Author: webrwanda

  • Umunyamakurukazi Clarisse (Clamama) yagaragaye atwaye Bus itwara abagenzi (Video) – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umunyamakuru Clarisse Uwimana uzwi nka Clamama ukorera ikinyamakuru cya Sport, B&B FM Umwezi, akaba kandi umwe mubanyamakurukazi bakunzwe hano mu Rwanda ukora ibiganiro by'imyidagaduro ndetse n'ibijyanye na Sport, yagaragaye atwaye Bus nini itwara abagenzi.

    Mumashusho yashyize kuri account ye ya Instagram, uyu mukobwa yagaragaye ari mu modoka nini zitwara abagenzi benshi, ari kuyiparika neza.

    Reba Video:

    Source : https://yegob.rw/umunyamakurukazi-clarisse-clamama-yagaragaye-atwaye-imodoka-ya-bus-itwara-agagenzi-video/

  • Itel yagize Rocky Kimomo ‘Brand Ambassador’ w… – #rwanda #RwOT

    Kuri uyu wa Gatatu sosiyete Itel yubatse izina mu gucuruza no gukora telefone zigezweho imaze imyaka 14 ikorera mu Rwanda, yerekanye ku mugaragaro Uwizeye Mark umaze kwamamara ku izina rya Rocky Kimomo nka Brand Ambassador wayo ugiye kwamamaza ibikorwa byayo. Rocky Kimomo akaba abaye icyamamare cya 3 cyamamariza iyi sosiyete.

    Mu birori byo kwakira Rocky Kimomo mu muryango mugari wa Itel, umuyobozi ushinzwe kwamamaza muri Itel Ombeni Raymond yakomoje ku cyatumye bahitamo uyu musobanuzi wa filime kubabera umuranga agira ati: ”Itel ni company nini, mu bicuruzwa byacu dukeneye kubyamamaza kugira ngo bigere ku bantu benshi batandukanye. Ni muri urwo rwego rwicaye tugenzura ibyamamare dufite mu Rwanda duhitamo Rocky Kimomo bitewe n’uko twabonye ariwe wadufasha tugendeye ku ntego dufite kugira ngo atuvuganire ibicuruzwa byacu bigere kure”.

    Iriho Pheneas Michel ushinzwe ubucuruzi muri sosiyete ya Itel yatangarije INYARWANDA ko Itel yiteguye kuzagera kuri byinshi kuva aho Rocky Kimomo agiye kwamamaza ibikorwa byabo cyane ko Rocky Kimomo abasha kugera ku bantu bose ndetse akaba ari umwe mu basitari bo mu Rwanda bakunzwe banakurikirwa cyane. Itel ikaba yarahisemo Rocky Kimomo nk’umwe mu babasha kugeza ubutumwa kure hashoboka.

    Mu binezaneza byinshi Rocky Kimomo uzwi ku mazina menshi arimo nk’Inyagamugayo byahamye yashimiye Itel yamugiriye icyizere anatangaza ko yiteguye kugeza ibikorwa byayo ku banyarwanda bose. Mu magambo ye yagize ati: ”Ndashimira Itel kuba baricaye bakantekerezaho ni ikintu kiza. Ndabashimira kuba barangiriye icyo cyizere. Tumaze iminsi tunoza ibintu nabanje no gufata igihe cyo kureba ibyo bakora niba bimeze neza cyangwa ari ukubeshya abanyarwanda nsanga telefone zabo nk’uko babivuga na serivise zabo biri ku rwego buri munyarwanda akwiye kuba atunze telefone ya Itel”.

    Soyiyete ya Itel ikora ikanacuruza telefone zigendanye n’igihe tugezemo yatangiye gukorera mu Rwanda muri 2007 kugeza ubu aho imaze kusohora telefone zo mu bwoko butandukanye burimo telefoni ntoya zizwi ku izina rya gatoroshi hamwe na telefone nini zizwi ku izina rya Smart Phone. Smart Phones za Itel zikaba ziri mu bwoko 3 butandukanye harimo izo mu bwoko bwa A series zagenewe korohereza abagitangira gukoresha Smart Phone, S series hamwe na P series kabuhariwe mu kubika umuriro iminsi myinshi nkuko Itel yabitangaje mu birori byo kwerekana Brand Ambassador wayo mushya Rocky Kimomo.

    Rocky Kimomo abaye umusitari wa gatatu mu Rwanda ugiye kwamamariza Itel nyuma yaho umuhanzikazi Butera Knowles na Miss Nishimwe Naomie bamamarije iyi sosiyete imaze kuba ubukombe mu gukora no gucuruza telefone nziza.

