.'

    'Ibi bihembo rero uretse moto harimo n'amagare ya siporo, amafaranga, ibikoresho byo mu rugo twizera ko mu gihe cya Tour du Rwanda hazabaho udushya kuko tuzaba dufitemo n'abahanzi tukazagira n'ishami rya banki tugendana.'

    Ubukangurambaga bwa 'Tugendane' buzamara amezi abiri. Bwifashishwa mu gushishikariza abakiliya kubitsa, kuzigama no kurushaho gukoresha serivisi z'ikoranabuhanga.

    Ku muntu ushaka gukoresha ikoranabuhanga rya Cogebanque afite telefoni ntoya akoresha *505# akabona serivisi yifuza mu gihe abafite izigezweho bakoresha porogaramu ya banki yitwa 'Coge mBank' ishyirwa muri telefoni.

    Igishya muri uyu mwaka ni uko ibihembo byongerewe ndetse bizajya bitangwa buri kwezi, aba-agents ba banki na bo bashyirwa mu bazahembwa ibirimo amafaranga, ibikoresho by'ikoranabuhanga n'ibindi.

    Ibihembo biteganyijwe ku bakiliya birimo moto, amagare ya siporo, ibikoresho byo mu nzu nka televiziyo, frigo, telefoni zigezweho, amafaranga n'ibindi.

    Cogebanque igiye guherekeza Tour du Rwanda ku nshuro ya 12. Ni nyuma y'uko mu Ugushyingo yo n'Ishyirahamwe ry'Umukino wo gusiganwa ku magare mu Rwanda, FERWACY, byashyize umukono ku masezerano y'imyaka itatu azatuma ikomeza gutera inkunga iri rushanwa.

    Kuva yatangira gukorera mu Rwanda, Cogebanque imaze kuhagira amashami 28 ayifasha kugeza serivisi ku bayigana. Ifite ATM 36, aba-agents barenga 650 bafasha abayigana gufunguza konti, kubitsa no kubikuza.

    Inatanga izindi serivisi zirimo izifashisha ikoranabuhanga binyuze muri Internet Banking, Mobile Banking, SchoolGEAR Ikarita ya Smart cash ndetse n'amakarita ya MasterCard (Debit, Credit na Prepaid) yifashishwa mu kwishyura no kubikuza ahantu harenga miliyoni 36 ku Isi yose.

    Indi nkuru wasoma: Cogebanque yatangije ubukangurambaga 'Tugendane', ishimira indashyikirwa mu gukoresha ikoranabuhanga

    Antoine Iyamuremye Ushinzwe Iyamamazabikorwa muri Cogebanque yavuze ko muri Tour du Rwanda 2023 bazarushaho kwegera abakiliya no kubafasha kwaguka mu byo bakora, bakiteza imbere


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/uruhisho-rwa-cogebanque-muri-tour-du-rwanda-2023

  • Gen. Kabarebe yahamirije urubyiruko ko urupfu ntacyo ruba ruvuze ku barwanirira igihugu bagikunze – #rwanda #RwOT

    Ibi yabigarutseho ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Gatanu tariki 17 Gashyantare, mu kiganiro yari yageneye urubyiruko rw'abanyeshuri biga muri Kaminuza y'u Rwanda, Ishami rya Huye no muri IPRC-Huye cyavugaga ku ruhare rw'urubyiruko mu kwimakaza umuco w'ubutwari.

    Gen. James Kabarebe yagarutse ku ndangagaciro zaranze Inkotanyi mu rugamba rwo kubohora igihugu zirimo ubwitange, kwigomwa, kwihangana bakemera gusa nk'abahera ku busa ariko ikiruta ibindi bakaba bari bafite umutima ukunda igihugu ndetse babona ko banapfa nk'uko hari abapfuye.

    Yagize ati 'Abatangije urugamba rwo kubohora igihugu babanje kwiyumvamo indangagaciro zirimo mbere na mbere gukunda igihugu kugeza n'aho wumva ko wagipfira. Mu gutangira urugamba nta bushobozi buhagije twari dufite ariko twari dufite umutima w'urukundo rw'igihugu.'

    Yakomeje avuga ko kuri ubu umusanzu ukenewe ku rubyiruko ari uguhangana n'ubukene kuko ibindi hafi ya byose Leta y'Ubumwe yamaze kubishyira mu buryo.

    Ati 'Kuri ubu icyo mukeneweho mwebwe ni uguhangana n'ubukene, mufite umutekano, ikoranabuhanga,…nimubyifashishe muhangane n'ibitero by'ikorananuhanga ku mbuga nkoranyambaga ry'abasebya u Rwanda kuko muzi byinshi ku gihugu kandi murajijutse. Nimudukorera ibyo nta kabuza muzaba muri mu murongo mwiza w'ubutwari”.

