Author: webrwanda

  • Abanyakigali bafite kuva ku myaka 18 bose barakingirwa COVID-19 #rwanda #RwOT

    gukomeza kwirinda ko COVID-19 ikomeza gutwara ubuzima bw’abaturarwanda.

    Iki kigo kigira kiti 'COVID-19 imaze kudutwara abantu benshi ariko Leta yazaniye abaturarwanda inkingo kugira ngo basubire mu buzima busanzwe. Guhera ku wa mbere tariki 23.08.2021, i Kigali hazatangira gahunda yo gukingira abantu bafite guhera ku myaka 18.'

    Umuyobozi w’Ikigo cy’Igihugu cy’Ubuzima RBC, Dr Sabin Nsanzimana arahamagarira abantu kwitabira iyi gahunda by’umwihariko agasaba abagifite imyumvire yo kubicyerensa, kuyihindura.

    Yagize ati 'Kudafata urukingo kandi uri mu cyiciro cy’abarugenewe ni ukwiyima amahirwe. Kurufata nta kibazo kirimo, ahubwo ni ukwirinda.'

    Igikorwa cyo gutanga urukingo rwa COVID-19 cyatangiriye ku bafite amahirwe menshi yo kwandura iki cyorezo barimo abasanzwe bari mu rugamba rwo kukirwanya ndetse n’abageze mu zabukuru kimwe n’abafite indwara za karande.

    U Rwanda kandi rufite intego ko umwaka utahaza wazarangira nibura hamaze gukingirwa 60% by’abaturarwanda nk’umubare wifuzwa gukingirwa.

    Gusa nanone hari intego ko uyu mwaka wa 2021 wazarangira hamaze gukingirwa nibura 30% by’uriya mubare wifuzwa kandi ko hari icyizere ko iyi ntego izagerwaho.

    Muri iki cyumweru turi gusoza, u Rwanda rwakiriye inkunga ya doze ibihumbi 700 by’inkingo za COVID-19 zirimo ibihumbi 500 zatanzwe na Leta Zunze Ubumwe za America ndetse n’ibihumbi 200 zatanzwe n’u Bushinwa.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Ubuzima/article/Abanyakigali-bafite-kuva-ku-myaka-18-bose-barakingirwa-COVID-19

  • Uganda: Umuyobozi wungirije wa Polisi yitabye Imana mu buryo butunguranye , inkuru irambuye #rwanda #RwOT

    Umuyobozi wungirije wa polisi y'igihugu ya Uganda Deputy Inspector General of Police, Major General Paul Lokech yapfuye mu buryo butunguranye.

    Ibiro by'Umuyobozi mukuru wa Polisi ya Uganda nibyo byatangaje ko uyu muyobozi wayo wungirije yashizemo umwuka.

    Ni itangazo ryashyizweho umukono na Umuyobozi mukuru wa Polisi ya Uganda, IGP Okoth Ochola

    Ochola yavuze ko hatangijwe ibikorwa byo gusuzuma umurambo kugira ngo harebwe icyo Major Gen Lokech yazize.

    Deputy Inspector General of Police, Major General Paul Lokech yaguye iwe mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatandatu, tariki 21, Kanama, 2021.

    Si ubwa mbere Umuyobozi wungirije wa Polisi ya Uganda apfuye bitunguranye kuko mu mwaka wa 2017 undi witwa Andrew Kaweesi nawe yapfuye ariko we yishwe n'amasasu.

    Source : https://impanuro.rw/2021/08/22/uganda-umuyobozi-wungirije-wa-polisi-yitabye-imana-mu-buryo-butunguranye-inkuru-irambuye/

  • Rutahizamu Jacques Tuyisenge yakoze ubukwe #rwanda #RwOT

    Rutahizamu wa APR FC n'Amavubi, Jacques Tuyisenge yaraye akoze ubukwe n'umugore we Musiime Recheal Jordin bari basanzwe babana.

    Kuwa Kane w'iki cyumweru nibwo Tuyisenge Jacques, yavuye mu mwiherero w'Amavubi ari kwitegura imikino ya Mali na Kenya, kubera ubu bukwebwo gusezerana imbere y'Imana n'umufasha we Musiime Recheal Jordin.

    Tuyisenge na Musiime Recheal Jordin basezeranye imbere y'amategeko mu Murenge wa Kimihurura ku wa Kane, tariki ya 18 Gashyantare 2021.

    Ku wa Gatanu tariki ya 20 Kanama 2021,habaye umuhango wo gusaba no gukwa wabereye mu Karere ka Kicukiro mu murenge Ndera.