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/111298/itel-yagize-rocky-kimomo-brand-ambassador-wayo-mushya-amafoto-111298.html

  • Imbamutima za Haruna Niyonzima washyizwe mu b… – #rwanda #RwOT

    Tariki ya 01 Ugushyingo 2021 ni bwo FIFA yasohoye urutonde rw'abanyabigwi mu bihugu byabo, bakinnye byibura imikino 100 izwi n'iyi mpuzamashyirahamwe, urutonde rurerure rugaragaraho abakinnyi bose bakomeye ku Isi (Abasezeye n'abagikina) ndetse runagaragaraho kapiteni w'Amavubi Haruna Niyonzima umaze gukinira ikipe y'igihugu imikino 104.

    Haruna Niyonzima ni we mukinnyi w'umunyarwanda wenyine ugaragara kuri uru rutonde rwa FIFA ruyobowe n'umunya- Malaysia, Soh Chin Ann w'imyaka 71 y'amavuko wakiniye ikipe y'igihugu imikino 195, akaba yarahamagawe bwa mbere muri iyi kipe tariki ya 19 Ugushyingo 1969, umukino wa nyuma yawukinnye kuya 18 Ukwakira 1984.

    Haruna wakiniye ikipe y'igihugu guhera mu mwaka wa 2006, amaze guhamagarwa mu Amavubi inshuro 104, akaba yagaragaye mu ikipe y'ikinyejana ya FIFA, inagaragaramo ibikomerezwa ku Isi muri ruhago birimo Cristiano, Messi, Zidane n'abandi.

    Nyuma yo gushyirwa kuri uru rutonde, Haruna yanyarukiye ku rukuta rwe rwa Instagram ashimira buri wese wamufashije agaca aka gahigo, barimo abakinnyi n'abatoza.

    Yagize ati'Kuva nkiri muto narotaga gukinira ikipe y'igihugu. Kuba umukinnyi na kapiteni w'ikipe y'igihugu ugakina imikino 104, ni icyubahiro gikomeye ndetse ugaterwa ishema n'iyo ugeze kuri uru rwego. Ndishimye kuba narabaye mu ikipe y'igihugu igihe kingana gutya. Byari ibihe byiza n'ibibi ariko byose ni ibigize ubuzima bw'umupira'.

    'Sinzi igihe nsigaje uko kingana, gusa ndakishimira kuza gufasha barumuna banjye, nifuriza kugera ku byiza Abanyarwanda bifuza banakwiriye twe tutagezeho. Abakinnyi twakinanye mu ikipe y'igihugu mwarakoze, n'abatoza mwampaye aya mahirwe ndabashimira'.

    FIFA igaragaza ko Haruna yavutse mu 1990, yagaragaye mu mikino ine u Rwanda rumaze gukina mu gushaka itike y'igikombe cy'Isi cya 2022 mu gihe kandi yongeye guhamagarwa mu ikipe yitegura guhura na Mali na Kenya muri iki cyumweru, tariki ya 11 n'iya 14 Ugushyingo 2021.

    Haruna ni we munyarwanda umaze gukinira ikipe y’igihugu imikino myinshi byanamushyize ku rutonde rw’abanyabigwi

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/111297/imbamutima-za-haruna-niyonzima-washyizwe-mu-bakinnyi-ba-ruhago-bibihe-byose-ku-isi-111297.html

  • Reba hano ibintu 7 by'ingenzi utaruzi umukobwa yagakwiye kwirinda gukorera imbere y'umukunzi we #rwanda #RwOT

    Bityo, hari 7 by'ingenzi umukobwa adashobora gukorera imbere y'umukunzi we

    1.Wiryana ikinyabupfura gicye imbere y'umukunzi wawe

    Ibi ni ukuvuga ngo mu gihe uri kurya wirya nk'inka cyangwa ihene, gerageza ukanje ibyo uri kurya umunwa wawe ubumbye,ku buryo amenyo adashobora kugaragara,abahungu barabikunda.

    2.Gabanya urusaku

    Ubundi abahungu hafi ya bose ntabwo bakunda umukobwa ugira urusaku,mbese uvuga cyane,gerageza niba uri kumwe n'umukunzi wawe muri kuganira cyangwa aguhamagaye kuri Telefone ushyire ijwi hasi ntuvugire hejuru.

    3.Wirya cyane

    Iki kintu abahungu aho bava bakagera hafi ya bose baracyanga,niba umukunzi wawe agize atya akagusohokana nko muri Hotel cyangwa muri Restaurent gerageza nibazana ibyo kurya urye ibiryo biringaniye ntubirire kubimara cyangwa ngo urye maze urengere,rya nk'umwali ndagusabye,igirire akabanga.

