Author: webrwanda

  • Ubushinwa bwakomeje gushotora bikomeye Taiwan,Amerika itanga umuburo #rwanda #RwOT

    Ubushinwa bwakoze ku munsi wa kabiri imyitozo y'amato hafi ya Tayiwani, mu gihe amakimbirane akomeje kwiyongera nyuma y'uruzinduko rwa Perezida Tsai Ing-wen muri Amerika mu cyumweru gishize.

    Imyitozo – Beijing yise “umuburo ukaze” kuri Taipei – yakoresheje indege n'amato mu kwerekana uko izazenguruka iki kirwa.

    Ku cyumweru, Tayiwani yavuze ko indege nyinshi z'Abashinwa zazengurutse icyo kirwa ku cyumweru, mu gihe amato icyenda nayo yahagaragaye.

    Igikorwa cyiswe “Inkota ihuriweho” na Beijing, kizakomeza kugeza ku wa mbere.

    Abayobozi ba Tayiwani barakajwe cyane n'iki gikorwa, maze ku wa gatandatu abashinzwe umutekano i Taipei bashinja Beijing kuba yarakoresheje uruzinduko rwa Madamu Tsai – aho yahuye n'umuvugizi w'Amerika, Kevin McCarthy – nk 'urwitwazo rwo gukora imyitozo ya gisirikare, ibangamira cyane amahoro, ituze n'umutekano mu karere “.

    Ibiro ntaramakuru Reuters byatangaje ko ku wa gatandatu, bumwe mu bwato bw'Ubushinwa bwarashe amasasu ubwo bwerekezaga hafi y'izinga rya Pingtan, aho Ubushinwa buhurira cyane na Tayiwani.

    Akanama gashinzwe ibijyanye n'inyanja ka Tayiwani kayobora abashinzwe umutekano ku nkombe, kasohoye amashusho yerekana bumwe mu bwato bwabwo bukingirije ubwato bw'intambara bw'Ubushinwa, nubwo butigeze butangaza ahantu byabereye.

    Muri aya mashusho, umusare ashobora kumva abwira ubwato bw'Ubushinwa abinyujije kuri radiyo ati: “Muri kwangiza cyane amahoro mu karere,ituze n'umutekano. Nyamuneka muhite muhindukira mugende. Nimukomeza, turafata ingamba zo kubirukana.”

    Taiwan yavuze ko imyitozo y'Ingabo z'Ubushinwa hafi y'iki kirwa yakomeje kuri iki cyumweru.

    Kuri iki cyumweru, minisiteri y'ingabo muri Tayiwani yavuze ko indege 71 za gisirikare z'Ubushinwa n'amato icyenda byambutse umurongo ntarengwa wa Tayiwani mu masaha 24 ashize.

    Uwo murongo n'uwashyizweho utandukanya Ubushinwa na Tayiwani.

    Abakozi bo muri Minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Leta zunze ubumwe z'Amerika basabye Ubushinwa kutarakazwa n'inama yabereye muri Calfornia, basaba ko bahagarika ubushotoranyi.

    Umuvugizi wa Leta yavuze ko Amerika “ikurikiranira hafi ibikorwa bya Beijing” kandi ashimangira ko Amerika ifite “ibikoresho n'ubushobozi buhagije mu karere kugira ngo amahoro n'ituze biboneke byuzuze ibyo twiyemeje mu kubungabunga umutekano”.

    Perezida Biden yavuze kenshi ko Amerika izagira icyo ikora igihe Ubushinwa bwatera iki kirwa.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/ubushinwa-bwakomeje-gushotora-bikomeye-taiwan-amerika-itanga-umuburo

  • Imodoka yinjiye mu bari basohokeye ku mucanga ikomeretsa benshi #rwanda #RwOT

    Abantu benshi barimo Abongereza bagonzwe n'imodoka yinjiye mu mbaga y'abantu bari ku mucanga wa Tel Aviv,yica umwe, mu ijoro ryo kuwa Gatanu,tariki ya 08 Mta 2023.

    Ibi byabaye nyuma y'amasaha make abakobwa babiri bavukana bo mu Bwongereza biciwe mu “gitero cy'iterabwoba” cyabaye kuwa Gatanu.

    Byavuzwe ko abapolisi basanze abantu benshi bakomerekejwe n'imodoka yibirinduye kuri uyu mucanga wa Tel Aviv, muri Isiraheli, nyuma y'iki gitero cya kabiri.

    Imodoka yahinduye icyerekezo iva mu muhanda wo hafi aho yerekeza ku mucanga mu gitero cy'iterabwoba.

    Abapolisi baho bavuze ko ukekwaho kuba yaragabye iki gitero yarashwe.

    Byavuzwe ko ba mukerarugendo bakomeretse ari abo mu Bwongereza no mu Butaliyani, nkuko byemejwe n'abayobozi.

    Umutaliyani umwe yarapfuye mu gihe abongereza benshi bakomerekeye muri iki gitero.

    Uwapfiriye muri icyo gitero, abayobozi b'Ubutaliyani bavuze ko yitwa,Alessandro Parini w'imyaka 35 wari usanzwe ari umunyamategeko.

    Minisitiri w'intebe w'Ubutaliyani Giorgia Meloni yagaragaje “akababaro gakomeye anifatanya n'umuryango w'uwapfuye,abakomeretse, anifatanya na Leta ya Isiraheli kubera iki gitero yise icy'ubugwari cyahakorewe “.

    Minisitiri w'intebe wa Isiraheli, Benjamin Netanyahu, yasuye ahabereye icyo gitero maze ategeka ko hakongerwa abapolisi n'abasirikare mu kurwanya iterabwoba.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/imodoka-yinjiye-mu-bari-basohokeye-ku-mucanga-ikomeretsa-benshi

  • Casimir afashijwe nabana yigisha yashyize ha… – #rwanda #RwOT

    Kuva mu buto bwa Casimir yabaye muri Korali zitandukanye yaba aho yize nko muri Kaminuza y'u Rwanda n'aho yigishije mu bihe bitandukanye, nko muri TTC Save na Lycee Notre Dame de Citeaux aho akora ubu.

