Author: webrwanda

  • Umuganura ni iki? Sobanukirwa byinshi wibaza… – #rwanda #RwOT

    Umunsi w'Umuganura urizihizwa kuri uyu wa Gatanu tariki ya 2 Kanama 2024 mu Karere ka Kayonza, ufite insanganyamatsiko igira iti 'Umuganura, isoko y'ubumwe n'ishingiro ryo kwigira.'

    Inzira y'umuganura ni imwe mu Nzira 18 zari zigize inzira z'ubwiru mu Rwanda mu gihe cy'ingoma ya cyami.

    Inzira y'umuganura yakorwagamo imihango buri mwaka yari igamije gufasha Abanyarwanda kweza imyaka myinshi igihugu kikagira uburumbuke. 

    Ni umuhango waheraga ibwami Umwami agatanga umuganura bagasangira bishimira umusaruro igihugu cyejeje, abari bawushinzwe bitwaga Abiru.

    Wari ufite intego yo kwibutsa Abanyarwanda ko bakwiye kuzirikana ko basangiye igihugu kimwe, umuco umwe n'indangagaciro zimwe.

    Umuganura wizihizwaga ku mwero w'amasaka by'umwihariko wakorerwaga ku mbuto za Gihanga ari zo amasaka, uburo, inzuzi n'isogi. Umunsi mukuru wawo watangiraga muri Kamena, ugasoza muri Nzeri, ugahera i bwami mbere yo gusesekara muri rubanda.

    Inzira y'umuganura ni imwe muri 18 zari zigize inzira z'ubwiru mu Rwanda mu gihe cy'ingoma ya cyami. Inzira z'ubwiru zarimo iz'ubukungu, iz'umutekano w'igihugu n'inzira zo gukomeza ubwami. 

    Zari zigizwe kandi n'urusobe rw'imihango n'imigenzo bifite amategeko agena uko bikorwa mu bihe runaka. 

    Uyu muhango waheraga ibwami, Umwami agatanga umuganura bagasangira bishimira umusaruro igihugu cyejeje.

    Kuganura kwari ugusubira ku isoko nk'Abanyarwanda, abaturage bakiyibutsa ko bahuje gakondo n'ibyiza byayo Imana yabahaye, bakayishimira. 

    Ku rwego rw'igihugu Umuganura wayoborwaga n'Umwami afatanyije n'abanyamihango babugenewe mu gihe ku rwego rw'umuryango, umukuru wawo ari we wayoboraga iyo mihango yawizihizanyaga n'abawugize bashimira Imana ibyiza yabahaye.Ku rwego rw'umuryango, .

    Imihango y'i bwami yari iyo guhuza Imana n'Igihugu, bagahuza ibikorwa by'idini n'imigenzo gakondo hamwe n'imirimo y'ubuhinzi n'ubworozi.

    Umuganura wizihizwaga ku mwero w'amasaka. Umunsi mukuru wawo watangiraga muri Kamena, ugasoza muri Nzeri, ugahera i bwami mbere yo gusesekara muri rubanda.

    Baganuzaga Umwami amata, amasaka n'izindi mbuto nkuru ari zo uburo, inzuzi n'isogi ariko bakongeraho n'ibindi byose byabaga byeze muri icyo gihe.

    Umwami yafataga umwuko agatangiza umuhango wo kuvugira umutsima rubanda baje kuganura, akawuvuga apfukamye yerekana icyubahiro aha abo ayobora ndetse n'Igihugu.

    Nyuma y'umuhango wo kuganura hakurikiragaho ibirori by'Umuganura byasozwaga n'igitaramo cy'imihigo. Muri ibyo birori, Umwami yamurikirwaga umusaruro unyuranye w'Abanyarwanda bavuye impande zose z'Igihugu, hakaba amarushanwa y'indashyikirwa.

    Kuri uwo munsi kandi, imiryango nayo yarateranaga maze umutware w'umuryango akayobora imihango n'ibirori byayikurikiraga.

    Insanganyamatsiko y’uyu mwaka iragira iti :”Isoko y’Ubumwe n’Ishingiro ryo Kwigira”

    *Amateka y'umunsi w'Umuganura

    Umuganura watangiye kwizihizwa mu kinyejana cya cyenda, hanyuma wongera guhabwa imbaraga n'Umwami Ruganzu II Ndoli (1510-1543) ubwo yabohoraga u Rwanda nyuma y'imyaka irenga 10 ruri mu maboko y'abanyamahanga (Abanyabungo).