    4.Iga kwicara neza imbere y'umukunzi wawe

    Nukuvuga ngo niba wicaranye n'umukunzi wawe wikwicara bijagaraye ,ngo wicare utandaraje yewe niyo waba wambaye Ipantalo,ibuka ko uri umwali kandi ukwiye no kwiyubaha,abahungu ntibakunda umukobwa wicara bijagaraye.

    5.Wivuga amagambo menshi

    Iyi ni igingo nziza kandi ikwiye gukurikizwa nja buri mukobwa wese wumva ashaka kuba uw'igikundiro,nukuvuga ngo niba uri kumwe n'umukunzi wawe wihurutura amagambo menshi,ahubwo wowe icyo uba usabwa ni ugutuza maze ukamutega amatwi ari nako unyuzamo ukamwenyura hanyuma ukamusubiza ibyo akubajije cyangwa ukamubwira ibiri ngombwa ko yumva..!abahungu banga umukobwa uvugaguzwa.

    6.Wikwifata nk'umuntu ubizi byose

    Umva nkubwize ukuri,ntabwo abahungu bakunda umukobwa wigira bamenya,mbese werekana ko ibintu byo se abizi,niyo waba ubizi wimwereka ko ubizi ahubwo igire nk'umuntu utabizi,ugasanga umuhungu ari kukwereka ibyo ukora maze ugatangira kumunyomoza ahubwo ukanjya kumwigisha uko bikorwa,icyo gihe umuhungu ahita abona ko wamupinze wowe tuza maze ukore ibyo akubwira.

    7.Reka gukoresha amagambo akocamye

    Nukuvuga ngo hari nk'igihe umusore asohokana umukobwa bakanjya nko gufata ahantu icyo bashyira mu nda,noneho mu gihe bahageze ukajya kumva ukumva umukobwa asifuye umuntu ukora aho,cyangwa aramuhamagaye,icyo gihe nta kinyabupfura uba werekanye ndetse nuwo uhamagaye uba umusuzuguye,ahubwo wowe icyiza nuko byibura wamanika ikiganza hejuru cyangwa ukamusanga aho ari maze ukamwongorera.

    Source : https://umuryango.rw/ubuzima-115/udushya/article/reba-hano-ibintu-7-by-ingenzi-utaruzi-umukobwa-yagakwiye-kwirinda-gukorera

  • Kayonza: Umukozi wo mu rugo yatawe muri yombi akekwaho guhumanya amafunguro – #rwanda #RwOT

    Ibi yabikoze mu ijoro ryakeye ryo kuri uyu wa Kabiri tariki ya 9 Ugushyingo 2021 mu Mudugudu wa Kayonza.

    Umunyambanga Nshingwabikorwa w’Umurenge wa Mukarange, Gatanazi Longin, yabwiye IGIHE ko amakuru y’ihumanywa ry’uyu muryango yamenyekanye ahagana saa yine zijoro nyuma yo gufata amafunguro yateguwe n’umukozi.

    Yagize ati ” Byabaye saa yine z’ijoro umugabo n’umugore bavuye mu kazi bari hamwe n’abashyitsi babo babiri, bageze mu rugo umukozi ategura amafunguro nk’uko bisanzwe bararya, batarasoza batangira kuzengera no kuruka, bananirwa no kuvuga, bigakekwa ko umukozi wabo ashobora kuba yahumanyije ibyo kurya.”

    Uyu muyobozi yakomeje avuga ko hahise hahamagazwa Polisi iraza uwo mukozi w’umukobwa yanga kurya kuri ibyo biryo yatetse bahita batangira gukeka ko ashobora kuba yabihumanyije koko.

    Abagize uwo muryango n’abashyitsi bawo bajyanywe ku kigo nderabuzima cya Mukarange kugira ngo bitabweho, kuri ubu akaba ari ho bakirwariye.

    Ati “Umukozi bamuhaye ngo aryeho arabyanga duhita tumushyikiriza RIB ariko aracyakekwa ntabwo twabimuhamije kuko inzego z’umutekano zahise zitangira iperereza ibizavamo bakazabitangaza.”

    Gitifu Gatanazi yakomeje asaba abantu bakoresha abakozi kujya bababa hafi bagakemura ibibazo bagiranye hakiri kare.

    Ati ” Ubutumwa bwa mbere turihanganisha umuryango wagize ibi bibazo, ubwa kabiri turasaba abanyarwanda kuba hafi y’abakozi babo bagirana ibibazo bakabikemura hakiri kare aho gushaka kwihimura bashaka kuvutsa ubuzima bw’abantu.”