    Mu kiganiro na InyaRwanda yasobanuye byinshi birimo uko yiyemeje gutangira gukora umuziki wo ku giti cye, icyo yifuje kugarukaho mu ndirimo ye nshya anagenera ubutumwa abanyarwanda bari mu bihe byo Kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994.

    InyaRwanda: Inkuru y'indirimbo mwashyize hanze ishingiye kuki?

    Casimir: Nk'uko izina ryayo ribivuga 'Kristu Ni Muzima', ni indirimbo yamamaza inkuru nziza y'izuka ry'umwami wacu Yezu Kristu. Amagambo ayigize akaba ashingiye kuri Bibiliya n'inyigisho za Kiliziya. Ni indirimbo nahimbye muri 2013, nyuma nongera kuyisubiramo muri 2019. Iyi ndirimbo nayikoranye n'abanyeshuri bibumbiye muri korari yitiriwe 'Holy Queen' muri Lycée Notre Dame De Citeaux, ishuri ryisumbuye rya Kiliziya Gatolika rifatanya na Leta kubw'amasezerano.

    Nkaba ndi umwe mu barezi muri iri shuri kandi uba hafi iyi korari by'umwihariko. Nyuma y'ubumenyi hamwe n'aba banyeshuri twahisemo kwifashisha impano zitandukanye z'umuziki, ngo twifurize abantu bose cyane cyane abakristu Pasika Nziza no gukangurira abandi banyeshuri gutinyuka bakagaragaza impano zabo hakiri kare, kugira ngo ababishoboye bose n'ababifite mu nshingano by'umwihariko kubafasha kuziteza imbere.

    InyaRwanda: Ko tubazi muri Korali mwiyemeje gutangira umuziki ku giti cyanyu gute?

    Casimir: Niyemeje gutangira umuziki ku giti cyanjye kugira ngo mbashe gutanga umusanzu wanjye muri muzika mu ruhando rw'abandi banyamuziki bo mu Rwanda ndetse no ku isi hose, kandi mbashe gutanga ubutumwa buba bukubiye mu ndirimbo.

    Kandi nk'umurezi mbonereho gufasha urubyiruko kwiga bashyira no mu bikorwa ibyo biga, nk'uburyo bugezweho mu kwiga no kwigisha. Nkaba mfite n'umushinga wo guteza imbere indirimbo z'abana kuko na bo bakeneye kwitabwaho babona indirimbo ziri ku rwego rwabo, na cyane ko turi mu gihe twimakaza kutagira uwo dusiga inyuma.

    Iyo urebeye indirimbo zikorwa usanga abana bo mu isi ya none bakeneye indirimbo ziri ku rwego rwabo haba mu rwego rwa muzika uzigize no ku butumwa zitanga, bityo bikabafasha kugenda batera imbere intambwe ku yindi aho guhera ku ndirimbo ziri ku rwego ruri hejuru cyane.

    InyaRwanda: Hirya y'ibyo ubundi ubuzima bwanyu bw’umuziki mwabutangiye ryari?

    Casimir: Nakuze nkunda umuziki kuva mu mashuri abanza. Naje kugira amahirwe yo kwiga mu mashuri yagiye amfasha kwiga isomo ry'umuziki no kuwukora binyuze mu matorero no muri korari. Nyuma kwiga ibijyanye no kwigisha nagize andi mahirwe yo guhabwa kwigisha umuziki no gushingwa korari aho nagiye nkora, byamfashije gukomeza kwihugura no gusangiza abanyeshuri ibyo nari nagiye niga.

    Ubu muri iki gihe ikoranabuhanga ryateye imbere mbona ubundi buryo bwo kugenda nihugura nkoresheje ikoranabuhanga rya murandasi. Ikindi cyamfashije ni ukugenda nigira kuri bagenzi banjye bafite byinshi bandusha muri muzika, nkaba nanabashimira cyane by'umwihariko ndashimira Fr. Jean Marie Vianney Ingabire fms wamfashije mu buryo bw'umwihariko ubu akaba ari umuyobozi wa Ecole des Sciences de Byimana.

    Nagiye kandi ndirimbana n'abahanzi ku giti cyabo ndetse n'itsinda rizwi nka Rwanda Catholic All Stars, no kuririmba indirimbo muri 'studios' zitandukanye nabyo bikaba byarakomeje kumfasha gukuza impano.

    InyaRwanda: Hirya y'umuziki Casimir uri muntu ki mu ncamake?

    Casimir: Kuri ubu mbarizwa I Kigali aho nigisha muri Lycée Notre Dame de Citeaux. Ndi umurezi wabyize mu mashuri yisumbuye muri TTC Save aho nakuye impamba ikomeye y'umuziki no kuwukunda kurushaho, nanabarizwa muri korari yaho yitwa Magnificat.

    Nyuma nkanahigisha mbere yo kujya muri kaminuza y'u Rwanda mu ishami ry'uburezi, aha naho nabashije kuba muri korari ndetse nitabira n'amarushanwa yo kuririmba nk'umuhanzi ku giti cye. 

    Mu kazi ko kurera nakoze kuva muri TTC Save, Collège Immaculée Conception Save n'aho ndi gukorera ubu hose nagiye mba nshinzwe na korari. Nkaba nshimira by'umwihariko abanyeshuri babarizwa muri Korali ya 'Holy Queen' yo muri Lycée Notre Dame de Citeaux twabashije gukorana indirimbo, hirya yo kuba ari abanyeshuri baba bafite amasomo abafata umwanya utari muto.