    Waje kugirwa ihame ridakuka mu kinyejana cya 16 ubwo Umwami Ruganzu II Ndoli yabohoraga u Rwanda rwari rwarigaruriwe nyuma y'amacakubiri yatumye Umwami Ndahiro Cyamatare yicwa n'ababisha n'ingoma yarwo, Rwoga, ikanyagwa n'abanyamahanga.

    Umuganura wabanzirizwaga n'icyunamo cya Gicurasi aho Abanyarwanda bibukaga urupfu rwa Cyamatare, hagakurikiraho ibirori bya Kamena bishimira ko habonetse Umutabazi, noneho bigasozwa no kwizihiza Umuganura bashimira Imana ko basubiranye igihugu n'ubumwe bw'Abanyarwanda.

    Cyari ikintu gikomeye bagombaga guhora bazirikana ngo batazongera guteshuka kuri iryo hame shingiro ry'uko bahuje byose: Inkomoko imwe, igihugu kimwe, amahame-remezo gishingiyeho n'indangagaciro zigize umuco.

    Umuganura wambuwe agaciro aho abakoloni bageze mu Rwanda. Kubera ko intwaro yabo yari amacakubiri, bihutiye guca umuco Nyarwanda wahuzaga Abanyarwanda, bityo baca Umuganura wabibutsaga umuco bahuriyeho ndetse n'Umwiru mukuru ushinzwe Umuganura Gashamura bamucira i Burundi mu 1925.

    *Huro muri Gakenke ni ho hategurirwaga Umuganura

    Umusozi wa Huro uherereye mu Murenge wa Muhondo mu Karere ka Gakenke uzwi mu mitegurire y'Umuganura. Ni ho hategurirwaga umuganura ndetse Gihanga Ngomijana awutangiza yabikomoye ku bahatuye.

    Mu kinyejana cya 16 ubwo Ruganzu II Ndoli yari aturutse i Karagwe nyuma y'aho igihugu cyari cyarigaruriwe n'Abanyoro n'Abanyabungo, yifashishije ab'i Huro mu guha imbaraga Umuganura.

    Mu mateka y'u Rwanda, ku munsi w'Umuganura ni bwo Umwami yagombaga gusangira na rubanda bishimira umusaruro babaga bagezeho.

    Uko byagendaga mu muco ku munsi w'Umuganura, abasaza bahuriraga hamwe bakaganura bakanywa amarwa, abakecuru bagateka umutsima n'ibishyimbo, bakagaburira abana bakabaha n'amata bakanywa.

    Umuganura uhuza abaturage n'abayobozi bagasabana bishimira umusaruro wagezweho. Nubwo ukomoka mu bihe by'Abami ariko nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi ntiwari mu minsi yizihizwa cyane mu gihugu.

    Umuganura wagiraga n'undi mumaro wo kuzirikana umwami nka Nyir'uburumbuke bakamutura urutete rw'imyaka yeze.

    Uyu muhango wakomeje gukorwa no mu yindi myaka yakurikiye ubutegetsi bwa cyami. Wasigaye ukorwa mu rwego rwo kwishimira umusaruro, Abanyarwanda bagahurira mu ngo z'abakungu bagasangira ibyo kurya bakanywa n'inzoga.

    *Uko umuganura wizihizwa ubu

    Umuganura ni Umuhango ukomeye mu mateka y'u Rwanda rwo hambere ari nacyo cyatumye Leta y'u Rwanda iwugarura ndetse ikawushyiriraho itegeko riwuha imbaraga zituma wizihizwa mu gihugu hose.

    Ni umwanya wo kongera kwibuka ibyo Abanyarwanda bahuriyeho nk'igihugu, umuco karande, inkomoko n'ibindi.

    Umuganura ufatwa nk'umunsi ukomeye ku Banyarwanda wo kwishimira ibyagezweho, kwisuzuma no kureba ibitaragenze neza, guhigira imyaka itaha n'ubusabane bw'abayobozi n'abayoborwa.

    Uyu munsi wizihizwa hamurikwa bimwe mu bikorwa by'ubuhinzi, ubworozi n'ubukorikori. 

    Kuganura ubu bifite igisobanuro cyo gusangira ku byavuye ku musaruro wejejwe mu gihugu hose.

    Kwizihiza Umuganura byarenze imbibi zo kwita ku musaruro w'ubuhinzi n'ubworozi gusa ahubwo byanageze mu nzego zireba ubuzima n'iterambere by'Abanyarwanda mu kugaragaza urugendo rw'Abanyarwanda rwo kwigira no kwibohora nyako.

    Umuganura wizihizwa hishimirwa umusaruro wagezweho mu nzego zitandukanye zirimo ubuzima, ubukerarugendo ikoranabuhanga, inganda, uburezi, ubucuruzi n'ibindi.