    Amakuru agera ku IGIHE ni uko umukozi uyu muryango wakoreshaga ataruzuza imyaka y’ubukure kuko afite imyaka 17 bikaba bivugwa ko ashobora kuba yari afitanye ibibazo n’abakoresha be.


    source : https://ift.tt/3bXJcoL

  • Uwiringira Marie Josée nagirirwa icyizere azaharanira ko umunya-Kamonyi atera imbere #rwanda #RwOT

    Umunyamakuru w'inararibonye, Uwiringira Josée, wiyamamariza kuba umujyanama mu Karere ka Kamonyi naramuka atowe yihaye intego yo kuzaharanira ko umuturage agira uruhare n'ijambo mu bimukorerwa.

    Uwiringira ramie Josée atuye mu karere ka Kamonyi, mu murenge wa Runda, akagari ka Ruyenzi. Afite imyaka 41, ni umubyeyi w'abana batatu, akaba ari umunyamakuru kuri Radio Maria Rwanda, umwuga w'itangazamakuru awumazemo imyaka 12.

    Yize kaminuza mu ishami ry'Itangazamakuru n'itumanaho muri ICK 'Intitut Catholique de Kabgayi' yarangije mu 2009. Mu myaka 12 yakoze itangazamakuru, irindwi muri yo  yakoreraga mu karere ka Kamonyi.

    Impamvu yamuteye kwiyamamariza kuba Umujyanama mu Karereka Kamonyi

    Mu kiganiro yagiranye na IRIBA NEWS, Uwiringira yavuze ati 'Nagize umwanya wo kumva no kumenya ibibazo by'abaturage rimwe na rimwe hari inama nagiraga abaturage ndetse n'abayobozi babegereye Kandi nabonaga bitanga umusaruro. Ubwo rero kuko ubu ntagikorera mu karere ka Kamonyi, hari abaturage bajya bampamagara bangisha inama ngasanga rimwe na rimwe sinzi na gahunda z'ibikorwa bigezweho mu karere.'

    Yakomeje ati 'Urebye ahanini, ni icyo cyanteye kwiyumvamo ko ngomba kwiyamamariza kuba Umujyanama w'akarere kuko niyo nzira yampa kongera kumenya ubuzima bw'akarere no kugira uruhare mu bukangurambaga kuri gahunda za leta.'

    Yakomeje avuga ko imigabo n'imigambi ye ar'uguharanira ko umuturage w'akarere ka Kamonyi atera imbere Kandi akagira imibereho myiza.

    Yakomeje avuga ibanga yakoresha kugirango ibyo yemereye abaturage abigereho. Ati 'Ibanga nta rindi uretse kwegera abaturage. Nzaharanira ko umuturage agira uruhare n'ijambo ku bimukorerwa, nibanda ku kumusobanurira impinduka ziganisha ku iterambere. Burya iyo umuturage akoze ikintu akiyumvamo, nta kabuza umusaruro uba mwiza.'

    Ikitonderwa: Iyi nkuru iramamaza

    [email protected]

     

    The post Uwiringira Marie Josée nagirirwa icyizere azaharanira ko umunya-Kamonyi atera imbere appeared first on IRIBA NEWS.

    Source : https://iribanews.rw/2021/11/10/uwiringira-marie-josee-nagirirwa-icyizere-azaharanira-ko-umunya-kamonyi-atera-imbere/

  • Xavi yashyizeho amategeko 10 ashobora kuziru… – #rwanda #RwOT

    Uyu mutoza yahereye ku myitwarire y'abakinnyi ba Barcelona kugira ngo bizamufashe gushyira mu bikorwa guhunda afite yo kuzahura umusaruro mubi umaze igihe warabase iyi kipe y'ikigugu ku Isi.

    Uyu mutoza wahoze ari umukinnyi ukomeye wo hagati, ni umwe mu bitwaye neza mu mateka y'iyi kipe, wagize uruhare runini mu gufasha ikipe gutwara ibikombe mbere yo kuyivamo mu 2015.

    Mu mategeko Xavi yatanze harimo no kutongera kwemerera abakinnyi gukora ingendo hagati mu mwaka w'imikino, ibintu bimenyerewe kuri mugenzi we bakinannye Gerard Pique.


    Amategeko 10 umutoza Xavi yahaye abakinnyi ba FC Barcelona:

    1. Kugera mu myitozo kare

    Xavi yabwiye abakinnyi ko bagomba kugera mu myitozo saa tatu nigice za mu gitondo, iminota 90 mbere y'uko imyitozo itangira saa 11h, ndetse bazajya bafata ifunguro rya mu gitondo mbere yo gukora imyitozo buri wese ku giti cye.

    2. Abatoza bungirije bagomba kuba Intangarugero

    Ntabwo ari abakinnyi gusa bagomba kugera ku biro bya Barca hakiri kare kuko ngo Xavi agiye gutegeka ko abakozi be bahagera amasaha abiri mbere yuko imyitozo itangira, kugira ngo barebe ko ibintu byose biteguye ku bakinnyi be.

