Author: webrwanda

  • Bugesera : Abafite ubutaka bumaze igihe budahingwa bagiye kubwamburwa butizwe abandi #rwanda #RwOT

    Ibi bikubiye mu itangazo ry’Ubuybozi bw’Akarere ka Bugesera ryo ku ya 17 Nzeri, risaba abantu bose bafite ubutaka bushobora guhingwa, kwihutira kubuhinga bitarenze tariki ya 02 Ukwakira 2021, kuko nyuma y’icyo gihe ubutaka buzaba butarabyazwa umusaruro buzatizwa abaturage bashoboye kububyaza umusaruro.

    Ni itangazo ryasohowe n’Ubuyobozi bw’Akarere bushingiye ku bikubiye mu mabwiriza ya Minisitiri w’Ubuhinzi n’Ubworozi No 001/2021 yo kuwa 01/07/2021, mu ngingo yayo ya 25. d) ahagaragazwa ko Ubuyobozi bw’Akarere busabwa gukurikirana ibikorwa byo gutegura ubutaka bwose bushobora guhingwa mu gihugu no kububyaza umusaruro ndetse no gukangurira abahinzi gutera imyaka ku gihe.

    Ubuyobozi bw’Akarere ka Bugesera kandi bwaboneyeho kongera kwibutsa abahinzi ko guhinga amasaka n’ibindi bihingwa bitari muri gahunda ya Leta yo guhuza ubutaka ko bitemewe kuri site zatoranyijwe.

    Bwavuze ko kandi n’ibihinzwe bigakorwa hubahirijwe inama bagirwa n’abashinzwe ubuhinzi ; zirimo no kutavanga imyaka no gukoresha imbuto z’indobanure n’amafumbire ; yaba ay’imborera ndetse n’ay’imvaruganda ku bipimo byagenwe.

    Mu mibare itangazwa n’Ikigo cy’Igihugu Gishinzwe Ibarurishamibare mu Rwanda (NISR) igaragaza ko mu karere ka Bugesera habarurwa ubutaka bungana na Hegitari 72300 zigenewe gukorerwaho ubuhinzi n’ubworozi, mu gihe ubungana na Hegitari 64200 aribwo bukorerwaho ibi bikorwa by’ubuhinzi n’ubworozi.

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/Bugesera-Abafite-ubutaka-bumaze-igihe-budahingwa-bagiye-kubwamburwa-butizwe-abandi

  • Nyabimata: Barifuza ko Rusesabagina n’abo bareganwa babaha indishyi z’akababaro #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Agasantere ka Rumenero aho inyeshyamba zasahuye butike ebyiri n
    Agasantere ka Rumenero aho inyeshyamba zasahuye butike ebyiri n’akabari

    Ubwo inyeshyamba zateraga i Nyabimata, zishe abantu babiri harimo umusore wacururizaga mu gasantere ka Nyabimata bajijije kwanga kubarangira aho Umunyamabanga Nshingwabikorwa w’umurenge atuye, n’umuyobozi w’ishuri ry’ahitwa i Ruhinga wari uhatuye.

    Viateur Ngirinshuti, umuvandimwe w’uwo musore wishwe, yigaga mu mwaka wa kabiri w’amashuri yisumbuye. Yahise arivamo kubera ko yabuze uwamuhaga ibikorehso by’ishuri, hanyuma ajya gufasha ababyeyi kwita ku bavandimwe be.

    Agira ati “Ni we wari utugize. Ni we wadutangiraga mituweli, akadukorera ikintu cyose, none aho yiciwe papa urebye yaranahungabanye, cyane ko yamaze gupfa papa akabura n’abandi bana be b’abahungu babiri.”

    Dominiko Rugerinyange, ari we se w’uwo musore, n’agahinda ko kuba yarabuze umwana we usanga agira ati “Dore nk’ubu nubatse inzu, mbura isakaro. Iyo ahaba icyo kibazo ntikiba gihari.”

    Inyeshyamba kandi ubwo zateraga i Nyabimata zanasahuye amabutike abiri n’akabari byo mu gasantere ka Rumenero, ku buryo urebye ba nyirayo basigaye iheruheru, kuri ubu bakaba ari bwo barimo kwisuganya, nyuma yo kugurisha imwe mu mitungo bari bafite kugira ngo babashe kwishyura inguzanyo ya Sacco bari bashoye mu byo bibwe.