    Biteganyijwe ko Jacques Tuyisenge agaruka mu mwiherero w'ikipe y'igihugu Amavubi, ku Cyumweru, akomezanye n'abandi kwitegura imikino ibiri yo mu itsinda E mu gushaka itike y'igikombe cy'Isi Amavubi azakinamo na Mali tariki ya 1 Nzeri na Kenya tariki ya 5 Nzeri.

    Source : https://umuryango.rw/ubuzima-115/imibereho/article/rutahizamu-jacques-tuyisenge-yakoze-ubukwe

  • Gasabo: ‘Kurya Show’ mu byatumye abakobwa baterwa inda muri Guma mu Rugo #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abakobwa batuye Akagari ka Bibare muri Kimironko barimo gusobanurirwa uko bakwiye kwirinda guterwa inda batifuza
    Abakobwa batuye Akagari ka Bibare muri Kimironko barimo gusobanurirwa uko bakwiye kwirinda guterwa inda batifuza

    Umuyobozi Nshingwabikorwa wungirije w’Akarere ka Gasabo, Mudaheranwa Regis, yabitangaje mu gusoza ubukangurambaga bwiswe “Operasiyo mu Mizi”, bari bamazemo ibyumweru bitatu bigisha abakobwa kwirinda gutwita batabigambiriye.

    Inyito “Operasiyo mu mizi,” Akarere ka Gasabo kayikomora mu biganiro Perezida wa Repubulika, Paul Kagame yagiye agirana n’Urubyiruko, arubwira ko abato ari imizi y’igiti cyose (u Rwanda), kandi ko mu gihe imizi yatemwa icyo giti cyagira ibibazo bikomeye.

    “Operasiyo mu Mizi” bikaba bisobanura ibikorwa mu rubyiruko rw’abangavu, bigamije kururinda guterwa inda rutiteguye, kwirinda ibiyobyabwenge hamwe n’icuruzwa ry’abantu.

    Mudaheranwa avuga ko muri Guma mu Rugo (ya mbere) bibwiraga ko abana bari mu rugo kandi barinzwe, ariko ngo amashuri yarafunguwe abagera kuri 23 ntibashobora gusubira kwiga kuko bari batewe inda.

    Akomeza agira ati “Hari uwavaga i Rusizi ari mubyara w’umuntu cyangwa se wabo, akaza agatera umwana inda, ni muri cya gihe cya Guma mu Rugo, byarabaye ku Gisozi na Rutunga n’ubwo ari mu cyaro”.

    Abangavu bo muri GS Kimironko II barimo kubwira Ubuyobozi bw
    Abangavu bo muri GS Kimironko II barimo kubwira Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali ko bamenye kwirinda inda zidateganyijwe

    Avuga ko ibindi byatumye abana bagira imyifatire ituma baterwa inda, ari amashusho y’ibyo bareba mu byuma by’ikoranabuhanga cyangwa mu gihe bagiye gusura abahungu n’abagabo mu macumbi, bakifotozanya (icyo bita kurya show), nyuma bakaryamana na bo.

    Uwitwa Miriam Mukaruziga w’imyaka 21 utuye mu Kagari ka Bibare mu Murenge wa Kimironko, ashimangira ko abatera inda abangavu baba babatumiye aho bacumbitse mu mahoteli n’ahandi, bakabanza kubashukisha uduhendabana.

    Mukaruziga yagize ati “Mu mahoteli bajya badutumira nyine tukajyayo ariko nkanjye uzi kuvuga ‘oya’, ndabahakanira nkabakuzaho burundu”.

    N’ubwo imibare y’abatewe inda muri 2020/2021 yagabanutse ikagera kuri 423 ivuye kuri 750 muri 2019/2020, ndetse n’abihutira kumenyesha Ubugenzacyaha ko bahohotewe bakaba bagenda biyongera, Abayobozi ba Gasabo bavuga ko kubona n’umwe wahohotewe ari amahano.

    Umuryango w’Ivugabutumwa mu Rwanda (AEE) ufatanya n’Akarere ka Gasabo muri ubu bukangurambaga, uvuga ko mu byumweru bitatu bishize wahuye n’abakobwa 27,118 bafite imyaka kuva ku 10-24, ubagaragariza uburyo bugarijwe n’ingaruka zo gutwita batabiteganyije.