    3. Kurira hamwe

    Kuva ejo, kurya ifunguro rya saa sita ku myitozo ntibikiri ngombwa. Abakinnyi bose bagomba gusangirira hamwe, hakurikijwe gahunda y'imirire yategetswe n'inzobere mu mirire y'ikipe.

    4. Amande ku bakinnyi yagaruwe

    Nyuma yo kugenda kwa Luis Enrique muri 2017, amande yakuweho mu ikipe ya Barca. Ariko Xavi yiteguye kwigana imyitwarire 'itajenjetse' yashyizwe mu bikorwa bwa mbere na Pep Guardiola mu gihe yatozaga muri iyi kipe.

    5. Gukuba amande igihe umukinnyi asubiyemo ikosa

    Ntabwo abakinnyi bazacibwa amande gusa, ahubwo ayo basabwa kwishyura azajya yikuba kenshi mu gihe umukinnyi asubiyemo ikosa. Urugero, amande ya mbere y'ama euro 100 (£ 85) acibwa umukinnyi kubera ko yakerewe imyitozo azikuba kabiri buri gihe umukinnyi asubiyemo icyaha.

    6. Kuryama kare

    Espagne izwiho umuco wo gusangira nijoro cyane no gusabana, ariko abakinnyi ba Barca noneho bategetswe kuba bari mu rugo mbere ya saa sita z'ijoro mu minsi ibiri ibanziriza buri mukino.

    7. Nta kujenjeka mu myitozo

    Imyitwarire y'umukinnyi mu myitozo noneho izaba ingenzi mu guhitamo niba umukinnyi abanza mu kibuga muri week end.

    8. Nta ngendo zemewe ku mukinnyi umwaka w'imikino utangiye

    Abakinnyi bagomba gusaba uruhushya niba bashaka kujya ahantu hose mu gihe shampiyona yatangiye

    9. Umutekano w'abakinnyi mbere

    Abakinnyi ntibazongera kwemererwa kwitabira ibikorwa bishobora guteza akaga nko gukora siporo ya Surfing cyangwa gutwara moto, uzabikora bizatuma habaho gusesa amasezerano.

    10. Gukomeza guha isura nziza ikipe

    Abakinnyi ngo bigomba kumenya ko bahagarariye Barcelona igihe cyose, bagomba kugira imyitwarire myiza mu rwego rwo gutanga urugero no gukurikiza amabwiriza agenga imyitwarire y'ikipe. Xavier Hernandez Xavi yahawe akazi ko gutoza FC Barcelona yakoreyemo amateka mu gihe cy'imyaka itatu avuye muri Al Sadd yo muri Qatar.

    Xavi yashyizeho amategeko ashobora kuzirukanisha bamwe mu bakinnyi ba FC Barcelona

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/111293/xavi-yashyizeho-amategeko-10-ashobora-kuzirukanisha-bamwe-mu-bakinnyi-ba-fc-barcelona-111293.html

  • Abunganizi mu mategeko bo mu Rwanda n’u Burundi ntibemerewe gukorera muri Kenya #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abunganira abandi mu mategeko bakomoka muri Tanzania na Uganda bo bemerewe gukorera umwuga wabo muri Kenya nk’uko biteganywa mu ngingo ya 12 na 13 z’itegeko rigenga abavoka.

    Komisiyo y’Inteko Ishinga Amategeko ishinzwe iby’ubutabera muri Kenya, ivuga ko ibihugu byose bigize Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC), bikwiye gushakira umuti iki kibazo mbere y’uko Kenya ifungurira amarembo u Rwanda, u Burundi na Sudani y’Epfo mu by’ubutabera.

    Ikinyamakuru The East African, kivuga ko abanyamategeko 13 b’Abanya-Kenya bakoreraga mu rugaga nyarwanda rw’Abavoka basabye Inteko Ishinga Amategeko ya Kenya gukurikirana vuba uko u Rwanda n’u Burundi byakwinjizwa mu bihugu birebwa n’itegeko kugira ngo bizorohere Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga kurahira no kwakira ubusabe bw’abaturuka muri ibi bihugu bashaka gukorera muri Kenya.

    Inteko Ishinga Amategeko ya Kenya mu mavugurura yakoze ku itegeko rya 2012, yavuguruye ingingo ya 12 n’iya 13 y’itegeko rigenga abavoka kugira ngo hongerwemo abo mu Rwanda n’u Burundi ariko Urukiko rw’Ubujurire mu 2019 rwitambitse ayo mavugurura rukumira ibi bihugu.

    Urwego Ngishwanama mu birebana n’ubutabera rukorera muri Kenya rwavuze ko guhindura ingingo ya 12 mu itegeko rigenga abavoka mu rwego rwo kwemerera abatari Abanya-Kenya gukorera ubutabera mu gihugu kandi ibihugu byabo bidaha ikaze abavoka bo muri Kenya byaba ari ugutesha agaciro ububasha bw’Inteko Ishinga Amategeko.