    Uwitwa Dancille Mukabagema agira ati “Muri butike harimo ibintu bibarirwa mu gaciro ka miriyoni ebyiri, barabitwara byose. Harimo imiceri n’utuwunga, amavuta n’imyenda. Haciyemo ukwezi baragaruka, mu Mudugudu wa Cyumuzi badukurira ibirayi byari bihinze kuri hegitari.”

    Baba abacuruzi, baba abatuye muri kariya gace, ibyo bakorewe n’inyeshyamba byarabahungabanyije.

    Simon Sebagema bibye ibyo yari afite muri butike byose, avuga ko gusigara iheruheru ndetse no guhangayika atekereza ko bashobora kugaruka bakica n’abandi bantu byatumye amara igihe adasinzira.

    Agira ati “Njyewe namaze amezi atatu ntasinzira. Nongeye kugira ibitotsi ari uko tubonye ko batakiza.”

    Kuri ubu abagize uruhare mu kubahungabanyiriza umutekano barimo gukurikiranwa n’ubutabera bw’u Rwanda, abatuye i Nyabimata bavuga ko bakwiye guhanwa by’intangarugero, ariko bakazanariha ibyo basahuye, ndetse bakanatanga impozamarira ku bo biciye.

    Uwitwa Viateur Barayandema agira ati “Urumva twasigaye iheruheru. Dufite ibyiringiro ko abafashwe bazatwishyura ibyacu byangijwe, ariko nyine n’abiciwe ababo bakibukwa, bagahabwa impozamarira.”

    Iduka rya Dancille Mukabagema n
    Iduka rya Dancille Mukabagema n’umugabo we ryari ryuzuye, none ubu ni bwo batangiye kongera kwisuganya

    Uwitwa Ladislas Nyabyenda baturanye na we ati “Bakatiwe bagahanwa, natwe twakumva hari icyururutse ku mutima. Byaba na ngombwa abangirijwe ibintu bakabisubizwa, abiciwe ababo na bo bagahabwa impozamarira.”

    Undi muturage witwa Innocent Nyaminani na we ati “Abo biciye abantu n’abo basahuye, barababaye. Kandi murabona baracyanyuzamo bakaduteza umutekano mukeya. Mwumvise abaje kuri ADENYA mu minsi yashize, umwe akahasiga ubuzima.”

    Uwitwa JMV Havugimana na we ati “Ahubwo n’abasigaye bazafatwe, baburanishwe kimwe na ba Rusesabagina, maze twigirire umutekano.”


    source : https://ift.tt/2Xyhhrn

  • Abantu 37 barimo abavuzi gakondo bafashwe barenze ku mabwiriza yo kwirinda Covid-19 #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Ubwo berekwaga itangazamakuru ku Cyumweru tariki ya 19 Nzeri 2021 kuri sitade ya Kicukiro, Habakubaho yavuze ko abo bantu bateraniye mu nzu ye na we ari kumwe na bo, arimo kubavura nk’umuvuzi gakondo.

    Yagize ati “Ndi umwe mu bavuzi kandi dukorera iwanjye mu rugo. Ubwo Polisi yadufataga twari dufite abarwayi turimo kugerageza kubavura, tujya twakira abarwayi rimwe na rimwe kwa muganga bananiwe kubavura. Twari twarabihagaritse ibyo kuvura kubera icyorezo cya Covid-19 kugeza ubwo ejo twafatwaga. Tubiboneyemo isomo ariyo mpamvu mbisabira imbabazi kuri Leta ndetse n’abaturage.”

    Kajongi Jean Bosco, umuyobozi w’iryo tsinda ry’abavuzi yemeye amakosa bakoraga ayasabira imbabazi.

    Ati “Twafashwe ubwo twarimo kuvura abantu nk’abavuzi gakondo, twari turimo kuvurira mu rugo rw’umwe muri twe. N’ubwo twari dufite ibyangombwa byo gukorera muri koperative ariko twakoze amakosa turenga ku mabwiriza yo kurwanya icyorezo cya Covid-19, turabisabira imbabazi.”

    Kajongi yakomeje avuga ko agiye gufata iya mbere kugira ngo ingamba z’ubuzima zubahirizwe kandi akangurire abantu kwikingiza icyo cyorezo ndetse banakipimishe.

    Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, CP John Bosco Kabera, yavuze ko abo bantu bafashwe biturutse ku mikoranire ya Polisi n’abaturage.