    Umuganura waje kongera kwizihizwa buri mwaka muri za mirongo inani, ariko nabwo hagamijwe guha agaciro umusaruro w'ubuhinzi. 

    Source : https://inyarwanda.com/inkuru/145521/umuganura-ni-iki-sobanukirwa-byinshi-wibaza-kuri-uyu-muhango-umenye-nuko-kera-wizihizwaga-145521.html

  • Mutsinzi Ange Jimmy yafashije ikipe ye kugera mu ijonjora rya nyuma rya UEFA Conference League #rwanda #RwOT

    Mutsinzi Ange Jimmy na Zira FK yo mu cyiciro cya Mbere muri Azerbaijan bageze mu cyiciro cya nyuma cya UEFA Conference League nyuma yo gusezerera Dunajská Streda yo muri Slovakie ku giteranyo cy’ibitego 6-1.

    Ni nyuma yo gusezererwa na FC Sheriff yo muri Moldova muri UEFA Europa League, yahise ijya gushaka itike yo kuzajya mu matsinda ya UEFA Conference League.

    Mu ijoro ryakeye nibwo Zira FK yakinaga na FC DAC 1904 Dunajská Streda umukino wo kwishyura w’ijonjora rya kabiri rya UEFA Conference League ndetse banayitsinda 2-1 bya Raphael Utzig na Alıyev mu gihe FC DAC yatsindiwe na Alex Méndez.

    Zira FK ikaba yahise igera mu ijonjora rya nyuma ku giteranyo cy’ibitego 6-1. Nirenga iki cyiciro izahita ijya mu matsinda ya UEFA Conference League. Mutsinzi Ange Jimmy akaba yakinnye uyu mukino iminota yose 90.

    Mutsinzi Ange Jimmy mu ntangiriro za Nyakanga 2024 yerekeje muri Zira FK ayisinyira imyaka 3 avuye muri FK Jerv yo muri Norvège.

    Mutsinzi Ange Jimmy yagejeje ikipe mu ijonjora rya nyuma rya UEFA Conference League

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/mutsinzi-ange-jimmy-yafashije-ikipe-ye-kugera-mu-ijonjora-rya-nyuma-rya-uefa-conference-league

  • Umutoza n’abakinnyi bane basigaye, APR FC yerekeje muri Tanzania #rwanda #RwOT

    Mu ijoro ryakeye ni bwo ikipe ya APR FC yahagurutse mu Rwanda yerekeza muri Tanzania gukina na Simba SC ku munsi iyi kipe yerekaniraho abakinnyi ba yo uzwi nka ‘Simba Day’.

    Uyu mukino ukaba uzaba ejo ku wa Gatandatu tariki ya 3 Kanama 2024 saa 18:30′ z’i Kigali ukazabera kuri Uwanja Mkapa.

    APR FC ikaba yahagurukanye abakinnyi 23 yerekeza muri iki gihugu, yasize abakinnyi bane n’umutoza umwe.

    Abakinnyi basigaye ni umunyezamu Ruhamyankiko Yvan, Kwitonda Alain Bacca, Nshimirimana Ismail Pitchou na Apam Assongue Bemol ndetse n’umutoza w’abanyezamu, Mugabo Alex.

    Bivuze ko Ndizeye Aime Desire ari we uzajya utoza abanyezamu kuko n’ubundi ari abatoza babiri b’abanyezamu.

    Abakinnyi n’abatoza APR FC yahagurukanye

    Abanyezamu: Pavelh Ndzila na Ishimwe Pierre

    Ba Myugariro: Byiringiro Gilbert, Ndayishimiye Dieudonne, Niyomugabo Claude, Aliou Souane, Niyigena Clement na Nshimiyimana Yunusu

    Abakina Hagati: Mugiraneza Frodouard, Seidu Dauda, Ruboka Bosco, Taddeo Lwanga, Richmond Lamptey, Dushimina Olivier, Tuyisenge Arsene na Kategaya Elie

    Abataha Izima: Mugisha Gilbert, Niyibizi Ramadhan, Mahamadou Lamine Bah, Godwin Odibo, Nwobodo Chidiebere Johnson, Victor Mbaoma na Mamadou Sy

    Source : http://isimbi.rw/siporo/article/umutoza-n-abakinnyi-bane-basigaye-apr-fc-yerekeje-muri-tanzania

  • Miss Akaliza Amanda yasezeranye imbere y’amategeko #rwanda #RwOT

    Igisonga cya mbere cya Nyampinga w’u Rwanda 2022, Miss Akaliza Amanda yasezeranye imbere y’amategeko n’umukunzi we Jonas Carter.