    Umuyobozi wungirije w
    Umuyobozi wungirije w’Akarere ka Gasabo, Mudaheranwa Regis avuga ko batishimiye imibare y’abangavu batewe inda muri uyu mwaka

    Umukozi wa AEE Rwanda Joseph Bigenimana avuga ko babigishije ibijyanye n’Ubuzima bw’imyororokere, ubumenyi mu buzima ndetse n’inyigisho zigamije kwiteza imbere, cyane cyane ibijyanye n’imyuga.

    AEE na Gasabo bavuga ko abakobwa barimo kugwa mu mutego wo guterwa inda batabizi, abenshi ari abafite imyaka y’ubukure kuva ku 10-17.

    Umuyobozi wungirije w’Inama y’Igihugu y’Abagore (CNF) mu Kagari ka Bibare, Mukeshimana Consolé avuga ko n’ubwo gahunda ya ‘Operasiyo mu Mizi’ irangiye ku rwego rw’akarere, muri ako kagari bagiye kuyikomeza kugira ngo kurinda abana babigire umuco.

    Akarere ka Gasabo kakoze ‘Operasiyo mu Mizi’ nyuma y’ubukangurambaga bwabanje bwiswe ‘Sigaho’, bwo bwasabaga abagabo n’abahungu kurekeraho guhohotera abangavu.

    Icyo gihe abakobwa bahohoterwaga bakabibwira Ubugenzacyaha ngo bari 23%, ariko gahunda ya “Sigaho” ngo yarangiye abatinyuka kuvuga ikibazo bagize bageze kuri 69%.

    source : https://ift.tt/2XOedrt

  • Igitekerezo: Ukuntu ababyeyi banezezwa n’uko abakobwa babo bakora ubukwe ariko badashaka ko bateretwa biratangaje! #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Kugira ngo umukobwa n’umuhungu bagere aho bategura umushinga wo gushyingirwa bagasezerana kubana akaramata, mpamya ko ari urugendo runini cyane ndetse ntatinya ko ruhera kuri zero. Ariko ikigaragara ubanza ababyeyi baba bifuza ko abana babo cyane cyane ab’abakobwa baza bababwira gusa ko bafite ubukwe ariko batirigeze bakora urwo rugendo rwose.

    Muri urwo rugendo rwo kumenyana kugera aho bazagera aho bemezanya kubana akaramata, habamo gusohoka bagasangira, gusurana, kujyana hirya no hino, guhamagarana no kwandikirana kenshi n’ubundi buryo butandukanye bw’itumanaho. Ariko ibi byose ubona bibangamira ababyeyi benshi, ku buryo babifata nko kunanirana cyangwa kugira umuco mubi.

    Bamwe ndetse banarenga ko bibabangamiye gusa bucece bakanavuga, bamwe biyama umukobwa wabo ku byo bise gukururana n’abasore. Ndetse abenshi bakanumvisha umukobwa wabo ko uwo musore ari kumushuka agira ngo amwangirize ubuzima, abandi bakamwereka ko ntakindi uwo musore agendereye uretse kumutera inda. Abandi bagafatirwa imyanzuro ikomeye mu gihe bamenye ko bari kumwe n’uwo musore.

    Ibi nkunda kubyibazaho bikanyobera kandi mu gihe uwo mubyeyi aba yifuza ko umukobwa we azazana inkuru ibabwira ko ku tariki runaka afite ubukwe. Yego kugira impungenge ku mubyeyi birumvikana. Ariko na bwo sinabishyigikira bigeze aho, buri musore wese uvugishije umukobwa wawe uba wumva ikimugenza ari ukumugirira nabi, akenshi utanamuzi, rimwe na rimwe wanasanga akomoka mu muryango barera neza no kurusha uwanyu cyangwa kimwe n’uwanyu.

    Numva umukobwa utari umwana wujuje imyaka y’ubukure, cyangwa nidushaka dufate imyaka 21 kuko mu Rwanda ariyo amategeko yemerera umuntu kuba yashinga urugo. Ariko na bwo nibaza uwaba yifuza kuzashinga urugo ku myaka 21, ubwo yaba yaratangiye urwo rugendo rw’urukundo mu myaka 18 nibura cyangwa wenda 19.

    Yaba ari umuntu mukuru rero, ku buryo umubyeyi cyangwa umurezi yaba yaramaze kumutegura akamubwira uburyo bwiza umukobwa yakwitwara ageze mu gihe cyo kurambagizwa, bityo bimurinda impungenge nyinshi no guhagarika umutima mu gihe abonye umukobwa we ari kumwe n’umuhungu, kandi nyamara akaba ategereje ko azaza kumubwira ko afite ubukwe.