    InyaRwanda: Ni ubuhe butumwa bwihariye mwagenera abanyarwanda muri ibi bihe byo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994?

    Casimir: Muri ibihe byo kwibuka jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ndihanganisha by'umwihariko Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi, mbabwira nti nimukomere. Ndakangurira buri wese guhaguruka tukarwanya ingengabitekerezo ya Jenoside. Ndasaba abahanzi bose gufatanya tukihatira gukora indirimbo zigisha urukundo no kubana mu mahoro aho kubiba urwango.

    Byongeye kandi kubemera Yezu Kristu, twemera ko yababaye cyane akemera kudupfira kugira ngo tubone umukiro, bityo turizera ko abacu bazize Jenoside yakorewe Abatusti babonye urumuri rwa Kristu wazutse nk'uko nabo babaye kandi ari inzirakarengane. Turasaba kandi ngo Yezu Kristu akomeze adutoze urukundo rwitangira bagenzi bacu maze dukomeze kwibuka twiyubaka, jenoside ntizongere kubaho ukundi. 

    KANDA HANO UREBE INDIRIMBO ‘KRISTU NI MUZIMA’ YA CASIMIR

    “>

    Casimir Manirareba yakoze mu nganzo afatanije n’abanyeshuri yigisha babarizwa muri Korali ‘Holy Queen’, ashyira hanze indirimbo yise ‘Kristu ni Muzima’Yihanganishije Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda muri Mata 1994, asaba abahanzi kugira uruhare mu kogeza amahoro no mu isanamitima 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/127915/casimir-afashijwe-nabana-yigisha-yashyize-hanze-indirimo-ya-pasika-yise-kristu-ni-muzima-v-127915.html

  • Yampano yatanze ubutumwa ku bakiri bato muri ibi bihe byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi – YEGOB #rwanda #RwOT

     

    Umuhanzi uri kuzamuka neza mu muziki nyarwanda Yampano yageneye ubutumwa bukomeye u Rwanda rw'ejo muri ibi bihe turimo byo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Umuhanzi Yampano yagize ati :' Ahahise ni ipfundo ry'ubumwe twe nk'u Rwanda rw'ejo twigiraho'.

    Ubu ni ubutumwa yatanze ku rubyuruko ko rukwiye kwigira ku mateka yaranze igihugu maze akababera isamo ku buryo Jenoside itazasubira ukundi mu Rwanda.

    Source : https://yegob.rw/yampano-yatanze-ubutumwa-ku-bakiri-bato-muri-ibi-bihe-byo-kwibuka-jenoside-yakorewe-abatutsi/

  • Biratangaje! Ku myaka 7 gusa yahanze indirimbo ihumuriza Abanyarwanda – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umutoniwase Liliane ni umwana muto cyane ufite imyaka irindwi(7) gusa ,uyu mwana yaririmbye indirimbo nziza cyane ihumuriza Abanyarwanda bose.

    Indirimbo igira iti 'Hora Rwanda hora Rwanda, iterambere twagezeho turikesha ubumwe bw'abanyarwanda.'

    Uyu mwana yabwiye abana bose ko basaba ababyeyi babo kubasobanurira ibijyanye na Jenocide yakorewe abatutsi mu 1994 kugirango bayisobanukirwe nabo bakure barwanya amacakubiri.

    Source : https://yegob.rw/biratangaje-ku-myaka-7-gusa-yahanze-indirimbo-ihumuriza-abanyarwanda/

  • Inzu hafi 700 zigiye kubakirwa abarokotse Jenoside batishoboye – #rwanda #RwOT

    Umuyobozi Nshingwabikorwa w'ishami rishinzwe ubudaheranwa bw'Abanyarwanda muri Minubumwe,, Uwacu Julienne, yabigarutseho mu Kiganiro n'itangazamakuru cyagarukaga ku myiteguro yo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi cyabaye ku wa Kane tariki ya 6 Mata 2023.

    Uwacu Julienne yavuze ko gahunda yo gufasha abacitse ku icumu ikorwa mu byiciro bitandukanye birimo inkunga y'uburezi ihabwa benshi bari mu cyiciro cy'urubyiruko bahabwa amafaranga yo kwiga nayo kubatunga, Inkunga y'ubuvuzi itangwa kuri serivisi zitishyurwa na mituweri, Inkunga y'amacumbi ku batayafite, imishinga ibyara inyungu n'inkunga y'ingoboka.

    Yavuze ko nubwo bimeze bityo, hari ubwo mu gutanga izi nkunga usanga bikoranwa uburiganya bikaba byatuma itagera ku bakwiye gufashwa by'ukuri, hakaba abantu bazihabwa batazikwiye.

    Yagaragaje ko hari nk'abantu bashobora kuvuzwa indwara runaka kandi nyamara bari bafite ubwishingizi bwabafasha kwivuza, wenda bakaba bakishyurirwa make ariko ugasanga barabihishe, leta ikabishyurira ikiguzi cyose.

    Yagaragaje kandi ko ku bijyanye n'icumbi hubakirwa abantu badafite inzu zabo kandi badafite n'ubushobozi bwo kwikodeshereza, nubwo hari aho bagiye basanga bitarakozwe bityo.

    Ati “Hari aho twasanze umuntu yarubakiwe inzu atayikeneye kuko afite ahandi aba, inzu akayisiga mu cyaro akayikodesha cyangwa akayigurisha. Hari abantu usanga ari umuntu w'umusore wafashijwe kwiga Kaminuza akayirangiza akaba basha kubona aho akora ntabwo wamushyira mu bagomba kubona icumbi nk'umukecuru urwaye, udashobora kwibonera inzu.”

    Yavuze ko hari gahunda yo gukemura iki kibazo gishobora kubaho mu bice bitandukanye bitewe n'uburiganya cyangwa amarangamutima binyuze mu kuganira n'inzego zitandukanye ndetse n'imiryango iharanira inyungu z'abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu gushaka igisubizo.