    Ni umuhango wabaye ejo hashize ku wa Kane tariki ya 1 Kanama 2024 ukaba wabereye mu Mujyi wa Kigali mu Murenge wa Kimihurura, ni umuhango witabiriwe n’inshuti n’abavandimwe.

    Basezeranye imbere y’amategeko nyuma y’uko muri Kanama 2023 Jonas asabye Akaliza ko yazamubera umugore undi arabyemera maze amwambika impeta ya fiançailles.

    Icyo gihe Akaliza yagize ati “Ubu navuye ku isoko, sinzi ko nzabasha gutegereza igihe nzabana n’uyu mugabo Imana yandemeye … wangize umukobwa uhora wishimye nanjye nkwijeje kuzakubaha … nkwijeje kandi kuzagukunda iteka ryose.'

    Mu Gushyingo 2022 nibwo Amanda yatangiye kujya asangiza abamukurikira amafoto n’amashusho yagiranye ibihe byiza n’uyu musore yeguriye umutima we.

    Mu ntangiriro za 2023 nibwo Miss Akaliza Amanda yagiye kwerekana uyu musore kwa nyirakuru aho banize gukama.

    Amanda na Jonas basezeranye imbere y’amategeko

    Byari ibyishimo bikomeye kuri bo

    Source : http://isimbi.rw/imyidagaduro/article/miss-akaliza-amanda-yasezeranye-imbere-y-amategeko

  • Kamonyi-Gacurabwenge: Umukobwa w'imyaka 22 y'amavuko ataye uruhinja mu musarani #rwanda #RwOT

    Mu rukerera rw'uyu wa Gatanu tariki ya 02 Kanama 2024, mu Mudugudu wa Ryabitana, Akagari ka Gihinga, Umurenge wa Gacurabwenge ho mu karere ka Kamonyi, hamenyekanye amakuru y'umukobwa witwa Umulisa Anitha w'imyaka 22 y'amavuko wataye uruhinja yari atwite mu musarane.

    Amakuru mpamo agera ku intyoza.com, ni uko uyu Umulisa wari ukiba iwabo yari atwite inda y'imvutsi, ashobora kuba hari imiti yanyoye mu rwego rwo kugira ngo bimufashe gukuramo iyi nda atashakaga.

    Kumenyekana ko Umulisa yakuyemo inda ndetse akajugunya uru ruhinja mu musarane, byaturutse kuri musaza we wumvise uruhinja rurira, agiye kureba asanga rwatawe mu musarane, ashatse mushiki we aramubura ahita yihutira kubwira Polisi.

    Amakuru kandi agera ku intyoza.com ni uko uyu Umulisa Anitha yari asanzwe afite umwana umwe yabyariye iwabo. Uru ruhinja avukije ubuzima ni umwana we wari ugiye kuba uwa kabiri.

    Amakuru duhabwa n'abaturage ni uko kugera kuri iyi saa moya z'iki gitondo uru ruhinja rutarakurwa muri uyu musarane rwatawemo. Ni mu gihe nyina agishakishwa.

    Kugeza ubwo twandikaga iyi nkuru, twagerageje guhamagara Umunyamabanga Nshingwabikorwa w'Umurenge wa Gacurabwenge, Umugiraneza Martha ntiyitaba, ndetse n'ubutumwa bugufi haba kuri WhatsApp no kuri terefone bisanzwe ntabwo yasubije.

    intyoza

    Source : https://www.intyoza.com/2024/08/02/kamonyi-gacurabwenge-umukobwa-wimyaka-22-yamavuko-ataye-uruhinja-mu-musarani/

  • Robertinho ntaranyurwa n’abataka afite arashaka abataka bashya bo gutsinda APR FC – YEGOB #rwanda #RwOT

    Umutoza wa Rayon Sports, Roberto Oliveira Gonçalves do Carmo uzwi nka 'Robertinho', yatangaje ko ikipe ye igikeneye kongeramo imbaraga mu myanya itandukanye, cyane cyane mu busatirizi.

    Yavuze ko gukomeza gushaka abakinnyi bakomeye bizafasha Rayon Sports gutsinda APR FC, kwitwara neza muri shampiyona, ndetse no guhatanira gukina CAF Champions League.

    Robertinho yizeye ko n'ubwo hari ibigikeneye gukorwa, ikipe ye izitwara neza bitewe n'ishyaka n'ubushake bw'abakinnyi. Yagize ati, 'Dukeneye abakinnyi bazi gutaha izamu neza, kugira ngo tugere ku ntego twihaye.'