    Mu ntambwe zo kurambagizanya kugira ngo umukobwa n’umuhungu bagere mu gihe cyo kujyanana kwerekana mu miryango yombi, ni uko baba bageze kure mu rukundo rwabo. None se babyeyi mwaretse abana banyu bakubaka urukundo rwabo ko umunsi nugera bazabagaragariza aho bigeze!

    Ikindi ibi njyewe mbifata nk’ikimenyetso cy’intege nkeya cyangwa gutsindwa, ko umubyeyi aba ataraganirije umwana we ngo amutegure mu buzima buri imbere cyane ko aba abizi neza ko ari ibihe azageramo. Yego hari igihe ubona ko umwana yaba ari kumwe n’umuntu ubona inzira barimo atari nziza ukaba wamwereka ingaruka ukaba wanamubuza gukomeza. Ariko ntimukumve ko abasore bose ari ibiremwa bibi bigambiriye kugirira abakobwa nabi.

    Iki ni igitekerezo cy’umunyamakuru Mukazayire Immaculée Youyou

    source : https://ift.tt/3mjNYn3

  • Umunsi twahurijeho imitima yacu- Akanyamuneza ka Jacques Tuyisenge wakoze ubukwe bw’akataraboneka #rwanda #RwOT

    Ubu bukwe bwabaye ubw’ibyishimo, bwabaye kuri uyu wa Gatandatu nyuma y’uko ku wa Gatanu tariki 20 Kanama 2021, hari habaye imihango yo gusaba no gukwa byabereye mu Murenge wa Ndera mu Karere ka Gasabo.

    Abitabiriye ibi birori babanje kwipimisha COVID-19 mu gihe nyuma yabyo, bafashe imodoka berekeza mu Karere ka Rubavu ahabereye igikorwa cyo gusezerana mu rusengero.

    Ni ibirori byabaye muri Gorilla Hotel aho bamwe mu babitashye batangaje ko byari byuzuye byishimo n’umunezero.

    Nyuma y’amasaga macye abaye umwe n’umukunzi we, Jacques Tuyisenge yagaragaje akanyamuneza atewe no kuba arushinze n’uwo yeguriye umutima we.

    Ubutumwa yanyujije kuri Twitter, buherekejwe n’ifoto yabo bamaze gusezerana, Jacques Tuyisenge yagize ati “Tariki 21 Kanama 2021, Jacques na Jordin bahurijeho imitima. Ni umunsi w’amateka. Urakoze Mana.”

    Tuyisenge Jacques yari mu bakinnyi bari mu mwiherero w’Amavubi ari kwitegura imikino ya Mali na Kenya izaba mu ntangiriro z’ukwezi gutaha mu ijonjora rya kabiri ryo gushaka itike y’Igikombe cy’Isi cya 2021.

    Gusa, yawuvuyemo ku wa Kane nyuma ya saa sita kugira ngo yitegure ubu bukwe ndetse byitezwe ko nyuma yabwo azahita asanga bagenzi be gukomeza umwiherero.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/Umunsi-twahurijeho-imitima-yacu-Akanyamuneza-ka-Jacques-Tuyisenge-wakoze-ubukwe-bw-akataraboneka

  • Rutahizamu Jacques Tuyisenge yarongoye(AMAFOTO) #rwanda #RwOT

    Rutahizamu wa Mavubi ba APR FC, Jacques Tuyisenge yaraye akoze ubukwe na Musiime Recheal Jordin bari badanzwe banana.

    Ku munsi wo ku wa Gatandatu tariki ya 21 Kanama 2021 nibwo basezeranye imbere y’Imana muri EPR Gisenyi.

    Nyuma y’iyi mihango abatumiwe bakiriwe muri Gorilla Hotel i Rubavu.

    Bakoze ubukwe nyuma y’umuhango wo gusaba no gukwa wabaye ku wa Gatanu tariki ya 20 Kanama 2021 ubera mu Karere ka Kicukiro mu murenge wa Ndera.

    Tariki ya 18 Gashyantare 2021, Jacques Tuyisenge na Jordon bari basezeranye imbere y’amategeko, ndetse ubukwe bwabo buba bwarabaye muri Gashyantare uyu mwaka ariko kubera icyorezo cya Coronavirus leta yahise ihagarika ubukwe ntibwaba.