    Bivugwa ko kandi ubusanzwe hari ikibazo cy’uko ibishingirwaho mu kwemerera umuntu kwinjira muri kaminuza zigisha iby’amategeko no kwinjira mu ngaga z’abavoka muri EAC atari bimwe.

    Iki kinyamakuru cyongeraho ko ibi bishobora kuba impamvu ituma ibihugu byo muri uyu muryango bitemera guhererekanya abanyamategeko.

    source : https://ift.tt/3kpjZZb

  • Abashinwa badukana umuceri mu Cyiri, hari abangaga kuwurya bawita amagi y’ibimonyo #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Abashinwa ni bo bazanye bwa mbere igihingwa cy
    Abashinwa ni bo bazanye bwa mbere igihingwa cy’umuceri mu Rwanda

    Nk’uko bivugwa na Esdras Nzabamwita utuye mu Mudugudu wa Musambi, Akagari ka Cyiri, Umurenge wa Gikonko, ubu ufite imyaka 65, akaba yarigeze no kuba mu buyobozi bwa koperative z’abahinzi b’umuceri mu gace atuyemo, umuceri watangiye kugeragezwa n’Abashinwa mu Cyiri mu mwaka wa 1967. Icyo gihe ngo yigaga mu mashuri abanza, ariko akaba yari azi ubwenge kuko ibyabaga icyo gihe abyibuka.

    Agira ati “Igerageza ry’igihingwa cy’umuceri mu gishanga cya Cyiri ryakozwe n’Abashinwa bane. Kugera mu gishanga ntibyari byoroshye kuko nta muhanda wahabaga. Igishanga cyari gikikijwe n’ibihuru ndetse na cyo ubwacyo cyarimo ibyatsi byishi birimo urukangaga n’umuberanya.”

    Akomeza agira ati “Abashinwa twabareberaga ku musozi ahirengeye, twitegereza ibyo bakora, haba gutemurura aho bahinga ndetse no guhinga nyir’izina. Batatu barahingaga, uwa kane agateka ibyo baza kurya.”

    Umuceri uhingwa mu bishanga bifite amazi ahagije
    Umuceri uhingwa mu bishanga bifite amazi ahagije

    Abo bashinwa ngo bagiye babahimba amazina bitewe n’uko bababonaga.

    Ati “Amazina babitaga sinyibuka yose, ariko harimo uwo bitaga Mataratara kuko yambaraga amataratara, ndetse n’uwo bitaga Muhengezi kuko yagenda asa n’uhengamye.”

    Ngo babanje guhinga imirima itanu, barayitera, hanyuma babonye umuceri umeze neza bayiha urubyiruko kugira ngo ruyiteho, n’ibivuyemo ruzabyitwarire.

    Uko iminsi yagiye ishira hagiye haza n’abandi Bashinwa, bagahinga imirima bakanayiteramo umuceri hanyuma bakayegurira abahinzi b’Abanyarwanda, biza kugera aho babigisha kwihingira, hanyuma babonye bamaze kubimenya baragenda.

    Nzabamwita ati “Sinibuka igihe bagendeye, ariko mu mwaka w’1973 ntibari bagihari.”

    Imbuto y’umuceri bazanye ngo yeraga umuceri utukura. Ntiwari umweru nk’uboneka ku masoko kuri iki gihe. Byatumaga iyo bawutekaga waravagamo amazi atukura, asa n’amamininwa.

    Ngo ntiwaryoheraga abawuryaga nk’uwubungubu kuko ariya mazi atukura yabaga arimo amakakama. Kuba cyari ikiribwa gishya byatumaga hari abasaza n’abakecuru bawangaga bakabwira abo mu rugo iwabo ngo “Nimwirire, njyewe sinarya amagi y’ibimonyo!”

    Umuceri ugeze igihe cy
    Umuceri ugeze igihe cy’isarura

    Icyo gihe umuceri bahingaga wabaga ari uwo kwirira mu rugo, kandi ngo abantu bagiye birwanaho mu kuwutonora, kuko nta mashini zibikora zari zihari.

    Nzabamwita ati “Kugira ngo ibishishwa bishireho neza, abahinzi bize ubwenge bwo gushyiramo utuzi, abandi bakawusekurana n’amashara ndetse n’imbagara, kugira ngo umuhini ubashe kubona aho ufata, bityo n’ibishishwa biveho. Na ho ubundi ntibyakundaga kubera ko umuceri udatonoye unyerera.”