    Ati “Itsinda ry’abantu 37 bafashwe ahagana saa kumi z’umugoroba bateraniye mu kumba gatoya k’inzu y’umwe wiyita umuvuzi gakondo. Amabwiriza yo kurwanya icyorezo cya Covid-19 yavuzwe kenshi anasubirwamo. Kuvuga ko uri umuvuzi gakondo ntibiguha uburenganzira bwo kurenga ku mabwiriza yo kurwanya icyorezo cya Covid-19.”

    CP Kabera yakomeje yibutsa abantu ko Covid-19 itarangiye, ababurira ko Polisi y’u Rwanda izakomeza ibikorwa byo gufata abarenga kuri ayo mabwiriza yo kurwanya ikwirakwira ry’iki cyorezo.

    Abafashwe bapimwe icyorezo cya Covid-19 ku kiguzi cyabo, nyuma inzego zibishinzwe zibaca amande yagenwe, nk’uko bigaragara ku rubuga rwa Internet rwa Polisi y’u Rwanda.

    source : https://ift.tt/3kkDdzj

  • Perezida mushya wa Zambia yanze kugenda n'indege yihariye atwarwa hamwe n'abagenzi #rwanda #RwOT

    Perezida wa Zambia, Hakainde Hichilema,yahisemo gutega indege ya QATAR Airways yerekeza mu nama y'Inteko Rusange y'Umuryango w'Abibumbye aho gutwara n'indege yihariye nkuko abandi baperezida babigenza.

    Perezida Hichilema wakuze ari umushumba ariko akaza gukunda politiki ndetse mu mezi make ashize akaba yaratorewe kuyobora Zambia,yatangaje ko ashaka gucunga umuntungo w'abanya Zambia aho kuwushora mu kwiyitaho.

    Uyu mugabo uheruka kwanga kujya mu nyubako yubakiwe umukuru w'igihugu akaguma mu ye,yatunguye benshi ubwo yangaga kugenda mu ndege yagenewe umukuru w'igihugu akigendera mu itwara abagenzi.

    Mu itangazo, Hakainde Hichilema yashyize hanze mbere y'uko afata uru rugendo yavuze ko iki cyemezo yagifashe mu rwego rwo gukoresha neza umutungo w'igihugu nk'uko yabisezeranyije abaturage be ubwo yiyamamazaga.

    Yagize ati “Nkuko twabisezeranije mbere yo gutangira imirimo, tuzakomeza gucunga neza umutungo wa leta bityo rero twagendanye nitsinda rito rigizwe na ba minisitiri w'ububanyi n'amahanga n'imari, Honourables Stanley Kakubo na Dr Situmbeko Musokotwane.

    Uyu mukuru w'igihugu yavuze ko ashishikajwe no gufatanya n'abafatanyabikorwa batandukanye ku nyungu z'igihugu cya Zambia.

    Uyu munsi tariki ya 20 Nzeri 2021 nibwo Perezida Hichilema yahagurutse ku kibuga cya Kenneth Kaunda International Airport i Lusaka yerekeza i New York.

    Zambia yari isanzwe ifite indege yo mu bwoko bwa Gulf Stream isanzwe yaragenewe gutwara Perezida wa Zambia ari nayo Edgar Lungu yagendagamo, gusa kuva Hichilema yajya ku butegetsi yavuze ko nta gahunda afite yo kuyigendamo ndetse asaba na Guverinoma kuba yafata icyemezo cyo kuyigurisha, amafaranga avuyemo agakora ibindi.


    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/politiki/article/perezida-mushya-wa-zambia-yanze-kugenda-n-indege-yihariye-atwarwa-hamwe-n

  • Imitungo itatu ya Dr Habumuremyi wabaye Minisitiri w’Intebe iri gutezwa Cyamunara #rwanda #RwOT

    Dr Habumuremyi wigeze kuba Minisitiri w’Intebe, akanagira indi myanya ikomeye mu buyobozi bw’u Rwanda, mu mpera za 2020 yahamijwe icyaha cyo gutanga Sheki zitazigamiwe ahanishwa gufungwa imyaka itatu no gutanga ihazabu ya Miliyoni 892,2Frw.

    Uyu mugabo umaze amezi 14 afunze, akaba anaherutse kugaruka mu rukiko rwisumbuye rwa Nyarugenge asaba guhanagurwaho ibyaha, ubu hari imitungo ye yashyizwe muri Cyamunara ngo hishyurwe miliyoni 24,7 Frw.