    Nyuma yo gukora ubukwe, bitetanganyijwe ko Jacques Tuyisenge uyu munsi ku Cyumweru arara mu mwiherero w’ikipe y’igihugu Amavubi akomezanye n’abandi kwitegura imikino ibiri yo mu itsinda E mu gushaka itike y’igikombe cy’Isi Amavubi azakinamo na Mali tariki ya 1 Nzeri na Kenya tariki ya 5 Nzeri.

    Byari ibyishimo bikomeye kuri Jacques Tuyisenge na Jordin

    Ubukwe bwabo bwabereye i Rubavu

    Jordin na Jacques bari basanzwe babana

    Jordin areba Jacques Tuyisenge mu maso ati “ubu uri uwanjye ntawe tukurwanira”

    Urukundo ni rwose

    Jacques Tuyisenge yahise amushyira mu modoka barigendera

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/rutahizamu-jacques-tuyisenge-yarongoye-amafoto

  • Hakuweho ikiguzi ku bohereza amafaranga hagati ya konti zabo za banki n’iza Mobile Money – #rwanda #RwOT

    Umwanzuro wo gukuraho aya mafaranga ukubiye mu mabwiriza mashya ya BNR. Iki cyemezo kirahita gitangira kubahirizwa, ariko kikaba kireba gusa amafaranga yajyaga acibwa kuri konti ebyiri (iya mobile money n’iya banki) ariko z’umuntu umwe.

    Uyu mwanzuro ufashwe nyuma y’impungenge zari zimaze iminsi zigaragazwa n’abantu bavuga ko kuba umuntu acibwa amafaranga igihe yohereje amafaranga kuri konti ye yo muri banki ayakuye kuri telefone, bishobora gutuma intambwe u Rwanda rumaze gutera mu bijyanye no kudahererekanya amafaranga mu ntoki rusubira inyuma.

    Muri Gicurasi uyu mwaka, BNR yari yatangaje ko iri kwiga kuri iki kibazo kijyanye no gushyiraho ibiciro kuri serivisi z’imari zitangwa hifashishijwe ikoranabuhanga.

    Aya mabwiriza mashya yashyizweho umukono na Guverineri wa Banki Nkuru y’u Rwanda, John Rwangombwa avuga ko “amafaranga acibwa igihe habayeho ihererekanya ry’amafaranga hagati ya konti ya mobile money na konti ya banki zose z’umuntu umwe abujijwe.”

    Uretse aya mafaranga, BNR yanakuyeho inyungu amabanki yajyaga yishyura ibigo by’itumanaho binyuze muri konti bifite mu mabanki atandukanye zishyirwaho aya mafaranga abakiliya baba babikije kuri telefone.

    Mu busanzwe banki zajyaga zishyura inyungu iyo umukiliya yakuraga amafaranga kuri konti ye akayashyira kuri konti ikigo runaka cy’itumanaho gisanzwe gishyiraho amafaranga abakiliya babikije kuri mobile money.

    Iyi nyungu ya 6% amabanki yishyura yakunze kuvuga ko ariyo ntandaro y’amafaranga umukiliya yacibwaga igihe yohereza amafaranga kuri konti ye yo muri banki ayakuye kuri telefone.

    BNR yakuyeho amafaranga yacibwaga umuntu uhererekanya amafaranga hagati ya konti ye yo muri banki y’iya mobile money

    source : https://ift.tt/3j6TB61

  • Dipolomasi y’ikimwaro; Museveni ari kwitanguranwa nyuma yo kuburira amajyo ku Rwanda – #rwanda #RwOT

    Nk’uko bimaze kumenyerwa, Perezida Museveni yakoresheje iki kiganiro nk’andi mahirwe yo kugaruka ku butwari yakunze kwirata mu bihe by’intambara yabohoye Uganda, nubwo igice kinini cyayo yakimaze yibereye muri Suede na Kenya mu gihe abandi biganjemo Abanyarwanda, bari ku mirongo y’imbere ku rugamba rwahiritse ku butegetsi Idi Amin Dada na Milton Obote, rukimika Museveni ukiburiho kuva mu 1986.

    Museveni yivuze ibigwi karahava asobanura ubutwari bwamuranze ’n’abasore be ku rugamba’ ahera aho akomoza ku ngingo ubusanzwe adakunze kugarukaho cyane, zirimo imyitwarire y’inzego zishinzwe umutekano mu gihugu cya Uganda.