    Yaboneyeho no kongera gusaba urubyiruko kwigira ku ntwari z'igihugu kugira ngo na bo bagere ku ntego.

    Mu mwanya bahawe wo kugira uruhare mu kiganiro, ababajije n'abatanze inyunganizi bose bagaragaje inyota cyane yo kurushaho gusobanukirwa amateka y'u Rwanda byaba binyuze mu biganiro nk'ibi ndetse n'ibitabo byakwandikwa ku mateka bakabisoma.

    Umunyeshuri muri Kaminuza y'u Rwanda mu mwaka wa gatatu, Geoffrey Rukimbira, yavuze ko banyuzwe n'iki kiganiro ariko anasaba ko bajya babihabwa kenshi kuko bavomamo indangagaciro n'impanuro nyinshi zibasindagiza.

    Mugenzi we unahagarariye abanyeshuri biga muri UR/Huye, Mugisha Erickson, yavuze ko urubyiruko na rwo ruha agaciro ibikorwa byakozwe n'intwari z'u Rwanda.

    Gen James Kabarebe yabwiye uru rubyiruko ko umuntu wese wiga muri Kaminuza n'amashuri makuru akwiye kumva ko ari umuyobozi hakiri kare kugira ngo nagera hanze azagire icyo amarira abaturage n'igihugu.

    Ati 'Byaba bigayitse ubaye wiga muri Kaminuza ariko ukaba utiyumvamo ubuyobozi kuko igihe utabyumva utyo waba waramaze gutakara mu buzima. Igihe ni mwe gihanze amaso nk'abahanga, mugomba guhagarara muri uwo mwanya neza.'

    Ibi biganiro byitabiriwe n'urubyiruko rusaga 1500 rwiga muri Kaminuza y'u Rwanda Ishami rya Huye ndetse n'abiga mu ishuri ry'ubumenyingiro rya IPRC Huye.

    Ibi biganiro byitabiriwe n’urubyiruko rw'abanyeshuri biga muri Kaminuza y'u Rwanda, Ishami rya Huye no muri IPRC-Huye

    Uru rubyiruko rwabwiwe ko umuntu wese wiga muri Kaminuza n'amashuri makuru akwiye kumva ko ari umuyobozi hakiri kare

    Ibi biganiro byitabiriwe n'urubyiruko rusaga 1500

    Gen. Kabarebe yahamirije urubyiruko ko urupfu ntacyo ruba ruvuze ku barwanirira igihugu bagikunze

    Ababajije n'abatanze inyunganizi bose bagaragaje inyota cyane yo kurushaho gusobanukirwa amateka y'u Rwanda byaba binyuze mu biganiro nk'ibi


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/iyo-urwanira-igihugu-ugikunze-urupfu-ntacyo-ruba-ruvuze-imbere-yawe-gen

  • EALA yavuze ku badepite ba RDC babujijwe gukandagira muri Uganda no mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Ni ibyatangajwe na Perezida wa EALA, Ntakirutimana Joseph kuri uyu wa Gatanu tariki 17 Gashyantare 2023, mu kiganiro kigufi yagiranye n'itangazamakuru.

    Ntakirutimana n'itsinda ayoboye ry'Abadepite ba EALA barimo Fatuma Ndangiza na Musangabatware Clement ndetse n'abakozi b'iyi Nteko ifite icyicaro i Arusha muri Tanzania, bari mu ruzinduko rw'akazi i Kigali.

    Mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatanu bagiranye ibiganiro n'abayobozi b'Inteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda barimo Perezida wa Sena, Dr Kalinda François Xavier ndetse na Perezida w'Umutwe w'Abadepite, Mukabalisa Donatille.

    Mukabalisa yavuze ko mu byo baganiriye n'intumwa za EALA harimo ibibazo byo mu karere ndetse n'uruhare bashobora kugira mu kubishakira umuti cyane ko baba bahagarariye abaturage.

    Ati 'Twaganiriye ku mikorere n'imikoranire mu birebana n'inshingano duhuriyeho zo gushyiraho amategeko, kumenya no kugenzura ibikorwa bya guverinoma ndetse ibyo byose tukabikora duhagarariye abaturage badutoye.'

    Yakomje agira ati 'Ni byo twaganiriye kugira ngo turebe uruhare rwa buri gihugu ndetse n'icyo buri Nteko Ishinga Amategeko yakora ngo imirimo ya EALA igende neza.'