    Ni imitungo itatu igizwe n’amasambu aherereye mu Murenge wa Masaka mu Mujyi wa Kigali arimo isambu yahawe agaciro ka Miliyoni 15,8 Frw mu gihe indi ibiri yahawe agaciro kari munsi ya Miliyoni 5 Frw.

    Amakuru avuga ko iyi mitungo yashyizwe mu cyamunara kugira ngo hishyurwe uwitwa Musoni Evariste nk’uko byategetswe n’Urukiko rw’ubucuruzi.

    Iyi mitungo iri gutezwa cyamunara hifashishijwe uburyo bw’ikoranabuhanga busanzwe bukoreshwa muri ibi bikorwa aho gupiganirwa iriya mitungo ku cyiciro cya mbere byagombaga gufungwa kuri uyu wa Mbere tariki 20 Nzeri 2021 saa tanu.

    Umuhesha w’inkiko Tuyiringire Gilbert, uri kurangiza uru rubanza, yemereye Ikinyamakuru Taarifa aya makuru ko hategerejwe niba haza kubona utsindira iriya mitungo nk’uko byemezwa na ririya koranabuhanga.

    Mu ntangiro z’uku kwezi kwa Nzeri 2021 ubwo Dr Damien Habumuremyi aheruka imbere y’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, yongeye kuvuga ko kuba yaratanze Sheki zitazigamiwe atari ikibazo kuko n’ubundi yari yazitanze nka garanti yemeza ko abo yari yazihaye azabishyura umwenda yari abafitiye kandi ko ngo ibyo bisanzwe bikorwa.

    Yanavugaga ko Kaminuza ya Christian University ikwiye gutandukanywa na we bityo ikaba yaregwa ukwayo kuko na we ari umunyamigabane ariko ibyakozwe n’iriya kaminuza bidakwiye kumujya ku gahanga.

    Ubushinjacyaha bwo bwasabye Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge kugumishaho kiriya gihano cyafashwe n’Urukiko rw’Ibanze rwa Nyarugenge ndetse ahubwo ngo ruriya Rwisumbuye rukanamuhamya icyaha cy’ubuhemu yari yahanaguweho.

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/mu-rwanda/Amakuru-anyuranye/article/Imitungo-itatu-ya-Dr-Habumuremyi-wabaye-Minisitiri-w-Intebe-iri-gutezwa-Cyamunara

  • Yannick na Rwatubyaye baranyagiye, igitego cya Rafael York ntacyo cyamariye ikipe ye #rwanda #RwOT

    Impera z’icyumweru ntabwo zagendekeye neza bamwe mu bakinnyi b’abanyarwanda bakina hanze, ni mu gihe amakipe nka FC Shkupi ya Rwatubyaye Abdul na Sandvikens IF ya Yannick Mukunzi banyagiraga amakipe bahuye.

    Yannick Mukunzi ntabwo yari mu bakinnyi bakoreshejwe na Sandvikens IF ku munsi wa 21 wa shampiyona y’icyiciro cya gatatu muri Sweden ubwo banyagiraga Assyriska 5-2. Iyi kipe iri ku mwanya wa 2 n’amanota 43 ku rutonde ruyobowe na IF Brommapojkarna.

    Ku wa Gatandatu tariki ya 18 Nzeri 2021 shampiyona y’icyiciro cya kabiri muri Sweden yari yakomeje, AFC Eskilstuna ya Rafael York yatsindiwe mu rugo na Vasalund 2-1. Igitego cya AFC Eskilstuna cyatsinzwe na Rafael York ku munota wa 2. Iyi kipe iri ku mwanya wa 9 n’amanota 26, Värnamo ya mbere ifite 39.

    Shampiyona y’icyiciro cya mbere muri Macedonia yari yakomeje hakinwa umunsi wa 7, ku munsi w’ejo hashize ku Cyumweru tariki ya 19 Nzeri, FC Shkupi ya Rwatubyaye Abdul yanyagiraga Borec 3-0, ni umukino Rwatubyaye Abdul iminota yose. Iyi kipe iri ku mwanya wa mbere n’amanota 14.

    Bizimana Djihad yakinnye iminota 90 mu mukino w’umunsi wa gatanu wa shampiyona y’icyiciro cya kabiri iyi kipe yaraye inganyijemo na Westerlo 2-2. Westerlo niyo iyoboye shampiyona n’amanota 11 mu gihe KMSK Deinze ni iya 3 n’amanota 9.