    Hari kandi gushyirwaho gahunda yo gukoresha ikoranabuhanga ku buryo abafashwa amakuru yabo yajya ahuzwa n'ibindi bigo binyuranye hagamijwe kugira ahagije aberekeyeho.

    Yavuze ko urebye inzu zubatswe guhera muri 1994 kugera muri 2012 zubatswe mu buryo bwihuse hakoreshejwe ibikoresho byo mu bushobozi bwari buhar, ku buryozitandukanye n'izubakwa uyu munsi.

    Ati “Mu kubaka hari ubwo twubakira abantu bashya, hari nubwo twubaka inzu nshya ariko twasenye iyo umuntu yahawe ugasanga idashobora gusanwa ahubwo ari ukuyisenya ugahera hasi. Imibare twavanye mu ibarura nitumara kuyisesengura nibo tuzaheraho mu ngengo y'imari y'umwaka utaha.”

    Yavuze ko hamaze gutoranywa icyiciro cy'inzu zigomba gusanwa zubatswe hagati ya 1994 na 2012, kandi hamaze gukusanywa amakuru y'abagomba gusanirwa inzu, nubwo itaraba ndakuka ku buryo yatangazwa.

    Gusanira abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi bizatwara asaga miliyari 11 Frw

    Uwacu Julienne yasobanuye impamvu inkunga igenerwa abatishoboye barokotse Jenoside yakorewe Abatutsi izamo ibibazo


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/inzu-hafi-700-zigiye-kubakirwa-abarokotse-jenoside-batishoboye

  • Tariki 9 Mata 1994: Ingabo z'Abafaransa zatereranye abatutsi basigara mu maboko y'abicanyi #rwanda #RwOT

    Tariki ya 09 Mata mu 1994, Leta y'abicanyi yakomeje umugambi wayo mubisha wo gutsemba Abatutsi hirya no hino mu gihugu. Iyi nyandiko iragaragaza hamwe mu hantu hashoboye kumenyekana hiciwe Abatutsi tariki ya 9 mata 1994.

    1.Ingabo z'Abafaransa baje mu cyo bise ” Opération Amaryllis ” zateraranye Abatutsi mu maboko y'abicanyi

    Tariki ya 9 Mata, nibwo icyo Abafaransa bise ” Operation Amaryllis ” yatangiye mu Rwanda kugera 12 Mata. Igisobanuro cy'iyo operasiyo kwari ugucyura Abafaransa n'abanyamahanga bari mu Rwanda. Iyo operasiyo yabaye igihe abantu bicwaga cyane muri Kigali n'ahandi henshi mu gihugu, bicwa n'abasirikari n'Interahamwe. Izo ngabo z'Abafaransa zarebaga abicwaga nyamara ntibigeze babatabara, barabaretse baricwa bikomereza gucyura bene wabo.

    Abafaransa ntibashatse gutabara kugira ngo bahagarike ubwicanyi bwakorerwaga mu maso yabo, cyane cyane ku kibuga cy'indege cya Kanombe bahasize benshi babasigira Interahamwe.

    Hari Abatutsi bari bashoboye kurira mu modoka z'abasirikari b'Abafaransa zacyuraga abanyamahanga, ariko bagera kuri bariyeri bakabakuramo bakabicira imbere y'ingabo z'Abafaransa.

    Imiryango yarimo abashakanye hagati y'Umufaransa n'Umunyarwanda barabatandukanije, abanze gutandukana barabasiga. Mu marira menshi, abagore bashakanye n'Abanyarwanda basabye ko abao bashakanye n'abana babo, babatwara baranga. Abakozi ba ambasade y'Ubufaransa cyane cyane Abatutsi barasigaye, abenshi baricwa.

    Nyamara, ambasade y'Ubufaransa yafunguriye imiryango yayo umuryango wa w'uwahoze ari perezida, abari mu mutwe w'abicanyi bashyizweho la Leta yariho, n'ibyegera bya Habyarimana byari ku isonga ry'Akazu. Abatutsi bageragezaga kurira urukuta rwa ambasade y'Ubufaransa barakubitwaga bakabasubiza inyuma, interahamwe zirabica.

    Abakozi bo mu nzu yareraga imfubyi ” orphelinat Ste Agathe ” yari iya Agata Kanziga umugore wa Habyarimana barabatwaye, ariko Ubufaransa bwima ubuhungiro abana ba nyakwigendera minisitiri w'intebe Agathe Uwilingiyimana, wari umaze iminsi 2 yishwe n'abasirikari b'Urwanda bayobowe na majoro Bernard Ntuyahaga.

    Icyemezo cyo gucyura Abafaransa nticyafashwe indege ya Habyarimana ikimara guhanurwa cyangwa se iminsi 2 yakurikiyeho, icyo cyemezo cyafashwe n'abanyepolitiki bashakaga guha ingufu ingabo z'Urwanda zari ku rugamba.

    Uwo munsi, umuryango wa Habyarimana n'abandi bahezanguni buriye indege z'Abafaransa bajyanwa i Bangui, bakomereza i Paris.

    Mu ntagondwa z'abajenosideri batwawe n'ingabo z'Abafransa harimo Felisiyani Kabuga wabaye umushoramari wa Jenoside na Ferdinand Nahimana wabaye umukangurambaga wa Jenoside. Bombi bari mu bashinze RTLM yakoreshejwe mu kwamamaza ikowra rya Jenoside.

    2.Ishyirwaho rya guverinoma y'abicanyi yari iyobowe na Kambanda

    Mu gitondo cy'itariki ya 8/4, Bagosora yakoranije abayobozi bagize Hutu-Power, kugira ngo bashyireho guverinoma, bose bavaga mu mashyaka y'abahezanguni. Ishyirwaho ry'iyo guverinoma ryaberey muri ambasade y'Abafaransa.