    Source : https://yegob.rw/robertinho-ntaranyurwa-nabataka-afite-arashaka-abataka-bashya-bo-gutsinda-apr-fc/

  • Rayon Sports yatangarije abakunzi bayo bamwe mu bahanzi bazabasusurutsa mu birori by’ #UMUNSIWIGIKUNDIRO24 – YEGOB #rwanda #RwOT

    Rayon Sports yatangaje ko abahanzi bakunzwe cyane, Bushali na Nemeye Platini, bazasusurutsa abazitabira ibirori by' #UMUNSIWIGIKUNDIRO24. Ibi birori biteganyijwe kuri uyu wa Gatandatu tariki ya 5 Kanama 2024, bizabera kuri Kigali Pelé Stadium.

    Ni umunsi witezweho guhuza abakunzi ba Rayon Sports n'abafana mu buryo bw'umwihariko, aho bateganyirinjwe umuziki utandukanye. Bushali na Nemeye Platini bazaririmba indirimbo zabo zimwe mu zikunzwe cyane na batari bake .

    Rayon Sports irashishikariza abakunzi bayo n'abafana muri rusange kwitabira iki gikorwa ku bwinshi.

    Platini
    Bushali

    Source : https://yegob.rw/rayon-sports-yatangarije-abakunzi-bayo-bamwe-mu-bahanzi-bazabasusurutsa-mu-birori-by-umunsiwigikundiro24/

  • Hagiye gutangizwa isoko 'Mega Global Market' rizacururizwaho inyunganiramirire n'ibikoresho bigorora umubiri – #rwanda #RwOT

    Ibikorwa bya muntu byinshi byamaze kwinjira ku ikoranabuhanga, ndetse abahakorera ubucuruzi bahamya ko iterambere ryabo ryihuta.

    Umuyobozi Mukuru wa Mega Global Market, Dr Francis Habumugisha yatangaje ko bagiye gufungura ishami rya mbere ry'isoko ryo ku ikoranabuhanga mu Rwanda, ririho inyunganiramirire z'umwimerere zifasha abantu kwirinda indwara no kugira ubuzima bwiza, hamwe n'imashini zifasha mu kugorora umubiri zifashishwa n'abantu b'ingeri zitandukanye.

    Yagaragaje ko ibicuruzwa biri kuri iri soko biva mu nganda zitandukanye ziri mu Bushinwa, Amerika no mu Buhinde.

    Ati 'Dufite inganda enye mu Bushinwa, zikora ibicuruzwa bijyanye n'ubuzima n'ubwiza, izikora imashini z'ubwiza n'ubuzima, izikora iby'ubwiza ugasa neza kandi zikakurinda gusaza imburagihe. Dufite inganda mu Buhinde zikora ibicuruzwa bihindura ubuzima bwa benshi, abana, abagore ndetse n'abagabo.'

    Yasobanuye ko iri soko rifite sisiteme yaryo ikorerwaho ubucuruzi, ariko ushaka kubabera umufatanyabikorwa ashobora gusaba gukorerwa konti iri mu mazina ye.

    Ati 'Ubucuruzi bukoresheje ikoranabuhanga, gushyira ibintu nk'ibi bigezweho kuri internet ukagura aho waba uri hose ni bwo buryo bwiza bugezweho. Turashaka ko ugira umuyoboro wawe ariko tuguha ibicuruzwa by'ubuzima bigezweho, biryoshye abantu bazishimira.'

    Yongeyeho ati 'Nagira ngo tugufashe tuguhe ibikoresho bigorora umubiri bizakenerwa n'abakecuru n'abasaza bikabarambura imitsi, abafite umugongo wahinamiranye, ibizafasha abantu bikabarinda kurwara no kugira ibindi bibazo bitandukanye, [ibikoresho] bikangura umubiri, bikarinda ibice by'umubiri wose bihereye mu birenge bigakangura ibice byose byasinziriye.'

    Dr. Habumugisha yahamije ko mu gihe umuntu ashaka ibikoresho bigorora umubiri cyangwa inyunganiramire bikoze uko abyifuza, ashobora kubihabwa.

    Yasobanuye ko kugira ngo umuntu atangire ubu bucuruzi hari ibicuruzwa agomba kubanza kugura, harimo imashini zikoreshwa mu kugorora umubiri bikanamuhesha ikarita y'umunyamuryango. Binajyana kandi no guhagararira iri soko mu karere, igihugu cyangwa umugabane ushaka.

    Yavuze ko hari 'Amasezerano tugirana nawe kwa noteri y'ubucuruzi tugiye gukorana, ibyangombwa by'inganda zacu bikaba birimo, ibya sisiteme tukumvikana niba bizajya biva ku ruganda biza he? Uzajya ucuruza wishyura ute? Bizava se ku cyicaro cyacu biza mu kahe karere utuyemo? Uzajya wishyura ute? Tuguha n'ibicuruzwa ushobora gutangiriraho ukazajya wishyura buhoro buhoro ugacuruza ukiteza imbere.'