    Ngwabije Bryan Clovis yari mu kibuga ikipe ye SC Lyon inganya na Rumilly Vallieres 0-0 mu mukino w’umunsi wa 7 wa shampiyona y’icyiciro cya kane mu Bufaransa. Iyi kipe iri ku mwanya wa 8 n’amanota 8, Grasse ya mbere ifite 17.

    Ikipe ya Tusker FC ikinamo umunyezamu Mvuyekure Emery, ku wa Gatandatu w’icyumweru gishize yasezereye Arta Solar mu ijonjora ry’ibanze rya CAF Champions League, ni nyuma yo kuyitsindira muri Kenya 3-0, umukino ubanza bari banganyije 0-0. Emery Mvuyekure yari mu izamu ry’iyi kipe.

    Ntabwo byagendekeye neza Simba SC na Meddie ku munsi w’ejo ku Cyumweru batsindwaga na TP Mazembe 1-0 mu mukino wa gishuti wari wateguye ku munsi iyi kipe yerekana abakinnyi iba izakoresha mu mwaka w’imikino ugiye gutangira uzwi nka 'Simba Day’. Meddie Kagere yinjiye mu kibuga ku munota wa 80.

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/yannick-na-rwatubyaye-baranyagiye-igitego-cya-rafael-york-ntacyo-cyamariye-ikipe-ye

  • Mwakotaniye intsinzi muyigeraho-Gen Bayingana ashimira abakinnyi ba APR #rwanda #RwOT

    Ni nyuma y’umukino w’irushanwa Nyafurika rya CAF Champions League rwabereye kuri Stade ya Kigali i Nyamirambo, wabaye kuri iki Cyumweru tariki 19 Nzeri 2021.

    Ni umukino ikipe ya Mogadishu City Club yo mu gihugu cya Somalia yabanje kubonamo igitego cyatsinzwe mu gice cya mbere cy’umukino bituma APR FC igira umukoro udasanzwe kuko yasabwaga kukishyura kandi igatsinda n’ikindi cy’ikinyuranyo.

    Mu gice cya kabiri, ikipe ya APR yakoze impinduka ikinjizamo abakinnyi batatu icya rimwe bose bakina bajya gushaka ibitego, bituma ibona ibitego bibiri birimo kimwe cyatsinzwe na Karere Hassan n’icya Djabel Manishimwe.

    Nyuma y’uriya mukino, umuyobozi wungirije wa APR FC Brig Gen Bayingana Firmin yagiranye ikiganiro n’abakinnyi b’iyi kipe abashimira umuhate wabaranze bakanga gucibwa intege no kubanzwa igitego bakomeza gukotana.

    Yagize ati 'Ikintu cya mbere mu mukino, ni ukabanza kumenya uwo muhanganye, ibyo ni byo bitanga intsinzi, babanje igitego ariko ntimwacika intege mwakomeje murakotana mugera ku nstinzi ni ibyishimo, igisigaye ni ukumenya uwo tugiye guhura na we mu cyiciro gikurikiraho kandi ubuyobozi burabashyigikiye cyane.'

    Yakomeje abaha inama mbere yuko abakinnyi berekeza mu kiruhuko bahawe, ababwira ko hakiri urugamba rukomeye imbere yabo.

    Ati 'Hari urundi rugamba tugomba gutegura imbere yacu. Mukomeze kwirinda icyorezo cya covid-19 kandi munakurikize inama ndetse n’imyitozo muhabwa n’abatoza banyu kugira ngo muzagaruke mukiri ku rwego rushimishije.'

    UKWEZI.RW

    Source : http://www.ukwezi.rw/Imikino/article/Mwakotaniye-intsinzi-muyigeraho-Gen-Bayingana-ashimira-abakinnyi-ba-APR

  • Impunzi zo mu nkambi ya Gihembe zatangiye kwimurirwa i Mahama #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Impunzi zo mu nkambi ya Gihembe zatangiye kwimurirwa i Mahama
    Impunzi zo mu nkambi ya Gihembe zatangiye kwimurirwa i Mahama

    Imiryango 119 igizwe n’abantu 538 ni bo bahereweho kuri uyu wa Mbere ariko gahunda ikazakomeza, icyemezo cyo kwimura abo bantu kikaba cyafashwe mu rwego rwo kurengera ubuzima bwabo, kuko inkambi ya Gihembe ngo iri mu manegeka kandi igihe cy’imvura nyinshi cyatangiye.