    Abadepite ba EALA baheruka kurahirira inshingano zabo, bakomeje gukora ingendo mu bihugu binyamuryango aho barimo kugenda baganira n'inzego zitandukanye. Baje mu Rwanda baturutse muri Uganda.

    Perezida w'Inteko ya EALA, Ntakirutimana Joseph yavuze ko ibiganiro by'impande zombi bigamije kurebera hamwe uko habaho imikoranire mu nshingano zabo.

    Abadepite ba Congo babujijwe kugera i Kigali n'i Kampala

    Mu minsi ishize, Leta ya RDC yabujije Abadepite bayihagarariye muri EALA, kwitabira umwiherero wabo i Kampala ndetse no mu Rwanda.

    Ni impamvu leta y'icyo gihugu ivuga ko zishingiye ku kuba nta mutekano wabo bizeye ndetse zikanashingira ku bibazo icyo gihugu gifitanye n'u Rwanda.

    Ntakirutimana yavuze ko bibabaje kuba abahagarariye RDC muri EALA bataritabiriye ibikorwa by'iyi nteko haba muri Kampala ndetse na Kigali ariko hari icyizere ko bizagenda bihinduka cyane ko aribwo imirimo yabo igitangira.

    Ati 'Ntabwo bigeze bagera i Kampala n'i Kigali ariko uyu muryango ugira amategeko awugenga. Ibi byakozwe n'abadepite ba Congo ni ibisanzwe, nibwo tugitangira imyaka itanu, buriya gutangira biragora, ubanza kwiga amategeko, ukayamenya […]'

    'Na bo baracyari bashya muri iyi nteko, birashoboka ko gutangira buri gihe biba bigoye ariko nta kindi kibazo gihari, twizeye ko ntacyo bizababuza mu bikorwa bizakurikiraho.'

    Ku rundi ruhande ariko avuga ko mu nshingano za EALA hatarimo gukemura ibibazo by'umutekano cyangwa ibya politiki hagati y'ibihugu.

    Ati ''EALA ntabwo ifite inshingano zo gukemura amakimbirane. Mu 2015, hari ibibazo byari hagati y'u Rwanda n'u Burundi, nyuma hari iby'u Rwanda na Uganda.Ariko EALA yakomeje ibikorwa byayo.'

    Yakomeje agira ati 'Mu mategeko dukurikiza yanditse avuga ko Inteko ya EALA itagomba kwishora mu bibazo bivuka muri aka karere, iyo ibibazo bibayeho hari abashinzwe kubireba barimo ba minisitiri, abakuru b'ibihugu. Twebwe ibitureba ni uguharanira ko ibihugu byunga ubumwe.'

    Uruzinduko rwa Perezida wa EALA mu Rwanda ruje nyuma y'iminsi mike Inteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda ishyizeho Komisiyo idasanzwe ishinzwe gucukumbura umuzi w'ibibazo biri mu Burasirazuba bwa RDC ndetse n'ingaruka bikomeje kugira ku mubano w'icyo gihugu n'u Rwanda.

    Ishinzwe gucukumbura mu mizi ikibazo kiri hagati ya RDC n'u Rwanda hagaragazwa umwihariko w'u Burasirazuba bwa Congo n'isano yayo n'u Rwanda hashingiwe ku mateka y'ubukoloni y'ibi bihugu bituranyi.

    Hari kandi kumenya impamvu ibibazo mu mibanire y'u Rwanda na RDC bigenda bigaruka ntibirangire burundu no kureba icyakorwa n'uburyo bwashyirwa mu bikorwa mu kubikemura haba ku rwego mpuzamahanga, ku rwego rw'Akarere cyangwa hagati y'ibihugu byombi.

    Iyi komisiyo kandi izacukumbura imenye impamvu umutwe wa FDLR n'indi mitwe yitwaje intwaro irwanya u Rwanda ikorera mu Burasirazuba bwa Congo itarandurwa burundu no kumenya impamvu iki kibazo gikunze kwirengangizwa na Loni n'indi miryango mpuzamahanga ndetse na bimwe mu bihugu bikomeye.