    Buke bukeya ubuhinzi bw’umuceri bwagiye butera imbere, bigera aho amatsinda abahinzi bari bagiye bashyirwamo n’Abashinwa mu rwego rwo kugira ngo bakorere hamwe, babashe gutemurura imirima neza bakuramo ibyatsi byo mu gishanga, yaje guhurizwa mu byo bitaga perimetere (Périmètre).

    Icyo gihe ni na bwo inzego z’ubuyobozi zari zatangiye gukurikirana iby’ubu buhinzi, ni uko Ikigo cy’ubushakashatsi mu by’ubuhinzi cyitwaga ISAR mu magambo ahinnye y’Igifaransa, gitangira gukora ubushakashatsi ku mbuto y’umuceri, ari na cyo cyaje kuzana imbuto zihingwa ubungubu, zinyuranye na ya yindi ya kera.

    Kandi uko abahinzi b’umuceri bakomezaga kugenda biyongera, batangiye kuzajya bawujyana ku isoko. Icyo gihe bajyanagayo udatonoye, abawuguze bakajya kwisekurira, ngo waguraga amafaranga atari menshi, kuko ngo wigeze no kugura 15 ku kilo.

    Hari abangaga kurya umuceri bawita amagi y
    Hari abangaga kurya umuceri bawita amagi y’ibimonyo

    Nzabamwita anavuga ko urebye ayo mafaranga atari makeya, kuko bitabuzaga umuhinzi kunguka.

    Ati “Icyo gihe nta mafumbire abantu bifashishaga, nta n’imirimo myinshi bakoreraga umuceri kuko baherukaga bahinga banatera, bakazasubiramo bagiye kuranduramo ibyatsi byamezemo. Ntabwo babagaraga inshuro zigera kuri eshatu cyangwa enye nk’ungubu.”

    Na none ariko, agereranyije ngo asanga umusaruro uboneka kuri iki gihe ari wo mwinshi, bitewe n’inyongeramusaruro zisigaye zifashishwa.

    Uko abahinga umuceri bagiye biyongera, n’inzego z’ubuyobozi zigatangira kubafasha, umuceri wabanje kujya ujya gutunganyirizwa mu ruganda rw’i Kabuye, hanyuma haza gutangizwa n’urwa Gikonko.

    Ubuhinzi bw’umuceri kandi bwahinduye ubuzima bw’abaturiye igishanga cya Cyiri, kuko n’ubwo mbere igihingwa bakuragaho amafaranga ari ikawa gusa, n’abahinga umuceri batangiye kujya batera imbere.

    Nzabamwita ati “Iyo abantu bishyurwaga amafaranga y’umuceri, babyukiraga i Butare bakajya kugura amagare. Icyo gihe igare rishyashya ryaguraga hagati y‘ibihumbi 15 na 20. Hari n’abaguraga amabati, abandi amategura. Urebye hano iwacu nyakatsi yahacitse kera.”

    Icyo gihe ngo hari n’abatangiye kubaka amaduka, abandi bagashinga za butike, babikesha amafaranga yavuye mu buhinzi bw’umuceri.

    Kugeza na n’ubu kandi abahinzi b’umuceri babyitayeho byagiye bibateza imbere, kuko ngo nk’iyo habaye inama yabo muri Gisagara, usanga aho bahuriye hari imodoka zitari munsi y’eshatu z’abahinzi, moto zitari munsi ya 20 ndetse n’amagare atabarika, kuko nta muhinzi w’umuceri ujya mu nama n’amaguru.

    Ubuhinzi bw’umuceri kandi bukomeje kugenda burushaho kwitabirwa mu bishanga byo hirya no hino mu Rwanda, ari na ko ibi bishanga uhingwamo bitunganywa.

    Nko mu gishanga cya Cyiri hamaze gutunganywa ubuso bwa hegitari 300, n’ubwo ubuhingwaho umuceri ari hegitari 280 bitewe n’uko ahandi ari mu nkuka zitageramo amazi ahagije, zihingwaho imboga n’indi myaka. Igishanga gisigaye gutunganywa kiri kuri hegitari 50.

    Icyakora mu Karere ka Gisagara kose, hamwe no mu duce twa Huye na Nyanza twatangiye guhingwamo umuceri kera, hose hamwe habarirwa koperative 7 z’abahinzi b’umuceri, bahinga kuri Hegitari 2100.

    Uretse mu Cyiri ndetse n’ahandi hahegereye, igihingwa cy’umuceri cyagiye gikwirakwira no mu bindi bice by’Intara y’Amajyepfo, kandi cyagiye gihindura imibereho y’abagihinga mu rwego rw’ubukungu.

    Nko mu Gishanga cya Mukunguri mu Karere ka Kamonyi, umuceri batangiye kuwuhinga mu myaka ya 1960, abawuhahinga bavuga ko watumye batera imbere.