    Bibarwa ko umuntu uzaba akorana na Mega Global Market ashobora kubona inyungu iri hejuru ya 30%. Uretse isoko riri ku ikoranabuhanga hari n'iguriro risanzwe aho umuntu ashobora kujya akagura ibyo akeneye imbonankubone.

    Ku ikubitiro hagiye gufungurwa Mega Global Market Ishami ry'u Rwanda, ifite inzobere zirimo n'Inama y'ubutegetsi irimo abayobozi bashinzwe ubuzima n'iterambere mu bucuruzi. Nyuma y'iri shami hazakurikiraho gutangiza Ishami rya Canada, Amerika n'iryo ku Mugabane w'i Burayi.

    Icyicaro gikuru cya Afurika kizaba kiri mu Rwanda. Mega Global Market ifite inyunganiramirire z'umwimerere zirindwi zirinda uburwayi kandi zifite ibyangombwa by'ubuziranenge byemewe n'ibigo bitandukanye ku Isi.

    Harimo kandi imashini zikandakanda umubiri zihereye mu birenge n'ibindi bice by'umubiri amaraso agakwirakwira umubiri wose, intebe ziringaniza amagufwa y'umugongo, izifasha imitsi, amagufwa n'ingingo, ibikangura umubiri n'izindi zigezweho.

    Abantu bashobora kugura izi mashini bagiye ku isoko imbonankubone cyangwa bakanyura ku ikoranabuhanga

    Ibikoresho bigezweho bifasha abantu kugira ubuzima buzira umuze


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hagiye-gutangizwa-isoko-mega-global-market-rizacururizwaho-inyunganiramirire-n

  • Abaturarwanda ibihumbi umunani basabye fagitire ya EBM bahembwe miliyoni 95 Frw – #rwanda #RwOT

    Byakozwe mu kubahiriza ibikubiye mu iteka rya Minisitiri Nº 002/24/03/TC ryo ku wa 08/03/2024 rigena ishimwe rishingiye ku musoro ku nyongeragaciro (TVA) rihabwa umuguzi wa nyuma wibuka kwaka inyemezabuguzi ya EBM, aho ahabwa 10% by'umusoro wa TVA uri kuri fagitire yahawe.

    Komiseri Wungirije ushinzwe Serivisi z'Abasora n'Itumanaho muri RRA, Uwitonze Jean Paulin, yatangaje ko kuva iyi gahunda yatangira yongereye umusoro ukusanywa, ndetse no ko kuva iri tegeko ryatangira, nabyo byagize uruhare mu kongera umubare w'abasora.

    Ati ''Tumaze kugera ku bantu bagera mu bihumbi 25 bitabiriye guhabwa aya mashimwe kuri TVA, ndetse hari abiyandikishije bakanze *800#, ariko hari n'abakomeje noneho kugenda bavuga ngo 'Ndaguze mpa fagitire ya EBM andikaho nimero yanjye ya telefoni'. Abo rero ni bo uyu munsi bahawe ishimwe nk'uko riteganyijwe mu mategeko […] hari n'abandi benshi cyane bamenyesheje RRA ndetse bahabwa amashimwe yabo agendanye n'ibihano byaciwe abo bacuruzi.''

    Ikigo cy'Imisoro n'Amahoro kimaze gutanga EBM zisaga ibihumbi 100 mu bacuruzi, zivuye ku bihumbi 29 zariho hagati y'imyaka itatu n'ine ishize. Uwitonze Jean Paulin, yatangaje ko ibi byongeye umusoro ukusanywa, ndetse ko gahunda yo guha ishimwe abaguzi yazibye icyuho cy'abacuruzi bakwepaga gutanga fagitire za EBM bakanyereza imisoro.

    Ati ''Umusoro ku nyongeragaciro (TVA) wikubye inshuro zigera muri eshatu mu myaka nk'itanu ishize […] umusoro ku nyungu na wo wikubye akagera muri kabiri, ndetse n'umubare w'abasora banditswe kuri TVA na wo wikubye inshuro zigera muri enye kuva EBM yatangira.''

    Yongeyeho ko ''Nubwo rwose byari bimeze gutyo tubona hari ibyiza turi kugeraho hari impinduka zigaragara cyangwa se EBM iri gutanga umusaruro ugaragara, ariko hari harimo n'icyuho. […] twabonagamo icyuho kinini aho abacuruzi twabonaga hari benshi badatanga fagitire za EBM ku baguzi ba nyuma.''