    Abagize Biro y’Umutwe w’Abadepite mu ifoto na Perezida wa EALA n’itsinda ayoboye

    Perezida wa Sena, Dr Kalinda François Xavier na Ntakirutimana Joseph uyobora EALA bafashe ifoto y’urwibutso

    Perezida wa Sena, Dr Kalinda François Xavier na ba Visi Perezida, bafashe ifoto na Perezida wa EALA wari kumwe na Fatuma Ndangiza ndetse na Musangabatware Clement bahagarariye u Rwanda muri EALA

    Perezida w’Umutwe w’Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko y’u Rwanda, Mukabalisa Donatille na Perezida wa EALA, Ntakirutimana Joseph


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/eala-yavuze-ku-badepite-ba-rdc-babujijwe-gukandagira-muri-uganda-no-mu-rwanda

  • Hinjira ibuye hagasohoka imikufi n'impeta by'agaciro: Tujyane mu ruganda rutunganya amabuye y'u Rwanda – #rwanda #RwOT

    Muri Mutarama 2022 ubwo u Rwanda rwiteguraga Inama y'abakuru b'ibihugu na za guverinoma bikoresha ururimi rw'Icyongereza (CHOGM), nibwo iyi kompanyi yatangiye gukora imitako yambarwa mu mabuye y'agaciro y'u Rwanda, mu rwego rwo kugira ngo abashyitsi baturutse mu bindi bihugu n'abaturarwanda muri rusange, bazagure imitako yambarwa y'umwimerere ikorwa muri ayo mabuye.

    Uku kuyongerera agaciro biri mu byatumye umusaruro uva mu mabuye y'agaciro yo mu Rwanda wiyongera, dore ko mu mwaka wa 2022, uru rwego rwinjirije u Rwanda milliyoni zisaga 772$, akaba ari nawo mwaka winjijwemo amafaranga menshi avuye muri uru rwego.

    IGIHE yasuye ahakorera Kompanyi ya Ngali Mining, aba umuhamya w'uburyo ibuye ritunganywa rikavamo impeta n'imikufi bishobora kugurishwa miliyoni 30 Frw.

    Iyo aya mabuye avuye mu kirombe, hifashishwa imashini yabugenewe mu kuyakata, nyuma hagakoreshwa indi mashini iyasena, mu koroshya igenwa ry'ishusho (gem cutting shape) ry'ibuye rishyirwa ku mutako wambarwa.

    Hakurikiraho icyiciro cyo gushyira aya mabuye mu yindi mashini iyaha ishusho. Riva aha ryamaze gutungana ku buryo hakurikiraho hagakurikiraho kurifatanya n'icyuma umuguzi yahisemo. Aha niho bumva bavuga impeta ikoze muri zahabu ariko ikagira n'ibuye ry'ibengeza.

    Abaguzi bahitamo ubwoko butandukanye bw'ibyuma nk'ibikoze muri silver cyangwa zahabu, ndetse bakanahitamo amoko atandukanye y'amabuye yashyirwa kuri ibyo byuma bitewe n'umutako bifuza.

    Nyuma hakurikiraho koza umutako watunganyijwe, nabyo bigakorwa n'imashini yabugenewe, ugahita ujyanwa mu cyumba cy'ubucuruzi.

    Umuyobozi Ushinzwe Ibikorwa muri Ngali Mining Jewelry, Cissy Mucyo, avuga ko abantu bitabira kugura iyi mitako kuko bazi agaciro ko kuba ikoze mu mabuye y'umwimerere.

    Ati ''Abantu barabikunda cyane kandi barabyitabira, kuko aya ni amabuye acukurwa mu Rwanda kandi agatunganyirizwa mu Rwanda''.

    Mucyo avuga ko kugeza ubu iyi mitako yambarwa ikorwa mu mabuye y'agaciro y'u Rwanda ku kigero cya 100%.

    Bitewe n'uko abitabira cyane kugura iyi mitako yambarwa ikozwe mu mabuye y'agaciro ari abanyamahanga, Ngali Mining Jewelry yashyizeho uburyo bwo kugabanyiriza ibiciro Abanyarwanda baza kuyihahiramo, mu rwego rwo kugira ngo na bo bamenye imitako ikorwa mu mabuye y'agaciro y'u Rwanda.

    Nshutinziza Thierry, Impuguke mu mabuye y'agaciro muri Ngali Mining, avuga ko iyi ari intambwe ikomeye u Rwanda rwateye, kuba rutunganyiriza amabuye y'agaciro imbere mu gihugu, kuko biruzanira inyungu nyinshi.

    Ati ''Kuba tubasha kubitunganyiriza hano ni iyindi ntambwe, kuko abantu bajyaga babigura babikuye mu bihugu by'amahanga kandi bikanabahenda cyane''.

    Ugeze muri iyi Kompanyi ya Ngali Mining Ltd ushaka guhaha imitako yambarwa ikozwe mu mabuye y'agaciro, uhasanga ifite guhera ku giciro cy'ibihumbi 35 Frw kugeza kuri miliyoni 30 Frw.