    MRND yari ihagarariwe na Matayo Ngirumpatse, Edouard Karemera, visi perezida we na Joseph Nzirorera, umunyamabanga Mukuru; MDR ihagarariwe na Froduald Karamira, Donat Murego, PL ihagarariwe na Justin Mugenzi na Agnes Ntamabyaliro. PSD yari ihagarariwe na François Ndungutse na Hyacinthe Nsengiyumva Rafiki, PDC ihagarariwe na Jean-Marie Vianney Sibomana, Célestin Kabanda na Gaspard Ruhumuliza.

    MRND yashyizeho Dr Théodore Sindikubwabo nka perezida wa Repubulika, Bagosora nawe ashyiraho Jean Kambanda ku mwanya wa minisitiri w'intebe.

    Iyo guverinoma yari ifite gahunda imwe gusa : gutanga umurongo w'uko Jenoside igomba gukorwa mu gihugu cyose, gutanga intwaro, gukangurira abaturage gukora Jenoside no kuyisobanura mu mahanga.

    3.Abatutsi biciwe kuri paruwasi gatolika yitiriwe Mutagatifu Visenti wa Pallotti i Gikondo muri Kigali}

    Tariki ya 09 Mata 1994, Interahamwe n'abasirikare barindaga Habyarimana, bishe abatutsi bari bahungiye kuri paruwasi gatulika yitiriwe Mutagatifu Vicenti wa Paloti i Gikondo bagera kuri 500. Kuri uwo munsi, Ingabo za Loni ziboneye ubwicanyi bwakorewe abatutsi biganjemo abana muri kiliziya i Gikondo. Uyu munsi kandi ni nabwo abasirikare ba Leta batwitse Abatutsi bari bahungiye mu Mudugudu wa Nyakabanda II munsi ya Hoteli BAOBAB.

    Ikinyamakuru cy'abafarabs Libération nicyo cya mbere cyise ubwo bwicanyi jenoside, mu nyandiko yanditswe n'umunyamakuru Philippe Ceppi wari mu Rwanda igihe cya Jenoside.

    4.Abatutsi bakomeje kwicwa ahantu hanyuranye mu gihugu: muri Kibungo, Kigali, Ruhengeri na Kibuye.

    Kuri uyu munsi kandi Abatutsi bari bahungiye ku misozi ya Murama, Murundi, MwiriNyamirama na Kabare mu Karere ka Kayonza, kimwe n'abari bahungiye kuri Paruwasi gatolika ya Kabuye mu Murenge wa Jabana mu Karere ka Gasabo barishwe.

    Interahamwe zishe Abatutsi muri Segiteri Nyagatare I mu Karere ka Nyagatare ndetse n'abari bahungiye kuri paruwasi ya Zaza muri Kibungo aho guhera tariki ya 09. Ubwo bwicanyi bwarakomeje, ababarirwa hagati ya 500 na 800 bishwe.

    Guhera tariki ya 9 mata, Interahamwe zatangiye kwica Abatutsi bari bahungiye i Kiramuruzi mu Karere ka Gatsibo, hamwe n'abari bahungiye ku musozi wa Nyamagumba muri Komine Mabanza muri perefegitura ya Kibuye. Mu minsi yakurikiyeho hishwe abarenga 12000.

    Kuri uyu munsi nanone, hishwe Abatutsi bari bahungiye i Nyabikenke, ku biro byahoze ari iby'umurenge wa Karama muri Bumbogo ndetse n'ahandi hantu hatandukanye harimo i Cyabingo , muri perefegitura ya Ruhengeri, muri centre y'ubucuruzi ya Karamano mu Mataba mu Karere ka Gakenke, ku Rusengero rw'Ababatisiti rwa Rusiza muri Kabumba, Perefegitura ya Gisenyi, muri Kiliziya ya Nyundo no mu nkengero zayo, ndetse no muri Maternite ya Nyundo muri Perefegitura ya Gisenyi, ubu ni mu Karere ka Rubavu.

    Ahitwa mu Kivuruga muri Komini Cyabingo hari huzuye abasirikare batangiraga Abatutsi bageragezaga guhunga. Uretse aho kuri bariyeri, Abatutsi biciwe i Cyabingo na Busengo. Interahamwe zabishe zazaga kuri kaburimbo ahitwa kuri Mukinga zifite ibiganza by'abo zamaze kwica; zigakomereza i Rwaza mu yari Komine Ruhondo kwica abandi.

    Umusozo

    Ubwicanyi bwibasiye Abatutsi bwarakomeje hirya no hino mu gihugu, bukorwa kimwe, ni ukuvuga ko uwitwa Umututsi wese yishwe, abenshi bishwe bahunga. Kuri iyi tariki abenshi biciwe mu nsengero na za Kiliziya, kuko abantu bibeshyaga ko bashobora kuharokokera.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-rwanda/ubuzima/article/tariki-9-mata-1994-ingabo-z-abafaransa-zatereranye-abatutsi-basigara-mu-maboko

  • Ukraine igiye kongera gucuruza umuriro mu mahanga, Perezida wayo yiyemeza kwisubiza Crimea #rwanda #RwOT

    Ukraine ubu yongeye gushobora kugurisha umuriro w'amashanyarazi ku bindi bihugu bwa mbere mu mezi atandatu mu gihe ibikorwa-remezo by'umuriro muri icyo gihugu biri gusanwa nyuma y'amezi y'ibitero by'Uburusiya.

    Minisitiri ushinzwe amasoko ntangambaraga Herman Halushchenko yashyize umukono ku itegeko ritanga uruhusha rwo kugurisha umuriro, n'ubwo abo mu gihugu ari bo bagomba kuza imbere mu bagomba kuwuhabwa.

    Avuga ko hashize hafi amezi abiri bashaka umuriro urenze uwo bakeneye kandi ko abanya-Ukraine nta wigeze awuhabwa neza.