    Uyu muyobozi yavuze ko inzego zishinzwe umutekano za Uganda zidakwiye kubangamira uburenganzira bwa muntu mu gihe iyi mpamvu ari imwe mu zatumye uyu mugabo yegura intwaro akayobora urugamba rwakuyeho ’Leta y’igitugu’ ya Obote’.

    Ibikorwa by’ubugizi bwa nabi no guhohotera abaturage si bishya cyane ku nzego z’umutekano za Uganda, kuko bikunze kugaragara mu bihe bitandukanye, urugero ruheruka akaba ari ibikorwa byazo mu bihe by’amatora ya Perezida aherutse kuba muri icyo gihugu, ndetse n’ibikorwa byo kubahiriza ingamba zo kwirinda ikwirakwira ry’icyorezo cya Covid-19.

    Muri ibyo bihe, abapolisi n’abasirikare ba Uganda bagaragaye barimo kurasa abaturage ku buryo hari ababiguyemo, abandi babikomerekeramo. Izi nzego kandi zagaragaye zishushubikanya abaturage bashyigikiye uruhande rwa Bobi Wine rutavuga rumwe n’ubutegetsi, rimwe zikabakubita ubundi zikabacucura utwabo, nk’uko byakunze kugarukwaho mu itangazamakuru.

    Museveni ari gukama ikimasa

    Muri iki kiganiro, Perezida Museveni yumvikanye asa nk’unenga imyitwarire y’inzego zishinzwe umutekano mu gihugu cye, akavuga ko ‘imyitwarire yo kubwira nabi abaturage, kubakubita no kubambura uburenganzira bwabo idakwiriye’, mu gihugu kigendera ku mahame yo kubahiriza uburenganzira bwa muntu.

    Ati “Ikibazo cy’uburenganzira bwa muntu bw’abaturage ba Uganda, iyi ni imwe mu mpamvu NRM yagiye mu ishyamba ikarwana iriya myaka yose kuva mu 1971. Twigisha igisirikare cyacu kugira imyitwarire myiza.”

    Mu kiganiro na IGIHE, umwe mu bakurikiranira hafi ibya politiki yo mu karere yavuze ko ibyo Perezida Museveni asaba inzego z’umutekano, ari nko “Gukama ikimasa” kuko azisaba kugira ubushobozi atazishoyemo.

    Yagize ati “Biriya ni ugukama ikimasa. Ntabwo bishoboka ko inzego z’umutekano zagira ubushobozi n’imyitwarire myiza zitarabitojwe, cyangwa ngo zihabwe ibyo zikeneye byose kugira ngo zikore akazi kazo. Niba inzego z’umutekano zidafite ibyo zikeneye, zizakoresha imbaraga zahawe kugira ngo ziheshe ibyo zikeneye, wibuke ko baba bafite intwaro. Biriya byose byerekana ko nta gitsure bariya basore [abari mu nzego z’umutekano] baba bashyirwaho.”

    Perezida Museveni na we ubwe ntahakana ko igitsure mu nzego zishinzwe umutekano kiri ku rwego rwo hasi, kuko ngo‘abayobozi bo mu nzego zo hejuru mu nzego zishinzwe umutekano, badatanga amabwiriza akwiye ku bakozi bo mu nzego zo hasi.’

    Umusesenguzi yavuze ko imyitwarire mibi y’inzego z’umutekano za Uganda ari karande, ati “Ni ko bakora ibintu byabo, ntabwo bazi ikinyabupfura rwose. Uzarebe uburyo bitwaye ejo bundi mu bihe byo gushyira mu bikorwa ingamba zo kurwanya Covid-19. Birukankanye ababyeyi babakubita inkoni izuba riva, bateye hejuru ibicuruzwa by’ababyeyi bahetse abana mu buryo buteye agahinda, rero mu gihe utatoje inzego z’umutekano neza, ntushobora kuzisaba kugira imyitwarire myiza ngo bishoboke, ntabwo ari ibintu byikora.”

    Ushobora kwibwira ko imyitwarire igayitse iranga inzego z’umutekano imbere muri Uganda, ariko wenda zagera ku ruhando mpuzamahanga, zigapfa agasoni zikigana abandi, mu gihe wenda zitabonye amahirwe yo kwigishwa neza iwabo.

    Icyakora siko bigenda, aka wa mwera uturuka ibukuru ugakwira hose. Urugero ruherutse ni urw’ingabo za Uganda ziri mu bikorwa by’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe byo kugarura amahoro muri Somalia, mu butumwa buzwi nka AMISOM.