    Haboneka imitako yambarwa ikoze mu mabuye yo mu bwoko, butandukanye, harimo nka Emerald, Citrine, Tanzanite, Sapphire, Tourmaline, Amethyst, Opal, Rose Quartz na Blue Topaz.

    Gusa mu rwego rwo guha abaguzi imitako ikoze mu bwoko bw'amabuye y'agaciro atandukanye bitewe n'ayo bakunda, hari agurwa hanze y'u Rwanda nk'aya Tanzanite, Blue Topaz na Emerald.

    Uduce tw'u Rwanda tugaragaramo cyane amabuye y'agaciro yo mu bwoko bw'amabengeza (Gemstones) , ni Uturere twa Nyamasheke, Rusizi, Ngororero, Rutsiro, Ruhango na Muhanga.

    Ubu bwoko bw'amabuye y'amabengeza bwonyine, bwinjiriza u Rwanda nibura amafaranga agera kuri miliyoni 100 Frw buri mwaka.

    Amabuye y’amabengeza mbere yo gutunganywa ni uku aba asa

    Aha haba hari gukatwa amabuye y’amabengeza kugira ngo akorwemo imitako yo kwambarwa yagenwe

    Imashini yifashishwa mu koza imitako yamaze gukorwa

    Aha haba hari gukatwa amabuye y’amabengeza kugira ngo akorwemo imitako yo kwambarwa yagenwe

    Amethyst y’umwimerere u Rwanda rucukura ikurwa mu Karere ka Ngororero

    Amabengeza atunganyirizwa hano arimo ayo mu bwoko bwa Emerald, Citrine, Tanzanite, Sapphire, Amethyst, Opal na Rose Quartz

    Ngali Mining hari ubundi bwoko bw’amabuye igura ku ruhande, mu rwego rwo guha abaguzi imitako yambarwa ikozwe nu bwoko butandukanye bw’amabuye y’agaciro

    Impeta zikorwa mu mabuye y’agaciro y’umwimerere y’u Rwanda ntushobora kuzitandukanya n'izavuye mu mahanga

    Inigi zikozwe mu mabuye y’agaciro yo mu Rwanda, zanarukorewemo ziri ku isoko

    Umwe mu mikufi yihagazeho uri kumwe n’impeta ndetse n’amaherena, bigura asaga miliyoni 2 Frw

    Iyo amabuye yamaze gutunganywa neza avamo impeta zitagira uko zisa

    Umuyobozi Ushinzwe Ibikorwa muri Ngali Mining Jewelry, Cissy Mucyo avuga ko Abanyarwanda batangiye kumenya agaciro k’imitako yambarwa ikoze mu mabuye y’agaciro y’u Rwanda


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hinjira-ibuye-hagasohoka-imikufi-n-impeta-by-agaciro-tujyane-mu-ruganda

  • Ikipe y’igihugu y’u Rwanda yandagajwe na Misiri #rwanda #RwOT

    Ikipe y’igihugu y’umukino wa Basketball mu bagore iri muri Uganda mu mikino y’Akarere ka 5 yatsinzwe umukino wa 3 na Misiri.

    Nyuma yo gutsindwa na Sudani y’Epfo ndetse na Kenya, uyu munsi bandagajwe na Misiri ibatsinda amanota 102 kuri 56.

    U Rwanda ntabwo rworohewe n’uyu mukino wo mu itsinda A wabereye kuri MTN Lugogo Arena kuko Misiri yayoboye uduce twose tw’umukino.

    Agace ka mbere Misiri yagatsinze ku manota 26-14, agace ka kabiri igatsinda ku manota 24-14, agace ka gatatu igatsinda ku manota 27-13 ni mu gihe aka nyuma yagatsinze 25-15.

    Ni imikino u Rwanda rurimo gukoresha nk’imyitozo yo kwitegura igikombe cy’Afurika mu bagore “FIBA Afrobasket 2023” aho rusanzwe rufite itike nk’igihugu kizakira irushanwa aho rizabera mu Rwanda kuva tariki ya 28 Nyakanga kugeza 6 Kanama 2023.

    U Rwanda rwatsinzwe na Misiri

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/ikipe-y-igihugu-y-u-rwanda-rwandagajwe-na-misiri

  • Isomwa ry'urubanza rwa Ntaganzwa ryasubitswe #rwanda #RwOT

    Urukiko rw'Ubujurire rwasubitse isomwa ry'urubanza rwa Ntaganzwa Ladislas wahamijwe ibyaha bya Jenoside akajuririra igihano cy'igifungo cya burundu yahawe.