    Halushchenko ku wa gatanu,yagize ati: ''Igihe cyari kigoye cyane cy'ubukonje cyarangiye

    ''Ubu intambwe ikurikira n'ukuwugurisha hanze kugira ngo tubone ubundi buryo bwo kubyuka no gusubira kubaka ibikorwa-remezo byasenywe.''

    Ku rundi ruhande,Perezida Zelensky yavuze ko nta kindi gisubizo gihari kuri Ukraine, uretse kugarura intara ya Crimea mu biganza byabo.

    Yabitangaje ubwo hafatwaga ifunguro ry'umugoroba rizwi nka 'iftar ' hamwe n'Abayobozi b'idini ya Islam barimo n'abanya-Crimea kuwa Gatanu,tariki ya 07 Mata 2023.

    Ati 'Isi yose igomba kubimenya. Icyubahiro n'ituze bizagaruka mu mibanire mpuzamahanga ari uko ibendera rya Ukraine ryongeye kuzamurwa muri Crimea, igihe hazaba hari ubwigenge.'

    Nawe yanatangaje ko bazasubukura ibikorwa byo kohereza umuriro w'amashanyarazi mu Burayi nyuma y'amezi atandatu.

    Source : https://umuryango.rw/amakuru/mu-mahanga/umutekano/article/ukraine-yomgeye-gucuruza-umuriro-mu-mahanga-perezida-wayo-yiyemeza-kwisubiza

  • Umuhanzi Dany Nanone yatanze umuti w’umutima muri ibi bihe byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi – YEGOB #rwanda #RwOT

     

    Umuhanzi w'umuraperi hano mu Rwanda Dany Nanone yatanze ubutumwa bw'ihumure ku banyarwanda muri ibi bihe bikomeye turimo byo kwibuka ku nshuro ya 29 Jenoside yakorewe Abatutsi.

    Dany Nanone yagize ati:' Ntidukwiye guheranywa n'amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, ahubwo dukwiye kubaho twibuka twiyubaka kugira ngo dutere ishema abadusigiye ikivi ngo tucyuse'.

    Ubu ni ubutumwa bukomeye yatanze ku bakiri bato ndetse n'abakuze ko bagomba kwibuka kandi biyubaka akaba ari ijambo yise Umuti w'umutima.

    Source : https://yegob.rw/umuhanzi-dany-nanone-yatanze-umuti-wumutima-muri-ibi-bihe-byo-kwibuka-jenoside-yakorewe-abatutsi/

  • Madamu Jeannette Kagame mu barebye umukino H… – #rwanda #RwOT

    Ni mu gikorwa cyabaye mu ijoro ryo kuri uyu wa Gatandatu tariki 8 Mata 2023, muri Kigali Convention Center, aho kitabiriwe n'abayobozi mu nzego Nkuru z'Igihugu, abahagarariye ibihugu byabo mu Rwanda, urubyiruko n'abandi mu murongo wo kumenya uburyo Jenoside yateguwe kugeza ishyizwe mu bikorwa.

    Ni ku nshuro ya kabiri uyu mukino ukiniwe i Kigali. Bwa mbere wakiniwe ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali mu 2011. Ndetse, kuva ku wa 4 na 5 Mata 2023, uyu mukino werekanwe muri Kaminuza y'u Rwanda Ishami rya Huye no muri IPRC y'i Huye.

    Uyu mukino wateguwe na Milo Rau afatanyije na Jens Diethrich ugaragaramo abakinnyi barimo Ntarindwa Diogène uzwi nka Atome ukina mu mwanya w'umunyamakuru Kantano wabiciye bigacika kuri RTLM, Pili Pili wo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukina mu mwanya wa Valerie Bemeriki n'abandi.

    Werekaniwe mu Rwanda ku nkunga y'abarimo Minisiteri y'Ubumwe bw'Abanyarwanda n'inshingano Mboneragihugu (Minubumwe). Kandi wubakiye ku kugaragaza uruhare rwa RTLM muri Jenoside, no kwerekana uburyo imvugo z'urwango zigira uruhare rukomeye mu gutanya abantu.

    Ushushyana urugendo rw'icuraburindi u Rwanda rwanyuzemo. Ariko, hagamijwe guteza imbere amahoro n'ubumwe mu bantu b'ingeri zose.

    Radio Radio Télévision Libre des Mille Collines 'RTLM' yashinzwe ku nkunga y'abarimo Habyarimana Juvenal wayoboye u Rwanda, aho yari afitemo imigabane myinshi kurusha abandi bose; yashoyemo miliyoni 10 Frw.

    Mu bandi bari bafitemo imigabane harimo Kabuga Félicien uri kuburana mu Bufaransa ku ruhare rwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi, n'abandi bacuruzi. Yakoragaho abanyamakuru b'abahanga, benshi bari baravuye kuri ORINFOR.

    Mu ijambo rye Jean-Damascène Bizimana uyobora Minubumwe yasabye urubyiruko kuvana amasomo muri aya mateka bagakunda Igihugu, bakarwanya Ingengabitekerezo ya Jenoside bagaharanira ishema ry'Igihugu n'ubuyobozi bwacyo.

    Yibukije abitabiriye kureba uyu mukino ko gucisha imvugo z'urwango mu itangazamakuru atari ibya RTLM gusa. Abonera gutanga ingero ahereye ku binyamakuru by'amashyaka nka APROSSOMA, PARMEHUTU, MRND na MDR-POWER byatangazaga inkuru zibiba urwango n’irondabwoko.

    Bizimana yanavuze ku binyamakuru birimo kandi nka Kangura, Isibo, Kinyamateka n'ibindi. Yatanze urugendo rw'uburyo ikinyamakuru Isibo kigize gusohora inkuru cyahaye igira iti 'Umututsi muri iki gihe cy'inkotanyi…. Umututsi ukunda igihugu nafashe igihugu mu guhiga bagenzi be.'