    Kimwe n’izindi ngabo z’ibindi bihugu ziri muri ubwo butumwa, ingabo za Uganda ziri ku rugamba kandi zihanganye n’umwanzi utoroshye kuko yananiye ingabo z’igihugu cya Somalia ubwazo, ku buryo hitabazwa iz’ibindi bihugu.

    Ejo bundi rero itsinda ry’ingabo za Uganda ziri muri AMISOM zagabweho igitero n’umwanzi azita mu mutego ibintu biradogera. Nyuma y’ibi bitero, ingabo za Uganda zararakaye cyane, zirangije zishora mu baturage zibashoramo urufaya rw’amasasu zicamo bamwe.

    Biragoye kwiyumvisha uburyo izi ngabo zitatuye umujinya wazo umwanzi, ibintu biterwa na ya myitwarire mibi yoretse ingabo za Uganda.

    Perezida Museveni yabisobanuye agira ati “Duherutse kugira ikibazo cy’ubwicanyi bwakorewe muri Somalia. Itsinda ry’abasirikare bacu ryishe abaturage. Ngo [abasirikare] bari barakaye kuko bari bafatiwe mu mutego, [bagakwiye kumenya ko bari mu ntambara] niba ushyizwe mu mutego, wakamenye ko ushobora gufatwa igihe uri mu ntambara.”

    Uyu muyobozi yavuze ko abasirikare bagaragaweho iyi myitwarire bamaze gufatwa bagafungwa, ndetse bakaba bategereje gushyikirizwa ubutabera.

    Abanyarwanda bahohoterwa muri Uganda bahagamye Museveni

    Mu buryo buziguye, Perezida Museveni yagarutse ku bikorwa byo guhohotera Abanyarwanda bimaze imyaka myinshi bikorwa n’inzego z’umutekano muri Uganda.

    Ntabwo Museveni yeruye ngo avuge Abanyarwanda mu buryo butomoye, ariko ntawashidikanya ko bagize igice kinini cy’abanyamahanga yavuze kuko hashize igihe kinini Abanyarwanda batuye muri Uganda bahura n’ibibazo birimo gufungwa mu buryo bunyuranyije n’amategeko, bagera muri gereza bagakorerwa iyica rubozo, bagakubitirwamo ku buryo benshi bagwayo, abarokotse ku bw’amahirwe bakoherezwa mu Rwanda bamwe ari intere, imitungo yabo n’ubuzima bwose baruhiye imyaka myinshi bikagenda nka Nyomberi.

    Iki kibazo cyarakomeye bigera ubwo Leta y’u Rwanda isaba Abanyarwanda kureka kujya muri Uganda, bitewe n’uko iyo bageze muri icyo gihugu idashobora kugira icyo ikora kugira ngo ibarengere, bityo bakwiye kwirinda kujyayo.

    Perezida Museveni yavuze ko ibikorwa nk’ibyo bihohotera abanyamahanga bidakwiye, ati “Gufungira abantu muri gereza igihe kirekire nta rubanza rubaho, ibyo ntabwo byemewe. Gufunga abantu gutyo gusa, gereza ntabwo ari ubuhunikiro bw’abantu.”

    “Kwirukana abanyamahanga nta rubanza bakorewe, bigomba guhagarikwa, buri wese, kimwe n’abo banyamahanga, agomba gufatwa neza hakurikijwe uko amategeko abigena. Uretse kuba icyo cyuho cyakoreshwa mu kwica uburenganzira bwa muntu, gishobora no gusubiza inyuma igihugu.”

    Umusesenguzo twaganiriye yavuze ko amagambo ya Museveni adasobanuwe ko atewe ipfunwe n’ihohoterwa rikorerwa Abanyarwanda, ahubwo ari uburyo bwo kwitanguranwa kuko ibi bikorwa bishobora gukurura imiryango mpuzamahanga irengera uburenganzira bwa muntu, ikanenga ubutegetsi bwe kuri ibi bikorwa, bityo bikaba byagira ingaruka mbi ku ishusho y’igihugu ayoboye.

    Ati “Buri muntu wese ureba ibikorerwa Abanyarwanda muri Uganda, arabibona neza ko iki gihugu gifite ukuboko mu biri kuba. Ntabwo bishoboka ko abantu benshi kuriya bakorerwa ibikorwa nka biriya igihe kirekire nta kuboko kw’abayobozi kurimo. Rero ibyo Museveni ari gukora ni ukwitanguranwa, aragira ngo umunsi azabibazwa azabone ubusobanuro, avuge ko ‘ibyabaga atari abifitemo uruhare’ kuko yanabyamaganye ku mugaragaro. Ariko icyo twakwibaza, ni impamvu abikoze ubu, kuko iki kibazo kimaze imyaka myinshi, none kuki abivuze ubu?”