    Mu 2020 ni bwo Ntaganzwa Ladislas yakatiwe igifungo cya burundu nyuma yo gutesha agaciro icyo yari yahawe n'Inkiko Gacaca cyo gufungwa burundu y'umwihariko kubera uruhare yagize muri Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Ikinyamakuru igihe dukesha iyi nkuru cyanditse ko iki gihano yagikatiwe n'Urukiko Rukuru, mu Rugereko ruburanisha ibyaha mpuzamahanga n'ibyambukiranya imipaka ruherereye i Nyanza, mu rubanza rwuviswemo abatangabuhamya barenze 30.

    Ibyaha yahamijwe n'Urukiko ni ibyo yakoreye mu yahoze ari Komini Nyakizu kuri ubu ni mu Karere ka Nyaruguru mu Murenge wa Nyagisozi.

    Urukiko rw'Ubujurire rwatangiye kumuburanisha mu Ukuboza 2022, kuko yavugaga ko atishimiye igihano yahawe ndetse akaba atemera n'ibyaha aregwa n'Ubushinjacyaha.

    Mu kuburana kwe Ntaganzwa yavuze ko urukiko rujya kumukatira rwashingiye cyane ku batangabuhamya nyamara banyuranya imvugo.

    Yasobanuriye urukiko ko nta ruhare yagize mu bwicanyi bwakorewe Abatusti bari barahungiye kuri paruwasi ya Cyahinda nubwo Ubushinjacyaha bwagaragaje ko abajandarume yahajyanye ari bo babishe.

    Ntaganzwa yisobanuye avuga ko yari yabajyanye mu rwego rwo gucunga umutekano nubwo baje kurasa ku Batutsi mu cyo yise impanuka.

    Ubushinjacyaha bwavuze ko kuba abatangabuhamya baranyuranyije ku myambaro Ntaganzwa yari yambaye mu buhamya bwatanzwe bidafite agaciro gakomeye kuko hashiz eigihe kirekire ku buryo abatangabuhamya bataba bakibyibuka cyane ko bamubonye mu bihe bitoroshye.

    Bwasobanuye ko icy'ingenzi ari ibihamya bihagije bishimangira ko Ntaganzwa yagaragaye ahabereye ubwicanyi, harimo no kuba na we ubwe yiyemerera ko yari ahari igihe ubwicanyi bwakorwaga.

    Isomwa ry'urubanza ryari riteganyijwe kuri uyu wa 17 Gashyantare 2023 ryasubitswe ryimurirwa ku itariki ya 3 Werurwe 2023.

    The post <strong>Isomwa ry'urubanza rwa Ntaganzwa ryasubitswe</strong> appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/02/17/isomwa-ryurubanza-rwa-ntaganzwa-ryasubitswe/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=isomwa-ryurubanza-rwa-ntaganzwa-ryasubitswe

  • Serivisi za noteri zishobora kujya zitangirwa ku ikoranabuhanga – #rwanda #RwOT

    Ku wa Kane tariki 16 Gashyantare 2023, ni bwo Guverinoma yagejeje ku Nteko Ishinga Amategeko Umushinga w'Itegeko rihindura Itegeko no13bis/2014 ryo ku wa 21/05/2014 rigenga umurimo w'ubunoteri.

    Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Itegeko Nshinga n'andi mategeko muri Minisiteri y'Ubutabera, Amb. Nyirahabimana Solina yabwiye Abadepite ko impamvu y'ingenzi yatumye uyu mushinga w'itegeko utegurwa ari uguteganya ko serivisi za noteri zishobora gutangwa hifashishijwe ikoranabuhanga.

    Itegeko rya mbere ryagenaga ko usaba serivisi za noteri agomba kuba ari kumwe na Noteri ariko irishya ryemera ko gukoresha ikoranabuhanga bishoboka kandi ngo bifite umutekano ukomeye kurusha kuzitanga ridakoreshejwe.

    Impamvu ni uko nka serivisi hafi ya zose zitangwa na Leta zashyizwe mu ikoranabuhanga aho zitangwa binyuze ku rubuga rwa Irembo, bityo bikaba bifasha kuba umuntu yamenya amakuru yose yerekeye ugiye gusaba serivisi.

    Ati 'Ku Irembo harimo serivisi nyinshi ku buryo iyo wazihuje ubasha kubona ukuri kurusha ibyo umuntu ukuje imbere yakwereka. Nibaza ko umutekano ukomeye cyane ni ikoranabuhanga twubatse, guhuza amakuru bituma haboneka umutekano urenze uwo twabona mu guhuza abantu imbonankubone.'