    RTLM yashinzwe n'umwe mu bahanga igihugu cya gifite ari we Nahimana Ferdinard, yakoranaga n'abanyamakuru barimo na Serugondo Joseph, Neol Hitimana, Josel Hakizimana, Gahigi n'abandi.

    Kantano yabaye Kantano kuri RTLM! Yari Radio Rutwitsi…….

    Umunyarwenya akaba n'umukinnyi w'ikinamico Ntarindwa Diogene uzwi nka Atome ni we ukina mu mwanya wa Kantano. Uyu mugabo avuga ko atigeze atekereza ko igihe kimwe azakina mu mwanya wa Kantano yumvaga kuri RTLM ubwo (Atome) yari mu Ngabo zari iza RPA mu rugendo rwo kubohora igihugu.

    We na bagenzi be bateguye studio imeze neza nk'iya Radio, abanyamakuru bicaye muri studio, hari uri ku buhanga bw'ibyuma n'ibindi.

    Atome akina ari mu mwanya wa Kantano avuga uburyo RTLM ari Radio ikundwa n'interahamwe. Ati 'Ni Radio y'Abanyarwanda bose n'abanyamahanga… Ak'inyenzi kashobotse rwose…Ayiwe Data inyenzi zaburiyemo we.'

    We na bagenzi be barimo Pili [Ukina mu mwanya wa Bemeriki Valerie; yemeye icyaha akatirwa burundu, ubu afungiye muri gereza ya Mageragere] baba basenya ibindi bitangazamakuru nka Radio Mpuzamahanga y'Abafaransa na Radio Mahabura yari iya RPA Inkotanyi bavuga uburyo amakuru batanga atari ay'ukuri.

    RTLM iba yivuga nka Radio ifite amakuru ya mbere kandi abaturage bakwiye kuyizera. Kantano ati 'Kigali ni umutamenwa… Twiboneye abantu bavuye i Gisenyi. Inkotanyi zikomeje amayeri yazo.'

    Baba bavuga ko Radio Muhabura ari 'Radio Bihuha'. Muri iki kiganirio, bakina indirimbo za 'Bikindi' wamamaye mu ndirimbo z'urwango.

    Kantano akangurira gukora Jenoside yifashishije amayeri yuzuye igitwenge. Aba avuga ko Abatutsi bavuye mu mahanga, kandi ko ingabo z'Abafaransa zaje 'kudufasha guhashya Inkotanyi'.

    Muri studio kandi bakira telefoni z'abantu baba bakurikiye Radio. Valerie Bemeriki [Mu busanzwe Valerie afite ubumuga, ndetse Pili Pili ukina mu mwanya we aba acumbagira] yakira kuri telefoni, umwana w'umukobwa w'imyaka 11 uvuga ko yabonye Inkotanyi.

    Kantano [Akina afite imbunda] ahita avuga ko Inkotanyi zitabereye u Rwanda. Ati 'Ntahandi hantu muzasanga u Rwanda…. Nta gatsiko k'abagande, Abanyarwanda turabategereje n'imihoro. Murumva mwamburagasani mwe bo muri APACE.'

    Muri iki kiganiro cyo kuri Radio bakina n'indirimbo z'abarimo itsinda rya Kassav ryamamaye ku Isi mu njyana ya Zouk. Kantano ahamagarira Interahamwe kunywa 'agatabi ko ku mugongo w'ingona', kuko nawe kamugezeho kandi kamuguye neza akanabashimira.

    Kantano bigera aho avugana umujina akabwira abicanyi gushyira imbaraga ati 'Courage, turwanire igihugu cyacu n'abana bacu'.

    Bigera n'aho batanga ibizamini bishingiye ku macakubiri:

    Valerire Bemeriki avuga ko bagiye gutanga ibibazo ubisubiza neza akazahembwa. Atanga ibibazo birimo 'Nta muhutu usubira inyuma' akabaza amazina y'uwavuze iri jambo.

    Arongera akabaza ati 'Buri aho ngiye hose mpasanga Parmehutu' akabaza nanone uwavuze aya magambo.

    Kantano amusanga muri studio akavuga ko Abatutsi 'ni ubwoko bubi cyane'. Agakomeza ati 'Bahora barangamiye urupfu, kuko n'abo ni urupfu… barohwe mu mazi.' Aba avuga ko umututsi wese ufite akazuru gato 'mukavune'.

    Hari umwe mu baturage uhamagara kuri Radio ashima uburyo RTLM ibagezaho ibiganiro byiza n'umuziki mwiza, akanashima Kantano na Valerie Bemeriki.

    Kantano ahita atera indirimbo igira iti 'Muze twishime nshuti, Inkotanyi zashize, Imana ishimwe…. Muze twishime nshuti, Imana ntirenganya.'

    Uyu mugabo avuga ko muri rusange igihugu kirimo Abatutsi 10%, kandi ko ashingiye ku makuru afite nibura 2% bamaze kwicwa, bivuze ko hasigaye 8%.

    Mu rwego rwo kugaragaza ko ingabo zari iza RPA zatsinzwe urugamba, Kantano asoma mu ijwi rirambuye urutonde rw'abasirikare barenga 40 ba RPA, avuga ko bapfiriye ku rugamba; agakangurira Interahamwe kugira vuba bakarangiza akazi.

    Nyuma y'uyu mukino, Atome yavuze ko ugamije gufasha urubyiruko kumenya amateka no kugira ishyaka ryo 'kumenya ibintu nakwita ko bisharira'. Ati 'Tubifate nk'urukingo'.