    Gahunda yo kwimura izo mpunzi z’Abanyekongo yari yarahagaritswe kubera ikibazo cy’abana biga bagombaga kurangiza umwaka w’amashuri, kuko hari abari barimuwe guhera muri 2020, cyane ko abagiye uyu munsi basanzeyo abandi bagera ku 2,200.

    Zimwe mu mpunzi zaganiriye na Kigali Today, zivuga ko kwimukira i Mahama ari gahunda nziza ya Leta, n’ubwo bizabasaba kumenyera ubuzima bushya bw’ahantu hashyushye ugeranyije n’aho bavuye bari bamaze imyaka 23 batuye.

    Impunzi zose zirimo kwimurwa zigomba kubanza gupimwa Covid-19 mbere yo kwinjira mu nkambi ya Mahama.


    source : https://ift.tt/3EAZAZB

  • Icyizere cyo kwigobotora ingaruka za COVID-19 ku mishinga yo mu Rwanda – #rwanda #RwOT

    Inama y’Abaminisitiri iheruka yongereye amasaha yo kuba Abaturarwanda bageze mu ngo ashyirwa saa yine z’ijoro, ibikorwa bigafunga mu isaha imwe mbere y’icyo gihe. Mu mezi yashize byigeze gufunga saa kumi n’imwe z’umugoroba.

    Uretse amasaha yongerewe n’ibikorwa bitandukanye bigenda byemererwa kongera gufungura imiryango mu byiciro aho kugeza ubu n’ibirori n’ubukwe byongeye kwemerwa.

    Brian Kitatta ufite restaurant yitwa Lam Lounge i Remera ku Gisimenti, yabwiye Rwanda Today ko ubu hari icyizere cy’uko imishinga yazanzamuka ikabasha kongera kwiyubaka igakomera.

    Ati “Ingamba ziheruka gushyirwaho zikagabanya igihe cyo kuba abantu bari mu ngo kikaba saa yine z’ijoro kugeza saa kumi za mu gitondo, byaraducunguye kuko simpamya ko twari kuba tugikora.”

    Restaurant nyinshi zari zarahagaritse gukora kubera kubura abazigana dore ko abenshi babaga baragera iwabo bagategura amafunguro ku buryo abafata umwanzuro wo kutahana ari mbarwa.

    Ku rundi ruhande, abacuruzaga utubari tumaze umwaka n’igice nta cyizere cyo gufungura kiraboneka bahisemo kuduhindura amaduka y’inzoga kuko zo zigurwa zigatahanwa.

    N’abafite indi mishinga ni uko babikoze kuko hari abacuruzaga imyenda babivuyemo bacuruza ibiribwa nubwo nabyo bavugaga ko nta cyizere cy’inyungu gihari.

    Restaurant ya Kitatta iri muri nke zakomeje kwihagararaho ngo nayo yabifashijwemo n’uko yegereye amaduka y’inzoga, bityo abavaga kuzigura bakaba barakeneraga ibiryo.

    Abafite imishinga muri Kigali baremeza ko uko ingamba zo kwirinda COVID-19 zoroshywa bagenda bagira icyizere cy’uko ubukungu bwazahuka

    source : https://ift.tt/3kqXuU6

  • Kamonyi: Hakenewe abajyanama ku bangavu baterwa inda zitateganijwe #rwanda #RwOT

    Abakora mu burezi ndetse n'ubuzima barasaba ko ibigo by'amashuri bikwiye kugira abajyanama baba hafi y'abangavu baterwa inda batarageza ku myaka y'ubukure kugirango babafashe gukomeza kwiyubaka no gutegura ejo habo heza. Si ikibazo gusa ku bigo by'amashuri, ahubwo n'abandi mu miryango bahuye n'iki kibazo, byagaragajwe ko bakeneye abajyanama babaherekeza nyuma y'ibyo baba bahuye nabyo bishobora kubangiriza ubuzima batabonye ubitaho.

    Ibi babitangaje ubwo hasozwaga igikorwa cyateguwe n'Ikigo giharanira Uburenganzira no guteza imbere Ubuzima, Health Development Initiative (HDI) hagamijwe gusobanura ingingo ziri mu itegeko zitanga uburenganzira bwo kuba uwatewe inda atabishaka yayikuramo.