    Nahayo Emmanuel wo mu Karere ka Rwamagana, ni umwubatsi mu Mujyi wa Kigali wahawe ishimwe na RRA ry'asaga ibihumbi 190 Frw, uvuga ko na mbere yakaga fagitire ya EBM ariko akabishyiramo imbaraga aho amenyeye ko ashobora no guhembwa kubera kuyisaba umucuruzi.

    Akangurira abandi Baturarwanda gusaba fagitire za EBM, kuko bazabyungukiramo bahabwa ishimwe kandi bikanagira uruhare mu kubaka igihugu.

    Ati ''Nta muntu utazi akamaro k'imisoro kuko imisoro ni yo yubaka igihugu, nta muntu n'umwe utabizi. Ni yo yubaka imihanda, iyo umucuruzi rero ayagumanye we arakomeza akikirira iguhugu cyo kigasigara hasi. Gusora ni byiza, no kwaka inyemezabwishyu ni byiza.''

    Ibi kandi byashimangiwe na Sadate Munyakazi mu butumwa yanyujije ku Rukuta rwa X agaragaza ko na we kuri uyu wa 01 Nyakanga 2024 yabonye asaga miliyoni 1,4 Frw y'ishimwe rya 10% y'umusoro nyongeragaciro (TVA) ku baguzi basabye fagitire za EBM, yohererejwe na RRA binyuze kuri Mobile Money.

    Ikigo cy'Imisoro n'Amahoro (RRA), na cyo gikangurira Abaturarwanda batariyandikisha muri iyi gahunda ko na bo babikora kuri telefoni zabo, banyuze ku *800# bagakurikiza amabwiriza, kuko ari uburenganzira bwabo guhabwa fagitire ya EBM ndetse bikaba byabongerera amahirwe yo kwegukana ayo mafaranga atangwa nk'ishimwe ry'abayisabye.

    Muri sisitemu ya RRA bigaragara ko hari asaga miliyoni 310 Frw z'amafaranga y'ishimwe agomba guhabwa abasabye fagitire ya EBM, gusa iyo sisitemu ikaba yubatse ku buryo iyo umuntu yishyuye ari bwo abashaka kubona itariki ya nyuma y'uko azahabwa amafaranga, ibyatumye bigera uyu munsi hagomba gutangwa asaga miliyoni 95 Frw andi bakazayahabwa mu bihembwe bikurikira.

    Abaturarwanda ibihumbi umunani bishyuye kuri fagitire ya EBM bahembwe miliyoni 95 Frw


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/abaturarwanda-ibihumbi-umunani-basabye-fagitire-ya-ebm-bahembwe-miliyoni-95-frw

  • Inyungu zitezwe ku itegeko ry'imisoro ku mabuye y'agaciro riherutse kuvugururwa – #rwanda #RwOT

    Ni itegeko nimero 056/2024 ryo ku wa 26/06/2024 rishyiraho umusoro ku mabuye y'agaciro ryasohotse mu igazeti ya Leta idasanzwe yo ku wa 05 Nyakanga 2024, ryahinduraga iryo mu 2013 ryagaragaragamo ibyuho binyuranye.

    Ubusanzwe umusoro wari uhari ni uwa 4% wishyurwaga n'uwohereza amabuye mu mahanga, ni ukuvuga umwe waguze umusaruro mu bacukuzi n'abandi bayaguriye imbere mu gihugu ahazwi nko kuri 'comptoir'.

    Hari kandi umusoro ungana na 6% by'agaciro nyakuri ku mabuye y'agaciro yo mu rwego rwa zahabu no ku yandi mabuye y'agaciro yo muri ubwo bwoko ndetse n'ungana na 6% by'agaciro mbumbe agurishwaho iyo ajyanywe mu mahanga ku mabuye y'agaciro yo mu rwego rwa diyama n'andi mabuye y'agaciro yo muri ubwo bwoko.

    Mu nteko rusange z'abagize Ihuriro ry'Abacukuzi mu Rwanda, yabaye ku wa 01 Kanama 2024, Komiseri Wungirije mu Kigo cy'Imisoro n'Amahoro, RRA ushinzwe gukurikirana imyenda y'imisoro no kugenzura konti z'abasora, Gayawira Patrick yavuze ko iri tegeko rishya rije gukemura ibibazo byinshi.

    Yavuze ko nubwo uwo wayoherezaga mu mahanga byagaragaraga ko yasoraga wenyine, hari amafaranga yabaga yasigiwe mu giciro n'abo yaguzeho ayo mabuye, ibyasaga nko kwishyura umusoro mu buryo buziguye kuri abo yayaguzeho.