    Madamu Jeannette Kagame yakurikiranye umukino 'Hate Radio' ugaragaza amacakubiri yabibwe na Radio RTLM

    Madamu Jeannette Kagame yashimye abakinnyi b'uyu mukino-kinamico 'Hate Radio'

     

    Umuvugizi wa Guverinoma y’u Rwanda, Yolande Makolo [Uri uburyo]

    Minisitiri Jean Damascene uyobora Minubumwe (Uri iburyo) na Jens wateguye uyu mukino (Uri ibumoso) 

    Uyu mukino cyangwa se iyi kinamico 'Hate Radio' ushushanya uko RTLM yenyegeje umugambi wa Jenoside yakorewe Abatutsi 


    Umuyobozi w’Ikigo cy’Igihugu cy’Itangazamakuru, Arthur Asiimwe [Uri iburyo] na Perezida wa IBUKA, Prof. Dusingizemungu Jean Pierre 

    Muri studio, Kantano yogezaga Jenoside…yatsindagiye ko umututsi ari umwanzi, yumvishaga abicanyi ko kwica ari ubutwari 

    Umunya-Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Bwanga Pili Pili, ukina mu mwanya w'umunyamakuru Valérie Bemeriki wamenyekanye kuri RTLM

     

    Jens Diethrich wagize uruhare mu gutegura no gutunganya uyu mukino, yishimiye ko uyu mukino wongeye gukinirwa mu Rwanda nyuma y’imyaka 12 


    Umushyushyarugamba (MC), Eric Shaba wayoboye umuhango wo kwerekana iyi kinamico  


    ‘Atome’ aherutse kubwira InyaRwanda ko gukina mu mwanya wa ‘Kantano’ ‘biremereye’


    Eric Ngangare  ukina muri uyu mukino ‘Hate Radio’

     

    Sebastien Foucault uri mu bateguye uyu mukino nawe akina muri uyu mukino ari kumwe na 'Atome' muri studio   

    Mu Ukwakira 2022, hari umwe mu batangabuhamya babwiye urukiko ko abanyamakuru ba RTLM bavugaga ko baterwa inkunga na Kabuga Félicien 


    Umusesenguzi muri Politiki, Rudatsimburwa Albert yavuze ko hakwiye kugira igikorwa muri iki gihe mu kwirinda ko itangazamakuru ryatana 


    Madamu Jeannette Kagame yashimye abarimo Ntarindwa ‘Atome’ nyuma y’uyu mukino


     

    Kalimpinya Queen wabaye Igisonga cya 3 muri Miss Rwanda 2017 yabajije impamvu uyu mukino 'Hate Radio' utarashyirwa kuri Youtube 

    Ambasaderi w’u Bufaransa mu Rwanda, Anfré Antoine yavuze ko 'kugira ngo umenye u Rwanda rw'ubu ugomba kumenya u Rwanda rw'ahahise'

     

    Minisitiri Bizimana yerekanye uburyo RTLM yashinzwe n'abari abategetsi muri Leta uhereye kuri Perezida Habyarimana 

    Ambasaderi w’u Bwongereza mu Rwanda, Omar Daair 


    Ambasaderi wa Israel mu Rwanda, Dr. Ron Adam  


    Umushumba Mukuru wa Noble Church akaba n’Umuyobozi w’Itorero Women Foundation Ministries, Apotre Alice Kabera Mignonne


    Umukinnyi w’ikinamico ‘Pili Pili’ nyuma yo gukina muri uyu mukino yaramukanyije na Madamu Jeannette Kagame






     

    Uyu mukino warekena imvugo z'urwango zacishwaga kuri radiyo RTLM zikangurira Abahutu kwanga no kwica Abatutsi n'uburyo uyu munsi izo mvugo zakwirindwa. 

    Nyuma yo gukina uyu mukino ‘Hate Radio’ abakinnyi bashimye buri wese wabashyigikiye mu gihe cy’isaha imwe n’iminota 30′ bamaze bawukina

     

    Abitabiriye uyu mukino bahawe utwuma tubafasha kumva neza ibyo abakinnyi b’iyi kinamico bakinaga 

    Pili Pili wakinnye mu mwanya wa Bemeriki Valerie yanyujijemo arahaguruka acumbagira nk’uko Valerie byari bimeze 

    Atome wakinnye mu mwanya wa ‘Kantano’ yanyuzagamo agahaguruka akabyina indirimbo zubakiye ku mudiho wa Zouk n’izindi 

    Mu minota ya nyuma, ‘Atome’ yigaragaje nka Kantano kuri ‘Micro’ ubwo yabaga anafite imbunda 

    ‘Kantano’ yavugaga ko Inkotanyi (Icyo gihe) zatsinzwe, agahamagarira Interahamwe gukora akazi 

    Byageze n’aho muri studio, Atome afunga imishumi y’inkweto mu kugaragaza uburyo Kantano yari umunyamakuru wuzuye urwango ku batutsi 


    Eric wari kubuhanga bw’ibyuma, yavugaga igifaransa cyinshi, afite ‘Cassette’ zo hambere ziriho indirimbo ‘Le Dernier Slow’ y’umuhanzi Joe Dassin, Perezida Habyarimana yakundaga cyane 

    Muri studio bahabwaga icyo kunywa n’itabi… ubundi bakanzika




    Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, Dr Nteziryayo Faustin ari mu bitabiriye kureba uyu mukino ‘Hate Radio’

    REBA HANO BYINSHI KURI UYU MUKINO ‘HATE RADIO’ UGARAGAZA URUHARE RWA RTLM MURI JENOSIDE

    “>

    Kanda hano urebe amafoto menshi yaranze kwerekana umukino ‘Hate Radio’

    AMAFOTO: Rwigema Freddy-INYARWANDA.COM

    VIDEO: Iradukunda Jean de Dieu-INYARWANDA.COM

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/127913/madamu-jeannette-kagame-mu-barebye-umukino-hate-radio-ushushanya-amacakubiri-yabibwe-na-rt-127913.html