    Perezida Museveni ntarya iminwa kuri ibi bibazo yemera ko byugarije igihugu cye, ndetse agashimangira ko byenyegezwa na ruswa yemera ko yamunze inzego ze z’umutekano, dore ko iki gihugu kiri ku mwanya wa 38 mu bihugu 180 mu kugarizwa na ruswa kurusha ibindi, nk’uko ubushakashatsi bwa Transparency International bwo mu mwaka ushize bubyerekana.

    Ati “Nk’ibi byo gusubiza abanyamahanga mu bihugu byabo badaciriwe imanza, numvise ko bishoreshwa na bamwe mu banyabyaha baturimo bifuza kwikubira umutungo w’abo banyamahanga bakorana ubucuruzi. Bafata amafaranga y’abo banyamahanga, ubundi bagakorana n’inzego z’umutekano zamunzwe na ruswa mu kubasubiza mu bihugu byabo, kugira ngo bave mu nzira ntibabangamire ubucuruzi bwabo.”

    Mu kiganiro Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Dr Vincent Biruta, aherutse kugirana n’abanyamakuru, yavuze ko umubano w’u Rwanda na Uganda ukirimo agatotsi, ndetse ko nta kintu kinini kirahinduka kuva ibiganiro byari bigamije kuzahura umubano hagati y’impande zombi byahagarikwa.

    Perezida Museveni aherutse kugaruka ku bikorwa bihohotera abanyamahanga batuye mu gihugu cye, biganjemo Abanyarwanda bamaze imyaka bameneshwa muri icyo gihugu

    Bamwe mu Banyarwanda baberutse kwirukanwa muri Uganda bakajugunywa ku mupaka

    source : https://ift.tt/3ml4sLF

  • Nyabihu: Mezi abiri, inka eshanu zimaze kwibwa zikabagirwa muri Gishwati – #rwanda #RwOT

    Ibi ubuyobozi bubitangaza nyuma y’uko hari inka 5 zimaze kubura bagasanga zabagiwe mu ishyamba aho bikekwa ko ari abashumba bakora uru rugomo.

    Umuturage wo mu karere ka Nyabihu wabuze inka kuwa 17 Kanama 2021 agasanga bayibaze, yasabye ko bakaza umutekano.

    Ati “Inka yarabuze tuhageze dusanga barangije kuyibaga, umushumba niwe wabitubwiye. Njyewe mbona hakazwa umutekano kuko birababaje kubona umuntu yorora abandi bakaza bakabaga inka ze. N’ubu turacyafite ubwoba ko bagaruka’’.

    Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’umurenge wa Bigogwe, Gahutu Tebuka Jean Paul yavuze bafashe ingamba zikomeye zirimo gucungira hafi abashumba.

    Ati “Ejobundi batemye inka mu kagari ka Muhe kandi ababikoze ntabwo bamenyekanye. Aho baturage batuye kugira ngo ugere mu nzuri haciyemo ishyamba niryo bajyanamo inka bakazibaga, ubu bamaze kubaga inka 5 mu mezi abiri.”

    “Ejobundi twakoze inama y’umutekano yaguye n’umuyobozi w’akarere yari ayirimo, dufata ingamba ko dukaza amarondo ku midugudu ikikije ishyamba. Twasabye ba nyirinka kujya bakoresha abashumba bazwi naho abadafite ibyangombwa bakabasezerera’’.

    Umuyobozi w’akarere ka Nyabihu, Mukandayisenga Antoinette yavuze ko iki kibazo bakizi ko baganiriye n’inzego bireba ndetse n’abaturage.

    Ati “Habaye inama tubiganiraho n’inzego zitandukanye biba ngombwa ko tujya kuganira n’abaturage harimo n’aborozi bororera muri ibyo bice hafatwa ingamba ku ruhande rw’ubuyobozi dufata gahunda yo kurara amarondo ndetse agakurikiranwa cyane’’.

    Si ubwa mbere hagaragaye ubujura bw’inka muri izi nzuri zikikije ishyamba rya Gishwati kuko no mu myaka yashize hagiye humvikana ubujura bw’inka muri izi nzuri.

    Inka eshanu zimaze kubagirwa muri Gishwati nyuma yo kwibwa mu baturage

    source : https://ift.tt/3yb7ap8