    Uwitwa Yvonne Umutesi agira ati “Ubu ndava mu gishanga mfite umuceri nkagaburira abana, amafaranga angeraho ntagombye gusabiriza umugabo. Umuceri twawufataga nk’ibiryo by’abakire twe twirira ibijumba ariko ubu turawihingira tukawurya tukinjiza n’amafaranga. Turashimira Leta yacu ikomeje gutsura umubano n’u Bushinwa mu iterambere”.

    Callixte Ufitamahoro uhinga umuceri mu gishanga cya Kanyegenyege mu Karere ka Ruhango, avuga ko ubuhinzi bw’umuceri babutangiye mu mwaka wa 2003, kandi ko bumaze kubateza intambwe mu iterambere.

    Agira ati “Umuceri twawuryaga ku munsi mukuru gusa tuwuguze amafaranga menshi. Ariko uyu munsi turawuhinga tukawurya, tukinjiza n’amafaranga. Mbese turashimira umubano w’u Bushinwa n’u Rwanda watumye natwe tubyaza ibishanga umusaruro, tugahinga umuceri tukarya tukanasagurira isoko. Ntawe ucyumva ko umuceri ari uw’abakire gusa!”

    N’ubwo Abashinwa batakigaragara mu mirima y’abaturage babigisha uko bahinga umuceri, bakomeje ibikorwa by’ubushakashatsi bwo gufasha mu gutuma ubuhinzi bwawo burushaho gutera imbere mu Rwanda.

    Umuceri ubu uraribwa mu ngo nyinshi zo mu gihugu
    Umuceri ubu uraribwa mu ngo nyinshi zo mu gihugu

    Ni muri urwo rwego ubu bakorana n’Ikigo gishinzwe guteza imbere ubuhinzi n’ubworozi (RAB), bakerekera abantu uko ukwiye guhingwa ukarushaho gutanga umusaruro ufatika.

    Santere bafite mu kigo cya RAB (China Rwanda Agriculture Technology Demonstration Center), ikurikirana iby’ubuhinzi bw’umuceri, yita ahanini ku guteza imbere ubuhinzi bw’ibihumyo, ari na yo yatangije uburyo bwo guhinga ibihumyo hifashishijwe imigina.

    Iyi nkuru Marie Claire Joyeuse yayikoze afatanyije na Ephrem Murindabigwi


    source : https://ift.tt/3wz3kXE

  • Inkoni y’Umwamikazi mu Rwanda: Ku munsi wa kabiri yatambagijwe muri Pariki ya Nyandungu #Rwanda #RwOT via @kigalitoday #rwanda #RwOT

    Nk’uko bisanzwe, mbere y’imikino ya Commonwealth ihuza ibihugu bikoresha ururimi rw’Icyongereza, Umwamikazi w’u Bwongereza agenera ubutumwa ibihugu bizayitabira aho abucisha mu nkoni izenguruka ibyo bihugu byose ariko ubwo butumwa bugasohozwa mbere ho umunsi umwe ngo irushanwa ribe.

    U Rwanda ni igihugu cya cumi iyi nkoni iri gutambagizwamo mu bihugu bikoresha ururimi rw’Icyongereza mu gihe izazenguruka ibihugu 72 mbere y’uko imikino ya Commonwealth izakinirwa i Birmingham mu mwaka utaha wa 2022 mu kwezi kwa karindwi.

    Ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Gatatu tariki 10 Ugushyingo 2021, iyi nkoni yatambagijwe muri Pariki y’ubukerarugendo ya Nyandungu iherereye mu Mujyi wa Kigali. Uyu muhango witabiriwe na Minisitiri wa Siporo madamu Munyangaju Aurore Mimosa,Uumuyobozi w’Umujyi wa Kigali Pudence Rubingisa n’abandi bayobozi batandukanye.

    Ku mugoroba w’uyu munsi, iyi nkoni yakomereje mu ishuri rya Lyceé de Kigali riherereye mu Karere ka Nyarugenge mu Murenge wa Nyarugenge mu Kagari ka Kiyovu ahabereye umukino wa Basketball wo mu bwoko bwa Three on Three 3×3 (Abahungu) mu rwego rwo guhuza Siporo n’uburezi.

    Iyi mikino ya Commonwealth ihuza ibihugu bikoresha ururimi rw’Icyongereza u Rwanda rumaze kuyitabira inshuro 3 rwikurikiranya, ni ukuvug muri 2010, 2014 na 2018. Imikino itaha ya 2022 izabera mu gihugu cy’u Bwongereza mu mujyi wa Birmingham aho biteganyijwe ko n’u Rwanda ruzahagararirwa mu mikino itandukanye.

    source : https://ift.tt/3HaTC2H