    Icyakora ibyo byararengaga, uwo wohereza mu mahanga amabuye akagaragara wenyine mu bitabo by'isoresha bya RRA ko ari we usora gusa.

    Ati 'Ibyo byari bibi cyane ndetse bifite ingaruka ku bacukura n'abagurira kuri comptoir. Hari benshi babarwagaho ibirarane bitari byo kandi barasoze mu buryo butaziguye. Itegeko ryakosoye icyo kintu.'

    Kuri ubu ucukura amabuye azajya asora 3% by'agaciro k'amabuye yacukuye, uyamuguriye, ni ukuvuga wa wundi uyohereza hanze, we azajya atanga 2%.

    Kuri ubu abo bose bazajya bamenyekanisha uwo musoro, bagaragaze amabuye yacukuwe, ayagurishijwe kuri comptoir, amazina y'ikigo n'ibindi byose bigaragare mu bitaro by'isoresha ku buryo ukora iyo mirimo wese asora.

    Komiseri Gayawira ati 'Nta ngaruka uwo muntu bizamugiraho zijyanye n'ibirarane, ibyajyaga biba ugasanga n'umutungo w'abari muri iyi mirimo ugurishwa ku bw'amaherere.'

    Uretse ku basora bazungukira muri iri tegeko rishya, na leta muri rusange izunguka cyane kuko ubusanzwe hari igice kinini cy'abakora muri iyo mirimo batasoraga.

    Komiseri Gayawira agaragaza ko 'Byatumaga leta ibona umusoro muke kandi mu by'ukuri ubucukuzi ari urwego ruri gutera imbere rwakagombye gufasha leta mu iterambere. Kuri ubu izo mpande zose zizajya zisora leta yunguke n'usora ntagaragare nk'udasora kandi hari amafaranga amuvamo.'

    Uyu muyobozi agaragaza ko n'ubusanzwe nta kinyuranyo kinini kirimo ugereranyije n'uko umusoro watangwaga mbere, ndetse ubu buri wese agiye kujya agaragara nk'usora, aho kugaragara ko hasora ruhande rumwe.

    Uretse umusoro ku mabuye y'agaciro usanzwe, hari n'undi abari muri iyi mirimo baba bagomba kwishyura. Ni ukuvuga umusoro ku nyungu.

    Iri tegeko rishya ryasoneye umusoro amabuye yatunganyirijwe mu Rwanda ariko yaravuye mu mahanga. Bikorwa ku bwoko bwose bw'amabuye yatunganyijwe n'izo nganda zikorera mu Rwanda uretse kuri zahabu yo izajya isora 1%, umusoro wagabanyijwe uvuye 6%.

    Muri iryo 1% harimo umusoro ungana na 0,5% yakwa abagemuye ku ruganda ruyitunganya na 0,5% ku bayohereza mu mahanga yamaze gutunganywa.

    Ni ibintu Komiseri Gayawira agaragaza nko guha amahirwe inganda zongerera agaciro umusaruro w'amabuye y'agaciro kugira ngo ziyongere mu gihugu, na cyane ko na zo zitanga umusoro ku nyungu.

    Ati 'Urumva ko imisoro yiyongera iyo inganda ziyongereye. Nubwo imisoro imwe yakuweho ariko hari indi yinjira ndetse itari mike.'

    Ubusanzwe RRA ikusanya imisoro ku mabuye y'agaciro igera kuri miliyari 12 Frw ku mwaka, umusoro Komiseri Gayawira agaragaza ko uziyongera cyane kuko iyo mirimo iri gukurikiranwa kugira ngo inakore kinyamwuga kurusha uko yakorwaga mbere.

    Umuyobozi Mukuru w’Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Mine, Peteroli na Gaz, Francis Kamanzi yijeje imikoranire ya hafi n’abari muri iyo mirimo ikomeje kugira uruhare mu iterambere ry’igihugu

    Umuyobozi w’Ihuriro ry’Abacukuzi b’Amabuye y’Agaciro, Kalima Jean Malic ubwo yatangizaga inteko rusange y’abagize iri huriro

    Umunyamabanga Mukuru wa Sendika ivugira abakozi bakora mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro na za kariyeri, REWU, Eng. Mutsindashyaka André yavuze ko igihe kigeze ngo abakora muri iyo mirimo bahabwe umushahara fatizo

    Abo mu Ihuriro ry’Abacukuzi b’Amabuye y’Agaciro mu Rwanda bitabiriye inteko rusange, bagaragaza imbogamizi zikiri muri iyo mirimo n’uko bifuza ko zakemurwa


    Source : http://igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/inyungu-zitezwe-ku-itegeko-ry-imisoro-ku-mabuye-y-agaciro-riherutse-kuvugururwa