    Ku rundi ruhande ariko Abadepite bagaragaje impungenge ndetse basaba ko ikiguzi cya serivisi zitangwa na Noteri cyagabanywa ubwo iri tegeko rishya rizaba ryemejwe.

    Depite Frank Habineza ati 'Nko mu bihugu by'i Burayi hari ikoranabuhanga bakoresha aho iyo urifite ushobora gusinya ku nyandiko ku buryo nta muntu ushobora gutekereza ko wabeshye kuko biba bifite ikoranabuhanga binyuramo[…] . Izi sinya twajyaga dukoresha hari igihe umuntu atapfaga kubyizera ko ari byo.'

    Depite Uwanyirigira Gloriose ati 'Tuzi ko hari igihe byajyaga bibamo amakosa cyangwa amanyanga abantu barebana imbona nkubone noneho ubu ngubu abantu bashobora kuba bakorana kuri internet […] twagira ngo batumare impungenge z'uko hatazabamo amanyanga.'

    Kuri ubu ibiciro bisanzwe bya serivisi za Noteri ni 1950Frw ku gusinyisha urupapuro rumwe, igiciro abadepite basabye ko gikwiye kugabanywa.

    Depite Uwanyirigira ati 'Hari ukugira ngo serivisi za noteri zoroshywe kuzibona ariko n'ibiciro bikwiye kujyanirana, bikaba bihendutse.'

    Ikindi kigaragara muri uyu mushinga w'itegeko ni uko umuntu usaba kuba Noteri agomba kuba ari inyangamugayo ndetse agasabwa gutsinda ikizamini kizajya gitangwa na Minisiteri y'Ubutabera, mu rwego rwo kongera ubunyamwuga muri uyu murimo ngo abawukora babe ari abantu bujuje ibisabwa.

    Minisitiri Nyirahabimana yavuze ko uyu mushinga w'itegeko uzagabanya guhura kw'abantu bitari ngombwa, byihutishe itangwa rya serivisi binajyane n'icyerekezo cy'igihugu binyuze muri gahunda ya NST1, ivuga ko muri 2024, serivisi zose za Leta zizaba zitangwa hifashishijwe ikoranabuhanga.

    Nyuma yo kwemezwa n'Inteko Rusange, biteganyijwe ko uyu mushinga uzoherezwa muri Komisiyo ibifite mu nshingano kugira ngo iwusuzume.

    Inteko Rusange y'Umutwe w'Abadepite yemeje ishingiro ry'Umushinga w'Itegeko rigenga umwuga wa ba noteri

    Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Itegeko Nshinga n'andi mategeko muri Minisiteri y'Ubutabera, Amb. Nyirahabimana Solina


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/guverinoma-yagejeje-ku-nteko-itegeko-rizashyira-umucyo-mu-mitangire-ya-serivisi

  • Gicumbi: Umugore akurikiranyweho kwica umwana we w' amezi atanu – #rwanda #RwOT

    Byabaye kuri uyu wa Kane tariki 16 Gashyantare 2023.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Akagari ka Gashirira, Mukarubayiza Dancille aganira n'umunyamakuru wa IGIHE yavuze ko iby' urupfu rw'uyu mwana yabimenye.

    Ati 'Byabaye ejo mu ma saa Sita, nanjye ni umuyobozi dukorana wabimbwiye. Nagiyeyo kubafata mu mugongo, bambwiye ko basanze mu nzu harimo igiti ndetse n'umwana yari afite utugozi twa mushipiri ku maguru.'

    Uyu muyobozi yongeyeho ko umubyeyi bikekwa ko yaba yishe umwana we yari asanzwe afite uburwayi bwo mu mutwe

    Ati 'umugabo we yaratashye avuye guhinga asanga umwana aryamye yoroshe mu maso, amutwikuye asanga umwana ururimi rwasohotse, afite mushipiri ku maguru.'

    Uyu mubyeyi bikekwa ko yishe umwana we inzego z'umutekano zahise zimuta muri yombi.

    Umurambo w'umwana wajyanywe ku bitaro bya Byumba kugira ngo ukorerwe isuzuma.

    Uyu mugore ukekwaho ubwicanyi ngo nta makimbirane yari asanzwe afitanye n'umugabo we, gusa abaturage bavuga ko yari amaze igihe acecetse cyane.

    Abahageze mbere bavuga ko bamubajije ibyabaye ku rupfu rw'umwana we, asobanura ko yakoroye ahita apfa.