    Uwihanganye Gaudance, umuhuzabikorwa w'inama y'Igihugu mu nama y'abagore mu murenge wa Runda, avuga ko izi ngingo ziri muri iri tegeko ari nziza ariko ko aba bana bazafashwa gukuramo inda bazasigarana ibibazo bitandukanye byo kwiheba n'ibindi.

    Yagize ati' Nibyo izi ngingo zemerera abangavu batewe inda bakiri bato n'abandi bafashwe ku ngufu kuzikurirwamo, ariko nkuko tubizi ubuzima bwabo buba bwajemo ibibazo ndetse bikabaviramo ibikomere. Kugira ngo tubafashe neza nuko bakeneye abantu bo kubitaho ndetse bakigishwa uko bagomba kurenga ibi bikomere baterwa no guterwa inda bakanagaruka ku mashuri bakitabwaho neza n'undi muntu ubifitiye ubushobozi'.

    Yumba Jean Paul, umuhuzabikorwa w'ikigo cy'urubyiruko mu karere ka Kamonyi avuga ko aba bangavu baterwa inda bahura n'ibibazo bitandukanye mbere ndetse na nyuma yo guterwa inda, ko uwabyaye cyangwa uwakuriwemo inda bakwiye kujya bagira ababa hafi bakabaganiriza ndetse bagafashwa kurenga ibyababayeho.

    Yagize ati' Nyuma yo gusobanurirwa ibijyanye n'izi ngingo zo kubafasha gukurirwamo inda, haba nyuma yo kubyara cyangwa gukurirwamo inda usanga bagira ibikomere byihariye bizasaba ko bagira abababa hafi bakabigisha, babafasha kurenga ibyababayeho bagategura ejo habo heza kuko bigishijwe guhangana n'ihungabana'.

    Mporanyi Théobald, Umujyanama muri HDI akaba n'impuguke mu bijyanye n'ubuzima  avuga ko mu Rwanda gukuramo inda bihanwa n'amategeko, ariko ko hari aho ingingo ziteganya irengayobora, uburyo uwatewe inda ashobora kuyikurirwamo kubera ko byemejwe n'inzego bireba zirimo iz'ubutabera n'ubuvuzi.

    Ati' Ubusanzwe gukuramo inda bihanwa n'amategeko yu Rwanda biciye mu ngingo ya 123 n'iya 124 y'igitabo cy'ibyaha kikanagena ibihano, zerekana ko ukuyemo inda akabihamywa n'urukiko ahanwa. Ariko ingingo ya 125 ikaza itanga irengayobora ivuga ibice bitanu bibuza uburyozwacyaha ku muntu wakuriwemo inda ku buryo bwemewe akaba yayikurirwamo'.

    Akomeza avuga ko aba bangavu bahura n'ibibazo bakiri bato bakomeza gufashwa ariko habonetse abo kubitaho by'umwihariko byafasha umuryango gukomeza kugira ubuzima bwiza kuko hari igihe usanga hari abongeye kugwa mu bishuko bagatwara izindi nda bakiri muri ya myaka micye.

    Muri ibi biganiro byabaye iminsi 4, haganirijwe abakora umwuga w'uburaya, abangavu babyaye imyaka itaragera kuri 18, hanaganirijwe kandi abayobozi b'ibigonderabuzima, abahagarariye urubyiruko rw'abakorerabushake, abayobozi, abari muri Komite z'inama y'igihugu y'abagore n'abari bahagarariye imirenge ku ngingo zemerera abatewe inda kuzikurirwamo bikorewe ku bitaro byemewe na Leta n'amavuriro yigenga yemewe na Leta kandi biri ku rwego ruvugwa mu itegeko.

    Muri iyi ngingo y' 125 yemerera abangavu n'abakobwa gukurirwamo inda mu gihe bafashwe ku ngufu, mu gihe uwatewe inda atarageza ku myaka y'ubukure, mu gihe iyo nda yayitewe nuwo bagira icyo bapfana ku gisanira cya 2, kuba inda atwite ishyira ubuzima bwe mu kaga ikaba yanamuhitana, kuba usaba gukurirwamo inda yarashatse umugabo ku ngufu.

    Akimana Jean de Dieu

    Source : https://www.intyoza.com/kamonyi-hakenewe-abajyanama-ku-bangavu-baterwa-inda-zitateganijwe/