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/gicumbi-umugore-akurikiranyweho-kwica-umwana-we-w-amezi-atanu

  • EALA yavuze kuba Badepite ba RDC batajya bitabira imirimo y'inteko #rwanda #RwOT

    Inteko Ishinga Amategeko y'Umuryango wa Afurika y'Iburasirazuba EALA, yatangaje ko imirimo yayo idashobora gukomwa mu nkokora no  kuba abadepite ba Repubulika ya Demokarasi ya Kongo, batari kwitabira ibikorwa  by'Iyi nteko. 

    Byatangajwe na Perezida w'Inteko ishingamategeko y'Umuryango wa Afurika y'iburasirazuba EALA kuri uyu wa 17 Gashyantare 2023, nyuma y'ibiganiro yagiranye n'abayobora Inteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda.

    Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko y'Umuryango wa Afurika y'Iburasirazuba EALA, Umurundi Ntakirutimana Joseph, ari mu Rwanda aho yagiranye ibiganiro n'abayobora Inteko ishingamategeko y'u Rwanda imitwe yombi.

    Ni ibiganiro byabereye mu muhezo ariko nyuma yabyo, Bwana Ntakirutimana Joseph, yabwiye itangazamakuru ko nk'umuyobozi mushya wa EALA ari mu Rwanda, mu rwego gushaka ibitekerezo by'uburyo Umuryango wa Afurika y'Iburasirazuba wagira amategeko ahuriweho, kandi abereye abaturage.

    Abajijwe ku kibazo cy'Abadepite ba RDC batajya bitabira ibikorwa bya EALA, kubera ibibazo bya Potiki biri hagati y'igihugu cyabo n'u Rwanda, Bwana Joseph Ntakirutimana, yavuze ko inteko aya EALA itajya yivanga mu bibazo bya Politiki bivutse hagati y'ibihugu bigize umuryango, bityo ko kuba intumwa za rubanda za RDC zititabira imirimo ya EALA, bitatuma abahari badakomeza imirimo.

    Ati 'Mu muryango wa Afurika y'iburasirazuba, ntabwo ari ubwa mbere ibibazo nk'ibyo bije tukabisohokamo neza. Mu bihe bishize hari ikibazo nk'icyo cyabaye  aho u Rwanda  n'u Burundi bari bafitanye ibibazo kuva muri 2015, hari Uganda n'u Rwanda nabo bagiranye ibibazo nk'ibyo, ariko ntibyabujije EALA gukomeza imirimo yayo kuko muri EALA ntidukemura amakimbirane, ahubwo akemurwa n'inzego nyubahiriza tegeko nk'akanama k'abaminisitiri, ndetse n'inama y'abakuru b'ibihugu.'

    Abayabora Inteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda imitwe yombi, bagaragaje ko ibiganiro bagiranye na Perezida wa EALA, byibanze ku bufatanye bw'inteko zishinga Amategeko z'ibihugu na EALa, mu gushaka umuti w'ibibazo bihari.

    Mukabalisa Donatile Ni Perezida w'umutwe w'Abadepite naho Dr. François Xavier Kalinda Ni Perezida wa Sena.

    Mukabalisa ati 'Twaganiriye kubirebana n'imikorere, imikoranire, uruhare rwa buri gihugu ndetse n'inteko ishinga amategako ya buri gihugu, kubirebana n'inshingano zacu. Inshingano zo gushyiraho amategeko, ishingano zo kugenzura ibikorwa bya guverinoma.'

    Perezida wa Sena ati ' Uwo mubano ufite n'aho ugaragarira mu masezerano ashyiraho umuryango wa afurika y'iburasirazuba, bateganya y'uko inteko ya EALA igirana imishyikirano n'inteko zishinga mategeko z'ibihugu .'

     Kuri ubu Abadepite b'Inteko Ishinga Amategeko y'Umuryango wa Afurika y'Iburasirazuba, bari mu mwiherero i Kampala muri Uganda, ariko abahagariye RDC banze kuwitabira kubera impungenge ngo z'umutekano wabo.

    Bavuze kandi ko bataza mu Rwanda mu nama ya komite ya EALA, iri kuhabera nabwo kubw'impamvu ngo z'umutekano.

    Daniel Hakizimana

    The post EALA yavuze kuba Badepite ba RDC batajya bitabira imirimo y'inteko appeared first on FLASH RADIO&TV.

    Source : https://flash.rw/2023/02/17/eala-yavuze-kuba-badepite-ba-rdc-batajya-bitabira-imirimo-yinteko/?utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=eala-yavuze-kuba-badepite-ba-rdc-batajya-bitabira-imirimo-yinteko